Mahābhārata · Adhyāya 12.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.7.1
युधिष्ठिरस्तु धर्मात्मा शोकव्याकुलचेतनः ।
शुशोच दुःखसंतप्तः स्मृत्वा कर्णं महारथम् ॥ १२.७.१ ॥
Yudhiṣṭhira, el de alma justa, con la mente turbada por el dolor y atormentado por la pena, se lamentó recordando a Karṇa, el gran guerrero de carro.
12.7.2
आविष्टो दुःखशोकाभ्यां निःश्वसंश्च पुनः पुनः ।
दृष्ट्वार्जुनमुवाचेदं वचनं शोककर्शितः ॥ १२.७.२ ॥
Abrumado por el dolor y la pena, suspirando una y otra vez, consumido por el lamento, miró a Arjuna y pronunció estas palabras.
12.7.3
यद्भैक्ष्यमाचरिष्याम वृष्ण्यन्धकपुरे वयम् ।
ज्ञातीन्निष्पुरुषान्कृत्वा नेमां प्राप्स्याम दुर्गतिम् ॥ १२.७.३ ॥
Si viviéramos mendigando en la ciudad de los Vṛṣṇi y los Andhaka, ¿no obtendríamos esta desgracia, habiendo dejado a nuestros parientes sin hombres?
12.7.4
अमित्रा नः समृद्धार्था वृत्तार्थाः कुरवः किल ।
आत्मानमात्मना हत्वा किं धर्मफलमाप्नुमः ॥ १२.७.४ ॥
Nuestros enemigos, los Kuru, han alcanzado fines prósperos y cumplido su propósito. Habiéndonos matado a nosotros mismos con nuestra propia mano, ¿qué fruto de dharma obtendremos?
12.7.5
धिगस्तु क्षात्रमाचारं धिगस्तु बलमौरसम् ।
धिगस्तु चार्थं येनेमामापदं गमिता वयम् ॥ १२.७.५ ॥
¡Maldita sea la conducta del guerrero! ¡Maldita sea la fuerza innata que tenemos! ¡Maldita sea también la riqueza por la que hemos llegado a esta calamidad!
12.7.6
साधु क्षमा दमः शौचमविरोधो विमत्सरः ।
अहिंसा सत्यवचनं नित्यानि वनचारिणाम् ॥ १२.७.६ ॥
La paciencia, el dominio de sí, la pureza, la no oposición, la ausencia de envidia, la no violencia y la palabra veraz: estos son los deberes constantes de los habitantes del bosque, y son buenos.
12.7.7
वयं तु लोभान्मोहाच्च दम्भं मानं च संश्रिताः ।
इमामवस्थां संप्राप्ता राज्यक्लेशबुभुक्षया ॥ १२.७.७ ॥
Nosotros, por codicia y ofuscación, habiéndonos aferrado a la hipocresía y al orgullo, hemos llegado a esta condición por el deseo de soportar el sufrimiento del reinado.
12.7.8
त्रैलोक्यस्यापि राज्येन नास्मान्कश्चित्प्रहर्षयेत् ।
बान्धवान्निहतान्दृष्ट्वा पृथिव्यामामिषैषिणः ॥ १२.७.८ ॥
Ni siquiera el reino de los tres mundos podría alegrarnos, habiendo visto a nuestros parientes muertos sobre la tierra por nosotros, que éramos buscadores de presa.
12.7.9
ते वयं पृथिवीहेतोरवध्यान्पृथिवीतले ।
संपरित्यज्य जीवामो हीनार्था हतबान्धवाः ॥ १२.७.९ ॥
Por la tierra matamos sobre la tierra a quienes no debían ser muertos; tras abandonarlos por completo, vivimos privados de propósito, con nuestros parientes asesinados.
12.7.10
आमिषे गृध्यमानानामशुभं वै शुनामिव ।
आमिषं चैव नो नष्टमामिषस्य च भोजिनाम् ॥ १२.७.१० ॥
Como perros de mal agüero, codiciosos de carne, nos hicimos; nuestra propia carne se perdió, y nos convertimos en devoradores de carne.
12.7.11
न पृथिव्या सकलया न सुवर्णस्य राशिभिः ।
न गजाश्वेन सर्वेण ते त्याज्या य इमे हताः ॥ १२.७.११ ॥
Ni con toda la tierra, ni con montones de oro, ni con todos los elefantes y caballos, pueden ser abandonados aquellos que aquí han sido muertos.
12.7.12
काममन्युपरीतास्ते क्रोधामर्षसमन्विताः ।
मृत्युयानं समारुह्य गता वैवस्वतक्षयम् ॥ १२.७.१२ ॥
Dominados por el deseo y la ira, dotados de cólera y resentimiento, subieron al vehículo de la muerte y fueron a la morada de Vaivasvata (Yama).
12.7.13
बहुकल्याणमिच्छन्त ईहन्ते पितरः सुतान् ।
तपसा ब्रह्मचर्येण वन्दनेन तितिक्षया ॥ १२.७.१३ ॥
Deseando gran bienestar para sus hijos, los padres se esfuerzan mediante la austeridad, la castidad, la reverencia y la paciencia.
12.7.14
उपवासैस्तथेज्याभिर्व्रतकौतुकमङ्गलैः ।
लभन्ते मातरो गर्भांस्तान्मासान्दश बिभ्रति ॥ १२.७.१४ ॥
Con ayunos, sacrificios, votos y ritos auspiciosos, las madres obtienen la concepción y llevan el embrión diez meses.
12.7.15
यदि स्वस्ति प्रजायन्ते जाता जीवन्ति वा यदि ।
संभाघिता जातबला विदध्युर्यदि नः सुखम्।
इह चामुत्र चैवेति कृपणाः फलहेतवः ॥ १२.७.१५ ॥
Si nacen con bien, viven, son cuidados y crecen fuertes, y si nos dan felicidad en este mundo y en el otro, así piensan los miserables que buscan un fruto.
12.7.16
तासामयं समुद्योगो निर्वृत्तः केवलोऽफलः ।
यदासां निहताः पुत्रा युवानो मृष्टकुण्डलाः ॥ १२.७.१६ ॥
Todo este esfuerzo suyo resultó vano y sin fruto, cuando sus jóvenes hijos, con pulidos pendientes, fueron muertos.
12.7.17
अभुक्त्वा पार्थिवान्भोगानृणान्यनपहाय च ।
पितृभ्यो देवताभ्यश्च गता वैयस्वतक्षयम् ॥ १२.७.१७ ॥
Sin haber disfrutado los placeres reales y sin haber saldado sus deudas con los padres y los dioses, partieron al reino de Vaivasvata (Yama).
12.7.18
यदैषामम्ब पितरौ जातकर्मकराविह ।
संजातबालरूपेषु तदैव निहता नृषाः ॥ १२.७.१८ ॥
Oh madre, en el mismo tiempo en que sus padres realizaban aquí los ritos de nacimiento y ellos crecían en forma de niños, aquellos príncipes fueron muertos.
12.7.19
संयुक्ताः काममन्युभ्यां क्रोधामर्षसमन्विताः ।
न ते जयफलं किंचिद्भोक्तारो जातु कर्हिचित् ॥ १२.७.१९ ॥
Atados por el deseo y la ira, llenos de cólera y resentimiento, jamás disfrutaron fruto alguno de la victoria.
12.7.20
पाञ्चालानां कुरूणां च हता एव हि ये हताः ।
न सकामा वयं ते च न चास्माभिर्न तैर्जितम् ॥ १२.७.२० ॥
Los que cayeron entre los Pāñcālas y los Kurus, en verdad cayeron. Ni nosotros ni ellos vimos cumplido nuestro deseo; la victoria no fue conquistada ni por nosotros ni por ellos.
12.7.21
न तैर्भुक्तेयमवनिर्न नार्यो गीतवादितम् ।
नामात्यसुहृदां वाक्यं न च श्रुतवतां श्रुतम्।
न रत्नानि परार्ध्यानि न भूर्न द्रविणागमः ॥ १२.७.२१ ॥
Esta tierra no fue disfrutada por ellos, ni las mujeres, ni el canto y la música; no se escucharon las palabras de ministros y amigos, ni la enseñanza de los sabios. No hubo joyas de gran valor, ni tierra, ni llegada de riquezas.
12.7.22
न च धर्म्यानिमाँल्लोकान्प्रपद्याम स्वकर्मभिः ।
वयमेवास्य लोकस्य विनाशे कारणं स्मृताः।
धृतराष्ट्रस्य पुत्रेण निकृतिप्रीतिसंयुताः ॥ १२.७.२२ ॥
Y por nuestras propias acciones no hemos alcanzado estos mundos justos. Somos recordados como la causa misma de la destrucción de este mundo, unidos en engaño y afecto con el hijo de Dhṛtarāṣṭra.
12.7.23
सदैव निकृतिप्रज्ञो द्वेष्टा विद्वेषजीवनः ।
मिथ्यावृत्तश्च सततमस्मास्वनपराधिषु ॥ १२.७.२३ ॥
Siempre de sabiduría engañosa, odiador que vive de la enemistad, de conducta falsa, así fue él constantemente con nosotros, que éramos inocentes.
12.7.24
ऋद्धिमस्मासु तां दृष्ट्वा विवर्णो हरिणः कृशः ।
धृतराष्ट्रश्च नृपतिः सौबलेन निवेदितः ॥ १२.७.२४ ॥
Al ver aquella prosperidad en nosotros, Hari palideció y se consumió; y el rey Dhṛtarāṣṭra fue informado de ello por Saubala (Śakuni).
12.7.25
तं पिता पुत्रगृध्नुत्वादनुमेनेऽनये स्थितम् ।
अनपेक्ष्यैव पितरं गाङ्गेयं विदुरं तथा ॥ १२.७.२५ ॥
Por su avidez de hijos, el padre aprobó que él permaneciera en la injusticia, sin atender ni al padre, ni a Gāṅgeya (Bhīṣma), ni tampoco a Vidura.
12.7.26
असंशयं त्वयं राजा यथैवाहं तथा गतः ।
अनियम्याशुचिं लुब्धं पुत्रं कामवशानुगम् ॥ १२.७.२६ ॥
Sin duda este rey ha llegado a lo mismo que yo, pues no refrenó a su hijo impuro, codicioso, que seguía el dominio del deseo.
12.7.27
यशसः पतितो दीप्ताद्धातयित्वा सहोदरान् ।
इमौ हि वृद्धौ शोकाग्नौ प्रक्षिप्य स सुयोधनः।
अस्मत्प्रद्वेषसंतप्तः पापबुद्धिः सदैव ह ॥ १२.७.२७ ॥
Caído de la fama y del esplendor, habiendo hecho matar a sus hermanos, aquel de mente perversa, Suyodhana, ha arrojado a estos dos ancianos al fuego del dolor; siempre atormentado por el odio hacia nosotros.
12.7.28
को हि बन्धुः कुलीनः संस्तथा ब्रूयात्सुहृज्जने ।
यथाऽसाववदद्वाक्यं युयुत्सुः कृष्णसन्निधौ ॥ १२.७.२८ ॥
¿Qué pariente de noble linaje hablaría así a sus amigos, como Yuyutsu habló aquellas palabras en presencia de Kṛṣṇa?
12.7.29
आत्मनो हि वयं दोषाद्विनष्टाः शाश्वतीः समाः ।
प्रदहन्तो दिशः सर्वा भास्वरा इव तेजसा ॥ १२.७.२९ ॥
Por nuestra propia culpa hemos sido destruidos durante incontables años, como seres resplandecientes que abrasan todas las regiones con su esplendor.
12.7.30
सोऽस्माकं वैरपुरुषो दुर्मतिः प्रग्रहं गतः ।
दुर्योधनकृते ह्येतत्कुलं नो विनिपातितम् ॥ १२.७.३० ॥
Aquel enemigo nuestro, de mente insensata, ha ido más allá de todo freno; por culpa de Duryodhana, esta nuestra familia ha sido arruinada.
12.7.31
अवध्यानां वधं कृत्वा लोके प्राप्ताः स्म वाच्यतां ॥ १२.७.३१ ॥
Habiendo matado a quienes no debían ser muertos, hemos incurrido en el reproche del mundo.
12.7.32
कुलस्यास्यान्तकरणं दुर्मतिं पापपूरुषम् ।
राजा राष्ट्रेश्वरं कृत्वा धृतराष्ट्रोऽद्य शोचति ॥ १२.७.३२ ॥
Tras haber hecho rey y señor del reino al hombre malvado y de mente perversa, destructor de esta familia, Dhṛtarāṣṭra ahora se lamenta.
12.7.33
हताः शूराः कृतं पापं विषयोऽसौ विनाशितः ।
हत्वा नो विगतो मन्युः शोको मां दारयत्ययम् ॥ १२.७.३३ ॥
Los héroes han sido muertos, el pecado ha sido cometido y aquel reino ha sido destruido. Habiéndolos matado, nuestra ira se ha desvanecido, pero este dolor me desgarra.
12.7.34
धनञ्जय कृतं पापं कल्याणेनोपहन्यते ।
ख्यापनेनानुतापेन दानेन तपसाऽपि वा।
निवृत्त्या तीर्थगमनाच्छुतिस्मृतिजपेन वा ॥ १२.७.३४ ॥
Oh Dhanañjaya, el pecado cometido se destruye con buenas obras: con la confesión, el arrepentimiento, la donación, la austeridad, el retiro, la peregrinación a lugares sagrados o la recitación de los textos revelados y recordados.
12.7.35
त्यागवांश्च पुनः पापं नालं कर्तुमिति श्रुतिः ।
त्यागवाञ्जन्ममरणे नाप्नोतीति श्रुतिर्यतः।
प्राप्तवर्त्मा कृतमतिर्ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १२.७.३५ ॥
El renunciante ya no puede volver a cometer pecado, dice la escritura; el renunciante no alcanza el nacimiento y la muerte, dice la escritura. Entonces, habiendo alcanzado el camino y con mente resuelta, alcanza a Brahman.
12.7.36
स धनञ्जय निर्द्वन्द्वो मुनिर्ज्ञानसमन्वितः ।
वनमामन्त्र्य वः सर्वान्गमिष्यामि परंतप ॥ १२.७.३६ ॥
Oh Dhanañjaya, convertido en aquel sabio libre de los pares de opuestos y dotado de conocimiento, oh abrasador de enemigos, habiéndome despedido de todos vosotros, iré al bosque.
12.7.37
न हि कृत्स्नतमो धर्मः शक्यः प्राप्तुमिति श्रुतिः ।
परिग्रहवता तन्मे प्रत्यक्षमरिसूदन ॥ १२.७.३७ ॥
La escritura dice que el dharma completo no puede alcanzarlo quien posee bienes. Esto me es evidente, oh destructor de enemigos.
12.7.38
मया निसृष्टं पापं हि परिग्रहमभीप्सता ।
जन्मक्षयनिमित्तं च प्राप्तुं शक्यमिति श्रुतिः ॥ १२.७.३८ ॥
Deseando la posesión, he abandonado el pecado, causa de nacimiento y muerte. La escritura dice que puede alcanzarse.
12.7.39
स परिग्रहमुत्सृज्य कृत्स्नं राज्यं सुखानि च ।
गमिष्यामि विनिर्मुक्तो विशोको निर्ममः क्वचित्।
प्रशासध्वमिमामुर्वी क्षेमां निहतकण्टकाम् ।
न ममार्थोऽस्ति राज्येन भोगैर्वा कुरुनन्दन ॥ १२.७.३९ ॥
Abandonando la posesión, todo el reino y los placeres, me iré a algún lugar, liberado, sin dolor y sin apego. Gobernad esta tierra, segura y libre de espinas. Oh alegría de los Kurus, no tengo propósito en el reino ni en los placeres.
12.7.40
एतावदुक्त्वा वचनं कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
उपारमत्ततः पार्थः कनीयान्प्रत्यभाषत ॥ १२.७.४० ॥
Tras pronunciar estas palabras, el rey de los Kurus, Yudhiṣṭhira, calló; entonces Pārtha, el menor, respondió.