ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.7.1
युधिष्ठिरस्तु धर्मात्मा शोकव्याकुलचेतनः ।
शुशोच दुःखसंतप्तः स्मृत्वा कर्णं महारथम् ॥ १२.७.१ ॥
ਧਰਮਾਤਮਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤਪਤ ਹੋਏ, ਮਹਾਰਥੀ ਕਰਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
12.7.2
आविष्टो दुःखशोकाभ्यां निःश्वसंश्च पुनः पुनः ।
दृष्ट्वार्जुनमुवाचेदं वचनं शोककर्शितः ॥ १२.७.२ ॥
ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਾਉਕੇ ਭਰਦੇ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
12.7.3
यद्भैक्ष्यमाचरिष्याम वृष्ण्यन्धकपुरे वयम् ।
ज्ञातीन्निष्पुरुषान्कृत्वा नेमां प्राप्स्याम दुर्गतिम् ॥ १२.७.३ ॥
ਜੇ ਅਸੀਂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ-ਅੰਧਕ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਭਿੱਖਿਆ ਮੰਗ ਕੇ ਜੀਵੀਏ, ਤਾਂ ਸੱਜਣਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ਹੀਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦੁਰਗਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਵਾਂਗੇ।
12.7.4
अमित्रा नः समृद्धार्था वृत्तार्थाः कुरवः किल ।
आत्मानमात्मना हत्वा किं धर्मफलमाप्नुमः ॥ १२.७.४ ॥
ਸਾਡੇ ਵੈਰੀ ਕੌਰਵ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਮਨੋਰਥ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਕਿਹੜਾ ਧਰਮਫਲ ਪਾਵਾਂਗੇ?
12.7.5
धिगस्तु क्षात्रमाचारं धिगस्तु बलमौरसम् ।
धिगस्तु चार्थं येनेमामापदं गमिता वयम् ॥ १२.७.५ ॥
ਖੱਤਰੀ ਆਚਾਰ ਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ ਹੋਵੇ; ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਦੇ ਬਲ ਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ ਹੋਵੇ; ਜਿਸ ਧਨ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਇਹ ਆਪਦਾ ਪਾਈ, ਉਸ ਧਨ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿੱਕਾਰ ਹੋਵੇ।
12.7.6
साधु क्षमा दमः शौचमविरोधो विमत्सरः ।
अहिंसा सत्यवचनं नित्यानि वनचारिणाम् ॥ १२.७.६ ॥
ਖਿਮਾ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਦਾ ਵਸ਼, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਵਿਰੋਧ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਈਰਖਾ-ਰਹਿਤਤਾ, ਅਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ—ਇਹ ਵਣਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਨਿੱਤ ਧਰਮ ਹਨ; ਇਹ ਉੱਤਮ ਹਨ।
12.7.7
वयं तु लोभान्मोहाच्च दम्भं मानं च संश्रिताः ।
इमामवस्थां संप्राप्ता राज्यक्लेशबुभुक्षया ॥ १२.७.७ ॥
ਅਸੀਂ ਲੋਭ ਅਤੇ ਮੋਹ ਕਾਰਨ, ਦੰਭ ਅਤੇ ਮਾਨ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜ ਦੇ ਕਲੇਸ਼ ਭੋਗਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਸ ਹਾਲਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ ਹਾਂ।
12.7.8
त्रैलोक्यस्यापि राज्येन नास्मान्कश्चित्प्रहर्षयेत् ।
बान्धवान्निहतान्दृष्ट्वा पृथिव्यामामिषैषिणः ॥ १२.७.८ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਸ ਦੇ ਲਾਲਚੀ ਬਣ ਕੇ ਅਸੀਂ ਬੰਧੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
12.7.9
ते वयं पृथिवीहेतोरवध्यान्पृथिवीतले ।
संपरित्यज्य जीवामो हीनार्था हतबान्धवाः ॥ १२.७.९ ॥
ਧਰਤੀ ਲਈ ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਾ ਮਾਰਨ ਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਬੇਮਕਸਦ ਅਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਜੀਅ ਰਹੇ ਹਾਂ।
12.7.10
आमिषे गृध्यमानानामशुभं वै शुनामिव ।
आमिषं चैव नो नष्टमामिषस्य च भोजिनाम् ॥ १२.७.१० ॥
ਮਾਸ ਲਈ ਲਾਲਚੀ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅਸ਼ੁਭ ਹੋ ਗਏ; ਸਾਡਾ ਹੀ ਮਾਸ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਬਣੇ।
12.7.11
न पृथिव्या सकलया न सुवर्णस्य राशिभिः ।
न गजाश्वेन सर्वेण ते त्याज्या य इमे हताः ॥ १२.७.११ ॥
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਹਾਥੀਆਂ-ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋ ਇੱਥੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
12.7.12
काममन्युपरीतास्ते क्रोधामर्षसमन्विताः ।
मृत्युयानं समारुह्य गता वैवस्वतक्षयम् ॥ १२.७.१२ ॥
ਕਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਹ ਮੌਤ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵੈਵਸਵਤ (ਯਮ) ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਗਏ।
12.7.13
बहुकल्याणमिच्छन्त ईहन्ते पितरः सुतान् ।
तपसा ब्रह्मचर्येण वन्दनेन तितिक्षया ॥ १२.७.१३ ॥
ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਤਪ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ, ਵੰਦਨ ਅਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਰਾਹੀਂ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
12.7.14
उपवासैस्तथेज्याभिर्व्रतकौतुकमङ्गलैः ।
लभन्ते मातरो गर्भांस्तान्मासान्दश बिभ्रति ॥ १२.७.१४ ॥
ਵਰਤ, ਯਗ, ਵਰਤ-ਨੇਮ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਰਸਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮਾਵਾਂ ਗਰਭ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਉਸਨੂੰ ਧਾਰਦੀਆਂ ਹਨ।
12.7.15
यदि स्वस्ति प्रजायन्ते जाता जीवन्ति वा यदि ।
संभाघिता जातबला विदध्युर्यदि नः सुखम्।
इह चामुत्र चैवेति कृपणाः फलहेतवः ॥ १२.७.१५ ॥
ਜੇ ਉਹ ਸੁੱਖ-ਸਾਂਦ ਨਾਲ ਜੰਮਣ, ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿਣ, ਪਾਲੇ ਜਾ ਕੇ ਬਲਵਾਨ ਹੋਣ ਅਤੇ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ, ਇਸ ਆਸ ਨਾਲ ਫਲ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਦੀਨ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
12.7.16
तासामयं समुद्योगो निर्वृत्तः केवलोऽफलः ।
यदासां निहताः पुत्रा युवानो मृष्टकुण्डलाः ॥ १२.७.१६ ॥
ਚਮਕਦੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲੇ ਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸਾਰਾ ਯਤਨ ਕੇਵਲ ਵਿਅਰਥ ਅਤੇ ਫਲਹੀਣ ਹੋ ਗਿਆ।
12.7.17
अभुक्त्वा पार्थिवान्भोगानृणान्यनपहाय च ।
पितृभ्यो देवताभ्यश्च गता वैयस्वतक्षयम् ॥ १२.७.१७ ॥
ਰਾਜਭੋਗ ਮਾਣੇ ਬਿਨਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ ਲਾਹੇ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਵੈਵਸਵਤ (ਯਮ) ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
12.7.18
यदैषामम्ब पितरौ जातकर्मकराविह ।
संजातबालरूपेषु तदैव निहता नृषाः ॥ १२.७.१८ ॥
ਹੇ ਮਾਤਾ, ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਇੱਥੇ ਜਾਤਕਰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਬਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਇਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ।
12.7.19
संयुक्ताः काममन्युभ्यां क्रोधामर्षसमन्विताः ।
न ते जयफलं किंचिद्भोक्तारो जातु कर्हिचित् ॥ १२.७.१९ ॥
ਕਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੱਝੇ, ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਉਹ—ਜਿੱਤ ਦਾ ਕੋਈ ਫਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੋਗਿਆ।
12.7.20
पाञ्चालानां कुरूणां च हता एव हि ये हताः ।
न सकामा वयं ते च न चास्माभिर्न तैर्जितम् ॥ १२.७.२० ॥
ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਅਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਨਾ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ, ਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ; ਨਾ ਜਿੱਤ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਜਿੱਤੀ ਗਈ, ਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ।
12.7.21
न तैर्भुक्तेयमवनिर्न नार्यो गीतवादितम् ।
नामात्यसुहृदां वाक्यं न च श्रुतवतां श्रुतम्।
न रत्नानि परार्ध्यानि न भूर्न द्रविणागमः ॥ १२.७.२१ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਭੋਗੀ ਨਾ ਗਈ; ਇਸਤਰੀਆਂ, ਗੀਤ-ਵਾਜੇ ਵੀ ਭੋਗੇ ਨਾ ਗਏ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣੇ ਨਾ ਗਏ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵੀ ਨਾ ਸੁਣੀ ਗਈ। ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਨਹੀਂ, ਧਰਤੀ ਨਹੀਂ, ਧਨ ਦੀ ਆਮਦ ਵੀ ਨਹੀਂ।
12.7.22
न च धर्म्यानिमाँल्लोकान्प्रपद्याम स्वकर्मभिः ।
वयमेवास्य लोकस्य विनाशे कारणं स्मृताः।
धृतराष्ट्रस्य पुत्रेण निकृतिप्रीतिसंयुताः ॥ १२.७.२२ ॥
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਹ ਧਰਮਸੰਗਤ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਹੀ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਾਂ—ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਛਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ।
12.7.23
सदैव निकृतिप्रज्ञो द्वेष्टा विद्वेषजीवनः ।
मिथ्यावृत्तश्च सततमस्मास्वनपराधिषु ॥ १२.७.२३ ॥
ਸਦਾ ਛਲ-ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ, ਦਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੈਰ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ—ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਹਾ।
12.7.24
ऋद्धिमस्मासु तां दृष्ट्वा विवर्णो हरिणः कृशः ।
धृतराष्ट्रश्च नृपतिः सौबलेन निवेदितः ॥ १२.७.२४ ॥
ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਫਿੱਕਾ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹਰਿ—ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਸੌਬਲ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਨੇ ਇਹ ਦੱਸਿਆ।
12.7.25
तं पिता पुत्रगृध्नुत्वादनुमेनेऽनये स्थितम् ।
अनपेक्ष्यैव पितरं गाङ्गेयं विदुरं तथा ॥ १२.७.२५ ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਪਿਤਾ ਨੇ ਅਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦਿੱਤੀ; ਪਿਤਾ, ਗਾਂਗੇਯ (ਭੀਸ਼ਮ) ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਦੀ ਵੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਕੇ।
12.7.26
असंशयं त्वयं राजा यथैवाहं तथा गतः ।
अनियम्याशुचिं लुब्धं पुत्रं कामवशानुगम् ॥ १२.७.२६ ॥
ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਇਹ ਰਾਜਾ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਅਪਵਿੱਤਰ, ਲੋਭੀ, ਕਾਮ ਦੇ ਵੱਸ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਾ ਕੀਤਾ।
12.7.27
यशसः पतितो दीप्ताद्धातयित्वा सहोदरान् ।
इमौ हि वृद्धौ शोकाग्नौ प्रक्षिप्य स सुयोधनः।
अस्मत्प्रद्वेषसंतप्तः पापबुद्धिः सदैव ह ॥ १२.७.२७ ॥
ਯਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਤੇਜ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਰਵਾ ਕੇ, ਉਸ ਪਾਪਬੁੱਧੀ ਸੁਯੋਧਨ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵੈਰ ਨਾਲ ਉਹ ਸਦਾ ਤਪਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
12.7.28
को हि बन्धुः कुलीनः संस्तथा ब्रूयात्सुहृज्जने ।
यथाऽसाववदद्वाक्यं युयुत्सुः कृष्णसन्निधौ ॥ १२.७.२८ ॥
ਕਿਹੜਾ ਕੁਲੀਨ ਬੰਧੂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਯੁਯੁਤਸੂ ਨੇ ਇਹ ਬੋਲ ਬੋਲੇ?
12.7.29
आत्मनो हि वयं दोषाद्विनष्टाः शाश्वतीः समाः ।
प्रदहन्तो दिशः सर्वा भास्वरा इव तेजसा ॥ १२.७.२९ ॥
ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਸਦੀਵੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ; ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ।
12.7.30
सोऽस्माकं वैरपुरुषो दुर्मतिः प्रग्रहं गतः ।
दुर्योधनकृते ह्येतत्कुलं नो विनिपातितम् ॥ १२.७.३० ॥
ਸਾਡਾ ਉਹ ਵੈਰੀ, ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਪੁਰਸ਼ ਕਾਬੂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਿਆ; ਦੁਰਯੋਧਨ ਕਾਰਨ ਹੀ ਸਾਡਾ ਇਹ ਕੁਲ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
12.7.31
अवध्यानां वधं कृत्वा लोके प्राप्ताः स्म वाच्यतां ॥ १२.७.३१ ॥
ਅਵਧ ਜਨਾਂ ਦਾ ਵਧ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਪਾਤਰ ਬਣ ਗਏ ਹਾਂ।
12.7.32
कुलस्यास्यान्तकरणं दुर्मतिं पापपूरुषम् ।
राजा राष्ट्रेश्वरं कृत्वा धृतराष्ट्रोऽद्य शोचति ॥ १२.७.३२ ॥
ਇਸ ਕੁਲ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੁਰਬੁੱਧੀ, ਪਾਪੀ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਬਣਾ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਅੱਜ ਸ਼ੋਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
12.7.33
हताः शूराः कृतं पापं विषयोऽसौ विनाशितः ।
हत्वा नो विगतो मन्युः शोको मां दारयत्ययम् ॥ १२.७.३३ ॥
ਸੂਰਮੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਰਾਜ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਾਡਾ ਗੁੱਸਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਹ ਸੋਗ ਮੈਨੂੰ ਚੀਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
12.7.34
धनञ्जय कृतं पापं कल्याणेनोपहन्यते ।
ख्यापनेनानुतापेन दानेन तपसाऽपि वा।
निवृत्त्या तीर्थगमनाच्छुतिस्मृतिजपेन वा ॥ १२.७.३४ ॥
ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਨਾਲ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿੱਤ, ਪਛਤਾਵੇ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਵਿਰਕਤੀ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਜਾਂ ਸ਼ਰੁਤੀ-ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਜਾਪ ਨਾਲ।
12.7.35
त्यागवांश्च पुनः पापं नालं कर्तुमिति श्रुतिः ।
त्यागवाञ्जन्ममरणे नाप्नोतीति श्रुतिर्यतः।
प्राप्तवर्त्मा कृतमतिर्ब्रह्म संपद्यते तदा ॥ १२.७.३५ ॥
ਤਿਆਗੀ ਮੁੜ ਪਾਪ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਹ ਸ਼ਰੁਤੀ ਆਖਦੀ ਹੈ। ਤਿਆਗੀ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਰੁਤੀ ਆਖਦੀ ਹੈ। ਤਦ ਮਾਰਗ ਲੱਭ ਕੇ, ਦ੍ਰਿੜ ਮਨ ਵਾਲਾ ਪੁਰਸ਼ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
12.7.36
स धनञ्जय निर्द्वन्द्वो मुनिर्ज्ञानसमन्वितः ।
वनमामन्त्र्य वः सर्वान्गमिष्यामि परंतप ॥ १२.७.३६ ॥
ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਦਵੰਦਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਸ ਮੁਨੀ ਬਣ ਕੇ, ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਬਨ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ।
12.7.37
न हि कृत्स्नतमो धर्मः शक्यः प्राप्तुमिति श्रुतिः ।
परिग्रहवता तन्मे प्रत्यक्षमरिसूदन ॥ १२.७.३७ ॥
ਸ਼ਰੁਤੀ ਆਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਗ੍ਰਹ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਸੰਪੂਰਨ ਧਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਅਰਿਸੂਦਨ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ।
12.7.38
मया निसृष्टं पापं हि परिग्रहमभीप्सता ।
जन्मक्षयनिमित्तं च प्राप्तुं शक्यमिति श्रुतिः ॥ १२.७.३८ ॥
ਪਰਿਗ੍ਰਹ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ ਮੈਂ ਪਾਪ ਤਿਆਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਸ਼ਰੁਤੀ ਆਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ।
12.7.39
स परिग्रहमुत्सृज्य कृत्स्नं राज्यं सुखानि च ।
गमिष्यामि विनिर्मुक्तो विशोको निर्ममः क्वचित्।
प्रशासध्वमिमामुर्वी क्षेमां निहतकण्टकाम् ।
न ममार्थोऽस्ति राज्येन भोगैर्वा कुरुनन्दन ॥ १२.७.३९ ॥
ਪਰਿਗ੍ਰਹ, ਸਾਰਾ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸੁੱਖ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਮੁਕਤ, ਸ਼ੋਕ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਮਮਤਾ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਕਿਤੇ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਕੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਇਸ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜ ਕਰੋ। ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ ਜਾਂ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ।
12.7.40
एतावदुक्त्वा वचनं कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
उपारमत्ततः पार्थः कनीयान्प्रत्यभाषत ॥ १२.७.४० ॥
ਕੁਰੂਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਇੰਨਾ ਆਖ ਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਤਦ ਛੋਟੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।