مهابهاراتا · أدهيايا 12.70

12.70.1

केन वृत्तेन वृत्तज्ञः वर्तमानो महीपतिः ।
सुखेनार्थान् सुखोदर्कानिह च प्रेत्य चाश्नुते ॥ १२.७०.१ ॥

بأي سلوك يعيش الملك العارف بالسلوك القويم، فينال بيسر المقاصد المزدهرة ذات الثمار السعيدة، هنا وبعد الموت؟

इत्थं गुणानां षट्त्रिंशी षट्त्रिंशद्गुणसंयुता ।
यान्गुणांस्तु गुणोपेतः कुर्वन्गुणमवाप्नुयात् ॥ १२.७०.२ ॥

هكذا هي قائمة الصفات الست والثلاثين، المشتملة على ست وثلاثين صفة. من اتصف بتلك الصفات وعمل بها ينبغي له أن ينال النفع.

चरेद्धर्मानकटुको मुञ्चेत्स्नेहं न चास्तिकः ।
अनृशंसश्चरेदर्थं चरेत्काममनुद्धतः ॥ १२.७०.३ ॥

ليمارس الواجبات دون قسوة، ولا يترك المودة، وليكن مؤمنًا. وليطلب المال برحمة، وليطلب اللذة دون غرور.

प्रियं ब्रूयादकृपणः शूरः स्यादविकत्थनः ।
दाता नापात्रवर्षी स्यात्प्रगल्भः स्यादनिष्ठुरः ॥ १२.७०.४ ॥

ليتكلم باللطف ولا يكن بخيلاً؛ وليكن شجاعاً لا مدّعياً. وليكن كريماً لا يُغدِق على غير المستحقين؛ وليكن حازماً لا قاسياً.

संदधीत न चानार्यैर्विगृह्णीयाच्च शत्रुभिः ।
नानाप्तैश्चारयेच्चारं कुर्यात्कार्यमपीडया ॥ १२.७०.५ ॥

لا يعقد حلفاً مع الأرذال، ولا يتخاصم مع الأعداء؛ ولا يرسل الجواسيس بواسطة غير الأمناء؛ وليُنجز عمله دون أن يُلحق أذى.

अर्थं ब्रूयान्न चासत्सु गुणान्ब्रूयान्न चात्मनः ।
आदद्यान्न च साधुभ्यो नासत्पुरुषमाश्रयेत् ॥ १२.७०.६ ॥

لا يتحدث عن غايته أمام الأشرار، ولا عن صفاته؛ ولا يقبل إلا من الأخيار، ولا يلجأ إلى رجل غير صالح.

नापरीक्ष्य नयेद्दण्डं न च मन्त्रं प्रकाशयेत् ।
विसृजेन्न च लुब्धेभ्यो विश्वसेन्नापकारिषु ॥ १२.७०.७ ॥

لا ينبغي أن يفرض عقوبة دون فحص، ولا أن يكشف مشورته السرية. لا يطلق سراح الطماعين، ولا يثق بمن يؤذون.

अनीर्षुर्गुप्तदारः स्याच्चोक्षः स्यादघृणी नृपः ।
स्त्रियः सेवेत नात्यर्थं मृष्टं भुञ्जीत नाहितम् ॥ १२.७०.८ ॥

ينبغي أن يكون الملك خاليًا من الحسد، حافظًا لزوجاته، طاهرًا وغير قاسٍ. لا يُفرط في مخالطة النساء، ولا يأكل طعامًا لذيذًا لكنه ضار.

अस्तब्धः पूजयन्मान्यान्गुरून्सेवेदमायया ।
अर्चेद्देवानदम्भेन श्रियमिच्छेदकृत्सिताम् ॥ १२.७०.९ ॥

متواضعًا، يكرم المحترمين والمعلمين الكبار، ويخدمهم دون خداع. ودون كبرياء يعبد الآلهة، ويطلب ثروة لا يُعاب بها.

सेवेत प्रणयं हित्वा दक्षः स्यान्न त्वकालवित् ।
सान्त्वयेन्न च मोक्षाय अनुगृह्णन्न चाक्षिपेत् ॥ १२.७०.१० ॥

ينبغي أن يخدم متجردًا من المودة؛ وأن يكون حاذقًا، لكن لا يجهل الوقت المناسب. لا يواسي طلبًا للتحرر، ولا يعيّر وهو يُنعم.

प्रहरेन्न त्वविज्ञाय हत्वा शत्रून्न शोचयेत् ।
क्रोधं कुर्यान्न चाकस्मान्मृदुः स्यान्नापकारिषु ॥ १२.७०.११ ॥

لا يضرب دون علم؛ وبعد أن يقتل أعداءه لا يُحزن أحدًا. لا يغضب فجأة، ولا يكن ليّنًا مع من يؤذون.

एवं चरस्व राज्यस्थो यदि श्रेय इहेच्छसि ।
अतोऽन्यथा नरपतिर्भयमृच्छत्यनुत्तमम् ॥ १२.७०.१२ ॥

إن كنت تطلب الخير في هذه الدنيا، فتصرّف هكذا وأنت متولٍّ للمُلك. فإن فعلت خلاف ذلك، أصاب الملكَ خوفٌ عظيمٌ جدًا.

इति सर्वान्गुणानेतान्यथोक्तान्योऽनुवर्तते ।
अनुभूयेह भद्राणि प्रेत्य स्वर्गे महीयते ॥ १२.७०.१३ ॥

من يتبع جميع هذه الصفات كما ذُكرت، فيتمتع هنا بالخيرات، ويُكرَّم بعد الموت في السماء.

इदं वचः शान्तनवस्य शुश्रुवा ।
न्युधिष्ठिरः पार्थिवमुख्यसंवृतः।
तदा ववन्दे च पितामहं नृपो ।
यथोक्तमेतच्च चकार बुद्धिमान् ॥ १२.७०.१४ ॥

لما سمع يودھيشثيرا هذا القول من ابن شانتانو، وهو محاط بأفضل الملوك، انحنى حينئذ للجد؛ وفعل الحكيم ما قيل له تماماً.