ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.70.1
केन वृत्तेन वृत्तज्ञः वर्तमानो महीपतिः ।
सुखेनार्थान् सुखोदर्कानिह च प्रेत्य चाश्नुते ॥ १२.७०.१ ॥
ସଦାଚାର ଜାଣୁଥିବା ରାଜା କେଉଁ ଆଚରଣରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରି, ଏଠାରେ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସୁଖଫଳଦାୟୀ ପ୍ରୟୋଜନ ସହଜରେ ଲାଭ କରେ?
12.70.2
इत्थं गुणानां षट्त्रिंशी षट्त्रिंशद्गुणसंयुता ।
यान्गुणांस्तु गुणोपेतः कुर्वन्गुणमवाप्नुयात् ॥ १२.७०.२ ॥
ଏହିପରି ଏହା ଛତିଶ ଗୁଣର ତାଲିକା; ଛତିଶ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ। ସେହି ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆଚରଣ କରି ମଣିଷ ଲାଭ ପାଇବା ଉଚିତ।
12.70.3
चरेद्धर्मानकटुको मुञ्चेत्स्नेहं न चास्तिकः ।
अनृशंसश्चरेदर्थं चरेत्काममनुद्धतः ॥ १२.७०.३ ॥
କଠୋରତା ବିନା ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରିବ; ସ୍ନେହ ତ୍ୟାଗ କରିବ ନାହିଁ, ଆସ୍ତିକ ରହିବ। ଦୟାଳୁ ହୋଇ ଅର୍ଥ ଆଚରଣ କରିବ, ଉଦ୍ଧତ ନ ହୋଇ କାମ ଆଚରଣ କରିବ।
12.70.4
प्रियं ब्रूयादकृपणः शूरः स्यादविकत्थनः ।
दाता नापात्रवर्षी स्यात्प्रगल्भः स्यादनिष्ठुरः ॥ १२.७०.४ ॥
ପ୍ରିୟ କଥା କହିବ, କୃପଣ ହେବ ନାହିଁ; ଶୂର ହେବ, ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସା କରିବ ନାହିଁ। ଦାତା ହେବ, ଅପାତ୍ରରେ ବର୍ଷିବ ନାହିଁ; ପ୍ରଗଳ୍ଭ ହେବ, ନିଷ୍ଠୁର ହେବ ନାହିଁ।
12.70.5
संदधीत न चानार्यैर्विगृह्णीयाच्च शत्रुभिः ।
नानाप्तैश्चारयेच्चारं कुर्यात्कार्यमपीडया ॥ १२.७०.५ ॥
ଅନାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହ ସନ୍ଧି କରିବ ନାହିଁ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସହ ବିବାଦ କରିବ ନାହିଁ; ଅବିଶ୍ୱସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାର ପଠାଇବ ନାହିଁ; କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପୀଡ଼ା ବିନା କରିବ।
12.70.6
अर्थं ब्रूयान्न चासत्सु गुणान्ब्रूयान्न चात्मनः ।
आदद्यान्न च साधुभ्यो नासत्पुरुषमाश्रयेत् ॥ १२.७०.६ ॥
ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରୟୋଜନର କଥା କହିବ ନାହିଁ, ନିଜର ଗୁଣ ମଧ୍ୟ କହିବ ନାହିଁ। ସାଧୁଙ୍କଠାରୁ ହିଁ ଗ୍ରହଣ କରିବ; ଅସତ୍ପୁରୁଷର ଆଶ୍ରୟ ନେବ ନାହିଁ।
12.70.7
नापरीक्ष्य नयेद्दण्डं न च मन्त्रं प्रकाशयेत् ।
विसृजेन्न च लुब्धेभ्यो विश्वसेन्नापकारिषु ॥ १२.७०.७ ॥
ପରୀକ୍ଷା ନକରି ଦଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଣା ପ୍ରକାଶ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଲୋଭୀମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଅପକାରୀମାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
12.70.8
अनीर्षुर्गुप्तदारः स्याच्चोक्षः स्यादघृणी नृपः ।
स्त्रियः सेवेत नात्यर्थं मृष्टं भुञ्जीत नाहितम् ॥ १२.७०.८ ॥
ରାଜା ଈର୍ଷାହୀନ, ନିଜ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କର ରକ୍ଷକ, ଶୁଚି ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦୟ ନହେବା ଉଚିତ। ସ୍ତ୍ରୀଲୋକମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟଧିକ ସେବା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ କିନ୍ତୁ ଅହିତକର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
12.70.9
अस्तब्धः पूजयन्मान्यान्गुरून्सेवेदमायया ।
अर्चेद्देवानदम्भेन श्रियमिच्छेदकृत्सिताम् ॥ १२.७०.९ ॥
ଅହଂକାର ରହିତ ହୋଇ, ମାନ୍ୟ ଓ ଗୁରୁଜନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଛଳ ବିନା ସେମାନଙ୍କ ସେବା କରିବା ଉଚିତ। ଦମ୍ଭ ବିନା ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ନିନ୍ଦନୀୟ ନ ହେବା ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କରିବା ଉଚିତ।
12.70.10
सेवेत प्रणयं हित्वा दक्षः स्यान्न त्वकालवित् ।
सान्त्वयेन्न च मोक्षाय अनुगृह्णन्न चाक्षिपेत् ॥ १२.७०.१० ॥
ସ୍ନେହ ତ୍ୟାଗ କରି ସେବା କରିବା ଉଚିତ; ଦକ୍ଷ ହେବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଅକାଳ ନ ଜାଣିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଅନୁଗ୍ରହ କରିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
12.70.11
प्रहरेन्न त्वविज्ञाय हत्वा शत्रून्न शोचयेत् ।
क्रोधं कुर्यान्न चाकस्मान्मृदुः स्यान्नापकारिषु ॥ १२.७०.११ ॥
ନ ଜାଣି ପ୍ରହାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ଶୋକ କରାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଅକସ୍ମାତ୍ କ୍ରୋଧ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଅପକାରୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କୋମଳ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
12.70.12
एवं चरस्व राज्यस्थो यदि श्रेय इहेच्छसि ।
अतोऽन्यथा नरपतिर्भयमृच्छत्यनुत्तमम् ॥ १२.७०.१२ ॥
ଯଦି ଏହି ଲୋକରେ କଲ୍ୟାଣ ଇଚ୍ଛା କର, ତେବେ ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ଏହିପରି ଆଚରଣ କର। ଏହାର ବିପରୀତ କଲେ ରାଜା ଅତି ବୃହତ୍ ଭୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
12.70.13
इति सर्वान्गुणानेतान्यथोक्तान्योऽनुवर्तते ।
अनुभूयेह भद्राणि प्रेत्य स्वर्गे महीयते ॥ १२.७०.१३ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯାଇଥିବା ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣକୁ ଯିଏ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେ ଏଠାରେ ଶୁଭ ଫଳ ଭୋଗ କରି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
12.70.14
इदं वचः शान्तनवस्य शुश्रुवा ।
न्युधिष्ठिरः पार्थिवमुख्यसंवृतः।
तदा ववन्दे च पितामहं नृपो ।
यथोक्तमेतच्च चकार बुद्धिमान् ॥ १२.७०.१४ ॥
ଶାନ୍ତନୁ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଏହି ବଚନ ଶୁଣି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସେତେବେଳେ ପିତାମହଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ବୁଦ୍ଧିମାନ ସେ ଯେପରି କୁହାଯାଇଥିଲା ସେପରି କଲେ।