マハーバーラタ · 章 12.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.71.1
कथं राजा प्रजा रक्षन्नाधिबन्धेन युज्यते ।
धर्मे च नापराध्नोति तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.७१.१ ॥
王は臣民を守りながら、心の束縛に縛られず、ダルマに背かないのはどうしてでしょうか。祖父よ、それを私に教えてください。
12.71.2
समासेनैव ते राजन्धर्मान्वक्ष्यामि शाश्वतान् ।
विस्तरेणैव धर्माणां न जात्वन्तमवाप्नुयात् ॥ १२.७१.२ ॥
王よ、永遠のダルマを、私は簡潔にお前に語ろう。ダルマを詳しく説いても、その終わりに到達できる者はいないのだから。
12.71.3
धर्मनिष्ठाञ्श्रुतवतो देवव्रतसमाहितान् ।
अर्चितान्वासयेथास्त्वं गृहे गुणवतो द्विजान् ॥ १२.७१.३ ॥
ダルマに堅固で、学識があり、デーヴァヴラタに心を寄せ、徳をそなえた再生族を敬い、あなたの家に住まわせなさい。
12.71.4
प्रत्युत्थायोपसंगृह्य चरणावभिवाद्य च ।
अथ सर्वाणि कुर्वीथाः कार्याणि सपुरोहितः ॥ १२.७१.४ ॥
立ち上がって彼らを迎え、近づいて足を取り、礼拝した後、司祭とともにすべての務めを行いなさい。
12.71.5
धर्मकार्याणि निर्वर्त्य मङ्गलानि प्रयुज्य च ।
ब्राह्मणान्वाचयेथास्त्वमर्थसिद्धिजयाशिषः ॥ १२.७१.५ ॥
宗教的な務めを果たし、吉祥の儀礼を行った後、目的の成就と勝利を祈る祝福を婆羅門に唱えさせなさい。
12.71.6
आर्जवेन च संपन्नो धृत्या बुद्ध्या च भारत ।
धर्मार्थौ प्रतिगृह्णीयात्कामक्रोधौ च वर्जयेत् ॥ १२.७१.६ ॥
バーラタよ、正直さ、忍耐、知恵を備えた者はダルマと富を受け入れ、欲望と怒りを避けるべきである。
12.71.7
कामक्रोधौ पुरस्कृत्य योऽर्थं राजाऽनुतिष्ठति ।
न स धर्मं न चाप्यर्थं प्रतिगृह्णाति बालिशः ॥ १२.७१.७ ॥
欲と怒を前に立てて富を追う王は、その愚者は法も富も得ない。
12.71.8
मा स्म लुब्धांश्च मूर्खांश्च कामार्थे च प्रयूयुजः ।
अलुब्धान्बुद्धिसंपन्नान्सर्वकर्मसु योजयेत् ॥ १२.७१.८ ॥
貪欲な者と愚かな者を欲と富の務めに就けてはならない。無欲で知恵ある者をすべての務めに任じよ。
12.71.9
मूर्खो ह्यधिकृतोऽर्थेषु कार्याणामविशारदः ।
प्रजाः क्लिश्नात्ययोगेन कामक्रोधसमन्वितः ॥ १२.७१.९ ॥
愚者が財の務めに任じられれば、務めに不慣れで、欲と怒に満ち、不正な手段で民を苦しめる。
12.71.10
बलिषष्ठेन शुल्केन दण्डेनाथापराधिनाम् ।
शास्त्रानीतेन लिप्सेथा वेतनेन धनागमम् ॥ १२.७१.१० ॥
六分の一の税、関税、罪人への罰金、そして経典に定められた俸給によって、財の収入を求めよ。
12.71.11
दापयित्वा करं धर्म्यं राष्ट्रं नीत्या यथाविधि ।
तथैतं कल्पयेद्राजा योगक्षेममतन्द्रितः ॥ १२.७१.११ ॥
国から正当な税を、理にかなって規定どおりに徴収させ、王は怠らずに、このように得と守りの体制を整えるべきである。
12.71.12
गोपायितारं दातारं धर्मनित्यमतन्द्रितम् ।
अकामद्वेषसंयुक्तमनुरज्यन्ति मानवाः ॥ १२.७१.१२ ॥
民を守り施しをし、常に法に励み、怠らず、欲と憎しみを離れた王に、人々は心を寄せる。
12.71.13
तस्माद्धर्मेण लाभेन लिप्सेथास्त्वं धनागमम् ।
धर्मार्थावध्रुवौ तस्य यो न शास्त्रपरो भवेत् ॥ १२.७१.१३ ॥
ゆえに、正当な利得によって富の獲得を求めよ。聖典に専心しない者にとっては、法と利はともに不安定である。
12.71.14
अपशास्त्रधनो राजा संचयं नाधिगच्छति ।
अस्थाने चास्य तद्वित्तं सर्वमेव विनश्यति ॥ १२.७१.१४ ॥
聖典に反する手段で富を得る王は、蓄積を得られない。そしてその富は不適切な場所に用いられて、ことごとく滅びる。
12.71.15
अर्थमूलोऽपि हिंसां च कुरुते स्वयमात्मनः ।
करैरशास्त्रदृष्टैर्हि मोहात्संपीडयन्प्रजाः ॥ १२.७१.१५ ॥
富を根本としていても、彼は自ら暴力を招く。迷いから、聖典の認めない税で民を苦しめるからである。
12.71.16
ऊधश्छिन्द्यात्तु यो धेन्वाः क्षीरार्थी न लभेत्पयः ।
एवं राष्ट्रमयोगेन पीडितं न विवर्धते ॥ १२.७१.१६ ॥
乳を求める者が雌牛の乳房を切ってしまえば、乳は得られない。同様に、不適切な手段で苦しめられた国は栄えない。
12.71.17
यवसोदकमादाय सान्त्वेन विनयेन च ।
यो हि दोग्ध्रीमुपास्ते च स नित्यं विन्दते पयः।
एवं राष्ट्रमुपायेन भुञ्जानो लभते फलम् ॥ १२.७१.१७ ॥
飼料と水を与え、穏やかに謙虚に乳を出す雌牛に仕える者は、常に乳を得る。同様に、適切な手段で国を享受する者は、その果実を得る。
12.71.18
अथ राष्ट्रमुपायेन भुज्यमानं सुरक्षितम् ।
जनयत्यतुलां नित्यं कोशवृद्धिं युधिष्ठिर ॥ १२.७१.१८ ॥
さて、ユディシュティラよ、適切な手段で享受され、よく守られた国は、常に比類なき宝蔵の増大をもたらす。
12.71.19
दोग्ध्री धान्यं हिरण्यं च मही राजा सुरक्षिता ।
नित्यं स्वेभ्यः परेभ्यश्च तृप्ता माता यथा पयः ॥ १२.७१.१९ ॥
よく守られた王が治める大地は、穀物と黄金を乳として出す牝牛である。母が自分の子にも他人の子にも常に乳で満足させるように、大地は常に満ち足りている。
12.71.20
मालाकारोपमो राजन्भव माऽऽङ्गारिकोपमः ।
तथायुक्तश्चिरं राज्यं भोक्तुं शक्ष्यसि पालयन् ॥ १२.७१.२० ॥
王よ、花輪を作る人のようであれ、炭焼きのようであってはならない。このように励み守れば、長く王国を享受できるだろう。
12.71.21
परचक्राभियानेन यदि ते स्याद्धनक्षयः ।
अथ साम्नैव लिप्सेथा धनमब्राह्मणेषु यत् ॥ १२.७१.२१ ॥
敵軍の侵攻によって財を失ったなら、ただ宥和によって、非バラモンの手にある富を求めよ。
12.71.22
मा स्म ते ब्राह्मणं दृष्ट्वा धनस्थं प्रचलेन्मनः ।
अन्त्यायामप्यवस्थायां किमु स्फीतस्य भारत ॥ १२.७१.२२ ॥
バラモンが富の中にあるのを見ても、汝の心は動いてはならない。最後の窮境にあってもそうであってはならない。ましてバーラタよ、富める者においてはなおさらである。
12.71.23
धनानि तेभ्यो दद्यास्त्वं यथाशक्ति यथार्हतः ।
सान्त्वयन्परिरक्षंश्च स्वर्गमाप्स्यसि दुर्जयम् ॥ १२.७१.२३ ॥
汝は自らの力と彼らの相応しさに応じて富を与えよ。彼らを慰め守ることによって、汝は征服しがたい天界を得るであろう。
12.71.24
एवं धर्म्येण वृत्तेन प्रजास्त्वं परिपालय ।
स्वर्ग्यं पुण्यं यशो नित्यं प्राप्स्यसे कुरुनन्दन ॥ १२.७१.२४ ॥
このように法にかなった行いによって臣民を守れ。クルの歓喜よ、汝は常に天界をもたらし功徳ある名声を得るであろう。
12.71.25
धर्मेण व्यवहारेण प्रजाः पालय पाण्डव ।
युधिष्ठिर यथायुक्तो नाधिबन्धेन योक्ष्यसे ॥ १२.७१.२५ ॥
ダルマと正しい振る舞いによって臣民を守れ、パーンドゥの子ユディシュティラよ。ふさわしく振る舞え、圧制の縄で縛ってはならない。
12.71.26
एष एव परो धर्मो यद्राजा रक्षति प्रजाः ।
भूतानां हि यदा धर्मो रक्षणं परमा दया ॥ १२.७१.२६ ॥
これこそ最高のダルマである。すなわち王が臣民を守ることだ。生きとし生けるものへの務めは彼らを守ることであり、それこそ最高の慈悲である。
12.71.27
तस्मादेवं परं धर्मं मन्यन्ते धर्मकोविदाः ।
यो राजा रक्षणे युक्तो भूतेषु कुरुते दयाम् ॥ १२.७१.२७ ॥
ゆえにダルマに通じた者たちは、これを最高のダルマと見なす。すなわち守護に励み、生きものに慈悲を示す王である。
12.71.28
यदह्ना कुरुते पापमरक्षन्भयतः प्रजाः ।
राजा वर्षसहस्रेण तस्यान्तमधिगच्छति ॥ १२.७१.२८ ॥
王が臣民を守らず恐怖から一日でも悪を行えば、千年を経てその果てに至る。
12.71.29
यदह्ना कुरुते धर्मं प्रजा धर्मेण पालयन् ।
दशवर्षसहस्राणि तस्य भुङ्क्ते फलं दिवि ॥ १२.७१.२९ ॥
王がダルマによって臣民を守り、一日でもダルマを行えば、天界で一万年その果報を享受する。
12.71.30
स्विष्टिः स्वधीतिः सुतपा लोकाञ्जयति यावतः ।
क्षणेन तानवाप्नोति प्रजा धर्मेण पालयन् ॥ १२.७१.३० ॥
立派な祭祀、立派な学習、立派な苦行によって勝ち得られる諸世界を、ダルマによって臣民を守る王は一瞬にして得る。
12.71.31
एवं धर्मं प्रयत्नेन कौन्तेय परिपालय ।
ततः पुण्यफलं लब्ध्वा नानुबन्धेन योक्ष्यसे ॥ १२.७१.३१ ॥
このように、クンティーの子よ、努めてダルマを守れ。そして功徳の果報を得ても、執着によって縛られることはないだろう。
12.71.32
स्वर्गलोके सुमहतीं श्रियं प्राप्स्यसि पाण्डव ।
असंभवश्च धर्माणामीदृशानामराजसु ॥ १२.७१.३२ ॥
パーンドゥの子よ、天界で汝は非常に大きな栄光を得るだろう。このようなダルマは王でない者には不可能である。
12.71.33
तस्माद्राजैव नान्योऽस्ति यो धर्मफलमाप्नुयात् ।
स राज्यं धृतिमान्प्राप्य धर्मेण परिपालय।
इन्द्रं तर्पय सोमेन कामैश्च सुहृदो जनान् ॥ १२.७१.३३ ॥
ゆえに、ダルマの果報を得られるのは王のみであり、他の誰でもない。堅固な汝よ、王国を得たならば、正しく守れ。ソーマでインドラを満足させ、望みのもので友と民を喜ばせよ。