ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.73.1
राज्ञा पुरोहितः कार्यः कीदृशो वर्णतो भवेत् ।
पुरोधा यादृशः कार्यः कथयस्व पितामह ॥ १२.७३.१ ॥
ರಾಜನು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪುರೋಹಿತನನ್ನು ನೇಮಿಸಬೇಕು? ವರ್ಣದಲ್ಲಿ ಅವನು ಹೇಗಿರಬೇಕು? ಪಿತಾಮಹರೇ, ಹೇಳಿ.
12.73.2
गौरो वा लोहितो वाऽपि श्यामो वा नीरुजः सुखी ।
अक्रोधनो ह्यचपलः सर्वतश्च जितेन्द्रियः ॥ १२.७३.२ ॥
ಅವನು ಬಿಳಿಯನೋ, ಕೆಂಪನೋ, ಕಪ್ಪನೋ ಆಗಿರಲಿ; ರೋಗರಹಿತನೂ ಸುಖಿಯೂ, ಕ್ರೋಧರಹಿತನೂ ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತನೂ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವನೂ ಆಗಿರಬೇಕು.
12.73.3
राज्ञा पुरोहितः कार्यो भवेद्विद्वान्बहुश्रुतः ।
उभौ समीक्ष्य धर्मार्थावप्रमेयावनन्तरम् ॥ १२.७३.३ ॥
ರಾಜನು ವಿದ್ವಾಂಸನೂ ಬಹುಶ್ರುತನೂ ಆದ ಪುರೋಹಿತನನ್ನು ನೇಮಿಸಬೇಕು; ಅವನು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅರ್ಥ ಇವೆರಡನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅಪರಿಮಿತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸುವವನಾಗಿರಬೇಕು.
12.73.4
धर्मात्मा मन्त्रविद्येषां राज्ञां राजन्पुरोहितः ।
तेषामर्थश्च कामश्च धर्मश्चेति विनिश्चयः ॥ १२.७३.४ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ ಮಂತ್ರಜ್ಞನೂ ಆದ ಪುರೋಹಿತನೇ ಈ ರಾಜರಿಗೆ ಪುರೋಹಿತ; ಅವರ ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಇವುಗಳು ಇದರಿಂದಲೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗುತ್ತವೆ.
12.73.5
श्लोकाश्चोशनसा गीतास्तान्निबोध युधिष्ठिर ।
उच्छिष्टः स भवेद्राजा यस्य नास्ति पुरोहितः ॥ १२.७३.५ ॥
ಉಶನಸ್ ಹಾಡಿದ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ತಿಳಿ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ; ಪುರೋಹಿತನಿಲ್ಲದ ರಾಜನು ಉಚ್ಛಿಷ್ಟನಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.73.6
रक्षसामसुराणां च पिशाचोरगपक्षिणाम् ।
शत्रूणां च भवेद्वध्यो यस्य नास्ति पुरोहितः ॥ १२.७३.६ ॥
ಪುರೋಹಿತನಿಲ್ಲದ ರಾಜನು ರಾಕ್ಷಸರು, ಅಸುರರು, ಪಿಶಾಚರು, ಸರ್ಪಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ವಧೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.73.7
ब्रह्मत्वं सर्वयज्ञेषु कुर्वीताथर्वणो द्विजः ।
राज्ञश्चाथर्ववेदेन सर्वकर्माणि कारयेत् ॥ १२.७३.७ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಅಥರ್ವಣ ಪರಂಪರೆಯ ದ್ವಿಜನು ಬ್ರಹ್ಮತ್ವದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ರಾಜನ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಅಥರ್ವವೇದದಿಂದ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.
12.73.8
ब्रूयाद्गर्ह्याणि सततं महोत्पातान्यघानि च ।
इष्टमङ्गलयुक्तानि तथाऽन्तः पुरिकाणि च ॥ १२.७३.८ ॥
ನಿಂದನೀಯವಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು, ಮಹಾ ಉತ್ಪಾತಗಳನ್ನು, ಅಶುಭಗಳನ್ನು ಅವನು ಸದಾ ತಿಳಿಸಬೇಕು; ಇಷ್ಟಮಂಗಲ ಕಾರ್ಯಗಳೊಂದಿಗಿರುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಂತಃಪುರದ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ.
12.73.9
गीतनृत्ताधिकारेषु संमतेषु महीपतेः ।
कर्तव्यं करणीयं वै वैश्वदेवबलिस्तथा ॥ १२.७३.९ ॥
ರಾಜನು ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಗೀತ-ನೃತ್ಯದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕಾದವುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ವೈಶ್ವದೇವ ಬಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ.
12.73.10
पक्षसंधिषु कुर्वीत महाशान्तिं पुरोहितः ।
रौद्रहोमसहस्रं च स्वस्य राज्ञः प्रियं हितम् ॥ १२.७३.१० ॥
ಮೈತ್ರಿ-ಸಂಧಿಯ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಪುರೋಹಿತನು ಮಹಾಶಾಂತಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ತನ್ನ ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವೂ ಹಿತವೂ ಆದ ಸಾವಿರ ರೌದ್ರ ಹೋಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
12.73.11
राज्ञः पापमलाः सप्त यानृच्छति पुरोहितः ।
अमात्याश्च कुकर्माणो मन्त्रिणश्चाप्युपेक्षकाः ॥ १२.७३.११ ॥
ರಾಜನಿಗೆ ಏಳು ಪಾಪ-ಮಲಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಪುರೋಹಿತನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಮಾತ್ಯರು ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳಾದಾಗ, ಮಂತ್ರಿಗಳು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮಾಡುವವರಾದಾಗ.
12.73.12
चौर्यमव्यवहारश्च व्यवहारोपसेविनाम् ।
अदण्ड्यदण्डनं चैव दण्ड्यानां चाप्यदण्डनम् ॥ १२.७३.१२ ॥
ಕಳ್ಳತನ, ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರ ನಡುವೆ ವ್ಯವಹಾರದ ಅಭಾವ; ದಂಡಿಸಲಾಗದವರನ್ನು ದಂಡಿಸುವುದು, ದಂಡಿಸಬೇಕಾದವರನ್ನು ದಂಡಿಸದಿರುವುದು.
12.73.13
हिंसा चान्यत्र संग्रामाद्राज्ञश्च मल उच्यते ।
कुभृत्यैस्तु प्रजानाशः सप्तमस्तु महामलः ॥ १२.७३.१३ ॥
ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ರಾಜನ ಮಲಿನತೆ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕೆಟ್ಟ ಸೇವಕರಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳ ನಾಶವೇ ಏಳನೆಯ ಮಹಾಮಲ.
12.73.14
रौद्रैर्होमैर्महाशान्त्या घृतकम्बलकर्मणा ।
भृग्वङ्गिरोविधिज्ञो वै पुरोधा निर्णुदे मलात् ॥ १२.७३.१४ ॥
ರೌದ್ರ ಹೋಮ, ಮಹಾಶಾಂತಿ, ಘೃತ-ಕಂಬಲ ಕರ್ಮದಿಂದ, ಭೃಗು-ಅಂಗಿರಸ ವಿಧಿ ತಿಳಿದ ಪುರೋಹಿತನು ಮಲವನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುತ್ತಾನೆ.
12.73.15
एतान्हित्वा दिवं याति राजा सप्त महामलान् ।
सामात्यः सपुरोधाश्च प्रजानां पालने रतः ॥ १२.७३.१५ ॥
ಈ ಏಳು ಮಹಾಮಲಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುರೋಹಿತರೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಜಾಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ ರಾಜನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
12.73.16
एतस्मिन्नेव कौरव्य पौरोहित्ये महामते ।
श्लोकानाह महेन्द्रस्य गुरुर्देवो बृहस्पतिः ॥ १२.७३.१६ ॥
ಓ ಕೌರವ್ಯ, ಮಹಾಮತಿ, ಈ ಪುರೋಹಿತ್ಯದ ಕುರಿತೇ ಮಹೇಂದ್ರನ ಗುರುವಾದ ದೇವ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
12.73.17
तान्निबोध महीपाल महाभाग हिताञ्शुभान् ।
ऋग्वेदे सामवेदे च यजुर्वेदे च वाजिनाम् ॥ १२.७३.१७ ॥
ಓ ಮಹೀಪಾಲ, ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ಆ ಹಿತಕರವಾದ ಶುಭ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ತಿಳಿ; ಋಗ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಕರ್ತರಿಗಿರುವವು ಅವು.
12.73.18
न निर्दिष्टानि कर्माणि त्रिषु स्थानेषु भूभृताम् ।
शान्तिकं पौष्टिकं चैव अरिष्टानां च शातनम् ॥ १२.७३.१८ ॥
ರಾಜರಿಗೆ ಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಶಾಂತಿಕ, ಪೌಷ್ಟಿಕ ಕರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಅರಿಷ್ಟಗಳ ನಿವಾರಣೆ ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ.
12.73.19
शप्तास्ते याज्ञवल्क्येन यज्ञानां हितमीहता ।
ब्रह्मिष्ठानां वरिष्ठेन ब्रह्मणः संमते विभोः ॥ १२.७३.१९ ॥
ಯಜ್ಞಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು, ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ, ವಿಭು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸಮ್ಮತಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಶಪಿಸಿದನು.
12.73.20
बह्वृचं सामगं चैव वाजिनं च विवर्जयेत् ।
बह्वृचो राष्ट्रनाशाय राजनाशाय सामगः।
अध्वर्युर्बलनाशाय प्रोक्तो वाजसनेयकः ॥ १२.७३.२० ॥
ಬಹ್ವೃಚರನ್ನೂ ಸಾಮಗರನ್ನೂ ವಾಜಿನರನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಬಹ್ವೃಚನು ರಾಷ್ಟ್ರನಾಶಕ್ಕೆ, ಸಾಮಗನು ರಾಜನಾಶಕ್ಕೆ, ಅಧ್ವರ್ಯು ವಾಜಸನೇಯಕನು ಬಲನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
12.73.21
अब्राह्मणेषु वर्णेषु मन्त्रान्वाजसनेयकान् ।
शान्तिके पौष्टिके चैव नित्यं कर्मणि वर्जयेत् ॥ १२.७३.२१ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರ ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ವಾಜಸನೇಯಕ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಶಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
12.73.22
ब्राह्मणस्य महीपस्य सर्वथा न विरोधिनः ।
वेदाश्चत्वार इत्येते ब्राह्मणा ये च तद्विदुः ॥ १२.७३.२२ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ರಾಜ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ವಿರೋಧಿಗಳಲ್ಲ; ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು ಇವೇ; ಅವುಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಇವರೇ.
12.73.23
पौरोहित्ये प्रमाणं तु ब्राह्मणश्च महीपतेः ।
जात्या न क्षत्रियः प्रोक्तः क्षतत्राणं करोति यः ॥ १२.७३.२३ ॥
ಪುರೋಹಿತ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ ಪ್ರಮಾಣ; ರಾಜನೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಜನ್ಮದಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯನೆನ್ನುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾನಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವವನೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯ.
12.73.24
चातुर्वर्ण्यबहिष्ठोऽपि स एव क्षत्रियः स्मृतः ।
भार्गवाङ्गिरसैर्मन्त्रैस्तेषां कर्म विधीयते ॥ १२.७३.२४ ॥
ಚಾತುರ್ವರ್ಣ್ಯದ ಹೊರಗಿದ್ದರೂ ಅವನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನೆಂದೇ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ; ಭಾರ್ಗವ ಮತ್ತು ಆಂಗಿರಸ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅವರ ಕರ್ಮ ವಿಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
12.73.25
वैतानं कर्म यच्चैव गृह्यकर्म च यत्स्मृतम् ।
द्विजातीनां त्रयाणां तु सर्वकर्म विधीयते ॥ १२.७३.२५ ॥
ವೈತಾನ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಗೃಹ್ಯ ಕರ್ಮ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಮೂವರು ದ್ವಿಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
12.73.26
राजधर्मप्रवृत्तानां हितार्थं त्रीमि कारयेत् ।
शान्तिकं पौष्टिकं चैव तथाऽभिचरणं च यत् ॥ १२.७३.२६ ॥
ರಾಜಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮೂರು ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು: ಶಾಂತಿಕ, ಪೌಷ್ಟಿಕ ಮತ್ತು ಅಭಿಚಾರ.
12.73.27
अग्निष्टोममुखैर्यज्ञैर्दूषिता भूपकर्मभिः ।
न सम्यक्फलमृच्छन्ति ये यजन्ति द्विजातयः ॥ १२.७३.२७ ॥
ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಮೊದಲಾದ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ರಾಜಕರ್ಮಗಳಿಂದ ದೂಷಿತರಾಗಿ ಮಾಡುವ ದ್ವಿಜಾತಿಗಳು ಸರಿಯಾದ ಫಲ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.73.28
पौरोहित्यं तु कुर्वाणा नाशं यास्यन्ति भूभृताम् ।
यज्ञकर्माणि कुर्वाणा ऋत्विजस्तु विरोधिनः ॥ १२.७३.२८ ॥
ಪೌರೋಹಿತ್ಯ ಮಾಡುವವರು ರಾಜರ ನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುವರು; ಯಜ್ಞಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ಋತ್ವಿಜರು ವಿರೋಧಿಗಳೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
12.73.29
ब्रह्मक्षत्रविशः सर्वे पौरोहित्ये विवर्जिताः ।
तदभावे च पारक्यं निर्दिष्टं राजकर्मसु ॥ १२.७३.२९ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು — ಎಲ್ಲರೂ ಪೌರೋಹಿತ್ಯದಿಂದ ನಿಷೇಧಿತರು; ಅವರಿಲ್ಲದಾಗ ರಾಜಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯವರನ್ನು (ಪುರೋಹಿತನನ್ನು) ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
12.73.30
ऋषिणा याज्ञवल्क्येन तत्तथा न तदन्यथा ।
भार्गवाङ्गिरसां वेदे कृतविद्यः षडङ्गवित् ॥ १२.७३.३० ॥
ಋಷಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರು ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳಿದರು, ಬೇರೆಯಂತಲ್ಲ; ಭೃಗು, ಅಂಗಿರಸರ ವೇದದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೆ ಪಡೆದು ಷಡಂಗಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವರು.
12.73.31
यज्ञकर्मविधिज्ञस्तु विधिज्ञः पौष्टिकेषु च ।
अष्टादशविकल्पानां विधिज्ञः शान्तिकर्मणाम् ॥ १२.७३.३१ ॥
ಯಜ್ಞಕರ್ಮದ ವಿಧಿಯನ್ನು ಬಲ್ಲವನು, ಪೌಷ್ಟಿಕ ಕರ್ಮಗಳ ವಿಧಿಯನ್ನು ಬಲ್ಲವನು, ಶಾಂತಿಕರ್ಮಗಳ ಹದಿನೆಂಟು ವಿಕಲ್ಪಗಳ ವಿಧಿಯನ್ನು ಬಲ್ಲವನು.
12.73.32
सर्वरोगविहीनश्च संयतः संयतेन्द्रियः ।
श्वित्रकुष्ठक्षयक्षीणैर्ग्रहापस्मारदूषितैः ॥ १२.७३.३२ ॥
ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳಿಲ್ಲದವನಾಗಿ, ಸಂಯಮಿಯಾಗಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದವನಾಗಿರಬೇಕು; ಶ್ವಿತ್ರ, ಕುಷ್ಠ, ಕ್ಷಯದಿಂದ ಕ್ಷೀಣರಾದವರು, ಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಅಪಸ್ಮಾರದಿಂದ ದೂಷಿತರಾದವರು (ಇರಬಾರದು).
12.73.33
अशस्तैर्वातदुष्टैश्च दूरस्थैः संवदेन्नृपः ।
रोगिणं ऋत्विजं चैव वर्जयेच्च पुरोहितम् ॥ १२.७३.३३ ॥
ಅರಸನು ಅಶುಭರೊಂದಿಗೆ, ವಾತದೋಷದಿಂದ ಪೀಡಿತರೊಂದಿಗೆ, ದೂರದಲ್ಲಿರುವವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು; ರೋಗಿಯಾದ ಋತ್ವಿಜ ಮತ್ತು ಪುರೋಹಿತನನ್ನೂ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.
12.73.34
नचान्यस्य कृतं येन पौरोहित्यं कदाचन ।
यस्य याज्यो मृतश्चैव भ्रष्टः प्रव्रजितो यथा ॥ १२.७३.३४ ॥
ಬೇರೊಬ್ಬರ ಪೌರೋಹಿತ್ಯವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮಾಡದವನು; ಯಾರ ಯಾಜ್ಯನು ಮೃತನೋ, ಭ್ರಷ್ಟನೋ, ಅಥವಾ ಸಂನ್ಯಾಸಿಯಾಗಿ ಹೋದವನೋ (ಅವನನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು).
12.73.35
युद्धे पराजितश्चैव सर्वांस्तान्वर्जयेन्नृपः ।
नक्षत्रस्यानुकूल्येन यः संजातो नरेश्वरः ॥ १२.७३.३५ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಅರಸನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು; ನಕ್ಷತ್ರಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ನರೇಶ್ವರನು (ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು).
12.73.36
राजशास्त्रविनीतश्च श्रेयान्राज्ञः पुरोहितः ।
अधन्यानां निमित्तानामुत्पातानामथार्थवित् ॥ १२.७३.३६ ॥
ರಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿನೀತನಾದವನು, ಅರಸನಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರೋಹಿತನು; ಅಶುಭ ಶಕುನಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾತಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಬಲ್ಲವನು.
12.73.37
शत्रुपक्षक्षयज्ञश्च श्रेयान्राज्ञः पुरोहितः ।
वाजिनं तदभावे च चरकाध्वर्यवानपि ॥ १२.७३.३७ ॥
ಶತ್ರುಪಕ್ಷದ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವ ರಾಜನ ಪುರೋಹಿತನು ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಅವನ ಅಭಾವದಲ್ಲಿ ವಾಜಿನ್, ಚರಕರು, ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೂ (ಶ್ರೇಷ್ಠರು).
12.73.38
बह्वृचं सामगं चैव नीतिशास्त्रकृतश्रमान् ।
कृतिनोऽथर्वणो वेदे स्थापयेत्तु पुरोहितान् ॥ १२.७३.३८ ॥
ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ಸಾಮವೇದ ಗಾಯಕರು, ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸಿದವರು, ವೇದದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥ ಅಥರ್ವಣರನ್ನೇ ಪುರೋಹಿತರಾಗಿ ನೇಮಿಸಬೇಕು.
12.73.39
हिंसालिङ्गा हि निर्दिष्टा मन्त्रा वैतानिकैर्द्विजैः ।
न तानुच्चारयेत्प्राज्ञः क्षात्रधर्मविरोधिनः ॥ १२.७३.३९ ॥
ಯಜ್ಞಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ದ್ವಿಜರು ಹಿಂಸೆಯ ಲಕ್ಷಣದ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಆದರೆ ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಜ್ಞನು ಉಚ್ಚರಿಸಬಾರದು.
12.73.40
प्रजागुणाः पुरोधाश्च पुरोहितगुणाः प्रजाः ।
राजा वै सगुणो येषां कुशलं तेषु सर्वशः ॥ १२.७३.४० ॥
ಪ್ರಜೆಗಳ ಗುಣಗಳು ಪುರೋಹಿತರಲ್ಲಿ, ಪುರೋಹಿತರ ಗುಣಗಳು ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಯಾರ ರಾಜನು ಸದ್ಗುಣಿಯೋ ಅವರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಕ್ಷೇಮವಿರುತ್ತದೆ.
12.73.41
उभौ प्रजा वर्धयतो देवान्पूर्वापरान्पितॄन् ।
यौ भवेतां स्थितौ धर्मे श्रद्धेयौ सुतपस्विनौ ॥ १२.७३.४१ ॥
ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ, ಸುತಪಸ್ವಿಗಳಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು, ಪೂರ್ವಾಪರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು, ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.
12.73.42
परस्परस्य सुहृदौ विहितौ समचेतसौ ।
ब्रह्मक्षत्रस्य समानात्प्रजा सुखमवाप्नुयात् ॥ १२.७३.४२ ॥
ಪರಸ್ಪರ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿ, ಸಮಚಿತ್ತರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇಬ್ಬರಿಂದ—ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರದ ಸಮಾನತೆಯಿಂದ—ಪ್ರಜೆಗಳು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.
12.73.43
विमाननात्तयोरेव प्रजा नश्येयुरेव हि ।
ब्रह्मक्षत्रं हि सर्वासां प्रजानां मूलमुच्यते ॥ १२.७३.४३ ॥
ಅವರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದರೆ ಪ್ರಜೆಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯರೇ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೂಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
12.73.44
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
ऐलकश्यपसंवादं तं निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.७३.४४ ॥
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ — ಐಲ ಮತ್ತು ಕಶ್ಯಪರ ಸಂವಾದ. ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಅದನ್ನು ತಿಳಿ.
12.73.45
यदा हि ब्रह्म प्रजहाति क्षत्रं ।
क्षत्रं यदा वा प्रजहाति ब्रह्म।
अन्वग्बलं कतमेऽस्मिन्भजन्ते ।
तथा बलं कतमेऽस्मिन्ध्रियन्ते ॥ १२.७३.४५ ॥
ಬ್ರಹ್ಮವು ಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ, ಅಥವಾ ಕ್ಷತ್ರವು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹಿಂಬಾಲಿಸುವ ಬಲ ಯಾರನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ, ಬಲ ಯಾರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ?
12.73.46
द्विधा हि राष्ट्रं भवति क्षत्रियस्य ।
ब्रह्म क्षत्रं यत्र विरुध्यतीह।
अन्वग्बलं दस्यवस्तद्भजन्ते ।
तथा वर्णं तत्र विदन्ति सन्तः ॥ १२.७३.४६ ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ರಾಷ್ಟ್ರ ಎರಡಾಗಿ ಒಡೆಯುತ್ತದೆ; ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಿಸಿದಾಗ. ಆ ಬಲವನ್ನು ದಸ್ಯುಗಳು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜನರು ವರ್ಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.
12.73.47
नैषां ब्रह्म च वर्धते नोत पुत्रा ।
न गर्गरो मथ्यते नो जयन्ते।
नैषां पुत्रा देवमधीयते च ।
यदा ब्रह्म क्षत्रियाः संत्यजन्ति ॥ १२.७३.४७ ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ, ಅವರ ಬ್ರಹ್ಮ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಅವರ ಪುತ್ರರೂ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಗರ್ಗರ ಮಥಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಜಯವೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರ ಪುತ್ರರು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
12.73.48
नैषामर्थो वर्धते जातु गेहे ।
नाधीयते तत्प्रजा नो यजन्ते।
अपध्वस्ता दस्युभूता भवन्ति ।
ये ब्राह्मणान्क्षत्रियाः संत्यजन्ति ॥ १२.७३.४८ ॥
ಇವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತು ಎಂದೂ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಇವರ ಸಂತತಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಪತಿತರಾಗಿ ದಸ್ಯುಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ.
12.73.49
एतौ हि नित्यं संयुक्तावितरेतरधारणे ।
क्षत्रं वै ब्रह्मणो योनिर्योनिः क्षत्रस्य वै द्विजः ॥ १२.७३.४९ ॥
ಈ ಎರಡೂ ಸದಾ ಪರಸ್ಪರ ಧರಿಸಲು ಒಟ್ಟಾಗಿವೆ. ಕ್ಷತ್ರವು ಬ್ರಹ್ಮದ ಯೋನಿ; ದ್ವಿಜನು ಕ್ಷತ್ರದ ಯೋನಿ.
12.73.50
उभावेतौ नित्यमभिप्रपन्नौ ।
संप्रापतुर्महतीं संप्रतिष्ठाम्।
तयोः सन्धिर्भिद्यते चेत्पुराण ।
स्ततः सर्वं भवति हि संप्रमूढम् ॥ १२.७३.५० ॥
ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಸದಾ ಪರಸ್ಪರ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು ಮಹಾ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಓ ಪುರಾತನನೇ, ಅವರ ಸಂಧಿ ಮುರಿದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೊಂದಲವಾಗುತ್ತದೆ.
12.73.51
नात्र पारं लभते पारगामी ।
महोदधौ नौरिव संप्रभिन्ना।
चातुर्वण्यं भवति हि संप्रमूढं ।
प्रजास्ततः क्षयसंस्था भवन्ति ॥ १२.७३.५१ ॥
ಇಲ್ಲಿ ದಡ ದಾಟಲು ಬಯಸುವವನೂ ದಡವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಒಡೆದ ದೋಣಿಯಂತೆ. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೊಂದಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಆಗ ಪ್ರಜೆಗಳು ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ.
12.73.52
ब्रह्मवृक्षो रक्ष्यमाणो मधु हेम च वर्षति ।
अरक्ष्यमाणः सततमश्रु पापं च वर्षति ॥ १२.७३.५२ ॥
ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬ್ರಹ್ಮವೃಕ್ಷ ಜೇನು ಮತ್ತು ಬಂಗಾರವನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತದೆ; ರಕ್ಷಿಸದಿದ್ದರೆ ಸದಾ ಕಣ್ಣೀರು ಮತ್ತು ಪಾಪವನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತದೆ.
12.73.53
अब्रह्मचारी चरणादपेतो ।
यदा ब्रह्म ब्रह्मणि त्राणमिच्छेत्।
आश्चर्यतो वर्षति तत्र देव ।
स्तत्राभीक्ष्णं दुष्प्रभाश्चाविशन्ति ॥ १२.७३.५३ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ ಚ್ಯುತನಾದವನು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಯಸಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ದೇವನು ವರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ದುಷ್ಟ ಪ್ರಭೆಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ.
12.73.54
स्त्रियं हत्वा ब्राह्मणं वाऽपि पापः ।
सभायां यत्र लभते साधुवादम्।
राज्ञः सकाशे न विभेति चापि ।
ततो भयं विद्यते क्षत्रियस्य ॥ १२.७३.५४ ॥
ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕೊಂದೂ ಪಾಪಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧುವಾದವನ್ನು ಪಡೆದು ರಾಜನ ಮುಂದೆಯೂ ಭಯಪಡದಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಭಯವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
12.73.55
पापैः पापे क्रियमाणेऽतिवेलं ।
ततो रुद्रो जायते देव एषः।
पापैः पापाः संजनयन्ति रुद्रं ।
ततः सर्वान्साध्वसाधून्हिनस्ति ॥ १२.७३.५५ ॥
ಪಾಪಿಗಳಿಂದ ಪಾಪವು ಅತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಆಗ ಈ ದೇವ ರುದ್ರನು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಪಾಪಿಗಳು ಪಾಪಗಳಿಂದ ರುದ್ರನನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆಗ ಅವನು ಒಳ್ಳೆಯವರನ್ನೂ ಕೆಟ್ಟವರನ್ನೂ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.73.56
कुतो रुद्रः कीदृशो वाऽपि रुद्रः ।
सत्वैः सत्वं दृश्यते वध्यमानम्।
एतत्सर्वं कश्यप मे प्रचक्ष्व ।
यतो रुद्रो जायते देव एषः ॥ १२.७३.५६ ॥
ರುದ್ರನು ಎಲ್ಲಿಂದ, ಅವನು ಯಾವ ರೀತಿಯವನು? ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಣಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಓ ಕಶ್ಯಪ, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ತಿಳಿಸು—ಈ ದೇವ ರುದ್ರನು ಯಾವುದರಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು.
12.73.57
आत्मा रुद्रो हृदये मानवानां ।
स्वं स्वं देहं परदेहं च हन्ति।
वातोत्पातैः सदृशं रुद्रमाहु ।
र्देवं जीमूतैः सदृशं रूपमस्य ॥ १२.७३.५७ ॥
ಆತ್ಮವೇ ರುದ್ರ, ಅದು ಮಾನವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿದೆ. ಅದು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನೂ ಇತರರ ದೇಹವನ್ನೂ ಹತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾತಗಳಂತಿರುವ ಆ ರುದ್ರನನ್ನು ದೇವ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಅವನ ರೂಪ ಮೇಘಗಳಂತಿದೆ.
12.73.58
न वै वातः परिवृणोति कश्चि ।
न्न जीमूतो वर्षति तत्र देवः।
तथा युक्तो दृश्यते मानुषेषु ।
कामद्वेषाद्वध्यते मुह्यते च ॥ १२.७३.५८ ॥
ಗಾಳಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಮುಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ಮೇಘ ಸುರಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿ ದೇವನೂ ಇಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅದು ಹೀಗೆ ಕೂಡಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಕಾಮ-ದ್ವೇಷದಿಂದ ಅದು ಹತವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೋಹಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ.
12.73.59
यथैकगेहाज्जातवेदाः प्रदीप्तः ।
कृत्स्नं ग्रामं दहते च त्वरावान्।
विमोहनं कुरुते देव एप ।
ततः सर्वं स्पृश्यते पुण्यपापैः ॥ १२.७३.५९ ॥
ಒಂದೇ ಮನೆಯಿಂದ ಎದ್ದ ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿ ವೇಗವಾಗಿ ಇಡೀ ಊರನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ, ಈ ದೇವ ಮೋಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಆಗ ಎಲ್ಲವೂ ಪುಣ್ಯ-ಪಾಪಗಳಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
12.73.60
यदि दण्डः स्पृशतेऽपुण्यपापं ।
पापं पापे क्रियमाणे विशेषात्।
कस्य हेतोः सुकृतं नाम कुर्या ।
द्दुष्कृतं वा कस्य हेतोर्न कुर्यात् ॥ १२.७३.६० ॥
ದಂಡ ಪುಣ್ಯರಹಿತ ಮತ್ತು ಪಾಪವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ, ಪಾಪ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾಪವೇ ಆದರೆ, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮನುಷ್ಯ ಸತ್ಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕು? ಅಥವಾ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ದುಷ್ಕರ್ಮ ಮಾಡಬಾರದು?
12.73.61
असंत्यागात्पापकृतामपापां ।
स्तुल्यो दण्डः स्पृशते मिश्रभावात्।
शुष्केणार्द्रं दह्यते मिश्रभावा ।
न्न मिश्रः स्यात्पापकृद्भिः कथंचित् ॥ १२.७३.६१ ॥
ಪಾಪಿಗಳನ್ನು ಬಿಡದಿರುವುದರಿಂದ ನಿರ್ದೋಷಿಗೂ ಸಮಾನ ದಂಡ ತಗಲುತ್ತದೆ; ಬೆರೆಯುವಿಕೆಯಿಂದ ಒಣಗಿದದ್ದರೊಂದಿಗೆ ಹಸಿಯೂ ಸುಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಪಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಬೆರೆಯಬಾರದು.
12.73.62
साध्वसाधून्धारयतीह भूमिः ।
साध्वसाधूंस्तापयतीह सूर्यः।
साध्वसाधूंश्चापि वातीह वायु ।
रापस्तथा साध्वसाधून्वहन्ति ॥ १२.७३.६२ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಒಳ್ಳೆಯವರನ್ನೂ ಕೆಟ್ಟವರನ್ನೂ ಧರಿಸುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಒಳ್ಳೆಯವರನ್ನೂ ಕೆಟ್ಟವರನ್ನೂ ಬಿಸಿಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲಿ ವಾಯುವೂ ಒಳ್ಳೆಯವರನ್ನೂ ಕೆಟ್ಟವರನ್ನೂ ಬೀಸುತ್ತದೆ; ಜಲಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಒಳ್ಳೆಯವರನ್ನೂ ಕೆಟ್ಟವರನ್ನೂ ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತವೆ.
12.73.63
एवमस्मिन्वर्तते लोक एष ।
नामुत्रैवं वर्तते राजपुत्र।
प्रेत्यैतयोरन्तरावान्विशेषो ।
यो वै पुण्यं चरते यश्च पापम् ॥ १२.७३.६३ ॥
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಯೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ರಾಜಕುಮಾರ. ಸಾವಿನ ನಂತರ ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ: ಪುಣ್ಯ ಮಾಡುವವನು ಮತ್ತು ಪಾಪ ಮಾಡುವವನು.
12.73.64
पुण्यस्य लोको मधुमान्घृतार्चि ।
र्हिरण्यज्योतिरमृतस्य नाभिः।
तत्र प्रेत्य मोदते ब्रह्मचारी ।
न तत्र मृत्युर्न जरा नोत दुःखम् ॥ १२.७३.६४ ॥
ಪುಣ್ಯದ ಲೋಕ ಮಧುರವಾದದ್ದು, ತುಪ್ಪದ ಜ್ವಾಲೆಗಳುಳ್ಳದ್ದು, ಸುವರ್ಣ ಪ್ರಕಾಶವುಳ್ಳದ್ದು, ಅಮೃತದ ಮೂಲ; ಅಲ್ಲಿ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮೃತ್ಯುವಿಲ್ಲ, ಮುಪ್ಪಿಲ್ಲ, ದುಃಖವೂ ಇಲ್ಲ.
12.73.65
पापस्य लोको निरयोऽप्रकाशो ।
नित्यं दुःखं शोकभूयिष्ठमेव।
तत्रात्मानं शोचति पापकर्मा ।
वह्वीः समाः प्रतपन्नप्रतिष्ठः ॥ १२.७३.६५ ॥
ಪಾಪದ ಲೋಕ ನರಕ; ಬೆಳಕಿಲ್ಲದ್ದು, ಸದಾ ದುಃಖದಿಂದ, ಶೋಕದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು. ಅಲ್ಲಿ ಪಾಪಕರ್ಮಿ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಶೋಕಿಸುತ್ತಾನೆ, ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸುಡುತ್ತಾ, ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ.
12.73.66
मिथोभेदाद्ब्राह्मणक्षत्रियाणां ।
प्रजा दुःखं दुःसहं चाविशन्ति।
एवं ज्ञात्वा कार्य एवेह विद्वान् ।
पुरोहितो नैकविद्यो नृपेण ॥ १२.७३.६६ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಪರಸ್ಪರ ಭೇದದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಸಹಿಸಲಾಗದ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ವಿದ್ವಾಂಸ ರಾಜನು ಅನೇಕ ವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಪುರೋಹಿತನನ್ನು ನೇಮಿಸಬೇಕು.
12.73.67
तं चैव लब्ध्वाभिषिञ्चेत्तथा धर्मो विधीयते ।
अग्रं हि ब्राह्मणः प्रोक्तं सर्वस्यैवेह धर्मतः ॥ १२.७३.६७ ॥
ಅವನನ್ನು ಪಡೆದು ಅಭಿಷೇಕಿಸಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಧರ್ಮವು ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
12.73.68
पूर्वं हि ब्रह्मणः सृष्टिरिति ब्रह्मविदो विदुः ।
ज्येष्ठेनाभिजनेनास्य प्राप्तं पूर्वं यदुत्तमम् ॥ १२.७३.६८ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮೊದಲು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸೃಷ್ಟಿಯೇ ಇದು ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಹಿರಿಯ ಜನ್ಮದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಮೊದಲು ಲಭಿಸಿದ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಾನವಿದು.
12.73.69
तस्मान्मान्यश्च पूज्यश्च ब्राह्मणः प्रसृताग्रभुक् ।
सर्वं श्रेष्ठं विशिष्टं च निवेद्यं तस्य धीमतः ॥ १२.७३.६९ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮಾನ್ಯನು, ಪೂಜ್ಯನು ಮತ್ತು ಮೊದಲು ಭೋಜನ ಮಾಡುವವನು. ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
12.73.70
अवश्यमेतत्कर्तव्यं राज्ञा बलवताऽपि हि ।
ब्रह्म वर्धयति क्षत्रं क्षत्रतो ब्रह्म वर्धते।
राज्ञः सर्वस्य चान्यस्य स्वामी राज्ञः पुरोहितः ॥ १२.७३.७० ॥
ಬಲಶಾಲಿ ರಾಜನೂ ಇದನ್ನು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕ್ಷತ್ರಿಯನನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾನೆ; ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನಿಗೂ ಇತರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಡೆಯ ರಾಜಪುರೋಹಿತ.