マハーバーラタ · 章 12.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.75.1
यया वृत्त्या महीपालो विवर्धयति मानवान् ।
पुण्यांश्च लोकाञ्जयति तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.७५.१ ॥
地の守護者は、どのような行いによって人々を栄えさせ、功徳ある世界を得るのか。祖父よ、それを私に教えてください。
12.75.2
दानशीलो भवेद्राजा यज्ञशीलश्च भारत ।
उपवासतपः शीलः प्रजानां पालने रतः ॥ १२.७५.२ ॥
王は布施を好み、祭祀を好むべきである、バーラタよ。断食と苦行を好み、臣民の保護に専心すべきである。
12.75.3
सर्वाश्चैव प्रजा नित्यं राजा धर्मेण पालयन् ।
उत्थानेन प्रदानेन पूजयेच्चापि धार्मिकान् ॥ १२.७५.३ ॥
王は常にダルマによってすべての臣民を守り、登用と布施によって義なる人々を敬うべきである。
12.75.4
राज्ञा हि पूजितो धर्मस्ततः सर्वत्र पूज्यते ।
यद्यदाचरते राजा तत्प्रजानां स्म रोचते ॥ १२.७५.४ ॥
王に尊ばれたダルマは、そこから至る所で尊ばれる。王が行うことは、そのまま臣民の喜ぶところとなる。
12.75.5
नित्यमुद्यतदण्डश्च भवेन्मृत्युरिवारिषु ।
निहन्यात्सर्वतो दस्यून्न राज्ञो दस्युषु क्षमा ॥ १२.७५.५ ॥
王は常に刑罰の杖を振り上げ、敵にとっては死のようであるべきだ。あらゆる方面から盗賊を討つべきであり、盗賊に対して王は寛容であってはならない。
12.75.6
यं हि धर्मं चरन्तीह प्रजा राज्ञा सुरक्षिताः ।
चतुर्थं तस्य धर्मस्य राजा भागं च विन्दति ॥ १२.७५.६ ॥
ここで王によく守られた臣民が行うダルマの、その四分の一を王は得る。
12.75.7
यदधीते यद्ददाति यञ्जुहोति यदर्चति ।
राजा चतुर्थभाक्तस्य प्रजा धर्मेण पालयन् ॥ १२.७५.७ ॥
学ぶこと、布施すること、供物を捧げること、礼拝すること——その四分の一は、法によって臣民を守る王が受ける。
12.75.8
यद्राष्ट्रोऽकुशलं किंचिद्राज्ञो रक्षयतः प्रजाः ।
चतुर्थं तस्य पापस्य राजा भारत विन्दति ॥ १२.७५.८ ॥
国中で何か不善が起これば、臣民を守る王はその罪の四分の一を受ける、バーラタよ。
12.75.9
अप्याहुः सर्वमेवेति भूयोऽर्धमिति निश्चयः ।
कर्मणा पृथिवीपाल नृशंसोऽनृतवागपि ॥ १२.७५.९ ॥
「すべて彼のものだ」と言う人もいるが、その後必ず半分になる。大地の守護者よ、行いにおいて残酷で偽りを語る者もまた同様である。
12.75.10
तादृशात्किल्बिपाद्राजा शृणु येन प्रमुच्यते ।
प्रत्याहर्तुमशक्यं स्याद्धनं चोरैर्हृतं यदि।
तत्स्वकोशात्प्रदेयं स्यादशक्तेनोपजीवतः ॥ १२.७५.१० ॥
そのような過失から王がどうして解放されるかを聞け。盗賊に奪われた財を取り戻せないなら、彼に頼って生きる無力な者に、自分の宝庫から与えねばならない。
12.75.11
सर्ववर्णैः सदा रक्ष्यं ब्रह्मस्वं ब्राह्मणा यथा ।
न स्थेयं विषये तेन योऽपकुर्याद्द्विजातिषु ॥ १२.७५.११ ॥
すべての種姓は常にバラモンの財産を守るべきである。再生族に害をなす者は、国内にとどまってはならない。
12.75.12
ब्रह्मस्वे रक्ष्यमाणे तु सर्वं भवति रक्षितम् ।
तेषां प्रसादे निर्वृत्ते कृतकृत्यो भवेन्नृपः ॥ १२.७५.१२ ॥
バラモンの財産が守られれば、すべてが守られる。彼らの恩寵を得れば、王は務めを成し遂げた者となる。
12.75.13
पर्जन्यमिव भूतानि महाद्रुममिव द्विजाः ।
नरास्तमुपजीवन्ति नृपं सर्वार्थसाधकम् ॥ १२.७५.१३ ॥
衆生が雨雲に、鳥が大樹に頼るように、人々はあらゆる目的を成就させる王に頼って生きる。
12.75.14
न हि कामात्मना राज्ञा सततं शठबुद्धिना ।
नृशंनेनातिलुब्धेन शक्यं पालयितुं प्रजाः ॥ १२.७५.१४ ॥
欲望に身を委ね、常に欺瞞の心を持ち、残酷で極めて貪欲な王は、臣民を守ることができない。
12.75.15
नाहं राज्यसुखान्वेषी राज्यमिच्छाम्यपि क्षणम् ।
धर्मार्थं रोचये राज्यं धर्मश्चात्र न विद्यते ॥ १२.७५.१५ ॥
私は王権の快楽を求める者ではなく、一瞬たりとも王国を望まない。ダルマのためにこそ王位を受け入れたいが、ここにはダルマがない。
12.75.16
तदल मम राज्येन यत्र धर्मो न विद्यते ।
वनमेव गमिष्यामि तस्माद्धर्मचिकीर्षया ॥ १२.७५.१६ ॥
ですから、ダルマのない王国など私には充分です。ダルマを行いたいがゆえに、私は森へ行きます。
12.75.17
तत्र मेध्येष्वरण्येषु न्यस्तदण्डो जितेन्द्रियः ।
धर्ममाराधयिष्यामि मुनिर्मूलफलाशनः ॥ १२.७५.१७ ॥
そこで清浄な森にて、杖を置き、感官を制し、根と果実を食べる聖者として、私はダルマを崇めるでしょう。
12.75.18
वेदाहं तव या बुद्धिरानृशंस्येऽगुणैव सा ।
न च नित्यानृशंसेन शक्यं राज्यमुपासितुम् ॥ १२.७५.१८ ॥
あなたの知性が非残虐へ傾いていることは分かっている。しかしその非残虐も徳を欠いている。常に非残虐な者は、王国を統治することはできない。
12.75.19
सदैव त्वां मृदुप्रज्ञमत्यार्यमतिधार्मिकम् ।
क्लीबं धर्मघृणायुक्तं न लोको बहुमन्यते ॥ १२.७५.१९ ॥
人々はいつもおまえを穏やかな知恵の持ち主、きわめて高貴な心の持ち主、きわめて法にかなう人と見なしている。しかし世間は、弱々しく法への憐れみに満ちた者を高く敬いはしない。
12.75.20
राजधर्ममवेक्षस्व पितृपैतामहोचितम् ।
नैतद्राज्ञामथो वृत्तं यथा त्वं स्थातुमिच्छसि ॥ १२.७५.२० ॥
父や祖父たちにふさわしい王の法を顧みよ。おまえが留まろうとしているその振る舞いは、王たちのものではない。
12.75.21
न हि वैक्लव्यसंसृष्टमानृशंस्यमिहास्थितः ।
प्रजापालनसंभूतं प्राप्तो धर्मफलं ह्यसि ॥ १२.७५.२१ ॥
ここで弱さに混じった慈悲に身を寄せたおまえは、民を守ることから生ずる法の果報を得てはいない。
12.75.22
न ह्येतामाशिषं पाण्डुर्न च कुन्त्यभ्यभाषत ।
विचित्रवीर्यो धर्मात्मा चित्रवीर्यो नराधिपः ॥ १२.७५.२२ ॥
パーンドゥもこの祝福を語らず、クンティーも語らなかった。法にかなった心のヴィチトラヴィーリヤも、人々の王チトラヴィーリヤも、このようには語らなかった。
12.75.23
शन्तनुश्च महीपालः सर्वक्षत्रस्य पूजितः ।
तवैतां प्राज्ञतां तात यथा चरसि मेधया ॥ १२.७५.२३ ॥
大地の守護者であり、すべての刹帝利に敬われたシャンタヌもこのように語らなかった。わが子よ、知性によっておまえが振る舞うそのわきまえは、おまえのものだ。
12.75.24
शौर्यं बलं च सत्यं च पिता तव सदाऽब्रवीत् ।
महत्त्वं बलमौदार्यं भवतः कुन्त्ययाचत ॥ १२.७५.२४ ॥
おまえの父はいつも武勇と力と真実を語っていた。おまえのために、クンティーは偉大さと力と寛大さを求めた。
12.75.25
नित्यं स्वाहा स्वधा नित्यं चोभे मानुषदैवते ।
पुत्रेष्वाशासते नित्यं पितरो दैवतानि च ॥ १२.७५.२५ ॥
スヴァーハーとスヴァダーは常にある。両者は人と神々を神とする。祖霊と神々は常に息子たちにそれを期待する。
12.75.26
दानमध्ययनं यज्ञं प्रजानां परिपालनम् ।
धर्म्यमेतदधर्म्यं वा जन्मनैवाभ्यजायथाः ॥ १२.७५.२६ ॥
布施、学習、祭祀、民の守護、それらが法にかなうか否かにかかわらず、おまえは生まれながらにそれを得ていた。
12.75.27
कुले धुरि च युक्तानां वहतां भारमीदृशम् ।
सीदतामपि कौन्तेय कीर्तिर्न परिहीयते ॥ १२.७५.२७ ॥
家の軛につながれ、このような重荷を担う者には、クンティーの子よ、沈みゆくときでさえ名声は失われない。
12.75.28
समन्ततो विनीतो यो वहत्यस्खलितो हि सः ।
निर्दोषकर्मवचनात्सिद्धिः कर्मण एव सा ॥ १२.७५.२८ ॥
あらゆる面で謙虚に、よろめかずに重荷を担う者こそ、過ちのない行為の言葉によって行為の成就を得る。
12.75.29
नैकान्ते विनिपातेऽपि विहरेदिह कश्चन ।
धर्मी गृही वा राजा वा ब्रह्मचार्यथवा द्विजः ॥ १२.७५.२९ ॥
人里離れた所にあっても、滅びの時にあっても、ここで誰も空しく暮らしてはならない。法に生きる者も、家長も、王も、梵行者も、再生族も。
12.75.30
अल्पं हि सारभूयिष्ठं यत्कर्मोदारमेव तत् ।
कृतमेवाकृताच्छ्रेयो न पापीयोऽस्य कर्मणः ॥ १२.७५.३० ॥
わずかでも精髄に満ち、気高い行為こそ為すべきである。為された行為は為されぬものに勝り、この行為より罪深いものはない。
12.75.31
यदा कुलीनो धर्मज्ञः प्राप्नोत्यैश्वर्यमुत्तमम् ।
योगक्षेमस्तदा राज्ञः कुशलायैव कल्पते ॥ १२.७५.३१ ॥
高貴な生まれで法を知る者が至上の支配権を得るとき、王のヨーガ・クシェマは善き結果へと向かう。
12.75.32
दानेनान्यं बलेनान्यमन्यं सूनृतया गिरा ।
सर्वतः प्रतिगृह्णीयाद्राज्यं प्राप्येह धार्मिकः ॥ १२.७५.३२ ॥
ここで王国を得た義人は、あらゆる方面から受け取るべきである。ある者は施しによって、ある者は力によって、ある者は甘く真実の言葉によって。
12.75.33
यं हि वैद्याः कुले जाता ह्यवृत्तिभयपीडिताः ।
प्राप्य तृप्ताः प्रतिष्ठन्ति धर्मः कोऽभ्यधिकस्ततः ॥ १२.७५.३३ ॥
それを得て、家に生まれたヴァイシャたちは生計の欠乏を恐れる苦しみから解かれ、満足して安住する。それより大きな法がほかにあろうか。
12.75.34
किं न्वतः परमं स्वर्ग्यं का ततः प्रीतिरुत्तमा ।
किं ततः परमैश्वर्यं ब्रूहि मे यदि पश्यसि ॥ १२.७५.३४ ॥
これより天界へ導くものが何かあるか。それより至上の喜びは何か。それより最高の支配権は何か。もし見えるなら私に教えてほしい。
12.75.35
यस्मिन्भयार्दिताः सन्तः क्षेमं विन्दन्त्यपि क्षणम् ।
स स्वर्गजित्तमोऽस्माकं सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ १२.७५.३५ ॥
恐れに苦しむ善人が、わずかな間でも安らぎを得られるもの、それこそ我々にとって天界を征服する最高のものである。この真実をあなたに告げる。
12.75.36
त्वमेव प्रीतिमांस्तस्मात्कुरूणां कुरुसत्तम ।
भव राजा जय स्वर्गं सतो रक्षाऽसतो जहि ॥ १२.७५.३६ ॥
ゆえに、クルの中であなただけが愛されている者、クルの最良の者よ。王となり、天界を征服せよ。善き者を守り、悪しき者を打ち倒せ。
12.75.37
अनु त्वां तात जीवन्तु सुहृदः साधुभिः सह ।
पर्जन्यमिव भूतानि स्वादुद्रुममिव द्विजाः ॥ १२.७५.३७ ॥
愛しい息子よ、善き友人たちは善人とともにそなたを頼りに生きよ。生きものが雨雲を頼りに生き、再生族が甘い果実の実る木を頼りに生きるように。
12.75.38
धृष्टं शूरं प्रहर्तारमनृशंसं जितेन्द्रियम् ।
वत्सलं संविभक्तारमुपजीवन्तु बान्धवाः ॥ १२.७५.३८ ॥
勇敢で、英雄的で、敵を打つ者、慈悲深く、感官を制し、慈しみ深く、施しを分かつそなたを頼りに、親族が生きますように。