മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.75.1
यया वृत्त्या महीपालो विवर्धयति मानवान् ।
पुण्यांश्च लोकाञ्जयति तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.७५.१ ॥
ഏത് വൃത്തികൊണ്ട് മഹീപാലൻ മനുഷ്യരെ വളർത്തുന്നുവോ, പുണ്യലോകങ്ങളെ ജയിക്കുന്നുവോ, അത് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ, പിതാമഹാ.
12.75.2
दानशीलो भवेद्राजा यज्ञशीलश्च भारत ।
उपवासतपः शीलः प्रजानां पालने रतः ॥ १२.७५.२ ॥
രാജാവ് ദാനശീലനും യജ്ഞശീലനും ആയിരിക്കണം, ഭാരതാ; ഉപവാസവും തപസ്സും ശീലമാക്കി പ്രജാപാലനത്തിൽ മുഴുകിയിരിക്കണം.
12.75.3
सर्वाश्चैव प्रजा नित्यं राजा धर्मेण पालयन् ।
उत्थानेन प्रदानेन पूजयेच्चापि धार्मिकान् ॥ १२.७५.३ ॥
രാജാവ് എല്ലാ പ്രജകളെയും എപ്പോഴും ധർമ്മത്താൽ പാലിച്ചുകൊണ്ട്, ഉയർത്തലിലൂടെയും ദാനത്തിലൂടെയും ധാർമ്മികരെ ആദരിക്കണം.
12.75.4
राज्ञा हि पूजितो धर्मस्ततः सर्वत्र पूज्यते ।
यद्यदाचरते राजा तत्प्रजानां स्म रोचते ॥ १२.७५.४ ॥
രാജാവിനാൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന ധർമ്മം പിന്നെ എല്ലായിടത്തും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; രാജാവ് ഏതു ആചരിക്കുന്നുവോ അതുതന്നെ പ്രജകൾക്ക് ഇഷ്ടമാകുന്നു.
12.75.5
नित्यमुद्यतदण्डश्च भवेन्मृत्युरिवारिषु ।
निहन्यात्सर्वतो दस्यून्न राज्ञो दस्युषु क्षमा ॥ १२.७५.५ ॥
രാജാവ് എപ്പോഴും ദണ്ഡമുയർത്തി, ശത്രുക്കൾക്ക് മരണംപോലെ ആയിരിക്കണം; എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും കള്ളന്മാരെ വധിക്കണം; കള്ളന്മാരോട് രാജാവിന് ക്ഷമ പാടില്ല.
12.75.6
यं हि धर्मं चरन्तीह प्रजा राज्ञा सुरक्षिताः ।
चतुर्थं तस्य धर्मस्य राजा भागं च विन्दति ॥ १२.७५.६ ॥
ഇവിടെ രാജാവിനാൽ നന്നായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട പ്രജകൾ ഏത് ധർമ്മം ആചരിക്കുന്നുവോ, ആ ധർമ്മത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് രാജാവ് നേടുന്നു.
12.75.7
यदधीते यद्ददाति यञ्जुहोति यदर्चति ।
राजा चतुर्थभाक्तस्य प्रजा धर्मेण पालयन् ॥ १२.७५.७ ॥
ഒരുവൻ പഠിക്കുന്നതും ദാനം ചെയ്യുന്നതും ഹോമിക്കുന്നതും ആരാധിക്കുന്നതുമായ പുണ്യത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് ധർമ്മത്തോടെ പ്രജകളെ പാലിക്കുന്ന രാജാവ് നേടുന്നു.
12.75.8
यद्राष्ट्रोऽकुशलं किंचिद्राज्ञो रक्षयतः प्रजाः ।
चतुर्थं तस्य पापस्य राजा भारत विन्दति ॥ १२.७५.८ ॥
രാജ്യത്ത് ഏതൊരു അകുശലം സംഭവിച്ചാലും, പ്രജകളെ രക്ഷിക്കുന്ന രാജാവ്, ഭാരതാ, ആ പാപത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് നേടുന്നു.
12.75.9
अप्याहुः सर्वमेवेति भूयोऽर्धमिति निश्चयः ।
कर्मणा पृथिवीपाल नृशंसोऽनृतवागपि ॥ १२.७५.९ ॥
'ഇതെല്ലാം അവനുള്ളതാണ്' എന്ന് ചിലർ പറയുന്നു; പിന്നീട് അത് പകുതിയാകും എന്നത് നിശ്ചയം. ഭൂപാലാ, കർമ്മത്താൽ ക്രൂരനും അസത്യവാദിയുമായവനും (അങ്ങനെതന്നെ).
12.75.10
तादृशात्किल्बिपाद्राजा शृणु येन प्रमुच्यते ।
प्रत्याहर्तुमशक्यं स्याद्धनं चोरैर्हृतं यदि।
तत्स्वकोशात्प्रदेयं स्यादशक्तेनोपजीवतः ॥ १२.७५.१० ॥
അത്തരം പാപത്തിൽനിന്ന് രാജാവ് ഏതു വിധം മോചിതനാകുന്നു എന്ന് കേൾക്കുക. കള്ളന്മാർ അപഹരിച്ച ധനം തിരികെ വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിയാത്തതെങ്കിൽ, അവനെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്ന അശക്തന് അത് സ്വന്തം ഖജനാവിൽനിന്ന് നൽകണം.
12.75.11
सर्ववर्णैः सदा रक्ष्यं ब्रह्मस्वं ब्राह्मणा यथा ।
न स्थेयं विषये तेन योऽपकुर्याद्द्विजातिषु ॥ १२.७५.११ ॥
എല്ലാ വർണ്ണക്കാരും എപ്പോഴും ബ്രാഹ്മണരുടെ സ്വത്ത് സംരക്ഷിക്കണം. ദ്വിജരോട് ദ്രോഹം ചെയ്യുന്നവൻ രാജ്യത്ത് തുടരരുത്.
12.75.12
ब्रह्मस्वे रक्ष्यमाणे तु सर्वं भवति रक्षितम् ।
तेषां प्रसादे निर्वृत्ते कृतकृत्यो भवेन्नृपः ॥ १२.७५.१२ ॥
ബ്രാഹ്മണരുടെ സ്വത്ത് സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടാൽ എല്ലാം സംരക്ഷിതമാകുന്നു. അവരുടെ പ്രസാദം ലഭിച്ചാൽ രാജാവ് കൃതകൃത്യനാകുന്നു.
12.75.13
पर्जन्यमिव भूतानि महाद्रुममिव द्विजाः ।
नरास्तमुपजीवन्ति नृपं सर्वार्थसाधकम् ॥ १२.७५.१३ ॥
മേഘത്തെ ജീവികളും മഹാവൃക്ഷത്തെ പക്ഷികളും ആശ്രയിക്കുന്നതുപോലെ, സർവകാര്യങ്ങളും സാധിപ്പിക്കുന്ന രാജാവിനെയാണ് മനുഷ്യർ ആശ്രയിക്കുന്നത്.
12.75.14
न हि कामात्मना राज्ञा सततं शठबुद्धिना ।
नृशंनेनातिलुब्धेन शक्यं पालयितुं प्रजाः ॥ १२.७५.१४ ॥
കാമത്തിനടിമപ്പെട്ടവനും എപ്പോഴും വഞ്ചനാബുദ്ധിയുള്ളവനും ക്രൂരനും അത്യാഗ്രഹിയുമായ രാജാവിന് പ്രജകളെ പാലിക്കാൻ കഴിയില്ല.
12.75.15
नाहं राज्यसुखान्वेषी राज्यमिच्छाम्यपि क्षणम् ।
धर्मार्थं रोचये राज्यं धर्मश्चात्र न विद्यते ॥ १२.७५.१५ ॥
ഞാൻ രാജ്യസുഖം തേടുന്നവനല്ല; ഒരു നിമിഷം പോലും രാജ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. ധർമ്മത്തിനായി മാത്രമാണ് ഞാൻ രാജ്യം സ്വീകരിക്കുന്നത്, എന്നാൽ ഇവിടെ ധർമ്മം കാണുന്നില്ല.
12.75.16
तदल मम राज्येन यत्र धर्मो न विद्यते ।
वनमेव गमिष्यामि तस्माद्धर्मचिकीर्षया ॥ १२.७५.१६ ॥
അതുകൊണ്ട് ധർമ്മമില്ലാത്ത ഈ രാജ്യം എനിക്ക് വേണ്ട. ധർമ്മം ആചരിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ വനത്തിലേക്കുതന്നെ പോകും.
12.75.17
तत्र मेध्येष्वरण्येषु न्यस्तदण्डो जितेन्द्रियः ।
धर्ममाराधयिष्यामि मुनिर्मूलफलाशनः ॥ १२.७५.१७ ॥
അവിടെ പവിത്രമായ വനങ്ങളിൽ, ദണ്ഡം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ച്, കിഴങ്ങും പഴങ്ങളും മാത്രം ഭക്ഷിച്ച മുനിയായി ഞാൻ ധർമ്മത്തെ ആരാധിക്കും.
12.75.18
वेदाहं तव या बुद्धिरानृशंस्येऽगुणैव सा ।
न च नित्यानृशंसेन शक्यं राज्यमुपासितुम् ॥ १२.७५.१८ ॥
നിന്റെ ബുദ്ധി കാരുണ്യത്തിലേക്ക് ചായുന്നതായി എനിക്കറിയാം; ആ കാരുണ്യവും ഗുണരഹിതമാണ്. എപ്പോഴും കാരുണ്യവാനായിരുന്നു രാജ്യം ഭരിക്കാനാവില്ല.
12.75.19
सदैव त्वां मृदुप्रज्ञमत्यार्यमतिधार्मिकम् ।
क्लीबं धर्मघृणायुक्तं न लोको बहुमन्यते ॥ १२.७५.१९ ॥
എപ്പോഴും നിന്നെ മൃദുബുദ്ധിയുള്ളവനും അത്യന്തം ആര്യമനസ്കനും അതിധാർമ്മികനുമായി കാണുന്നു; എന്നാൽ ലോകം നിന്നെ ക്ലീബനും ധർമ്മകാരുണ്യയുക്തനുമായി കണ്ട് ബഹുമാനിക്കുന്നില്ല.
12.75.20
राजधर्ममवेक्षस्व पितृपैतामहोचितम् ।
नैतद्राज्ञामथो वृत्तं यथा त्वं स्थातुमिच्छसि ॥ १२.७५.२० ॥
നിന്റെ പിതാക്കന്മാർക്കും പിതാമഹന്മാർക്കും യോജിച്ച രാജധർമ്മം പരിശോധിക്കുക; നീ നിലനിൽക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഈ നടപ്പ് രാജാക്കന്മാരുടേതല്ല.
12.75.21
न हि वैक्लव्यसंसृष्टमानृशंस्यमिहास्थितः ।
प्रजापालनसंभूतं प्राप्तो धर्मफलं ह्यसि ॥ १२.७५.२१ ॥
ഇവിടെ ഭീരുത്വം കലർന്ന കാരുണ്യത്തെ ആശ്രയിച്ചുകൊണ്ട് പ്രജാപാലനത്തിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന ധർമ്മഫലം നീ നേടുകയില്ല.
12.75.22
न ह्येतामाशिषं पाण्डुर्न च कुन्त्यभ्यभाषत ।
विचित्रवीर्यो धर्मात्मा चित्रवीर्यो नराधिपः ॥ १२.७५.२२ ॥
പാണ്ഡു ഈ ആശംസ നൽകിയില്ല, കുന്തിയും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞില്ല; ധർമ്മാത്മാവായ വിചിത്രവീര്യനും മനുഷ്യാധിപനായ ചിത്രവീര്യനും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
12.75.23
शन्तनुश्च महीपालः सर्वक्षत्रस्य पूजितः ।
तवैतां प्राज्ञतां तात यथा चरसि मेधया ॥ १२.७५.२३ ॥
ഭൂമിയെ പാലിക്കുന്ന ശന്തനുവും സർവ്വക്ഷത്രിയരാലും ആദരിക്കപ്പെട്ടവനും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടില്ല. പ്രിയനേ, ബുദ്ധിയാൽ നീ നടക്കുന്ന ഈ വിവേകം നിന്റേതാണ്.
12.75.24
शौर्यं बलं च सत्यं च पिता तव सदाऽब्रवीत् ।
महत्त्वं बलमौदार्यं भवतः कुन्त्ययाचत ॥ १२.७५.२४ ॥
നിന്റെ പിതാവ് എപ്പോഴും ശൗര്യവും ബലവും സത്യവും പറഞ്ഞിരുന്നു. നിനക്കായി കുന്തി മഹത്വവും ബലവും ഔദാര്യവും യാചിച്ചു.
12.75.25
नित्यं स्वाहा स्वधा नित्यं चोभे मानुषदैवते ।
पुत्रेष्वाशासते नित्यं पितरो दैवतानि च ॥ १२.७५.२५ ॥
സ്വാഹയും സ്വധയും എപ്പോഴും; ഇവ രണ്ടും മനുഷ്യരെയും ദേവന്മാരെയും ദൈവങ്ങളായി കൊണ്ടവയാണ്. പിതൃക്കളും ദേവന്മാരും എപ്പോഴും പുത്രന്മാരിൽ പ്രതീക്ഷ വെക്കുന്നു.
12.75.26
दानमध्ययनं यज्ञं प्रजानां परिपालनम् ।
धर्म्यमेतदधर्म्यं वा जन्मनैवाभ्यजायथाः ॥ १२.७५.२६ ॥
ദാനം, പഠനം, യാഗം, പ്രജാപരിപാലനം—ഇവ ധർമ്മമോ അധർമ്മമോ; നീ ഇവ ജന്മത്തോടൊപ്പം നേടിയിരിക്കുന്നു.
12.75.27
कुले धुरि च युक्तानां वहतां भारमीदृशम् ।
सीदतामपि कौन्तेय कीर्तिर्न परिहीयते ॥ १२.७५.२७ ॥
കുലത്തിന്റെ നുകത്തിൽ കെട്ടപ്പെട്ട്, ഇത്തരം ഭാരം വഹിക്കുന്നവർക്ക്, കൗന്തേയാ, മുങ്ങുമ്പോഴും കീർത്തി നഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല.
12.75.28
समन्ततो विनीतो यो वहत्यस्खलितो हि सः ।
निर्दोषकर्मवचनात्सिद्धिः कर्मण एव सा ॥ १२.७५.२८ ॥
എല്ലാവിധത്തിലും വിനീതനായി, ഇടറാതെ ഭാരം വഹിക്കുന്നവൻ, കുറ്റമറ്റ കർമ്മവചനത്താൽ കർമ്മസിദ്ധി നേടുന്നു.
12.75.29
नैकान्ते विनिपातेऽपि विहरेदिह कश्चन ।
धर्मी गृही वा राजा वा ब्रह्मचार्यथवा द्विजः ॥ १२.७५.२९ ॥
ഏകാന്തത്തിലോ, നാശസമയത്തോ പോലും ഇവിടെ ആരും വെറുതെ വിഹരിക്കരുത്—ധർമ്മിയോ, ഗൃഹസ്ഥനോ, രാജാവോ, ബ്രഹ്മചാരിയോ, ദ്വിജനോ ആകട്ടെ.
12.75.30
अल्पं हि सारभूयिष्ठं यत्कर्मोदारमेव तत् ।
कृतमेवाकृताच्छ्रेयो न पापीयोऽस्य कर्मणः ॥ १२.७५.३० ॥
അല്പമായാലും സാരസമ്പന്നവും ഉദാരവുമായ കർമ്മമാണ് ചെയ്യേണ്ടത്; ചെയ്ത കർമ്മം ചെയ്യാത്തതിനേക്കാൾ നന്ന്; ഈ കർമ്മത്തേക്കാൾ പാപകരമായി ഒന്നുമില്ല.
12.75.31
यदा कुलीनो धर्मज्ञः प्राप्नोत्यैश्वर्यमुत्तमम् ।
योगक्षेमस्तदा राज्ञः कुशलायैव कल्पते ॥ १२.७५.३१ ॥
കുലീനനും ധർമ്മജ്ഞനുമായ ഒരാൾ ഉത്തമമായ ഐശ്വര്യം നേടുമ്പോൾ രാജാവിന്റെ യോഗക്ഷേമം ശുഭത്തിനായി ഭവിക്കുന്നു.
12.75.32
दानेनान्यं बलेनान्यमन्यं सूनृतया गिरा ।
सर्वतः प्रतिगृह्णीयाद्राज्यं प्राप्येह धार्मिकः ॥ १२.७५.३२ ॥
ദാനത്താൽ ഒരാളെയും ബലത്താൽ മറ്റൊരാളെയും മധുരമായ സത്യവാക്കിനാൽ വേറൊരാളെയും സ്വീകരിക്കണം; രാജ്യം നേടിയ ധാർമ്മികൻ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ഗ്രഹിക്കണം.
12.75.33
यं हि वैद्याः कुले जाता ह्यवृत्तिभयपीडिताः ।
प्राप्य तृप्ताः प्रतिष्ठन्ति धर्मः कोऽभ्यधिकस्ततः ॥ १२.७५.३३ ॥
ജീവനോപായമില്ലായ്മയുടെ ഭയത്താൽ പീഡിതരായ കുലത്തിൽ ജനിച്ച വൈശ്യർ അതു നേടി തൃപ്തരായി നിലകൊള്ളുന്നു; അതിനേക്കാൾ ഉയർന്ന ധർമ്മമേത്?
12.75.34
किं न्वतः परमं स्वर्ग्यं का ततः प्रीतिरुत्तमा ।
किं ततः परमैश्वर्यं ब्रूहि मे यदि पश्यसि ॥ १२.७५.३४ ॥
ഇതിനേക്കാൾ ഉയർന്ന സ്വർഗ്ഗ്യമായത് എന്ത്? അതിനേക്കാൾ ഉത്തമമായ പ്രീതി എന്ത്? അതിനേക്കാൾ പരമൈശ്വര്യം എന്ത്? നിങ്ങൾ കാണുന്നുവെങ്കിൽ എന്നോടു പറയുക.
12.75.35
यस्मिन्भयार्दिताः सन्तः क्षेमं विन्दन्त्यपि क्षणम् ।
स स्वर्गजित्तमोऽस्माकं सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ १२.७५.३५ ॥
ഭയപീഡിതരായ സജ്ജനങ്ങൾ എതിൽ ഒരു നിമിഷമെങ്കിലും ക്ഷേമം കണ്ടെത്തുന്നുവോ, അതാണ് നമുക്ക് സ്വർഗ്ഗം ജയിക്കുന്നത് ഏറ്റവും ഉത്തമമായത്; ഇതു സത്യമാണ്, ഞാൻ നിന്നോടു പറയുന്നു.
12.75.36
त्वमेव प्रीतिमांस्तस्मात्कुरूणां कुरुसत्तम ।
भव राजा जय स्वर्गं सतो रक्षाऽसतो जहि ॥ १२.७५.३६ ॥
അതിനാൽ കുരുക്കളിൽ നീ തന്നെയാണ് പ്രിയൻ, കുരുശ്രേഷ്ഠാ. രാജാവായിരിക്കുക, സ്വർഗ്ഗം ജയിക്കുക; സജ്ജനങ്ങളെ രക്ഷിക്കുക, ദുഷ്ടരെ നശിപ്പിക്കുക.
12.75.37
अनु त्वां तात जीवन्तु सुहृदः साधुभिः सह ।
पर्जन्यमिव भूतानि स्वादुद्रुममिव द्विजाः ॥ १२.७५.३७ ॥
മകനേ, നിന്റെ സജ്ജനങ്ങളായ സുഹൃത്തുക്കൾ നിന്നെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കട്ടെ; ജീവികൾ മേഘത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നതുപോലെയും ദ്വിജന്മാർ മധുരഫലമുള്ള വൃക്ഷത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നതുപോലെയും.
12.75.38
धृष्टं शूरं प्रहर्तारमनृशंसं जितेन्द्रियम् ।
वत्सलं संविभक्तारमुपजीवन्तु बान्धवाः ॥ १२.७५.३८ ॥
ധൈര്യശാലിയും ശൂരനും ശത്രുക്കളെ പ്രഹരിക്കുന്നവനും ദയയുള്ളവനും ഇന്ദ്രിയജയിയും വാത്സല്യമുള്ളവനും ദാനം പങ്കിടുന്നവനുമായ നിന്നെ ബന്ധുക്കൾ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കട്ടെ.