ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 12.76
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.76.1
स्वकर्मण्यपरे युक्तास्तथैवान्ये विकर्मणि ।
तेषां विशेषमाचक्ष्व ब्राह्मणानां पितामह ॥ १२.७६.१ ॥
ଯେଉଁମାନେ ନିଜ କର୍ମରେ ଓ ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟର ବିକର୍ମରେ ନିଯୁକ୍ତ, ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ଭେଦ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ, ହେ ପିତାମହ।
12.76.2
विद्यालक्षणसंपन्नाः सर्वत्राम्नायदर्शिनः ।
एते ब्रह्मसमा राजन्ब्राह्मणाः परिकीर्तिताः ॥ १२.७६.२ ॥
ବିଦ୍ୟାର ଲକ୍ଷଣରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ସର୍ବତ୍ର ଆମ୍ନାୟଦର୍ଶୀ — ହେ ରାଜନ୍, ଏମାନେ ବ୍ରହ୍ମସମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ।
12.76.3
ऋत्विगाचार्यसंपन्नाः स्वेषु कर्मस्ववस्थिताः ।
एते देवसमा राजन्ब्राह्मणानां भवन्त्युत ॥ १२.७६.३ ॥
ଋତ୍ୱିଜ ଓ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ପଦରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ନିଜ କର୍ମରେ ସ୍ଥିତ — ହେ ରାଜନ୍, ଏମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବସମ।
12.76.4
गोऽजाविमहिषाणां च बडवानां च पोषकाः ।
वृत्त्यर्थं प्रतिपद्यन्ते तान्वैश्यान्संप्रचक्षते ॥ १२.७६.४ ॥
ଗାଈ, ଛେଳି, ମେଣ୍ଢା, ମଇଁଷି ଓ ଘୋଡୀ ପୋଷଣକାରୀ — ଜୀବିକା ପାଇଁ ଏହି କର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ବୈଶ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
12.76.5
ऐश्वर्यकामा ये चापि सामिपा वाऽपि भारत ।
निग्रहानुग्रहरतांस्तान्द्विजान्क्षत्रियान्विदुः ॥ १२.७६.५ ॥
ହେ ଭାରତ, ଯେଉଁମାନେ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ କାମନା କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ମାଂସପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଦଣ୍ଡ ଓ ଅନୁଗ୍ରହରେ ରମନ୍ତି — ସେହି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବୋଲି ଜାଣ।
12.76.6
अश्वारोहा गजारोहा रथिनोऽथ पदातयः ।
एते वैश्यसमा राजन्ब्राह्मणानां भवन्त्युत ॥ १२.७६.६ ॥
ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ହସ୍ତୀାରୋହୀ, ରଥୀ ଓ ପଦାତିକ — ହେ ରାଜନ୍, ଏମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୈଶ୍ୟସମ।
12.76.7
जन्मकर्मविहीना ये कदर्या ब्रह्मबन्धवः ।
एते शूद्रसमा राजन्ब्राह्मणानां भवन्त्युत ॥ १२.७६.७ ॥
ଜନ୍ମ ଓ କର୍ମରେ ହୀନ, କୃପଣ, କେବଳ ନାମରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ-ବନ୍ଧୁ ଯେଉଁମାନେ — ହେ ରାଜନ, ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ ହୁଅନ୍ତି।
12.76.8
अश्रोत्रियाः सर्वे एते सर्वे चानाहिताग्नयः ।
तान्सर्वान्धार्मिको राजा बलिं विष्टिं च कारयेत् ॥ १२.७६.८ ॥
ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ବେଦଜ୍ଞାନହୀନ ଓ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ନକରନ୍ତି; ଧାର୍ମିକ ରାଜା ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ କର ଓ ବେଗାର ଆଦାୟ କରାଇବେ।
12.76.9
आह्वायका देवलका नाक्षत्रा ग्रामयाजकाः ।
एते ब्राह्मणचाण्डाला महापथिकपञ्चमाः ॥ १२.७६.९ ॥
ଆହ୍ୱାୟକ, ଦେବଲକ, ନକ୍ଷତ୍ର-ବିଦ୍ୟାଜୀବୀ, ଗ୍ରାମଯାଜକ — ଏମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଚାଣ୍ଡାଳ; ମହାପଥିକ ପଞ୍ଚମ।
12.76.10
ऋत्विक्पुरोहितो मन्त्री दूतो वार्तानुकर्षकः ।
एते क्षत्रसमा राजन्ब्राह्मणानां भवन्त्युत ॥ १२.७६.१० ॥
ଋତ୍ୱିକ, ପୁରୋହିତ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ଦୂତ, ସମାଚାର ଆକର୍ଷଣକାରୀ — ହେ ରାଜନ, ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ସମାନ ହୁଅନ୍ତି।
12.76.11
म्लेच्छदेशाश्च ये केचित्पापैरध्युषिता नरैः ।
गत्वा तु ब्राह्मणस्तांश्च चण्डालः प्रेत्य चेह च ॥ १२.७६.११ ॥
ପାପୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବସିତ କୌଣସି ମ୍ଳେଚ୍ଛ ଦେଶକୁ ଯାଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚାଣ୍ଡାଳ ହୁଏ — ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ଓ ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ।
12.76.12
व्रात्यान्म्लेच्छांश्च शूद्रांश्च याजयित्वा द्विजाधमः ।
अकीर्तिमिह संप्राप्य नरकं प्रतिपद्यते ॥ १२.७६.१२ ॥
ବ୍ରାତ୍ୟ, ମ୍ଳେଚ୍ଛ ଓ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ କରାଉଥିବା ଦ୍ୱିଜାଧମ; ସେ ଏଠାରେ ଅପକୀର୍ତ୍ତି ପାଇ ନରକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
12.76.13
महावृन्दसमुद्राभ्यां पर्यायेणैकविंशतिम् ।
ब्राह्मणो ऋग्यजुः साम्नां मूढः कृत्वा तु विप्लवम् ॥ १२.७६.१३ ॥
ମହାବୃନ୍ଦ ଓ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା କ୍ରମେ ଏକୋଇଶ ଥର। ଋକ୍, ଯଜୁଃ, ସାମ ବେଦ ବିଷୟରେ ମୋହରେ ବିପ୍ଳବ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ।
12.76.14
कल्पमेकं कृमिस्थोऽथ नानाविष्ठासु जायते ।
व्रात्ये म्लेच्छे तथा शूद्रे तस्करे पत्तितेऽशुचौ ॥ १२.७६.१४ ॥
ଏକ କଳ୍ପ କୀଟ ହୋଇ ରହି ପରେ ନାନା ପ୍ରକାର ବିଷ୍ଠାରେ ଜନ୍ମ ନିଏ — ବ୍ରାତ୍ୟ, ମ୍ଳେଚ୍ଛ, ଶୂଦ୍ର, ଚୋର, ପତିତ, ଅଶୁଚି ପାଇଁ (ଯଜ୍ଞ କଲେ)।
12.76.15
कुदेशे च सुरापे च ब्रह्मघ्ने वृषलीपतौ ।
अनधीतेषु सर्वत्र भुञ्जाने यत्र तत्र वा ॥ १२.७६.१५ ॥
କୁଦେଶରେ, ସୁରାପାୟୀ, ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ, ବୃଷଳୀପତି, ଅନଧୀତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ — ସର୍ବତ୍ର, ଯେଉଁଠି ସେଠି ଭୋଜନକାରୀ (ଯଜ୍ଞ କଲେ)।
12.76.16
वालस्त्रीवृद्धहन्तुश्च मातापित्रोर्गुरोस्तथा ।
मित्रद्रुहि कृतघ्ने च गोघ्ने चैव कथंचन ॥ १२.७६.१६ ॥
ବାଳକ, ସ୍ତ୍ରୀ, ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ଘାତକ, ମାତାପିତା ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ଘାତକ, ମିତ୍ରଦ୍ରୋହୀ, କୃତଘ୍ନ ଓ ଗୋଘାତକ — ଏମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ।
12.76.17
पुत्रघातिनि शत्रौ च न मन्त्राद्याजयेद्द्विजः ।
स तेषां विप्लवः प्रोक्तो मन्त्रविद्भिः सनातनैः ॥ १२.७६.१७ ॥
ପୁତ୍ରଘାତୀ ଓ ଶତ୍ରୁ ପାଇଁ ଦ୍ୱିଜ ମନ୍ତ୍ରରେ ଯଜ୍ଞ କରାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ସେଇ ତାଙ୍କ 'ବିପ୍ଳବ' ବୋଲି ସନାତନ ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନେ କହିଛନ୍ତି।
12.76.18
यदि विप्रो विदेशस्थस्तीर्थयात्रां गतोऽपि वा ।
यदि भीतः प्रपन्नो वा कुदेशं शौचवर्जितम् ॥ १२.७६.१८ ॥
ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଦେଶରେ ଥାଆନ୍ତି, କିମ୍ବା ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାକୁ ଯାଇଥା'ନ୍ତି, କିମ୍ବା ଭୟରେ ଶରଣାଗତ ହୋଇଥା'ନ୍ତି, କିମ୍ବା ଶୌଚହୀନ କୁଦେଶରେ ଥା'ନ୍ତି (ତେବେ)।
12.76.19
सुसयतः शुचिर्भुत्वा मन्त्रानुच्चारयेद्द्विजः ।
आर्तश्चोच्चारयेन्मन्त्रमार्तत्राणपरोऽथवा।
हीनेष्वपि प्रयुञ्जानो नासौ विप्लावकः स्मृतः ॥ १२.७६.१९ ॥
ସୁସଂଯତ ଓ ଶୁଚି ହୋଇ ଦ୍ୱିଜ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ; ଆର୍ତ ହେଲେ ବା ଆର୍ତତ୍ରାଣରେ ରତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିପାରିବେ; ହୀନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ବିପ୍ଲାବକ ବୋଲି ସ୍ମୃତି କହେ ନାହିଁ।
12.76.20
क्रूरकर्मा विकर्मा वा कर्मभिर्वञ्चितोऽथवा ।
तत्त्ववित्तरते पापं शीलवान्सयतेन्द्रियः ॥ १२.७६.२० ॥
କ୍ରୂରକର୍ମା ବା ବିକର୍ମା ହେଉ, ଅଥବା କର୍ମରେ ବଞ୍ଚିତ ହେଉ, ତଥାପି ଯେ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ, ଶୀଳବାନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯତ, ସେ ପାପକୁ ପାର ହୋଇଯାଏ।
12.76.21
एतेभ्यो बलिमादद्याद्धीनकोशो महीपतिः ।
ऋते ब्रह्मसमेभ्यश्च देवकल्पेभ्य एव च ॥ १२.७६.२१ ॥
ଯାହାର କୋଷ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଛି, ସେ ରାଜା ଏମାନଙ୍କ ଠାରୁ କର (ବଳି) ନେଇପାରିବେ; କିନ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମସମ ଓ ଦେବତୁଲ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଛାଡି।
12.76.22
अब्राह्मणानां वित्तस्य स्वामी राजेति नः श्रुतिः ।
ब्राह्मणानां च येकेचिद्विकर्मस्था इति श्रुतिः।
प्रागुक्तांश्चाप्यनुक्तांश्च सर्वास्तान्दापयेत्करान् ॥ १२.७६.२२ ॥
ଅବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଧନର ସ୍ୱାମୀ ରାଜା, ଏପରି ଶ୍ରୁତି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ; ଆଉ ବିକର୍ମରେ ରତ କେତେକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୁତି କହେ। ପୂର୍ବରେ କହିଥିବା ଓ ନ କହିଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ ରାଜା କର ଆଦାୟ କରାଇବେ।
12.76.23
विकर्मस्थाश्च नोपेक्ष्या विप्रा राज्ञा कथंचन ।
नियम्याः संविभज्याश्च धर्मानुग्रहकाम्यया ॥ १२.७६.२३ ॥
ବିକର୍ମରେ ରତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ରାଜା କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଉପେକ୍ଷା କରିବେ ନାହିଁ। ଧର୍ମର ଅନୁଗ୍ରହ କାମନାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ ମଧ୍ୟ କରିବେ।
12.76.24
यस्य स्म विषये राज्ञः स्तेनो भवति वै द्विजः ।
राज्ञ एवापराधं तं मन्यन्ते तद्विदो जनाः ॥ १२.७६.२४ ॥
ଯେଉଁ ରାଜାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ଜଣେ ଦ୍ୱିଜ ଚୋର ହୁଏ, ସେହି ଅପରାଧକୁ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ରାଜାଙ୍କର ହିଁ ଅପରାଧ ବୋଲି ମାନନ୍ତି।
12.76.25
अवृत्त्या यो भवेत्स्तेनो वेदवित्स्नातकस्तथा ।
राजन्स राज्ञा भर्तव्य इति वेदविदो विदुः ॥ १२.७६.२५ ॥
ଜୀବିକାର ଅଭାବରେ ଯେ ଚୋର ହୁଏ, ଏବଂ ବେଦଜ୍ଞ ସ୍ନାତକ — ହେ ରାଜନ୍, ତାଙ୍କର ପୋଷଣ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହେବା ଉଚିତ, ଏହା ବେଦଜ୍ଞମାନେ ଜାଣନ୍ତି।
12.76.26
स चेन्नापि निवर्तेत कृतवृत्तिः परन्तप ।
ततो निर्वासनीयः स्यात्तस्माद्देशात्सबान्धवः ॥ १२.७६.२६ ॥
ଜୀବିକା ଦେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ସେ ନ ସୁଧାରେ, ତେବେ ହେ ପରନ୍ତପ, ତାକୁ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସେହି ଦେଶରୁ ନିର୍ବାସିତ କରିବା ଉଚିତ।
12.76.27
यज्ञः श्रुतमपैशुन्यमर्हिसाऽतिथिपूजनम् ।
दमः सत्यं तपो दानमेतद्ब्राह्मणलक्षणम् ॥ १२.७६.२७ ॥
ଯଜ୍ଞ, ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନ, ପରନିନ୍ଦା ନ କରିବା, ଅହିଂସା, ଅତିଥି ସେବା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯମ, ସତ୍ୟ, ତପ, ଦାନ — ଏହିସବୁ ବ୍ରାହ୍ମଣର ଲକ୍ଷଣ।