مهابهاراتا · أدهيايا 12.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.78.1
व्याख्याता राजधर्मेण वृत्तिरापत्सु भारत ।
कथंचिद्वैश्यधर्मेण जीवेद्वा ब्राह्मणो न वा ॥ १२.७८.१ ॥
قال يудхиштхира: يا بهارتا، لقد شُرحت سبل العيش في أوقات الشدة بواجب الملوك. فهل يعيش البراهمي بطريقة ما بواجب التجار أم لا؟
12.78.2
अशक्तः क्षत्रधर्मेण वैश्यधर्मेण वर्तयेत् ।
कृषिं गोरक्ष्यमास्थाय व्यसने वृत्तिसंक्षये ॥ १२.७८.२ ॥
قال بهيشما: من عجز عن واجب المحارب فليعش بواجب التجار، آخذًا بالزراعة ورعي الماشية، في الشدة وعند انقطاع سبل العيش.
12.78.3
कानि पण्यानि विक्रीणन्स्वर्गलोकान्न हीयते ।
ब्राह्मणो वैश्यधर्मेण वर्तयन्भरतर्षभ ॥ १२.७८.३ ॥
قال يудхиштхира: يا ثور البهاراتا، أي السلع إذا باعها البراهمي الذي يعيش بواجب التجار لا يفقد عوالم السماء؟
12.78.4
सुरालवणमित्येतत्तिलान्केसरिणः पशून् ।
वृषभान्मधु मांसं च कृतान्नं च युधिष्ठिर ॥ १२.७८.४ ॥
قال بهيشما: يا يудхиштхира، الخمر والملح وهذا السمسم والحيوانات ذات الأعراف والماشية والثيران والعسل واللحم والطعام المطبوخ — هذه.
12.78.5
सर्वास्ववस्थास्वेतानि ब्राह्मणः परिवर्जयेत् ।
एतेषां विक्रयात्तात ब्राह्मणो नरके पतेत् ॥ १२.७८.५ ॥
قال بهيشما: في كل الأحوال ينبغي للبراهمي أن يجتنب هذه تمامًا. يا بني العزيز، ببيع هذه يسقط البراهمي في الجحيم.
12.78.6
अजोऽग्निर्वरुणो मेषः सूर्योऽश्वः पृथिवी विराट् ।
धेनुर्यज्ञश्च सोमश्च न विक्रेयाः कथंचन ॥ १२.७८.६ ॥
قال بهيشما: الماعز، والنار، وفارونا، والكبش، والشمس، والحصان، والأرض، وفيراج، والبقرة، والقربان، والسوما — هذه لا تُباع بأي حال.
12.78.7
पक्वेनामस्य निमयं न प्रशंसन्ति साधवः ।
निमयेत्पक्वमामेन भोजनार्थाय भारत ॥ १२.७८.७ ॥
لا يمدح الأخيار مبادلة المطبوخ بهذا؛ يا بهاراتا، من أجل الطعام ينبغي مبادلة المطبوخ بالنيء.
12.78.8
वयं सिद्धमशिष्यामो भवान्साधयतामिदम् ।
एवं संवीक्ष्य समयं नाधर्मोऽस्ति कथंचन ॥ १२.७८.८ ॥
سنأكل ما هو معدّ؛ وأنت أعدّ هذا. وبعد النظر في الاتفاق على هذا النحو، لا يوجد أي أدهارما البتة.
12.78.9
अत्र ते वर्तयिष्यामि यथा कर्मः सनातनः ।
व्यवहारप्रवृत्तानां तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.७८.९ ॥
هنا سأبيّن لك العرف السرمدي؛ فافهم ذلك السلوك لأهل المعاملات، يا يودهيشتهيرا.
12.78.10
भवतेऽहं ददानीदं भवानेतत्प्रयच्छतु ।
उचितो वर्तते धर्मो न बलात्संप्रवर्तते ॥ १२.७८.१० ॥
أعطيك هذا؛ فلتعطِ أنت ذاك. هذا هو الدهارما الملائم؛ فهو لا يجري بالقوة.
12.78.11
इत्येवं संप्रवर्तन्ते व्यवहाराः पुरातनः ।
ऋषीणामितरेषां च साधु चैतदसंशयम् ॥ १२.७८.११ ॥
وبهذا تستمر المعاملات القديمة، كما سار عليها الحكماء وغيرهم؛ وهذا بلا شك حسن.
12.78.12
अथ तात यदा सर्वाः शस्त्रमाददते प्रजाः ।
व्युत्क्रमन्ते स्वधर्मेभ्यः क्षत्रस्य क्षीयते बलम् ॥ १२.७८.१२ ॥
والآن يا عزيزي، حين يحمل جميع الناس السلاح ويحيدون عن واجباتهم، يضعف بأس طبقة المحاربين.
12.78.13
तदा त्राता तु को नु स्यात्को धर्मः किं परायणम् ।
एतं मे संशयं ब्रूहि विस्तरेण पितामह ॥ १२.७८.१३ ॥
فمن يكون حينئذ الحامي؟ وما هو الدهرما، وما هو ملاذه؟ أيها الجد، بيّن لي هذا الشك بالتفصيل.
12.78.14
दानेन तपसा यज्ञैदद्रोहेण दमेन च ।
ब्राह्मणप्रमुखा वर्णाः क्षेममिच्छेयुरात्मनः ॥ १२.७८.१४ ॥
بالعطاء والتقشف والقرابين وعدم الإيذاء وضبط النفس، مع البراهمة في المقدمة، فلتطلب الطبقات خيرها لأنفسها.
12.78.15
तेषां ये वेदबलिनस्त उत्थाय समन्ततः ।
राज्ञो बलं वर्धयेयुर्महेन्द्रस्येव देवताः ॥ १२.७८.१५ ॥
فليقم من بينهم ذوو القوة الفيدية من كل جانب، وليزيدوا قوة الملك كما تزيد الآلهة قوة مهيندرا العظيم.
12.78.16
राज्ञो हि क्षीयमाणस्य ब्रह्मैवाहुः परायणम् ।
तस्माद्ब्राह्मबलेनैव समुत्थेयं विजानता ॥ १२.७८.१६ ॥
يقال إن الملاذ للملك المتداعي هو البراهمن وحده؛ لذلك ينبغي لمن يعرف أن ينهض بقوة البراهمة وحدها.
12.78.17
यदा तु विजयी राजा क्षेमं राष्ट्रेऽभिसन्दधेत् ।
तदा वर्णा यथाधर्मं निविशेयुः स्वकर्मसु ॥ १२.७८.१७ ॥
فإذا أقام الملك المنتصر الأمن في المملكة، استقرت الطبقات في واجباتها وفق الدهرما.
12.78.18
उन्मर्यादे प्रवृत्ते तु दस्युभिः संकरे कृते ।
सर्वे वर्णा न दुष्येयुः शस्त्रवन्तो युधिष्ठिर ॥ १२.७८.१८ ॥
وحين تنكسر الحدود ويحدث اختلاط الطبقات بفعل اللصوص، يا يدهشثيرا، فلا تفسد جميع الطبقات الحاملة للسلاح.
12.78.19
अथ चेत्सर्वतः क्षत्रं प्रदुष्येद्ब्राह्मणं प्रति ।
कस्तत्र ब्राह्मणांस्त्राता को धर्मः किं परायणम् ॥ १२.७८.१९ ॥
إذا فسدت طبقة المحاربين في كل مكان ضد البراهمة، فمن يحمي البراهمة هناك؟ ما هو الدارما، وما هو الملجأ الأعلى؟
12.78.20
तपसा ब्रह्मचर्येण शस्त्रेण च बलेन च ।
अमायया मायया च नियन्तव्यं तदा भवेत् ॥ १२.७८.२० ॥
عندها يجب كبحه بالتقشف وبالعفة وبالسلاح وبالقوة، وبالصدق وبالحيلة أيضا.
12.78.21
क्षत्रियस्यातिवृत्तस्य ब्राह्मणेषु विशेषतः ।
ब्रह्मैव संनियन्तृ स्यात्क्षत्रं हि ब्रह्मसंभवम् ॥ १२.७८.२१ ॥
على المحارب الذي تجاوز الحد، ولا سيما تجاه البراهمة، أن يكبحه البراهمن، لأن طبقة المحاربين نشأت من البراهمن.
12.78.22
अभ्द्योऽग्निर्ब्रह्मतः क्षत्रमश्मनो लोहमुत्थितम् ।
तेषां सर्वत्रगं तेजः स्वस्वयोनिषु शाम्यति ॥ १२.७८.२२ ॥
ينشأ النار من الماء، وقوة المحاربين من البراهمن، والحديد من الحجر. وتخمد طاقتهم الشاملة في أصولها.
12.78.23
यदा छिनत्त्ययोऽश्मानमग्निश्चापोऽभिहन्ति च ।
क्षत्रं च ब्राह्मणं द्वेष्टि तदा शाम्यन्ति ते त्रयः ॥ १२.७८.२३ ॥
حين يقطع الحديد الحجر، وتضرب النار الماء، وتكره قوة المحاربين البراهمة، فإن هذه الثلاثة تخمد.
12.78.24
तस्माद्ब्रह्मणि शाम्यन्ति क्षत्रियाणां युधिष्ठिर ।
समुदीर्णान्यजेयानि तेजांसि च बलानि च ॥ १२.७८.२४ ॥
لذلك يا يودهيشثرا، تخمد طاقات المحاربين الحارقة التي لا تقهر ومقدراتهم بعد أن تثور، في البراهمة.
12.78.25
ब्रह्मवीर्ये मृदूभूते क्षत्रवीर्ये च दुर्बले ।
दुष्टेषु सर्ववर्णेषु ब्राह्मणान्प्रति भारत ॥ १२.७८.२५ ॥
يا بهارata، حين يلين بأس البراهمة ويضعف بأس المحاربين، ويتمرد الأشرار من كل الطبقات على البراهمة.
12.78.26
ये तत्र युद्धं कुर्वन्ति त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ।
ब्राह्मणान्परिरक्षन्ति तेषां लोका भवन्ति के ॥ १२.७८.२६ ॥
ما العوالم التي ينالها أولئك الذين يقاتلون هناك، يبذلون أرواحهم، ويحمون البراهمة؟
12.78.27
ब्राह्मणान्परिरक्षन्तो धर्ममात्मानमेव च ।
मनस्विनो मन्युमन्तः पुण्याँल्लोकान्व्रजन्त्यमी।
ब्राह्मणार्थं हि सर्वेषां शस्त्रग्रहणभिष्यते ॥ १२.७८.२७ ॥
هؤلاء الأبطال الشجعان المتحمسون الذين يحمون البراهمة والدهرما وأنفسهم يمضون إلى العوالم المباركة؛ فلأجل البراهمة وحدهم يُفرض على الجميع حمل السلاح.
12.78.28
अतिस्विष्टमधीतानां लोकानतितपस्विनाम् ।
अनाशकाग्न्याहितानां शूरा यान्ति परां गतिम् ॥ १२.७८.२८ ॥
ينال الأبطال المصير الأعلى، متجاوزين عوالم من أقاموا القرابين العظيمة، ومن درسوا الفيدا، والزهاد الكبار، ومن يحفظون النيران المقدسة دون صيام.
12.78.29
ब्राह्मणस्त्रिषु वर्णेषु शस्त्रं गृह्णन्न दुष्यति ।
एष एवात्मनस्त्यागो नान्यं धर्मं विदुर्जना ॥ १२.७८.२९ ॥
لا يقع البراهمي في الإثم إذا حمل السلاح بين الطبقات الثلاث؛ فهذا هو بذل الذات حقًا، والناس يعرفونه دهرما، لا دهرما سواه.
12.78.30
तेभ्यो नमश्च भद्रं च ये शरीराणि जुह्वति ।
ब्रह्मद्विपो जिघांसन्तस्तेषां नोऽस्तु सलोकता ॥ १२.७८.३० ॥
سلام وبركة لأولئك الذين يقدمون أجسادهم قربانًا راغبين في قتل أعداء البراهمة؛ فليكن لنا معهم عالم واحد.
12.78.31
ब्रह्मलोकजितः स्वर्ग्यान्वीरांस्तान्मनुरव्रवीत् ।
यथाऽश्वमेधावभृथे स्नाताः पूता भवन्त्युत।
दुष्कृतः सुकृतश्चैव तथा शस्त्रहता रणे ॥ १२.७८.३१ ॥
قال مانو عن أولئك الأبطال: إنهم يفتحون عالم براهما ويستحقون السماء. وكما يتطهر المغتسلون في غسل الختام لقربان الفرس، يتطهر الأشرار والأخيار على حد سواء إذا قُتلوا بالسلاح في الحرب.
12.78.32
भवत्यधर्मो धर्मो हि धर्मोऽधर्मो भवत्युत ।
कारणाद्देशकालस्य देशः कालः स तादृशः ॥ १२.७८.३२ ॥
بسبب المكان والزمان يصير الإثم برًّا والبرّ إثمًا. فذلك المكان وذلك الزمان على هذه الحال.
12.78.33
मैत्राः क्रूराणि कुर्वन्तो जयन्ति स्वर्गमुत्तमम् ।
धर्म्याः पापानि कुर्वाणा गच्छन्ति परमां गतिम् ॥ १२.७८.३३ ॥
أهل الود يفعلون الأفعال القاسية فينالون السماء العليا، والصالحون يرتكبون الآثام فيبلغون الغاية القصوى.
12.78.34
ब्राह्मणस्त्रिषु कालेषु शस्त्रं गृह्णन्न दुष्यति ।
आत्मत्राणे दस्युदोषे सर्वस्वहरणे तथा ॥ १२.७८.३४ ॥
البراهمي الذي يحمل السلاح في ثلاثة أوقات لا يتدنس: في الدفاع عن النفس، وعند خطر اللصوص، وعند سلب كل ماله.
12.78.35
अभ्युत्थिते दस्युबले क्षत्रार्थे वर्णसङ्करे ।
संप्रमूढेषु वर्णेषु यदन्योऽभिभवेद्वली ॥ १२.७८.३५ ॥
حين تنهض قوة اللصوص، من أجل واجب الكشاتريا، وعند اختلاط الطوائف واضطرابها، إن غلبهم قوي آخر—
12.78.36
ब्राह्मणो यदि वा वैश्यः शूद्रो वा राजसत्तम ।
दस्युभ्यो यः प्रजा रक्षेद्दण्डं धर्मेण धारयेत् ॥ १२.७८.३६ ॥
يا خير الملوك، سواء أكان براهميًّا أو فيشيًّا أو شودرًا، فمن يحمي الرعية من اللصوص ينبغي أن يحمل عصا العقاب بالحق—
12.78.37
कार्यं कुर्यान्न वा कुर्यात्स वार्यो वा भवेन्न वा ।
न स्म शस्त्रं गृहीतव्यमन्यत्र क्षत्रबन्धुतः ॥ १२.७८.३७ ॥
قد يفعل المرء أو لا يفعل، وقد يُمنع أو لا يُمنع؛ لكن لا ينبغي لأحد أن يحمل السلاح إلا قريب من طبقة المحاربين.
12.78.38
अपारे यो भवेत्पारमप्लवेः यः प्लवो भवेत् ।
शूद्रो वा यदि वाऽप्यन्यः सर्वथा मानमर्हति ॥ १२.७८.३८ ॥
من كان في المياه التي لا شاطئ لها قارباً يعبر بمن لا قارب لهم إلى الضفة الأخرى، فهو سواء كان شودرا أو غيره، يستحق التكريم من كل وجه.
12.78.39
यमाश्रित्य नरा राजन्वर्तयेयुर्यथासुखम् ।
अनाथास्तप्यमानाश्च दस्युभिः परिपीडिताः ॥ १२.७८.३९ ॥
أيها الملك، من يتكل عليه الناس فيعيشون في سعادة، والمتروكون المكروبون المضطهدون من اللصوص.
12.78.40
तमेव पूजयेयुस्ते प्रीत्या स्वमिव बान्धवम् ।
यहद्ध्यभीष्टं कौरव्य कर्ता सन्मानमर्हति ॥ १२.७८.४० ॥
أيها المنحدر من كورو، فليكرموه بمحبة كقريب لهم، فإن من يفعل المطلوب يستحق التكريم حقاً.
12.78.41
किमनडुहा यो न वहेत्किं धेन्वा वाऽप्यदुग्धया ।
बन्ध्यया भार्यया कोऽर्थः कोऽर्थो राज्ञाऽप्यरक्षता ॥ १२.७८.४१ ॥
ما فائدة ثور لا يحمل الحمل؟ وما فائدة بقرة لا تدر لبناً؟ وما فائدة زوجة عاقر؟ وما فائدة ملك لا يحمي؟
12.78.42
यथा दारुमयो हस्ती यथा चर्ममयो मृगः ।
यथा ह्यदक्षः पुरुषः पथि क्षेत्रं यथोपरम् ॥ १२.७८.४२ ॥
كالفيل الخشبي، والغزال الجلدي، والرجل غير الماهر، والحقل البور على الطريق — هكذا هو (عديم النفع).
12.78.43
यथा विप्रोऽनधीयानो राजा यश्च न रक्षिता ।
मेघो न वर्षते यश्च सर्व एव निरर्थकाः ॥ १२.७८.४३ ॥
كالبراهمي الذي لا يدرس، والملك الذي لا يحمي، والسحابة التي لا تمطر، فكل هؤلاء عديمو الجدوى.
12.78.44
नित्यं यस्तु सतो रक्षेदसतश्च निवर्तयेत् ।
स एव राजा कर्तव्यस्तेन सर्वमिदं धृतम् ॥ १२.७८.४४ ॥
إنما ينبغي أن يُجعل ملكاً من يحمي الأخيار دائماً ويردّ الأشرار؛ وبه يُحفظ هذا كله.