Mahābhārata · Adhyāya 12.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.78.1
व्याख्याता राजधर्मेण वृत्तिरापत्सु भारत ।
कथंचिद्वैश्यधर्मेण जीवेद्वा ब्राह्मणो न वा ॥ १२.७८.१ ॥
Yudhiṣṭhira disse: Ó Bhārata, o sustento em tempos de adversidade foi explicado pelo dever dos reis. Deve um brâmane viver de algum modo pelo dever dos mercadores, ou não?
12.78.2
अशक्तः क्षत्रधर्मेण वैश्यधर्मेण वर्तयेत् ।
कृषिं गोरक्ष्यमास्थाय व्यसने वृत्तिसंक्षये ॥ १२.७८.२ ॥
Bhīṣma disse: Quem não for capaz de seguir o dever guerreiro deve sustentar-se pelo dever dos mercadores, dedicando-se à agricultura e à guarda do gado na calamidade e quando o sustento se perde.
12.78.3
कानि पण्यानि विक्रीणन्स्वर्गलोकान्न हीयते ।
ब्राह्मणो वैश्यधर्मेण वर्तयन्भरतर्षभ ॥ १२.७८.३ ॥
Yudhiṣṭhira disse: Ó touro dos Bharatas, quais mercadorias, vendidas por um brâmane que se sustenta pelo dever dos mercadores, não lhe fazem perder os mundos celestiais?
12.78.4
सुरालवणमित्येतत्तिलान्केसरिणः पशून् ।
वृषभान्मधु मांसं च कृतान्नं च युधिष्ठिर ॥ १२.७८.४ ॥
Bhīṣma disse: Ó Yudhiṣṭhira, bebida fermentada, sal, este gergelim, os animais com crina, o gado, os touros, o mel, a carne e a comida cozida: estes.
12.78.5
सर्वास्ववस्थास्वेतानि ब्राह्मणः परिवर्जयेत् ।
एतेषां विक्रयात्तात ब्राह्मणो नरके पतेत् ॥ १२.७८.५ ॥
Bhīṣma disse: Em todas as circunstâncias, o brâmane deve evitar inteiramente estes. Querido filho, ao vendê-los, o brâmane cai no inferno.
12.78.6
अजोऽग्निर्वरुणो मेषः सूर्योऽश्वः पृथिवी विराट् ।
धेनुर्यज्ञश्च सोमश्च न विक्रेयाः कथंचन ॥ १२.७८.६ ॥
Bhīṣma disse: A cabra, o fogo, Varuṇa, o carneiro, o sol, o cavalo, a terra, Virāṭ, a vaca, o sacrifício e Soma: estes não devem ser vendidos de maneira alguma.
12.78.7
पक्वेनामस्य निमयं न प्रशंसन्ति साधवः ।
निमयेत्पक्वमामेन भोजनार्थाय भारत ॥ १२.७८.७ ॥
Os virtuosos não louvam a troca do cozido por isto; ó Bhārata, para o alimento deve-se trocar o cozido pelo cru.
12.78.8
वयं सिद्धमशिष्यामो भवान्साधयतामिदम् ।
एवं संवीक्ष्य समयं नाधर्मोऽस्ति कथंचन ॥ १२.७८.८ ॥
Nós comeremos o que estiver pronto; tu prepara isto. Tendo considerado assim o acordo, não há de modo algum adharma.
12.78.9
अत्र ते वर्तयिष्यामि यथा कर्मः सनातनः ।
व्यवहारप्रवृत्तानां तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.७८.९ ॥
Aqui te explicarei o costume eterno; compreende essa conduta dos que se dedicam às trocas, ó Yudhiṣṭhira.
12.78.10
भवतेऽहं ददानीदं भवानेतत्प्रयच्छतु ।
उचितो वर्तते धर्मो न बलात्संप्रवर्तते ॥ १२.७८.१० ॥
Eu te dou isto; que tu dês aquilo. Este é o dharma adequado; não se realiza pela força.
12.78.11
इत्येवं संप्रवर्तन्ते व्यवहाराः पुरातनः ।
ऋषीणामितरेषां च साधु चैतदसंशयम् ॥ १२.७८.११ ॥
Assim prosseguem os antigos tratos, como seguidos pelos sábios e outros; e isto é sem dúvida bom.
12.78.12
अथ तात यदा सर्वाः शस्त्रमाददते प्रजाः ।
व्युत्क्रमन्ते स्वधर्मेभ्यः क्षत्रस्य क्षीयते बलम् ॥ १२.७८.१२ ॥
Agora, querido, quando todo o povo pega em armas e se desvia dos seus deveres, o poder da casta guerreira diminui.
12.78.13
तदा त्राता तु को नु स्यात्को धर्मः किं परायणम् ।
एतं मे संशयं ब्रूहि विस्तरेण पितामह ॥ १२.७८.१३ ॥
Então, quem seria o protetor? O que é o dharma e qual é o seu refúgio? Avô, explica-me em detalhe esta minha dúvida.
12.78.14
दानेन तपसा यज्ञैदद्रोहेण दमेन च ।
ब्राह्मणप्रमुखा वर्णाः क्षेममिच्छेयुरात्मनः ॥ १२.७८.१४ ॥
Pela doação, austeridade, sacrifícios, não violência e domínio de si, com os brâmanes à frente, que as ordens sociais busquem o seu próprio bem-estar.
12.78.15
तेषां ये वेदबलिनस्त उत्थाय समन्ततः ।
राज्ञो बलं वर्धयेयुर्महेन्द्रस्येव देवताः ॥ १२.७८.१५ ॥
Entre eles, os que são fortes pelo poder védico devem levantar-se de todos os lados e aumentar a força do rei, como os deuses aumentam a força do grande Indra.
12.78.16
राज्ञो हि क्षीयमाणस्य ब्रह्मैवाहुः परायणम् ।
तस्माद्ब्राह्मबलेनैव समुत्थेयं विजानता ॥ १२.७८.१६ ॥
Para o rei em declínio, dizem, o brahman é o único refúgio; por isso, quem sabe deve erguer-se apenas pelo poder dos brâmanes.
12.78.17
यदा तु विजयी राजा क्षेमं राष्ट्रेऽभिसन्दधेत् ।
तदा वर्णा यथाधर्मं निविशेयुः स्वकर्मसु ॥ १२.७८.१७ ॥
Mas quando um rei vitorioso estabelece o bem-estar no reino, então as ordens sociais se assentam em seus próprios deveres, segundo o dharma.
12.78.18
उन्मर्यादे प्रवृत्ते तु दस्युभिः संकरे कृते ।
सर्वे वर्णा न दुष्येयुः शस्त्रवन्तो युधिष्ठिर ॥ १२.७८.१८ ॥
E quando os limites são rompidos e bandidos provocam a confusão das castas, ó Yudhiṣṭhira, que todas as ordens sociais, portando armas, não se corrompam.
12.78.19
अथ चेत्सर्वतः क्षत्रं प्रदुष्येद्ब्राह्मणं प्रति ।
कस्तत्र ब्राह्मणांस्त्राता को धर्मः किं परायणम् ॥ १२.७८.१९ ॥
Se a casta guerreira se corrompesse por toda parte contra os brâmanes, quem protegeria então os brâmanes ali? Qual é o dharma, e qual o refúgio supremo?
12.78.20
तपसा ब्रह्मचर्येण शस्त्रेण च बलेन च ।
अमायया मायया च नियन्तव्यं तदा भवेत् ॥ १२.७८.२० ॥
Então deve ser contido pela austeridade, pela disciplina do celibato, pelas armas e pela força, e pela franqueza e também pela astúcia.
12.78.21
क्षत्रियस्यातिवृत्तस्य ब्राह्मणेषु विशेषतः ।
ब्रह्मैव संनियन्तृ स्यात्क्षत्रं हि ब्रह्मसंभवम् ॥ १२.७८.२१ ॥
Para um guerreiro que transgrediu, especialmente contra os brâmanes, deve ser o poder sagrado do brâmane que o contém, pois a casta guerreira nasce do brâmane.
12.78.22
अभ्द्योऽग्निर्ब्रह्मतः क्षत्रमश्मनो लोहमुत्थितम् ।
तेषां सर्वत्रगं तेजः स्वस्वयोनिषु शाम्यति ॥ १२.७८.२२ ॥
O fogo surge da água, o poder guerreiro do brâmane, o ferro da pedra. Sua energia onipresente se extingue em suas próprias fontes.
12.78.23
यदा छिनत्त्ययोऽश्मानमग्निश्चापोऽभिहन्ति च ।
क्षत्रं च ब्राह्मणं द्वेष्टि तदा शाम्यन्ति ते त्रयः ॥ १२.७८.२३ ॥
Quando o ferro corta a pedra, o fogo golpeia a água e o poder guerreiro odeia o brâmane, então esses três se apagam.
12.78.24
तस्माद्ब्रह्मणि शाम्यन्ति क्षत्रियाणां युधिष्ठिर ।
समुदीर्णान्यजेयानि तेजांसि च बलानि च ॥ १२.७८.२४ ॥
Portanto, ó Yudhiṣṭhira, as energias ardentes e invencíveis e os poderes dos guerreiros, uma vez despertos, extinguem-se no brâmane.
12.78.25
ब्रह्मवीर्ये मृदूभूते क्षत्रवीर्ये च दुर्बले ।
दुष्टेषु सर्ववर्णेषु ब्राह्मणान्प्रति भारत ॥ १२.७८.२५ ॥
Ó Bhārata, quando o poder dos brâmanes se abranda e o poder dos guerreiros enfraquece, e entre todas as castas os malvados se voltam contra os brâmanes.
12.78.26
ये तत्र युद्धं कुर्वन्ति त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ।
ब्राह्मणान्परिरक्षन्ति तेषां लोका भवन्ति के ॥ १२.७८.२६ ॥
Que mundos são os daqueles que lá combatem, entregando a própria vida, e protegem os brâmanes?
12.78.27
ब्राह्मणान्परिरक्षन्तो धर्ममात्मानमेव च ।
मनस्विनो मन्युमन्तः पुण्याँल्लोकान्व्रजन्त्यमी।
ब्राह्मणार्थं हि सर्वेषां शस्त्रग्रहणभिष्यते ॥ १२.७८.२७ ॥
Protegendo os brâmanes, o dharma e a si mesmos, estes guerreiros magnânimos e zelosos vão para mundos meritórios; pelo bem dos brâmanes apenas se prescreve a todos empunhar as armas.
12.78.28
अतिस्विष्टमधीतानां लोकानतितपस्विनाम् ।
अनाशकाग्न्याहितानां शूरा यान्ति परां गतिम् ॥ १२.७८.२८ ॥
Os heróis alcançam o destino supremo, acima dos mundos dos que realizam grandes sacrifícios, dos que estudaram o Veda, dos grandes ascetas e dos que mantêm os fogos sagrados sem jejum.
12.78.29
ब्राह्मणस्त्रिषु वर्णेषु शस्त्रं गृह्णन्न दुष्यति ।
एष एवात्मनस्त्यागो नान्यं धर्मं विदुर्जना ॥ १२.७८.२९ ॥
Um brâmane que empunha armas entre as três castas não cai em falta; este é de fato o sacrifício de si mesmo; as pessoas conhecem isto como dharma, e nenhum outro dharma.
12.78.30
तेभ्यो नमश्च भद्रं च ये शरीराणि जुह्वति ।
ब्रह्मद्विपो जिघांसन्तस्तेषां नोऽस्तु सलोकता ॥ १२.७८.३० ॥
Saudação e bênçãos àqueles que oferecem seus corpos em sacrifício, desejando matar os inimigos dos brâmanes; que tenhamos com eles o mesmo mundo.
12.78.31
ब्रह्मलोकजितः स्वर्ग्यान्वीरांस्तान्मनुरव्रवीत् ।
यथाऽश्वमेधावभृथे स्नाताः पूता भवन्त्युत।
दुष्कृतः सुकृतश्चैव तथा शस्त्रहता रणे ॥ १२.७८.३१ ॥
Manu falou daqueles heróis: conquistam o mundo de Brahmā e são dignos do céu. Assim como os que se banham no banho final do sacrifício do cavalo se purificam, também malfeitores e homens de bem, mortos por armas na batalha, são purificados.
12.78.32
भवत्यधर्मो धर्मो हि धर्मोऽधर्मो भवत्युत ।
कारणाद्देशकालस्य देशः कालः स तादृशः ॥ १२.७८.३२ ॥
Por causa do lugar e do tempo, a injustiça torna-se justiça e a justiça torna-se injustiça. Tal é aquele lugar e tal é aquele tempo.
12.78.33
मैत्राः क्रूराणि कुर्वन्तो जयन्ति स्वर्गमुत्तमम् ।
धर्म्याः पापानि कुर्वाणा गच्छन्ति परमां गतिम् ॥ १२.७८.३३ ॥
Os de disposição benevolente, ao praticarem atos cruéis, conquistam o céu supremo; os justos, ao cometerem pecados, alcançam o destino supremo.
12.78.34
ब्राह्मणस्त्रिषु कालेषु शस्त्रं गृह्णन्न दुष्यति ।
आत्मत्राणे दस्युदोषे सर्वस्वहरणे तथा ॥ १२.७८.३४ ॥
Um brâmane que pega em armas em três ocasiões não fica contaminado: na autodefesa, diante do perigo de bandidos e no confisco de todos os seus bens.
12.78.35
अभ्युत्थिते दस्युबले क्षत्रार्थे वर्णसङ्करे ।
संप्रमूढेषु वर्णेषु यदन्योऽभिभवेद्वली ॥ १२.७८.३५ ॥
Quando o poder dos bandidos se levanta, pelo dever do guerreiro, quando as castas se misturam e se confundem, se outro poderoso os dominasse—
12.78.36
ब्राह्मणो यदि वा वैश्यः शूद्रो वा राजसत्तम ।
दस्युभ्यो यः प्रजा रक्षेद्दण्डं धर्मेण धारयेत् ॥ १२.७८.३६ ॥
Ó melhor dos reis, seja brâmane, vaiśya ou śūdra, aquele que protege os súditos dos bandidos deve empunhar o cetro do castigo com retidão—
12.78.37
कार्यं कुर्यान्न वा कुर्यात्स वार्यो वा भवेन्न वा ।
न स्म शस्त्रं गृहीतव्यमन्यत्र क्षत्रबन्धुतः ॥ १२.७८.३७ ॥
Pode-se agir ou não agir, ser contido ou não; mas ninguém deve pegar em armas, exceto um parente da casta guerreira.
12.78.38
अपारे यो भवेत्पारमप्लवेः यः प्लवो भवेत् ।
शूद्रो वा यदि वाऽप्यन्यः सर्वथा मानमर्हति ॥ १२.७८.३८ ॥
Quem, em águas sem margens, é a barca que leva à outra margem os que não têm barco, seja śūdra ou outro, merece em todos os sentidos honra.
12.78.39
यमाश्रित्य नरा राजन्वर्तयेयुर्यथासुखम् ।
अनाथास्तप्यमानाश्च दस्युभिः परिपीडिताः ॥ १२.७८.३९ ॥
Ó rei, aquele em quem os homens se apoiam para viver felizes, e os desamparados, atormentados e oprimidos pelos bandidos.
12.78.40
तमेव पूजयेयुस्ते प्रीत्या स्वमिव बान्धवम् ।
यहद्ध्यभीष्टं कौरव्य कर्ता सन्मानमर्हति ॥ १२.७८.४० ॥
Ó descendente de Kuru, devem honrá-lo com afeto como a um parente próprio; quem realiza o desejado merece verdadeira honra.
12.78.41
किमनडुहा यो न वहेत्किं धेन्वा वाऽप्यदुग्धया ।
बन्ध्यया भार्यया कोऽर्थः कोऽर्थो राज्ञाऽप्यरक्षता ॥ १२.७८.४१ ॥
De que serve um boi que não carrega carga? De que serve uma vaca que não dá leite? Que propósito tem uma esposa estéril? E que propósito tem um rei que não protege?
12.78.42
यथा दारुमयो हस्ती यथा चर्ममयो मृगः ।
यथा ह्यदक्षः पुरुषः पथि क्षेत्रं यथोपरम् ॥ १२.७८.४२ ॥
Como um elefante de madeira, como um cervo de couro, como um homem inábil, como um campo baldio à beira do caminho (assim, inútil).
12.78.43
यथा विप्रोऽनधीयानो राजा यश्च न रक्षिता ।
मेघो न वर्षते यश्च सर्व एव निरर्थकाः ॥ १२.७८.४३ ॥
Como um brâmane que não estuda, um rei que não protege e uma nuvem que não chove: todos são inúteis.
12.78.44
नित्यं यस्तु सतो रक्षेदसतश्च निवर्तयेत् ।
स एव राजा कर्तव्यस्तेन सर्वमिदं धृतम् ॥ १२.७८.४४ ॥
Só deve ser feito rei aquele que sempre protege os bons e afasta os maus; por ele tudo isto é sustentado.