ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.78.1
व्याख्याता राजधर्मेण वृत्तिरापत्सु भारत ।
कथंचिद्वैश्यधर्मेण जीवेद्वा ब्राह्मणो न वा ॥ १२.७८.१ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಹೇಳಿದನು: ಭಾರತ, ರಾಜಧರ್ಮದಿಂದ ಆಪತ್ತಿನ ಕಾಲದ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಾದರೂ ವೈಶ್ಯಧರ್ಮದಿಂದ ಜೀವಿಸಬಹುದೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ?
12.78.2
अशक्तः क्षत्रधर्मेण वैश्यधर्मेण वर्तयेत् ।
कृषिं गोरक्ष्यमास्थाय व्यसने वृत्तिसंक्षये ॥ १२.७८.२ ॥
ಭೀಷ್ಮ ಹೇಳಿದನು: ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮದಿಂದ ಸಮರ್ಥನಲ್ಲದವನು, ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯ ನಾಶವಾದಾಗ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗೋರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ವೈಶ್ಯಧರ್ಮದಿಂದ ಜೀವಿಸಬೇಕು.
12.78.3
कानि पण्यानि विक्रीणन्स्वर्गलोकान्न हीयते ।
ब्राह्मणो वैश्यधर्मेण वर्तयन्भरतर्षभ ॥ १२.७८.३ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಹೇಳಿದನು: ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ, ವೈಶ್ಯಧರ್ಮದಿಂದ ಜೀವಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಯಾವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರಿದರೆ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ?
12.78.4
सुरालवणमित्येतत्तिलान्केसरिणः पशून् ।
वृषभान्मधु मांसं च कृतान्नं च युधिष्ठिर ॥ १२.७८.४ ॥
ಭೀಷ್ಮ ಹೇಳಿದನು: ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಸುರೆ, ಉಪ್ಪು, ಈ ಎಳ್ಳು, ಕೇಸರಿಯುಳ್ಳ ಪಶುಗಳು, ಎತ್ತುಗಳು, ಜೇನು, ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನ — ಇವು.
12.78.5
सर्वास्ववस्थास्वेतानि ब्राह्मणः परिवर्जयेत् ।
एतेषां विक्रयात्तात ब्राह्मणो नरके पतेत् ॥ १२.७८.५ ॥
ಭೀಷ್ಮ ಹೇಳಿದನು: ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಮಗನೇ, ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾರಿದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ.
12.78.6
अजोऽग्निर्वरुणो मेषः सूर्योऽश्वः पृथिवी विराट् ।
धेनुर्यज्ञश्च सोमश्च न विक्रेयाः कथंचन ॥ १२.७८.६ ॥
ಭೀಷ್ಮ ಹೇಳಿದನು: ಅಜ (ಮೇಕೆ), ಅಗ್ನಿ, ವರುಣ, ಮೇಷ (ಟಗರು), ಸೂರ್ಯ, ಅಶ್ವ, ಪೃಥ್ವಿ, ವಿರಾಟ್, ಧೇನು (ಹಸು), ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಸೋಮ — ಇವನ್ನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಬಾರದು.
12.78.7
पक्वेनामस्य निमयं न प्रशंसन्ति साधवः ।
निमयेत्पक्वमामेन भोजनार्थाय भारत ॥ १२.७८.७ ॥
ಬೆಂದ ಅನ್ನವನ್ನು ಇದರೊಂದಿಗೆ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಸಜ್ಜನರು ಹೊಗಳುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತ, ಊಟಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂದದ್ದನ್ನು ಕಚ್ಚಾದ್ದಕ್ಕೆ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಬೇಕು.
12.78.8
वयं सिद्धमशिष्यामो भवान्साधयतामिदम् ।
एवं संवीक्ष्य समयं नाधर्मोऽस्ति कथंचन ॥ १२.७८.८ ॥
ನಾವು ಸಿದ್ಧವಾದದ್ದನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತೇವೆ; ನೀವು ಇದನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ. ಹೀಗೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅಧರ್ಮವಿಲ್ಲ.
12.78.9
अत्र ते वर्तयिष्यामि यथा कर्मः सनातनः ।
व्यवहारप्रवृत्तानां तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.७८.९ ॥
ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಸನಾತನವಾದ ಆಚಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವರ ಆ ಕ್ರಮವನ್ನು ತಿಳಿ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರ.
12.78.10
भवतेऽहं ददानीदं भवानेतत्प्रयच्छतु ।
उचितो वर्तते धर्मो न बलात्संप्रवर्तते ॥ १२.७८.१० ॥
ನಿನಗೆ ನಾನು ಇದನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಅದನ್ನು ಕೊಡು. ಇದು ಯೋಗ್ಯ ಧರ್ಮ; ಬಲದಿಂದ ಇದು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.78.11
इत्येवं संप्रवर्तन्ते व्यवहाराः पुरातनः ।
ऋषीणामितरेषां च साधु चैतदसंशयम् ॥ १२.७८.११ ॥
ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾಚೀನ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರ ಈ ಕ್ರಮವೂ ಉತ್ತಮ, ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
12.78.12
अथ तात यदा सर्वाः शस्त्रमाददते प्रजाः ।
व्युत्क्रमन्ते स्वधर्मेभ्यः क्षत्रस्य क्षीयते बलम् ॥ १२.७८.१२ ॥
ಈಗ, ಅಯ್ಯಾ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜೆಗಳೂ ಆಯುಧ ಹಿಡಿದು ತಮ್ಮ ಧರ್ಮದಿಂದ ವಿಚಲಿತರಾದಾಗ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಬಲ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತದೆ.
12.78.13
तदा त्राता तु को नु स्यात्को धर्मः किं परायणम् ।
एतं मे संशयं ब्रूहि विस्तरेण पितामह ॥ १२.७८.१३ ॥
ಆಗ ರಕ್ಷಕನು ಯಾರು? ಧರ್ಮವೇನು, ಅದರ ಆಶ್ರಯವೇನು? ಪಿತಾಮಹರೇ, ನನ್ನ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ.
12.78.14
दानेन तपसा यज्ञैदद्रोहेण दमेन च ।
ब्राह्मणप्रमुखा वर्णाः क्षेममिच्छेयुरात्मनः ॥ १२.७८.१४ ॥
ದಾನ, ತಪಸ್ಸು, ಯಜ್ಞ, ಅಹಿಂಸೆ, ದಮದಿಂದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳು ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಬಯಸಬೇಕು.
12.78.15
तेषां ये वेदबलिनस्त उत्थाय समन्ततः ।
राज्ञो बलं वर्धयेयुर्महेन्द्रस्येव देवताः ॥ १२.७८.१५ ॥
ಅವರಲ್ಲಿ ವೇದಬಲವುಳ್ಳವರು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಎದ್ದು, ಮಹೇಂದ್ರನ ಬಲವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತೆ, ರಾಜನ ಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು.
12.78.16
राज्ञो हि क्षीयमाणस्य ब्रह्मैवाहुः परायणम् ।
तस्माद्ब्राह्मबलेनैव समुत्थेयं विजानता ॥ १२.७८.१६ ॥
ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಜನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮವೇ ಆಶ್ರಯವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಿಳಿದವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಲದಿಂದಲೇ ಮೇಲೇಳಬೇಕು.
12.78.17
यदा तु विजयी राजा क्षेमं राष्ट्रेऽभिसन्दधेत् ।
तदा वर्णा यथाधर्मं निविशेयुः स्वकर्मसु ॥ १२.७८.१७ ॥
ವಿಜಯಶಾಲಿ ರಾಜನು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ, ವರ್ಣಗಳು ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
12.78.18
उन्मर्यादे प्रवृत्ते तु दस्युभिः संकरे कृते ।
सर्वे वर्णा न दुष्येयुः शस्त्रवन्तो युधिष्ठिर ॥ १२.७८.१८ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ, ಮರ್ಯಾದೆ ಮೀರಿ ದರೋಡೆಕೋರರಿಂದ ವರ್ಣಸಂಕರ ಉಂಟಾದಾಗಲೂ, ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾದ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳು ದೂಷಿತವಾಗಬಾರದು.
12.78.19
अथ चेत्सर्वतः क्षत्रं प्रदुष्येद्ब्राह्मणं प्रति ।
कस्तत्र ब्राह्मणांस्त्राता को धर्मः किं परायणम् ॥ १२.७८.१९ ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವರ್ಗವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಟ್ಟರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಯಾರು ರಕ್ಷಿಸುವರು? ಯಾವುದು ಧರ್ಮ, ಯಾವುದು ಪರಮ ಆಶ್ರಯ?
12.78.20
तपसा ब्रह्मचर्येण शस्त्रेण च बलेन च ।
अमायया मायया च नियन्तव्यं तदा भवेत् ॥ १२.७८.२० ॥
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದ, ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ, ಬಲದಿಂದ, ಕಪಟವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಕಪಟದಿಂದಲೂ ಅಂದು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು.
12.78.21
क्षत्रियस्यातिवृत्तस्य ब्राह्मणेषु विशेषतः ।
ब्रह्मैव संनियन्तृ स्यात्क्षत्रं हि ब्रह्मसंभवम् ॥ १२.७८.२१ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಿತಿ ಮೀರಿದ ಕ್ಷತ್ರಿಯನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮವೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಕ್ಷತ್ರವು ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದೆ.
12.78.22
अभ्द्योऽग्निर्ब्रह्मतः क्षत्रमश्मनो लोहमुत्थितम् ।
तेषां सर्वत्रगं तेजः स्वस्वयोनिषु शाम्यति ॥ १२.७८.२२ ॥
ನೀರಿನಿಂದ ಅಗ್ನಿ, ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಕ್ಷತ್ರ, ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ಅವುಗಳ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ತೇಜಸ್ಸು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮೂಲಗಳಲ್ಲೇ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ.
12.78.23
यदा छिनत्त्ययोऽश्मानमग्निश्चापोऽभिहन्ति च ।
क्षत्रं च ब्राह्मणं द्वेष्टि तदा शाम्यन्ति ते त्रयः ॥ १२.७८.२३ ॥
ಕಬ್ಬಿಣವು ಕಲ್ಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದಾಗ, ಅಗ್ನಿ ನೀರನ್ನು ಹೊಡೆದಾಗ, ಕ್ಷತ್ರವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸಿದಾಗ, ಆ ಮೂರೂ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತವೆ.
12.78.24
तस्माद्ब्रह्मणि शाम्यन्ति क्षत्रियाणां युधिष्ठिर ।
समुदीर्णान्यजेयानि तेजांसि च बलानि च ॥ १२.७८.२४ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ, ಮೇಲೆದ್ದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಅಜೇಯ ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬಲಗಳು ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲೇ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತವೆ.
12.78.25
ब्रह्मवीर्ये मृदूभूते क्षत्रवीर्ये च दुर्बले ।
दुष्टेषु सर्ववर्णेषु ब्राह्मणान्प्रति भारत ॥ १२.७८.२५ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವೀರ್ಯ ಮೃದುವಾಗಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ವೀರ್ಯ ದುರ್ಬಲವಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಿರುದ್ಧವಿರುವಾಗ.
12.78.26
ये तत्र युद्धं कुर्वन्ति त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ।
ब्राह्मणान्परिरक्षन्ति तेषां लोका भवन्ति के ॥ १२.७८.२६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವರಿಗೆ ಯಾವ ಲೋಕಗಳಿವೆ?
12.78.27
ब्राह्मणान्परिरक्षन्तो धर्ममात्मानमेव च ।
मनस्विनो मन्युमन्तः पुण्याँल्लोकान्व्रजन्त्यमी।
ब्राह्मणार्थं हि सर्वेषां शस्त्रग्रहणभिष्यते ॥ १२.७८.२७ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು, ಧರ್ಮವನ್ನು ಮತ್ತು ತಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಈ ಮನಸ್ವಿಗಳು, ಉತ್ಸಾಹಿಗಳು ಪುಣ್ಯಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗಾಗಿಯೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಶಸ್ತ್ರ ಧಾರಣೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
12.78.28
अतिस्विष्टमधीतानां लोकानतितपस्विनाम् ।
अनाशकाग्न्याहितानां शूरा यान्ति परां गतिम् ॥ १२.७८.२८ ॥
ಅತಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದವರು, ವೇದಾಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದವರು, ಮಹಾ ತಪಸ್ವಿಗಳು, ಉಪವಾಸವಿಲ್ಲದೆ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಇಟ್ಟವರ ಲೋಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶೂರರು ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
12.78.29
ब्राह्मणस्त्रिषु वर्णेषु शस्त्रं गृह्णन्न दुष्यति ।
एष एवात्मनस्त्यागो नान्यं धर्मं विदुर्जना ॥ १२.७८.२९ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮೂರು ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದರೆ ದೋಷಕ್ಕೊಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇದೇ ಆತ್ಮತ್ಯಾಗ; ಜನರು ಇದನ್ನೇ ಧರ್ಮವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ, ಬೇರೆ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ.
12.78.30
तेभ्यो नमश्च भद्रं च ये शरीराणि जुह्वति ।
ब्रह्मद्विपो जिघांसन्तस्तेषां नोऽस्तु सलोकता ॥ १२.७८.३० ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದ್ವೇಷಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ದೇಹಗಳನ್ನು ಆಹುತಿ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ; ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಮಗೂ ಒಂದೇ ಲೋಕವಿರಲಿ.
12.78.31
ब्रह्मलोकजितः स्वर्ग्यान्वीरांस्तान्मनुरव्रवीत् ।
यथाऽश्वमेधावभृथे स्नाताः पूता भवन्त्युत।
दुष्कृतः सुकृतश्चैव तथा शस्त्रहता रणे ॥ १२.७८.३१ ॥
ಮನು ಆ ವೀರರ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದನು: ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಗೆದ್ದವರು, ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರು. ಅಶ್ವಮೇಧದ ಅವಭೃಥ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವರು ಪವಿತ್ರರಾಗುವಂತೆ, ದುಷ್ಕೃತರೂ ಸುಕೃತರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹತರಾದರೆ ಪವಿತ್ರರಾಗುತ್ತಾರೆ.
12.78.32
भवत्यधर्मो धर्मो हि धर्मोऽधर्मो भवत्युत ।
कारणाद्देशकालस्य देशः कालः स तादृशः ॥ १२.७८.३२ ॥
ದೇಶ ಮತ್ತು ಕಾಲದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಧರ್ಮವು ಧರ್ಮವಾಗುತ್ತದೆ, ಧರ್ಮವು ಅಧರ್ಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ದೇಶ ಮತ್ತು ಆ ಕಾಲ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.
12.78.33
मैत्राः क्रूराणि कुर्वन्तो जयन्ति स्वर्गमुत्तमम् ।
धर्म्याः पापानि कुर्वाणा गच्छन्ति परमां गतिम् ॥ १२.७८.३३ ॥
ಮೈತ್ರಭಾವದವರು ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಉತ್ತಮ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಧರ್ಮಾತ್ಮರು ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.
12.78.34
ब्राह्मणस्त्रिषु कालेषु शस्त्रं गृह्णन्न दुष्यति ।
आत्मत्राणे दस्युदोषे सर्वस्वहरणे तथा ॥ १२.७८.३४ ॥
ಮೂರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದರೂ ದೂಷಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ: ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ, ದರೋಡೆಕೋರರ ಭಯದಲ್ಲಿ, ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದಾಗ.
12.78.35
अभ्युत्थिते दस्युबले क्षत्रार्थे वर्णसङ्करे ।
संप्रमूढेषु वर्णेषु यदन्योऽभिभवेद्वली ॥ १२.७८.३५ ॥
ದರೋಡೆಕೋರರ ಬಲ ಎದ್ದಾಗ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ, ವರ್ಣಸಂಕರವಾದಾಗ, ವರ್ಣಗಳು ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾದಾಗ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಅವರನ್ನು ಮೀರಿಸಿದರೆ—
12.78.36
ब्राह्मणो यदि वा वैश्यः शूद्रो वा राजसत्तम ।
दस्युभ्यो यः प्रजा रक्षेद्दण्डं धर्मेण धारयेत् ॥ १२.७८.३६ ॥
ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಲಿ, ವೈಶ್ಯನಾಗಲಿ, ಶೂದ್ರನಾಗಲಿ, ದರೋಡೆಕೋರರಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು ಧರ್ಮದಿಂದ ದಂಡವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು—
12.78.37
कार्यं कुर्यान्न वा कुर्यात्स वार्यो वा भवेन्न वा ।
न स्म शस्त्रं गृहीतव्यमन्यत्र क्षत्रबन्धुतः ॥ १२.७८.३७ ॥
ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಮಾಡದಿರಬಹುದು; ಅವನನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು ಅಥವಾ ತಡೆಯದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಬಂಧುವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರರು ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಾರದು.
12.78.38
अपारे यो भवेत्पारमप्लवेः यः प्लवो भवेत् ।
शूद्रो वा यदि वाऽप्यन्यः सर्वथा मानमर्हति ॥ १२.७८.३८ ॥
ಅಪಾರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದಡ ಸೇರಿಸುವ ಹಡಗು ಯಾರೋ, ಅವನು ಶೂದ್ರನಾಗಲಿ ಇತರನಾಗಲಿ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು.
12.78.39
यमाश्रित्य नरा राजन्वर्तयेयुर्यथासुखम् ।
अनाथास्तप्यमानाश्च दस्युभिः परिपीडिताः ॥ १२.७८.३९ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಯಾರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಜನರು ಸುಖದಿಂದ ಬದುಕುವರೋ, ಅನಾಥರಾಗಿ ದರೋಡೆಕೋರರಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಸಂಕಟಪಡುವವರು ಯಾರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವರೋ.
12.78.40
तमेव पूजयेयुस्ते प्रीत्या स्वमिव बान्धवम् ।
यहद्ध्यभीष्टं कौरव्य कर्ता सन्मानमर्हति ॥ १२.७८.४० ॥
ಓ ಕೌರವ್ಯ, ಅವರು ಅವನನ್ನೇ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಬಂಧುವಿನಂತೆ ಗೌರವಿಸಬೇಕು; ಇಷ್ಟಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವವನೇ ಸನ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು.
12.78.41
किमनडुहा यो न वहेत्किं धेन्वा वाऽप्यदुग्धया ।
बन्ध्यया भार्यया कोऽर्थः कोऽर्थो राज्ञाऽप्यरक्षता ॥ १२.७८.४१ ॥
ಭಾರ ಹೊರದ ಎತ್ತಿನಿಂದೇನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಹಾಲು ಕೊಡದ ಹಸುವಿನಿಂದೇನು? ಬಂಜೆ ಹೆಂಡತಿಯಿಂದೇನು? ರಕ್ಷಿಸದ ರಾಜನಿಂದೇನು ಪ್ರಯೋಜನ?
12.78.42
यथा दारुमयो हस्ती यथा चर्ममयो मृगः ।
यथा ह्यदक्षः पुरुषः पथि क्षेत्रं यथोपरम् ॥ १२.७८.४२ ॥
ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆನೆಯಂತೆ, ಚರ್ಮದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಜಿಂಕೆಯಂತೆ, ಕೌಶಲ್ಯವಿಲ್ಲದ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬರಡು ಹೊಲದಂತೆ (ನಿರುಪಯೋಗಿ).
12.78.43
यथा विप्रोऽनधीयानो राजा यश्च न रक्षिता ।
मेघो न वर्षते यश्च सर्व एव निरर्थकाः ॥ १२.७८.४३ ॥
ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ರಕ್ಷಿಸದ ರಾಜ, ಮಳೆ ಸುರಿಸದ ಮೇಘ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿರರ್ಥಕ.
12.78.44
नित्यं यस्तु सतो रक्षेदसतश्च निवर्तयेत् ।
स एव राजा कर्तव्यस्तेन सर्वमिदं धृतम् ॥ १२.७८.४४ ॥
ಸದಾ ಸಜ್ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ದುರ್ಜನರನ್ನು ತಡೆಯುವವನೇ ರಾಜನಾಗಬೇಕು; ಅವನಿಂದಲೇ ಇದೆಲ್ಲವೂ ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.