మహాభారతం · అధ్యాయం 12.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.79.1
क्व समर्थाः कथंशीला ऋत्विजः स्युः पितामह ।
कथंविधाश्च राजेन्द्र तद्ब्रूहि वदतां वर ॥ १२.७९.१ ॥
పితామహా, ఋత్విజులు ఎక్కడ సమర్థులుగా ఉంటారు? వారి స్వభావం ఎలాంటిది? రాజేంద్రా, వక్తలలో శ్రేష్ఠుడా, దానిని చెప్పు.
12.79.2
प्रतिकर्मपरा राजन्वृत्तिरस्य विधीयते ।
छन्दः सामादि विज्ञाय द्विजानां श्रुतमेवच ॥ १२.७९.२ ॥
రాజా, వారి వృత్తి తమ విధులలో నిమగ్నమై ఉండటమని విధించబడింది. ఛందస్సు, సామవేదం మొదలైనవాటిని, ద్విజుల శాస్త్రజ్ఞానాన్ని తెలుసుకుని.
12.79.3
ये त्वेकरतयो नित्यं धीराश्च प्रियवादिनः ।
परस्परस्य सुहृदः समन्तात्समदर्शिनः ॥ १२.७९.३ ॥
ఎల్లప్పుడూ ఏకచిత్తంతో ఆనందించేవారు, ధీరులు, ప్రియంగా మాట్లాడేవారు, పరస్పరం మిత్రులు, అన్నివైపులా సమదృష్టి కలవారు.
12.79.4
आनृशंस्यं सत्यवाक्यमहिंसा दम आर्जवम् ।
अद्रोहोऽनभिमानश्च ह्रीस्तितिक्षा दमः शमः ॥ १२.७९.४ ॥
దయ, సత్యవచనం, అహింస, నిగ్రహం, ఋజుత్వం, ద్రోహం చేయకపోవడం, అహంకారం లేకపోవడం, లజ్జ, సహనం, ఇంద్రియ నిగ్రహం, శాంతి.
12.79.5
यस्मिन्नेतानि दृश्यन्ते स पुरोहित उच्यते ।
धीमान्सत्यधृतिर्दान्तो भूतानामविहिंसकः।
अकामद्वेषसंयुक्तस्त्रिभिः शुक्लैः समन्वितः ॥ १२.७९.५ ॥
ఈ గుణాలు ఎవరిలో కనిపిస్తాయో అతడు పురోహితుడు అని చెప్పబడతాడు. అతడు బుద్ధిమంతుడు, సత్యంలో స్థిరుడు, నిగ్రహం కలవాడు, ప్రాణులను హింసించనివాడు. కామద్వేషాలు లేనివాడు, మూడు శుక్ల గుణాలతో కూడినవాడు.
12.79.6
अहिंसको ज्ञानतृप्तः स ब्रह्मासनमर्हति ।
एते महर्त्विजस्तात सर्वे मान्या यथार्हतः ॥ १२.७९.६ ॥
అహింసకుడు, జ్ఞానంతో తృప్తుడు అయినవాడు బ్రహ్మాసనానికి అర్హుడు. వత్సా, వీరందరూ మహా ఋత్విజులు; తగిన విధంగా గౌరవింపదగినవారు.
12.79.7
यदिदं वेदवचनं दक्षिणासु विधीयते ।
इदं देयमिदं देयं न क्वचिव्द्यवतिष्ठते ॥ १२.७९.७ ॥
దక్షిణల గురించి వేద వచనం విధించేది — 'ఇది ఇవ్వాలి, ఇది ఇవ్వాలి' — అది ఎక్కడా స్థిరంగా నిలవదు.
12.79.8
देयं प्रतिधनं शास्त्रमापद्धर्मा न शास्त्रतः ।
आज्ञा शास्त्रस्य घोरे यं न शक्तिं समवेक्षते ॥ १२.७९.८ ॥
ఇవ్వవలసినది ధనానికి ప్రతిఫలంగా ఇచ్చేది; ఆపద్ధర్మాలు శాస్త్రం నుండి రావు. శాస్త్రం యొక్క ఆ భయంకర ఆజ్ఞ ఒకరి శక్తిని పరిగణించదు.
12.79.9
श्रद्धामालम्ब्य यष्टव्यमित्येषा वैदिकी श्रुतिः ।
मिथ्योपेतस्य यज्ञस्य किमु श्रद्धा करिष्यति ॥ १२.७९.९ ॥
'శ్రద్ధను ఆశ్రయించి యజ్ఞం చేయాలి' — ఇది వైదిక శ్రుతి. అయితే మిథ్యగా చేసిన యజ్ఞానికి శ్రద్ధ ఏమి చేస్తుంది?
12.79.10
न वेदानां परिभवान्न शाठ्येन न मायया ।
कश्चिन्महदवाप्नोति मा ते भूद्बुद्धिरीदृशी ॥ १२.७९.१० ॥
వేదాలను తిరస్కరించడం వల్లగానీ, కపటం వల్లగానీ, మాయ వల్లగానీ ఎవరూ గొప్ప ఫలాన్ని పొందరు. నీ బుద్ధి ఇలా ఉండకూడదు.
12.79.11
यज्ञाङ्गं दक्षिणा तात मन्त्राणां परिबृंहणम् ।
न मन्त्रा दक्षिणाहीनास्तारयन्ति कथंचन ॥ १२.७९.११ ॥
ప్రియ పుత్రా, దక్షిణ యజ్ఞంలో ఒక అంగం; మంత్రాలకు వృద్ధి కూడా అదే. దక్షిణ లేని మంత్రాలు ఏ విధంగానూ తరింపజేయవు.
12.79.12
शक्तिस्तु पूर्णपात्रेण संमिता नावमा भवेत् ।
अवश्यं तात यष्टव्यं त्रिभिर्वर्णैर्थथाबलम् ॥ १२.७९.१२ ॥
అయితే శక్తిని నిండిన పాత్రతో కొలవాలి; తక్కువగా ఉండకూడదు. ప్రియ పుత్రా, మూడు వర్ణాల వారూ తమ బలానికి తగినట్లు తప్పక యజ్ఞం చేయాలి.
12.79.13
सोमो राजा ब्राह्मणानामित्येषा वैदिकी श्रुतिः ।
तं च विक्रेतुमिच्छन्ति न तथा वृत्तिरिष्यते ॥ १२.७९.१३ ॥
సోముడు బ్రాహ్మణులకు రాజు అన్నది వైదిక శ్రుతి. అయితే దానిని అమ్మాలని కోరుతున్నారు; ఆ ప్రవర్తన సరికాదు.
12.79.14
तेन क्रीतेन धर्मेण ततो यज्ञः प्रतायते ।
इत्येवं धर्ममाख्यातमृषिभिर्धर्मकोविदैः ॥ १२.७९.१४ ॥
ఆ కొనబడిన (సోమము) ద్వారా ధర్మానుసారం యజ్ఞం విస్తరిస్తుంది. ఈ విధంగా ధర్మాన్ని ధర్మజ్ఞులైన ఋషులు ప్రకటించారు.
12.79.15
पुमान्यज्ञश्च सोमश्च न्यायवृत्तो यदा भवेत् ।
अन्यायवृत्तः पुरुषो न परस्य न चात्मनः ॥ १२.७९.१५ ॥
మనిషి, యజ్ఞం, సోమము న్యాయబద్ధ ప్రవర్తనతో ఉన్నప్పుడే (ఫలమిస్తాయి). అన్యాయ ప్రవర్తన గల మనిషి ఇతరులకు కాదు, తనకూ మేలు చేయడు.
12.79.16
शरीरं यज्ञपात्राणि इत्येषा श्रूयते श्रुतिः ।
तानि सम्यक्प्रणीतानि ब्राह्मणानां महात्मनाम् ॥ १२.७९.१६ ॥
శరీరమే యజ్ఞపాత్రలు అని ఈ శ్రుతి వినబడుతోంది. మహాత్ములైన బ్రాహ్మణులచే అవి సరిగ్గా సిద్ధం చేయబడినవి.
12.79.17
तपो यज्ञादपि श्रेष्ठमित्येषा परमा श्रुतिः ।
तत्ते तपः प्रवक्ष्यामि विद्वंस्तदपि मे शृणु ॥ १२.७९.१७ ॥
తపస్సు యజ్ఞం కంటే కూడా శ్రేష్ఠమైనది అని ఇది పరమ శ్రుతి. కాబట్టి ఓ విద్వాంసుడా, తపస్సును నేను చెబుతాను; దానిని కూడా నా నుండి విను.
12.79.18
अहिंसा सत्यवचनमानृशंस्यं दमो घृणा ।
एतत्तपो विदुर्धीरा न शरीरस्य शोषणम् ॥ १२.७९.१८ ॥
అహింస, సత్యవచనం, దయ, నిగ్రహం, కరుణ — ఇదే తపస్సు అని ధీరులు తెలుసుకుంటారు; శరీరాన్ని శోషింపజేయడం కాదు.
12.79.19
अप्रामाण्यं च वेदानां शास्त्राणां चातिलङ्घनम् ।
अव्यवस्था च सर्वत्र तद्वै नाशनमात्मनः ॥ १२.७९.१९ ॥
వేదాలను ప్రామాణ్యంగా భావించకపోవడం, శాస్త్రాలను అతిక్రమించడం, అన్ని చోట్లా అవ్యవస్థ — ఇవే ఆత్మను నాశనం చేస్తాయి.
12.79.20
निबोध दशहोतॄणां विधानं पार्थ यादृशम् ।
चित्तिः स्रुक् चित्तमाज्यं च पवित्रं ज्ञानमुत्तमम्।
न शाठ्यं न च जिह्यत्वं कालो देशश्च ते दश ॥ १२.७९.२० ॥
పార్థా, పది హోతల విధానం ఎలాంటిదో తెలుసుకో: చిత్తమే స్రుక్కు, మనసే ఆజ్యం, ఉత్తమ జ్ఞానమే పవిత్రం. కపటం లేదు, వక్రత లేదు; కాలం, దేశం — ఇవి పది.
12.79.21
सर्वं दिह्नं मृत्युपदमार्जवं ब्रह्मणः पदम् ।
एतावाञ्ज्ञानविषयः किं प्रलापः करिष्यति ॥ १२.७९.२१ ॥
మోసమంతా మృత్యువు స్థానం; ఋజుత్వం బ్రహ్మ స్థానం. జ్ఞాన విషయం ఇంతే — వ్యర్థ ప్రలాపం ఏమి చేయగలదు?