มหาภารตะ · อัธยายะ 12.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.79.1
क्व समर्थाः कथंशीला ऋत्विजः स्युः पितामह ।
कथंविधाश्च राजेन्द्र तद्ब्रूहि वदतां वर ॥ १२.७९.१ ॥
ยุธิษฐิระกล่าวว่า ปู่ผู้เจริญ ผู้ทำพิธีที่สามารถจะเป็นผู้ปฏิบัติพิธีนั้นอยู่ที่ใด และมีอุปนิสัยเช่นไร ข้าแต่พระราชาผู้เป็นใหญ่กว่าบรรดากษัตริย์ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้พูด โปรดบอกข้าพเจ้าว่า ผู้เหล่านั้นมีลักษณะเช่นไร
12.79.2
प्रतिकर्मपरा राजन्वृत्तिरस्य विधीयते ।
छन्दः सामादि विज्ञाय द्विजानां श्रुतमेवच ॥ १२.७९.२ ॥
ข้าแต่พระราชา ความประพฤติของผู้เหล่านั้นถูกกำหนดให้มุ่งมั่นในหน้าที่ของตน เมื่อรู้ฉันท์ บทสามเวท และคัมภีร์อื่น ๆ รวมทั้งความรู้ของผู้เกิดสองครั้ง
12.79.3
ये त्वेकरतयो नित्यं धीराश्च प्रियवादिनः ।
परस्परस्य सुहृदः समन्तात्समदर्शिनः ॥ १२.७९.३ ॥
ผู้ที่มีใจแน่วแน่อยู่เสมอในความยินดี มั่นคง กล่าววาจาไพเราะ เป็นมิตรของกันและกัน และมองเห็นอย่างเท่าเทียมทุกด้าน
12.79.4
आनृशंस्यं सत्यवाक्यमहिंसा दम आर्जवम् ।
अद्रोहोऽनभिमानश्च ह्रीस्तितिक्षा दमः शमः ॥ १२.७९.४ ॥
ไม่โหดร้าย พูดความจริง ไม่เบียดเบียน มีการข่มใจ ซื่อตรง ไม่คิดประทุษร้าย ไม่ถือตัว มีความละอาย อดทน ข่มอินทรีย์ และสงบ
12.79.5
यस्मिन्नेतानि दृश्यन्ते स पुरोहित उच्यते ।
धीमान्सत्यधृतिर्दान्तो भूतानामविहिंसकः।
अकामद्वेषसंयुक्तस्त्रिभिः शुक्लैः समन्वितः ॥ १२.७९.५ ॥
ผู้ที่ปรากฏคุณเหล่านี้ เรียกว่าปุโรหิต เป็นผู้มีปัญญา ตั้งมั่นในความจริง ฝึกตน ไม่เบียดเบียนสัตว์ทั้งหลาย ปราศจากกามและโทสะ ประกอบด้วยคุณบริสุทธิ์ทั้งสาม
12.79.6
अहिंसको ज्ञानतृप्तः स ब्रह्मासनमर्हति ।
एते महर्त्विजस्तात सर्वे मान्या यथार्हतः ॥ १२.७९.६ ॥
ผู้ไม่เบียดเบียน อิ่มเอิบด้วยความรู้ ย่อมควรแก่อาสนะของพระพรหม ลูกรัก ผู้เหล่านี้เป็นผู้ทำพิธีผู้ยิ่งใหญ่ทั้งหมด ควรได้รับการให้เกียรติตามที่ตนสมควร
12.79.7
यदिदं वेदवचनं दक्षिणासु विधीयते ।
इदं देयमिदं देयं न क्वचिव्द्यवतिष्ठते ॥ १२.७९.७ ॥
พระวจนะแห่งพระเวทที่กำหนดทักษิณา ว่า "ต้องให้สิ่งนี้ ต้องให้สิ่งนี้" ไม่ได้ตั้งมั่นอยู่ที่ใดเลย
12.79.8
देयं प्रतिधनं शास्त्रमापद्धर्मा न शास्त्रतः ।
आज्ञा शास्त्रस्य घोरे यं न शक्तिं समवेक्षते ॥ १२.७९.८ ॥
สิ่งที่ต้องให้ คือให้เป็นการตอบแทนทรัพย์ หน้าที่ยามวิกฤตมิได้มาจากคัมภีร์ คำสั่งอันน่าสะพรึงกลัวของคัมภีร์นั้น ไม่ได้พิจารณากำลังความสามารถของบุคคล
12.79.9
श्रद्धामालम्ब्य यष्टव्यमित्येषा वैदिकी श्रुतिः ।
मिथ्योपेतस्य यज्ञस्य किमु श्रद्धा करिष्यति ॥ १२.७९.९ ॥
"พึงบูชายัญโดยอาศัยศรัทธา" นี่คือวจนะแห่งพระเวท แต่ศรัทธาจะทำอะไรให้แก่การบูชายัญที่ทำโดยผิดได้เล่า
12.79.10
न वेदानां परिभवान्न शाठ्येन न मायया ।
कश्चिन्महदवाप्नोति मा ते भूद्बुद्धिरीदृशी ॥ १२.७९.१० ॥
ไม่มีใครได้รับผลอันยิ่งใหญ่ เพราะดูหมิ่นพระเวท หรือเพราะการหลอกลวง หรือเพราะเล่ห์กล ขอให้ปัญญาของท่านอย่าเป็นเช่นนั้นเลย
12.79.11
यज्ञाङ्गं दक्षिणा तात मन्त्राणां परिबृंहणम् ।
न मन्त्रा दक्षिणाहीनास्तारयन्ति कथंचन ॥ १२.७९.११ ॥
ลูกรัก ทักษิณาเป็นองค์ประกอบของยัญ และยังเป็นสิ่งที่ทำให้มนตร์บริบูรณ์ มนตร์ที่ปราศจากทักษิณาไม่อาจนำใครข้ามพ้นได้ด้วยประการใด ๆ
12.79.12
शक्तिस्तु पूर्णपात्रेण संमिता नावमा भवेत् ।
अवश्यं तात यष्टव्यं त्रिभिर्वर्णैर्थथाबलम् ॥ १२.७९.१२ ॥
แต่กำลังความสามารถควรวัดด้วยภาชนะที่เต็ม และไม่ควรน้อยกว่านั้น ลูกรัก วรรณทั้งสามต้องบูชายัญอย่างแน่นอน ตามกำลังของตน
12.79.13
सोमो राजा ब्राह्मणानामित्येषा वैदिकी श्रुतिः ।
तं च विक्रेतुमिच्छन्ति न तथा वृत्तिरिष्यते ॥ १२.७९.१३ ॥
โสมเป็นราชาของพราหมณ์ นี่คือวจนะแห่งพระเวท แต่คนทั้งหลายปรารถนาจะขายโสมนั้น และความประพฤติเช่นนั้นไม่เป็นที่ยอมรับ
12.79.14
तेन क्रीतेन धर्मेण ततो यज्ञः प्रतायते ।
इत्येवं धर्ममाख्यातमृषिभिर्धर्मकोविदैः ॥ १२.७९.१४ ॥
ด้วยโสมที่ซื้อมาด้วยธรรมนั้น การบูชายัญจึงขยายออกไป ธรรมได้ถูกประกาศไว้ดังนี้โดยฤๅษีผู้รู้ธรรม
12.79.15
पुमान्यज्ञश्च सोमश्च न्यायवृत्तो यदा भवेत् ।
अन्यायवृत्तः पुरुषो न परस्य न चात्मनः ॥ १२.७९.१५ ॥
เมื่อบุรุษ ยัญ และโสม ดำเนินตามความประพฤติอันชอบธรรม จึงจะให้ผล บุรุษที่ประพฤติอธรรมย่อมไม่เป็นประโยชน์แก่ผู้อื่นและแก่ตนเองเลย
12.79.16
शरीरं यज्ञपात्राणि इत्येषा श्रूयते श्रुतिः ।
तानि सम्यक्प्रणीतानि ब्राह्मणानां महात्मनाम् ॥ १२.७९.१६ ॥
กายคือภาชนะแห่งยัญ วจนะนี้ได้ยินมาดังนี้ ภาชนะเหล่านั้นพราหมณ์ผู้มีจิตใหญ่เตรียมไว้อย่างถูกต้อง
12.79.17
तपो यज्ञादपि श्रेष्ठमित्येषा परमा श्रुतिः ।
तत्ते तपः प्रवक्ष्यामि विद्वंस्तदपि मे शृणु ॥ १२.७९.१७ ॥
การบำเพ็ญตบะประเสริฐกว่าแม้ยัญ นี่คือวจนะสูงสุดแห่งพระเวท ดังนั้น ข้าแต่ผู้รู้ ข้าจะกล่าวเรื่องตบะแก่ท่าน และขอให้ท่านฟังจากข้าด้วย
12.79.18
अहिंसा सत्यवचनमानृशंस्यं दमो घृणा ।
एतत्तपो विदुर्धीरा न शरीरस्य शोषणम् ॥ १२.७९.१८ ॥
ไม่เบียดเบียน พูดความจริง ไม่โหดร้าย ข่มใจ และความเมตตา ผู้มีปัญญามั่นคงถือว่านี่คือตบะ มิใช่การทำให้ร่างกายแห้งเหือด
12.79.19
अप्रामाण्यं च वेदानां शास्त्राणां चातिलङ्घनम् ।
अव्यवस्था च सर्वत्र तद्वै नाशनमात्मनः ॥ १२.७९.१९ ॥
การไม่ยอมรับอำนาจของพระเวท การละเมิดคัมภีร์ และความไม่เป็นระเบียบทุกแห่ง สิ่งเหล่านี้แลคือความพินาศของตน
12.79.20
निबोध दशहोतॄणां विधानं पार्थ यादृशम् ।
चित्तिः स्रुक् चित्तमाज्यं च पवित्रं ज्ञानमुत्तमम्।
न शाठ्यं न च जिह्यत्वं कालो देशश्च ते दश ॥ १२.७९.२० ॥
ดูก่อน โอรสของพระปฤถา จงเข้าใจการกำหนดของปุโรหิตสิบผู้เป็นโหตฤ จิตคือทัพพี จิตคือเนยใส ปัญญาอันสูงสุดคือสิ่งชำระ ไม่มีการหลอกลวง ไม่มีความคดโกง กาลและเทศะ นี่คือสิบประการของท่าน
12.79.21
सर्वं दिह्नं मृत्युपदमार्जवं ब्रह्मणः पदम् ।
एतावाञ्ज्ञानविषयः किं प्रलापः करिष्यति ॥ १२.७९.२१ ॥
ความหลอกลวงทั้งปวงเป็นที่อยู่ของความตาย ความซื่อตรงเป็นที่อยู่ของพรหมัน ขอบเขตของความรู้ก็มีเพียงเท่านี้ การพล่ามไร้สาระจะทำอะไรได้เล่า