マハーバーラタ · 章 12.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.8.1
अथार्जुन उवाचेदमधिक्षिप्त इवाक्षमी ।
अभिनीततरं वाक्यं दृढवादपराक्रमः ॥ १२.८.१ ॥
そこでアルジュナは、我慢しきれないかのように、より鋭い言葉を語った。堅い言葉に勇猛を宿す彼は。
12.8.2
दर्शयन्नैन्द्रिरात्मानमुग्रमुग्रपराक्रमः ।
स्मयमानो महातेजाः सृक्किणी परिसंलिहन् ॥ १२.८.२ ॥
インドラに似た己の姿を示し、猛烈な武勇を持ち、微笑み、大いなる輝きをもち、口の端を舐めながら。
12.8.3
अहो दुःखमहो कृच्छ्रमहो वैक्लव्यमुत्तमम् ।
यत्कृत्वाऽमानुषं कर्म त्यजेथाः श्रियमुत्तमाम् ॥ १२.८.३ ॥
ああ、何という苦しみか！ああ、何という困難か！ああ、何という極みの弱さか！人にあらざる業を成しておきながら、至上の繁栄を捨てようとするとは。
12.8.4
शत्रून्हत्वा महीं लब्ध्वा स्वधर्मेणोपपादिताम् ।
हतामित्रः कथं स त्वं त्यजेथा बुद्धिलाघवात् ॥ १२.८.४ ॥
敵を討ち、自らの義務によって得た大地を手にしたあなたが、どうして知恵の軽薄さからそれを捨てられようか。
12.8.5
क्लीबस्य हि कुतो राज्यं दीर्घसूत्रस्य वा पुनः ।
किमर्थं च महीपालानवधीः क्रोधमूर्च्छितः ॥ १२.८.५ ॥
無力な者や先延ばしする者に、どうして王国が手に入ろうか。また、怒りに我を失って、何のために王たちを殺したのか。
12.8.6
यो ह्याजिजीविषेद्भैक्षं कर्मणा नैव कस्य चित् ।
समारम्भान्बुभूषेत हतस्वस्तिरकिञ्चनः।
सर्वलोकेषु विख्यातो न पुत्रपशुसंहितः ॥ १२.८.६ ॥
乞食で生きようとし、誰かの業によらず、企てによって繁栄を望む者は、幸福を失い無一物となって、あらゆる世界に名は知られようとも、息子や家畜に恵まれることはない。
12.8.7
कापालीं नृप पापिष्ठां वृत्तिमासाद्य जीवतः ।
संत्यज्य राज्यमृद्धं ते लोकोऽयं किं वदिष्यति ॥ १२.८.७ ॥
王よ、頭蓋骨を持つ者の最も罪深い生計を選び、生きるために繁栄した王国を捨てたなら、この世界はあなたについて何と言うでしょうか。
12.8.8
सर्वारम्भान्समुत्सृज्य हतस्वस्तिरकिञ्चनः ।
कस्मादाशंससे भैक्षं चर्तुं प्राकृतवत्प्रभो ॥ १२.८.८ ॥
主よ、すべての営みを捨て、吉祥を失い、無一物となって、なぜ普通の人のように施しを乞うて歩くことを望むのですか。
12.8.9
कस्माद्राजकुले जातो जित्वा कृत्स्नां वसुंधराम् ।
धर्मार्थावखिलौ हित्वा वनं मौढ्यात्प्रतिष्ठसे ॥ १२.८.९ ॥
王族に生まれ、大地全体を征服したあなたは、なぜ愚かさから、法と富の両方を捨てて森へ向かうのですか。
12.8.10
यदीमानि हवींषीह विमथिष्यन्त्यसाधवः ।
भवता विप्रहीणत्वात्प्राप्तं त्वामेव किल्विषम् ॥ १२.८.१० ॥
もしここでこれらの供物を不善の者たちが汚すなら、バラモンがいないがゆえに、罪はあなた自身に降りかかるでしょう。
12.8.11
आकिञ्चन्यं मुनीनां च इति वै नहुषोऽब्रवीत् ।
कृत्वा नृशंसं ह्यधने धिगस्त्वधनतामिह ॥ १२.८.११ ॥
ナフシャは実に、聖者たちの無一物の状態についてこのように語った。貧窮の中で残酷な行いをして、ここであなたのこの貧しさに恥あれ。
12.8.12
आश्वस्तन्यमृषीणां हि विद्यते वेद तद्भवान् ।
यं त्विमं धर्ममित्याहुर्धनादेष प्रवर्तते ॥ १२.८.१२ ॥
聖者たちの間には安心の境地があることをあなたはご存じです。しかし人々はこの法は富から生じ、富によって行われると言います。
12.8.13
धर्मं स हरते तस्य धनं हरति यस्य यः ।
ह्रियमाणे धने राजन्वयं कस्य क्षमेमहि ॥ १२.८.१३ ॥
他人の富を奪う者は、その人のダルマをも奪う。王よ、富が奪われるとき、我々は誰のために耐えるべきか。
12.8.14
अभिशस्तं प्रपश्यन्ति दरिद्रं पार्श्वतः स्थितम् ।
दारिद्र्यं पातकं लोके कस्तच्छंसितुमर्हति ॥ १२.८.१४ ॥
人々は傍らに立つ貧者を罪人のように見る。世において貧困は罪である。それを言い得る者がいるだろうか。
12.8.15
पतितः शोच्यते राजन्निर्धनश्चापि शोच्यते ।
विशेषं नाधिगच्छामि पतितस्याधनस्य च ॥ १२.८.१५ ॥
王よ、堕落した者も嘆かれ、貧しい者も嘆かれる。堕落した者と富のない者との違いを、私は見いだせない。
12.8.16
अर्थेभ्यो हि विवृद्धेभ्यः संभृतेभ्यस्ततस्ततः ।
क्रियाः सर्वाः प्रवर्तन्ते पर्वतेभ्य इवापगाः ॥ १२.८.१६ ॥
増大し、あちこちから集められた富から、あらゆる行いが生じる。ちょうど山から川が流れ出るように。
12.8.17
अर्थाद्धर्मश्च कामश्च स्वर्गश्चैव नराधिप ।
प्राणयात्राऽपि लोकस्य विना ह्यर्थं न सिध्द्यति ॥ १२.८.१७ ॥
人の王よ、富によって法も欲も天界も得られる。富なしには世の命の歩みさえ成就しない。
12.8.18
अर्थेन हि विहीनस्य पुरुषस्याल्पमेधसः ।
विच्छिद्यन्ते क्रियाः सर्वा ग्रीष्मे कुसरितो यथा ॥ १२.८.१८ ॥
富を欠き、知恵の浅い人の行いはすべて断たれる。夏に小川が涸れるように。
12.8.19
यस्यार्थास्तस्य मित्राणि यस्यार्थास्तस्य बान्धवाः ।
यस्यार्थाः स पुमाँल्लोके यस्यार्थाः स च पण्डितः ॥ १२.८.१९ ॥
富を持つ者には友があり、富を持つ者には親族がある。富を持つ者こそ世の男子であり、富を持つ者こそ賢者である。
12.8.20
अधनेनार्थकामेन नार्थः शक्यो विधित्सितुम् ।
अर्थैरर्था निबध्यन्ते गजैरिव महागजाः ॥ १२.८.२० ॥
富のない者は、富を望んでも何事も成し遂げられない。大きな象が象によって繋がれるように、目的は富によって繋がれるのだ。
12.8.21
धर्मः कामश्च स्वर्गश्च हर्षः क्रोधः श्रुतं दमः ।
अर्थादेतानि सर्वाणि प्रवर्तन्ते नराधिप ॥ १२.८.२१ ॥
人の王よ、法・欲・天界・喜び・怒り・学問・自制、これらすべては富から生じるのである。
12.8.22
धनात्कुलं प्रभवति धनाद्धर्मः प्रवर्धते ।
नाधनस्यास्त्ययं लोको न परः पुरुषोत्तम ॥ १२.८.२२ ॥
富から家系は生じて栄え、富から法は増すのである。人中の最上者よ、富なき者にはこの世も来世もない。
12.8.23
नाधनो धर्मकृत्यानि यथावदनुतिष्ठति ।
धनाद्धि धर्मः स्रवति शैलादभिनदी यथा ॥ १२.८.२३ ॥
富なき者は、法の務めを正しく果たすことができない。山から川が流れ出るように、法は富から流れ出るのである。
12.8.24
यः कृशार्थः कृशगवः कृशभृत्यः कृशांतिथिः ।
स वै राजन्कृशो नाम न शरीरकृशः कृशः ॥ १२.८.२४ ॥
王よ、富に乏しく、牛に乏しく、召使いに乏しく、客人に乏しい者こそ、まことに「痩せた者」と呼ばれる。身体が痩せている者のことではない。
12.8.25
अवेक्षस्व यथान्यायं पश्य देवासुरं यथा ।
राजन्किमन्यज्ज्ञातीनां वधाद्गृध्यन्ति देवताः ॥ १२.८.२५ ॥
正しき道理に従って考えよ、神々と阿修羅の戦いを見よ。王よ、神々は親族の殺害の他に何を欲するのか。
12.8.26
न चेद्धर्तव्यमन्यस्य कथं तद्धर्ममारभेत् ।
एतावानेव वेदेषु निश्चयः कविभिः कृतः ॥ १२.८.२६ ॥
もし他人のものを奪うことが法でないなら、その法はどうして始まるのか。ヴェーダにおいて賢者たちが定めたのは、まさにこれだけである。
12.8.27
अध्येतव्या त्रयी नित्यं भवितव्यं विपश्चिता ।
सर्वथा धनमाहार्यं यष्टव्यं चापि यत्नतः ॥ १२.८.२७ ॥
三明（トライー）は常に学ぶべきであり、賢者もそうあるべきである。あらゆる手段で富を得るべきであり、努めて祭祀も行うべきである。
12.8.28
द्रोहाद्देवैरवाप्तानि दिवि स्थानानि सर्वशः ।
द्रोहात्किमन्यज्ज्ञातीनां गृध्यन्ते येन देवताः ॥ १२.८.२८ ॥
裏切りによって神々は天上のあらゆる居所を得た。裏切りのほかに、神々は何によって親族を欲するのか。
12.8.29
इति देवा व्यवसिता वेदवादाश्च शाश्वताः ।
अधीयन्तेऽध्यापयन्ते यजन्ते याजयन्ति च ॥ १२.८.२९ ॥
このように神々は決定し、永遠のヴェーダの教えもまたそうである。人は学び、教え、祭祀を行い、また他人に祭祀を行わせる。
12.8.30
कृत्स्नं तदेव तच्छ्रेयो यदप्याददतेऽन्यतः ।
न पश्यामोऽनपकृतं धनं किंचित्क्वचिद्वयम् ॥ १२.८.३० ॥
他人から取るもの、それこそがまさに最善である。誰にも害を与えずに得られた富を、私たちはどこにも見ない。
12.8.31
एवमेव हि राजानो यजन्ति पृथिवीमिमाम् ।
जित्वा ममेयं ब्रुवते पुत्रा इव पितृर्धनम् ॥ १२.८.३१ ॥
同様に、王たちはこの大地を征服して祭祀を行い、父の財産を息子が自分のものと言うように、「これは私のものだ」と言う。
12.8.32
राजर्षयोऽपि ते स्वर्ग्या धर्मो ह्येषां निरुच्यते ॥ १२.८.३२ ॥
それら王仙もまた天にふさわしい。彼らのダルマはそのように説かれているからである。
12.8.33
यथैव पूर्णादुदधेः स्यन्दन्त्यापो दिशो दश ।
एवं राजकुलाद्वित्तं पृथिवीं प्रतितिष्ठति ॥ १२.८.३३ ॥
満ちた海から水が十方へ流れるように、王家から富が流れ出て大地に定まる。
12.8.34
आसीदियं दिलीपस्य नृगस्य नहुषस्य च ।
अंबरीपस्य मान्धातुः पृथिवी सा त्वयि स्थिता ॥ १२.८.३४ ॥
この大地はディリーパ、ナガ、ナフシャ、アンバリーシャ、マーンダートリのものであった。その同じ大地が今、あなたに定まっている。
12.8.35
स त्वां द्रव्यमयो यज्ञः संप्राप्तः सर्वदक्षिणः ।
तं चेन्न यजसे राजन्प्राप्तस्त्वं राज्यकिल्बिषम् ॥ १२.८.३५ ॥
財物からなるその祭祀は、すべての布施とともにあなたに到来した。王よ、もしそれを行わなければ、あなたは王位の罪を負うことになる。
12.8.36
येषां राजाऽश्वमेधेन यजते दक्षिणावता ।
उपेत्य तस्यावभृथे पूताः सर्वे भवन्ति ते ॥ १२.८.३६ ॥
王がダクシナーを伴う馬祭を行う相手は、皆その儀式の最後の沐浴（アヴァブリタ）に近づき、清浄となる。
12.8.37
विश्वरूपो महादेवः सर्वमेधे महामखे ।
जुहाव सर्वभूतानि तथैवात्मानमात्मना ॥ १२.८.३७ ॥
大神ヴィシュヴァルーパは、サルヴァメーダと呼ばれる大祭において、すべての生き物を供物として捧げた。同じように、自らを自らによって捧げた。
12.8.38
शाश्वतोऽयं भूतिपथो नास्त्यन्तमनुशुश्रुम ।
महाजनपथं गन्ता मा राजन्कुपथं गमः ॥ १२.८.३८ ॥
この繁栄の道は永遠であり、終わりがないと私たちは聞いている。王よ、偉大な人々の道を歩め。邪道に行ってはならない。