മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.8.1
अथार्जुन उवाचेदमधिक्षिप्त इवाक्षमी ।
अभिनीततरं वाक्यं दृढवादपराक्रमः ॥ १२.८.१ ॥
അപ്പോൾ അർജുനൻ ക്ഷമ നശിച്ചവനെപ്പോലെ ഇതു പറഞ്ഞു — ദൃഢവാക്കിൽ പരാക്രമമുള്ളവൻ കൂടുതൽ മൂർച്ചയുള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
12.8.2
दर्शयन्नैन्द्रिरात्मानमुग्रमुग्रपराक्रमः ।
स्मयमानो महातेजाः सृक्किणी परिसंलिहन् ॥ १२.८.२ ॥
ഇന്ദ്രസദൃശമായ തന്റെ രൂപം കാട്ടി, ഉഗ്രപരാക്രമനായി, ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, മഹാതേജസ്സോടെ, ചുണ്ടിന്റെ കോണുകൾ നാവുകൊണ്ട് നക്കിക്കൊണ്ട്.
12.8.3
अहो दुःखमहो कृच्छ्रमहो वैक्लव्यमुत्तमम् ।
यत्कृत्वाऽमानुषं कर्म त्यजेथाः श्रियमुत्तमाम् ॥ १२.८.३ ॥
അയ്യോ, എന്തൊരു ദുഃഖം! അയ്യോ, എന്തൊരു കഷ്ടം! അയ്യോ, എന്തൊരു വലിയ ദൗർബല്യം! മാനുഷികമല്ലാത്ത കർമം ചെയ്ത് ഉത്തമ ശ്രീയെ ത്യജിക്കുമോ.
12.8.4
शत्रून्हत्वा महीं लब्ध्वा स्वधर्मेणोपपादिताम् ।
हतामित्रः कथं स त्वं त्यजेथा बुद्धिलाघवात् ॥ १२.८.४ ॥
ശത്രുക്കളെ വധിച്ച്, സ്വധർമ്മത്താൽ നേടിയ ഭൂമി ലഭിച്ച്, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിച്ച നീ ബുദ്ധിയുടെ ലഘുത്വത്താൽ അതെങ്ങനെ ത്യജിക്കും?
12.8.5
क्लीबस्य हि कुतो राज्यं दीर्घसूत्रस्य वा पुनः ।
किमर्थं च महीपालानवधीः क्रोधमूर्च्छितः ॥ १२.८.५ ॥
ക്ലീബന് രാജ്യം എങ്ങനെ ലഭിക്കും, അല്ലെങ്കിൽ ദീർഘസൂത്രന്? വീണ്ടും, ക്രോധത്താൽ മൂർച്ഛിതനായി എന്തിനു നീ രാജാക്കന്മാരെ വധിച്ചു?
12.8.6
यो ह्याजिजीविषेद्भैक्षं कर्मणा नैव कस्य चित् ।
समारम्भान्बुभूषेत हतस्वस्तिरकिञ्चनः।
सर्वलोकेषु विख्यातो न पुत्रपशुसंहितः ॥ १२.८.६ ॥
ആര് ഭിക്ഷകൊണ്ട് ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ, ആരുടെയും കർമ്മത്താലല്ല, സംരംഭങ്ങളാൽ സമൃദ്ധി ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ, അവൻ ക്ഷേമം നഷ്ടപ്പെട്ട്, നിർധനനായി, സകല ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധനായാലും, പുത്രപശുക്കളോടു കൂടിയവനാകുന്നില്ല.
12.8.7
कापालीं नृप पापिष्ठां वृत्तिमासाद्य जीवतः ।
संत्यज्य राज्यमृद्धं ते लोकोऽयं किं वदिष्यति ॥ १२.८.७ ॥
രാജാവേ, പാപകരമായ കാപാലീ വൃത്തി സ്വീകരിച്ച് ജീവിക്കാൻ സമൃദ്ധമായ രാജ്യം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ ഈ ലോകം നിന്നെക്കുറിച്ച് എന്തു പറയും?
12.8.8
सर्वारम्भान्समुत्सृज्य हतस्वस्तिरकिञ्चनः ।
कस्मादाशंससे भैक्षं चर्तुं प्राकृतवत्प्रभो ॥ १२.८.८ ॥
പ്രഭോ, എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ശുഭമില്ലാത്തവനും ഒന്നുമില്ലാത്തവനുമായി, സാധാരണ മനുഷ്യനെപ്പോലെ ഭിക്ഷ യാചിച്ചു നടക്കാൻ എന്തിനാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
12.8.9
कस्माद्राजकुले जातो जित्वा कृत्स्नां वसुंधराम् ।
धर्मार्थावखिलौ हित्वा वनं मौढ्यात्प्रतिष्ठसे ॥ १२.८.९ ॥
രാജകുലത്തിൽ ജനിച്ച്, സമസ്ത ഭൂമിയും ജയിച്ച്, ധർമ്മവും അർത്ഥവും രണ്ടും ഉപേക്ഷിച്ച്, മൂഢതയാൽ കാട്ടിലേക്ക് എന്തിനു പോകുന്നു?
12.8.10
यदीमानि हवींषीह विमथिष्यन्त्यसाधवः ।
भवता विप्रहीणत्वात्प्राप्तं त्वामेव किल्विषम् ॥ १२.८.१० ॥
ഇവിടെ ഈ ഹവിസ്സുകളെ ദുഷ്ടന്മാർ കലക്കിയാൽ, ബ്രാഹ്മണരില്ലാത്തതിനാൽ പാപം നിന്നിൽത്തന്നെ വന്നുചേരും.
12.8.11
आकिञ्चन्यं मुनीनां च इति वै नहुषोऽब्रवीत् ।
कृत्वा नृशंसं ह्यधने धिगस्त्वधनतामिह ॥ १२.८.११ ॥
മുനിമാരുടെ അകിഞ്ചന്യത്തെക്കുറിച്ച് നഹുഷൻ ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു. ദാരിദ്ര്യത്തിൽ ക്രൂരകർമ്മം ചെയ്ത്, ഇവിടെ നിന്റെ ഈ ദാരിദ്ര്യത്തിന് ധിക്കാരം.
12.8.12
आश्वस्तन्यमृषीणां हि विद्यते वेद तद्भवान् ।
यं त्विमं धर्ममित्याहुर्धनादेष प्रवर्तते ॥ १२.८.१२ ॥
ഋഷിമാർക്കിടയിൽ ആശ്വാസ്യത ഉണ്ടെന്ന് നീ അറിയുന്നു. എന്നാൽ ഈ ധർമ്മം ധനത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിക്കുന്നതെന്ന് പറയുന്നു; ഇത് ധനത്താൽ തന്നെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
12.8.13
धर्मं स हरते तस्य धनं हरति यस्य यः ।
ह्रियमाणे धने राजन्वयं कस्य क्षमेमहि ॥ १२.८.१३ ॥
ആരുടെ ധനം ആരപഹരിക്കുന്നുവോ, അവന്റെ ധർമ്മവും അവൻ അപഹരിക്കുന്നു. രാജാവേ, ധനം അപഹരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ നാം ആർക്കുവേണ്ടി സഹിക്കണം?
12.8.14
अभिशस्तं प्रपश्यन्ति दरिद्रं पार्श्वतः स्थितम् ।
दारिद्र्यं पातकं लोके कस्तच्छंसितुमर्हति ॥ १२.८.१४ ॥
ദരിദ്രൻ അരികിൽ നിൽക്കുമ്പോഴും ജനങ്ങൾ അവനെ കുറ്റാരോപിതനെപ്പോലെ നോക്കുന്നു. ലോകത്തിൽ ദാരിദ്ര്യം ഒരു പാപമാണ്; അത് ആർക്ക് പറയാൻ കഴിയും?
12.8.15
पतितः शोच्यते राजन्निर्धनश्चापि शोच्यते ।
विशेषं नाधिगच्छामि पतितस्याधनस्य च ॥ १२.८.१५ ॥
ഓ രാജാവേ, പതിതനെയും ഓർത്ത് ദുഃഖിക്കുന്നു; ദരിദ്രനെയും ഓർത്ത് ദുഃഖിക്കുന്നു. പതിതനും ധനഹീനനും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
12.8.16
अर्थेभ्यो हि विवृद्धेभ्यः संभृतेभ्यस्ततस्ततः ।
क्रियाः सर्वाः प्रवर्तन्ते पर्वतेभ्य इवापगाः ॥ १२.८.१६ ॥
വളർന്നതും പലയിടങ്ങളിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ചതുമായ ധനത്തിൽ നിന്നാണ് എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും ആരംഭിക്കുന്നത്; പർവതങ്ങളിൽ നിന്ന് നദികൾ ഒഴുകുന്നതുപോലെ.
12.8.17
अर्थाद्धर्मश्च कामश्च स्वर्गश्चैव नराधिप ।
प्राणयात्राऽपि लोकस्य विना ह्यर्थं न सिध्द्यति ॥ १२.८.१७ ॥
ഓ നരാധിപാ, ധനത്താലാണ് ധർമ്മവും കാമവും സ്വർഗ്ഗവും സിദ്ധിക്കുന്നത്. ലോകത്തിന്റെ ജീവയാത്രയും ധനമില്ലാതെ സാധിക്കുന്നില്ല.
12.8.18
अर्थेन हि विहीनस्य पुरुषस्याल्पमेधसः ।
विच्छिद्यन्ते क्रियाः सर्वा ग्रीष्मे कुसरितो यथा ॥ १२.८.१८ ॥
ധനമില്ലാത്ത, അല്പബുദ്ധിയായ മനുഷ്യന്റെ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും മുറിഞ്ഞുപോകുന്നു; വേനലിൽ ചെറിയ നദികൾ വറ്റുന്നതുപോലെ.
12.8.19
यस्यार्थास्तस्य मित्राणि यस्यार्थास्तस्य बान्धवाः ।
यस्यार्थाः स पुमाँल्लोके यस्यार्थाः स च पण्डितः ॥ १२.८.१९ ॥
ആരുടെ പക്കൽ ധനമുണ്ടോ അവനു മിത്രങ്ങളുണ്ട്; ആരുടെ പക്കൽ ധനമുണ്ടോ അവനു ബന്ധുക്കളുണ്ട്. ആരുടെ പക്കൽ ധനമുണ്ടോ അവനാണ് ലോകത്തിലെ പുരുഷൻ; ആരുടെ പക്കൽ ധനമുണ്ടോ അവനാണ് പണ്ഡിതൻ.
12.8.20
अधनेनार्थकामेन नार्थः शक्यो विधित्सितुम् ।
अर्थैरर्था निबध्यन्ते गजैरिव महागजाः ॥ १२.८.२० ॥
ധനമില്ലാത്തവന് ധനം ആഗ്രഹിച്ചാലും ഒരു ലക്ഷ്യവും നേടാൻ കഴിയില്ല. വലിയ ആനകളെ ആനകൾ ബന്ധിക്കുന്നതുപോലെ, ലക്ഷ്യങ്ങൾ ധനത്താൽ ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നു.
12.8.21
धर्मः कामश्च स्वर्गश्च हर्षः क्रोधः श्रुतं दमः ।
अर्थादेतानि सर्वाणि प्रवर्तन्ते नराधिप ॥ १२.८.२१ ॥
ഹേ നരാധിപാ, ധർമ്മം, കാമം, സ്വർഗ്ഗം, സന്തോഷം, കോപം, ശാസ്ത്രജ്ഞാനം, ദമം — ഇവയെല്ലാം ധനത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ഉണ്ടാകുന്നു.
12.8.22
धनात्कुलं प्रभवति धनाद्धर्मः प्रवर्धते ।
नाधनस्यास्त्ययं लोको न परः पुरुषोत्तम ॥ १२.८.२२ ॥
ധനത്താൽ കുലം ഉണ്ടാകുകയും വളരുകയും ചെയ്യുന്നു; ധനത്താൽ ധർമ്മം വർദ്ധിക്കുന്നു. ഹേ പുരുഷോത്തമാ, ധനമില്ലാത്തവന് ഈ ലോകവുമില്ല, പരലോകവുമില്ല.
12.8.23
नाधनो धर्मकृत्यानि यथावदनुतिष्ठति ।
धनाद्धि धर्मः स्रवति शैलादभिनदी यथा ॥ १२.८.२३ ॥
ധനമില്ലാത്തവൻ ധർമ്മകർമ്മങ്ങൾ യഥാവിധി അനുഷ്ഠിക്കുന്നില്ല. പർവതത്തിൽ നിന്ന് നദി ഒഴുകുന്നതുപോലെ ധനത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ധർമ്മം ഒഴുകുന്നു.
12.8.24
यः कृशार्थः कृशगवः कृशभृत्यः कृशांतिथिः ।
स वै राजन्कृशो नाम न शरीरकृशः कृशः ॥ १२.८.२४ ॥
ഹേ രാജാവേ, ധനത്തിലും പശുക്കളിലും ഭൃത്യന്മാരിലും അതിഥികളിലും കുറഞ്ഞവനാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ 'കൃശൻ'; ശരീരത്തിൽ മെലിഞ്ഞവനല്ല.
12.8.25
अवेक्षस्व यथान्यायं पश्य देवासुरं यथा ।
राजन्किमन्यज्ज्ञातीनां वधाद्गृध्यन्ति देवताः ॥ १२.८.२५ ॥
ന്യായപ്രകാരം ചിന്തിക്കുക, ദേവാസുരയുദ്ധം കാണുക. രാജാവേ, ദേവന്മാർ തങ്ങളുടെ ബന്ധുക്കളെ വധിക്കുന്നതല്ലാതെ മറ്റെന്തിനാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
12.8.26
न चेद्धर्तव्यमन्यस्य कथं तद्धर्ममारभेत् ।
एतावानेव वेदेषु निश्चयः कविभिः कृतः ॥ १२.८.२६ ॥
മറ്റൊരാളുടേത് അപഹരിക്കുന്നത് ധർമ്മമല്ലെങ്കിൽ ആ ധർമ്മം എങ്ങനെ ആരംഭിക്കും? വേദങ്ങളിൽ ജ്ഞാനികൾ ഇത്രയേ നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ളൂ.
12.8.27
अध्येतव्या त्रयी नित्यं भवितव्यं विपश्चिता ।
सर्वथा धनमाहार्यं यष्टव्यं चापि यत्नतः ॥ १२.८.२७ ॥
ത്രയീ (വേദം) നിത്യവും പഠിക്കണം; വിദ്വാൻ അങ്ങനെയായിരിക്കണം. എല്ലാ വിധത്തിലും ധനം നേടണം, ശ്രദ്ധയോടെ യജ്ഞവും ചെയ്യണം.
12.8.28
द्रोहाद्देवैरवाप्तानि दिवि स्थानानि सर्वशः ।
द्रोहात्किमन्यज्ज्ञातीनां गृध्यन्ते येन देवताः ॥ १२.८.२८ ॥
വഞ്ചനയാൽത്തന്നെയാണ് ദേവന്മാർ സ്വർഗ്ഗത്തിലെ സകല സ്ഥാനങ്ങളും നേടിയത്. വഞ്ചനയല്ലാതെ മറ്റെന്തിനാൽ ദേവന്മാർ തങ്ങളുടെ ബന്ധുക്കളെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
12.8.29
इति देवा व्यवसिता वेदवादाश्च शाश्वताः ।
अधीयन्तेऽध्यापयन्ते यजन्ते याजयन्ति च ॥ १२.८.२९ ॥
ഇങ്ങനെ ദേവന്മാർ നിശ്ചയിച്ചു; ശാശ്വതമായ വേദവാദങ്ങളും ഇതുതന്നെ. ജനങ്ങൾ പഠിക്കുന്നു, പഠിപ്പിക്കുന്നു, യജ്ഞം ചെയ്യുന്നു, യജ്ഞം ചെയ്യിക്കുന്നു.
12.8.30
कृत्स्नं तदेव तच्छ्रेयो यदप्याददतेऽन्यतः ।
न पश्यामोऽनपकृतं धनं किंचित्क्वचिद्वयम् ॥ १२.८.३० ॥
മറ്റൊരാളിൽനിന്ന് എടുക്കുന്നതെന്തോ അതുതന്നെ പൂർണ്ണമായും ശ്രേയസ്സ്. ആർക്കും ദോഷം ചെയ്യാതെ ലഭിച്ച ധനം എവിടെയും ഞങ്ങൾ കാണുന്നില്ല.
12.8.31
एवमेव हि राजानो यजन्ति पृथिवीमिमाम् ।
जित्वा ममेयं ब्रुवते पुत्रा इव पितृर्धनम् ॥ १२.८.३१ ॥
ഇതുപോലെതന്നെ രാജാക്കന്മാർ ഈ ഭൂമിയെ ജയിച്ചു യാഗം ചെയ്യുന്നു; പിതാവിന്റെ ധനത്തെ പുത്രന്മാർ തങ്ങളുടേതെന്നു പറയുന്നതുപോലെ, 'ഇത് എന്റേത്' എന്നു അവർ പറയുന്നു.
12.8.32
राजर्षयोऽपि ते स्वर्ग्या धर्मो ह्येषां निरुच्यते ॥ १२.८.३२ ॥
ആ രാജർഷികളും സ്വർഗ്ഗത്തിന് അർഹരാണ്; കാരണം അവരുടെ ധർമ്മം അപ്രകാരം പറയപ്പെടുന്നു.
12.8.33
यथैव पूर्णादुदधेः स्यन्दन्त्यापो दिशो दश ।
एवं राजकुलाद्वित्तं पृथिवीं प्रतितिष्ठति ॥ १२.८.३३ ॥
നിറഞ്ഞ സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് പത്തു ദിശകളിലേക്കും ജലം ഒഴുകുന്നതുപോലെ, രാജകുലത്തിൽ നിന്ന് ധനം ഭൂമിയിലേക്ക് ഒഴുകി നിലകൊള്ളുന്നു.
12.8.34
आसीदियं दिलीपस्य नृगस्य नहुषस्य च ।
अंबरीपस्य मान्धातुः पृथिवी सा त्वयि स्थिता ॥ १२.८.३४ ॥
ഈ ഭൂമി ദിലീപന്റെയും നൃഗന്റെയും നഹുഷന്റെയും അംബരീഷന്റെയും മാന്ധാതാവിന്റെയും ആയിരുന്നു; ആ ഭൂമി ഇപ്പോൾ നിന്നിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
12.8.35
स त्वां द्रव्यमयो यज्ञः संप्राप्तः सर्वदक्षिणः ।
तं चेन्न यजसे राजन्प्राप्तस्त्वं राज्यकिल्बिषम् ॥ १२.८.३५ ॥
ദ്രവ്യമയമായ ആ യാഗം സർവ്വദക്ഷിണകളോടും കൂടി നിന്നെ വന്നെത്തിയിരിക്കുന്നു; രാജാവേ, നീ അത് ചെയ്യുന്നില്ലെങ്കിൽ രാജ്യപാപം നിന്നെ ബാധിക്കും.
12.8.36
येषां राजाऽश्वमेधेन यजते दक्षिणावता ।
उपेत्य तस्यावभृथे पूताः सर्वे भवन्ति ते ॥ १२.८.३६ ॥
ആരെ ഉദ്ദേശിച്ച് രാജാവ് ദക്ഷിണയോടുകൂടി അശ്വമേധയാഗം ചെയ്യുന്നുവോ, അവരെല്ലാം അതിന്റെ അവഭൃഥ സ്നാനത്തിൽ ചേർന്ന് പവിത്രരാകുന്നു.
12.8.37
विश्वरूपो महादेवः सर्वमेधे महामखे ।
जुहाव सर्वभूतानि तथैवात्मानमात्मना ॥ १२.८.३७ ॥
വിശ്വരൂപനായ മഹാദേവൻ സർവമേധമെന്ന മഹായാഗത്തിൽ സർവഭൂതങ്ങളെയും ഹോമിച്ചു; അതുപോലെ തന്നെത്തന്നെ തന്നാൽത്തന്നെ ഹോമിച്ചു.
12.8.38
शाश्वतोऽयं भूतिपथो नास्त्यन्तमनुशुश्रुम ।
महाजनपथं गन्ता मा राजन्कुपथं गमः ॥ १२.८.३८ ॥
ഈ ഐശ്വര്യമാർഗം ശാശ്വതമാണ്; അതിന് അന്തമില്ലെന്ന് ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. രാജാവേ, മഹാജനങ്ങളുടെ വഴിയേ പോകൂ; ദുർമാർഗത്തിൽ പോകരുത്.