ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.8.1
अथार्जुन उवाचेदमधिक्षिप्त इवाक्षमी ।
अभिनीततरं वाक्यं दृढवादपराक्रमः ॥ १२.८.१ ॥
ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਸਬਰ ਗੁਆਏ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਇਹ ਬੋਲਿਆ — ਦ੍ਰਿੜ ਬੋਲ ਵਿੱਚ ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲੇ ਨੇ ਹੋਰ ਤਿੱਖੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।
12.8.2
दर्शयन्नैन्द्रिरात्मानमुग्रमुग्रपराक्रमः ।
स्मयमानो महातेजाः सृक्किणी परिसंलिहन् ॥ १२.८.२ ॥
ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਵਿਖਾਉਂਦੇ, ਉਗ੍ਰ ਪਰਾਕਰਮੀ, ਹੱਸਦੇ, ਮਹਾਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਜੀਭ ਨਾਲ ਚੱਟਦੇ।
12.8.3
अहो दुःखमहो कृच्छ्रमहो वैक्लव्यमुत्तमम् ।
यत्कृत्वाऽमानुषं कर्म त्यजेथाः श्रियमुत्तमाम् ॥ १२.८.३ ॥
ਅਹੋ, ਕਿੰਨਾ ਦੁੱਖ! ਅਹੋ, ਕਿੰਨੀ ਤਕਲੀਫ਼! ਅਹੋ, ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ! ਅਮਾਨੁਸ਼ੀ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਉੱਤਮ ਲੱਛਮੀ ਤਿਆਗੋਗੇ।
12.8.4
शत्रून्हत्वा महीं लब्ध्वा स्वधर्मेणोपपादिताम् ।
हतामित्रः कथं स त्वं त्यजेथा बुद्धिलाघवात् ॥ १२.८.४ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸਵੈਧਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਧਰਤੀ ਪਾ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਹਲਕਾਈ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਗੋਗੇ?
12.8.5
क्लीबस्य हि कुतो राज्यं दीर्घसूत्रस्य वा पुनः ।
किमर्थं च महीपालानवधीः क्रोधमूर्च्छितः ॥ १२.८.५ ॥
ਨਾਮਰਦ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲੇ, ਜਾਂ ਟਾਲ-ਮਟੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ? ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ?
12.8.6
यो ह्याजिजीविषेद्भैक्षं कर्मणा नैव कस्य चित् ।
समारम्भान्बुभूषेत हतस्वस्तिरकिञ्चनः।
सर्वलोकेषु विख्यातो न पुत्रपशुसंहितः ॥ १२.८.६ ॥
ਜੋ ਭਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੀਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਉੱਦਮਾਂ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਲਾਈ ਗਵਾ ਕੇ, ਨਿਰਧਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਪੁੱਤਰ-ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
12.8.7
कापालीं नृप पापिष्ठां वृत्तिमासाद्य जीवतः ।
संत्यज्य राज्यमृद्धं ते लोकोऽयं किं वदिष्यति ॥ १२.८.७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਾਪੀ ਕਾਪਾਲੀ ਵ੍ਰਿੱਤੀ ਅਪਣਾ ਕੇ ਜੀਣ ਲਈ ਸੰਪੰਨ ਰਾਜ ਛੱਡ ਦਿਓਗੇ ਤਾਂ ਇਹ ਲੋਕ ਤੁਹਾਡੇ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹੇਗਾ?
12.8.8
सर्वारम्भान्समुत्सृज्य हतस्वस्तिरकिञ्चनः ।
कस्मादाशंससे भैक्षं चर्तुं प्राकृतवत्प्रभो ॥ १२.८.८ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਸ਼ੁਭ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਨਿਰਧਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਿਉਂ ਰੱਖਦੇ ਹੋ?
12.8.9
कस्माद्राजकुले जातो जित्वा कृत्स्नां वसुंधराम् ।
धर्मार्थावखिलौ हित्वा वनं मौढ्यात्प्रतिष्ठसे ॥ १२.८.९ ॥
ਰਾਜ-ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਰਥ ਦੋਵੇਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਕਿਉਂ ਜਾਂਦੇ ਹੋ?
12.8.10
यदीमानि हवींषीह विमथिष्यन्त्यसाधवः ।
भवता विप्रहीणत्वात्प्राप्तं त्वामेव किल्विषम् ॥ १२.८.१० ॥
ਜੇ ਇੱਥੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਵਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕ ਵਿਗਾੜ ਦੇਣਗੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਪਾਪ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਆਵੇਗਾ।
12.8.11
आकिञ्चन्यं मुनीनां च इति वै नहुषोऽब्रवीत् ।
कृत्वा नृशंसं ह्यधने धिगस्त्वधनतामिह ॥ १२.८.११ ॥
ਮੁਨੀਆਂ ਦੀ ਨਿਰਧਨਤਾ ਬਾਰੇ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਨਿਰਧਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕਰੂਰ ਕਰਮ ਕਰ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਤੇਰੀ ਇਸ ਨਿਰਧਨਤਾ ਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ ਹੈ।
12.8.12
आश्वस्तन्यमृषीणां हि विद्यते वेद तद्भवान् ।
यं त्विमं धर्ममित्याहुर्धनादेष प्रवर्तते ॥ १२.८.१२ ॥
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਵਸਤਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਇਹ ਧਰਮ ਧਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਐਸਾ ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਧਨ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਦਾ ਹੈ।
12.8.13
धर्मं स हरते तस्य धनं हरति यस्य यः ।
ह्रियमाणे धने राजन्वयं कस्य क्षमेमहि ॥ १२.८.१३ ॥
ਜਿਸਦਾ ਧਨ ਜੋ ਹਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸਦਾ ਧਰਮ ਵੀ ਹਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧਨ ਹਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਲਈ ਸਹਿਣ ਕਰੀਏ?
12.8.14
अभिशस्तं प्रपश्यन्ति दरिद्रं पार्श्वतः स्थितम् ।
दारिद्र्यं पातकं लोके कस्तच्छंसितुमर्हति ॥ १२.८.१४ ॥
ਗਰੀਬ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਗਰੀਬੀ ਪਾਪ ਹੈ; ਇਹ ਕੌਣ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ?
12.8.15
पतितः शोच्यते राजन्निर्धनश्चापि शोच्यते ।
विशेषं नाधिगच्छामि पतितस्याधनस्य च ॥ १२.८.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਤਿਤ ਲਈ ਵੀ ਸੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਰਧਨ ਲਈ ਵੀ ਸੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਤਿਤ ਅਤੇ ਨਿਰਧਨ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।
12.8.16
अर्थेभ्यो हि विवृद्धेभ्यः संभृतेभ्यस्ततस्ततः ।
क्रियाः सर्वाः प्रवर्तन्ते पर्वतेभ्य इवापगाः ॥ १२.८.१६ ॥
ਵਧੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਧਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਬਤਾਂ ਤੋਂ ਨਦੀਆਂ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
12.8.17
अर्थाद्धर्मश्च कामश्च स्वर्गश्चैव नराधिप ।
प्राणयात्राऽपि लोकस्य विना ह्यर्थं न सिध्द्यति ॥ १२.८.१७ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਧਨ ਤੋਂ ਹੀ ਧਰਮ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵੀ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਧਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
12.8.18
अर्थेन हि विहीनस्य पुरुषस्याल्पमेधसः ।
विच्छिद्यन्ते क्रियाः सर्वा ग्रीष्मे कुसरितो यथा ॥ १२.८.१८ ॥
ਧਨ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣੇ ਅਲਪ-ਬੁੱਧੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
12.8.19
यस्यार्थास्तस्य मित्राणि यस्यार्थास्तस्य बान्धवाः ।
यस्यार्थाः स पुमाँल्लोके यस्यार्थाः स च पण्डितः ॥ १२.८.१९ ॥
ਜਿਸ ਕੋਲ ਧਨ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਹਨ; ਜਿਸ ਕੋਲ ਧਨ ਹੈ ਉਸ ਦੇ ਬੰਧੂ ਹਨ। ਜਿਸ ਕੋਲ ਧਨ ਹੈ ਉਹੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ; ਜਿਸ ਕੋਲ ਧਨ ਹੈ ਉਹੀ ਪੰਡਿਤ ਹੈ।
12.8.20
अधनेनार्थकामेन नार्थः शक्यो विधित्सितुम् ।
अर्थैरर्था निबध्यन्ते गजैरिव महागजाः ॥ १२.८.२० ॥
ਜਿਸ ਕੋਲ ਧਨ ਨਹੀਂ ਉਹ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਕੋਈ ਮਨੋਰਥ ਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਮਨੋਰਥ ਧਨ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
12.8.21
धर्मः कामश्च स्वर्गश्च हर्षः क्रोधः श्रुतं दमः ।
अर्थादेतानि सर्वाणि प्रवर्तन्ते नराधिप ॥ १२.८.२१ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਧਰਮ, ਕਾਮ, ਸਵਰਗ, ਹਰਖ, ਕ੍ਰੋਧ, ਸ਼ਾਸਤਰ-ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਦਮ — ਇਹ ਸਭ ਧਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਵਰਤਦੇ ਹਨ।
12.8.22
धनात्कुलं प्रभवति धनाद्धर्मः प्रवर्धते ।
नाधनस्यास्त्ययं लोको न परः पुरुषोत्तम ॥ १२.८.२२ ॥
ਧਨ ਤੋਂ ਕੁਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਧਨ ਤੋਂ ਧਰਮ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ, ਨਿਰਧਨ ਲਈ ਨਾ ਇਹ ਲੋਕ ਹੈ, ਨਾ ਪਰਲੋਕ।
12.8.23
नाधनो धर्मकृत्यानि यथावदनुतिष्ठति ।
धनाद्धि धर्मः स्रवति शैलादभिनदी यथा ॥ १२.८.२३ ॥
ਨਿਰਧਨ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ-ਕਰਮ ਯਥਾਵਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਨਦੀ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਧਨ ਤੋਂ ਹੀ ਧਰਮ ਵਗਦਾ ਹੈ।
12.8.24
यः कृशार्थः कृशगवः कृशभृत्यः कृशांतिथिः ।
स वै राजन्कृशो नाम न शरीरकृशः कृशः ॥ १२.८.२४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਧਨ ਵਿੱਚ, ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਨੌਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ 'ਕ੍ਰਿਸ਼' ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਪਤਲਾ ਨਹੀਂ।
12.8.25
अवेक्षस्व यथान्यायं पश्य देवासुरं यथा ।
राजन्किमन्यज्ज्ञातीनां वधाद्गृध्यन्ति देवताः ॥ १२.८.२५ ॥
ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰ, ਦੇਵਾਸੁਰ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਵੇਖ। ਰਾਜਨ, ਦੇਵਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਵਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸ ਲਈ ਲਾਲਚ ਕਰਦੇ ਹਨ?
12.8.26
न चेद्धर्तव्यमन्यस्य कथं तद्धर्ममारभेत् ।
एतावानेव वेदेषु निश्चयः कविभिः कृतः ॥ १२.८.२६ ॥
ਦੂਜੇ ਦਾ ਖੋਹਣਾ ਧਰਮ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਧਰਮ ਕਿਵੇਂ ਅਰੰਭਿਆ ਜਾਵੇ? ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਇਹੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।
12.8.27
अध्येतव्या त्रयी नित्यं भवितव्यं विपश्चिता ।
सर्वथा धनमाहार्यं यष्टव्यं चापि यत्नतः ॥ १२.८.२७ ॥
ਤ੍ਰਯੀ (ਵੇਦ) ਨਿੱਤ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਵਿਦਵਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਦਾ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਯੱਗ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.8.28
द्रोहाद्देवैरवाप्तानि दिवि स्थानानि सर्वशः ।
द्रोहात्किमन्यज्ज्ञातीनां गृध्यन्ते येन देवताः ॥ १२.८.२८ ॥
ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ। ਧੋਖੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਲਾਲਚ ਕਰਦੇ ਹਨ?
12.8.29
इति देवा व्यवसिता वेदवादाश्च शाश्वताः ।
अधीयन्तेऽध्यापयन्ते यजन्ते याजयन्ति च ॥ १२.८.२९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕੀਤਾ; ਸਦੀਵੀ ਵੇਦਵਾਦ ਵੀ ਇਹੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯੱਗ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
12.8.30
कृत्स्नं तदेव तच्छ्रेयो यदप्याददतेऽन्यतः ।
न पश्यामोऽनपकृतं धनं किंचित्क्वचिद्वयम् ॥ १२.८.३० ॥
ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਜੋ ਵੀ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਉਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਮਿਲਿਆ ਧਨ ਅਸੀਂ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ।
12.8.31
एवमेव हि राजानो यजन्ति पृथिवीमिमाम् ।
जित्वा ममेयं ब्रुवते पुत्रा इव पितृर्धनम् ॥ १२.८.३१ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਧਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
12.8.32
राजर्षयोऽपि ते स्वर्ग्या धर्मो ह्येषां निरुच्यते ॥ १२.८.३२ ॥
ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਸਵਰਗ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
12.8.33
यथैव पूर्णादुदधेः स्यन्दन्त्यापो दिशो दश ।
एवं राजकुलाद्वित्तं पृथिवीं प्रतितिष्ठति ॥ १२.८.३३ ॥
ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਜਿਵੇਂ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਪਾਣੀ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਕੁਲ ਤੋਂ ਧਨ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਵਹਿ ਕੇ ਟਿਕਦਾ ਹੈ।
12.8.34
आसीदियं दिलीपस्य नृगस्य नहुषस्य च ।
अंबरीपस्य मान्धातुः पृथिवी सा त्वयि स्थिता ॥ १२.८.३४ ॥
ਇਹ ਧਰਤੀ ਦਿਲੀਪ, ਨ੍ਰਿਗ, ਨਹੁਸ਼, ਅੰਬਰੀਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਂਧਾਤਾ ਦੀ ਸੀ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
12.8.35
स त्वां द्रव्यमयो यज्ञः संप्राप्तः सर्वदक्षिणः ।
तं चेन्न यजसे राजन्प्राप्तस्त्वं राज्यकिल्बिषम् ॥ १२.८.३५ ॥
ਉਹ ਧਨਮਈ ਯੱਗ ਸਾਰੀਆਂ ਦਕਸ਼ਣਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਤੂੰ ਉਹ ਨਾ ਕਰੇਂ ਤਾਂ ਰਾਜ ਦਾ ਪਾਪ ਤੈਨੂੰ ਲੱਗੇਗਾ।
12.8.36
येषां राजाऽश्वमेधेन यजते दक्षिणावता ।
उपेत्य तस्यावभृथे पूताः सर्वे भवन्ति ते ॥ १२.८.३६ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰਾਜਾ ਦਕਸ਼ਣਾ ਸਮੇਤ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਅਵਭ੍ਰਿਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
12.8.37
विश्वरूपो महादेवः सर्वमेधे महामखे ।
जुहाव सर्वभूतानि तथैवात्मानमात्मना ॥ १२.८.३७ ॥
ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਸਰਵਮੇਧ ਨਾਮਕ ਮਹਾਯੱਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਦਿੱਤੀ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਹੀਂ ਆਹੂਤੀ ਦਿੱਤੀ।
12.8.38
शाश्वतोऽयं भूतिपथो नास्त्यन्तमनुशुश्रुम ।
महाजनपथं गन्ता मा राजन्कुपथं गमः ॥ १२.८.३८ ॥
ਇਹ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਰਾਹ ਸਦੀਵੀ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਹਾਜਨਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਤੁਰ; ਕੁਰਾਹੇ ਨਾ ਜਾ।