マハーバーラタ · 章 12.86
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.86.1
कथंविधं पुरं राजा स्वयमावस्तुमर्हति ।
कृतं वा कारयित्वा वा तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.८६.१ ॥
王自らが住むべき都市はどのようなものか。自ら建てたものか、建てさせたものか。祖父よ、それを私に語ってください。
12.86.2
वस्तव्यं यत्र कौन्तेय सपुत्रज्ञातिबन्धुना ।
न्याय्यं च परिप्रष्टुं वृत्तिं गुप्तिं च भारत ॥ १२.८६.२ ॥
クンティーの子よ、息子や親族、縁者と共に住むべき所では、生計と守りについて正しく問うことも適切である、バーラタよ。
12.86.3
तस्मात्ते र्तयिष्यामि दुर्गकर्म विशेषतः ।
श्रुत्वा तथा विधातव्यमनुष्ठेयं च यत्नतः ॥ १२.८६.३ ॥
ゆえに、特に城塞の築造について語ろう。それを聞いて、そのように行い、努めて実行すべきである。
12.86.4
षङ्विधं दुर्गमास्थाय पुराण्यथ निवेशयेत् ।
सर्वसंपत्प्रधानं च बाहुल्यं चापि संभवेत् ॥ १२.८६.४ ॥
六種の要害を頼みとして、都市を建設すべきである。それはあらゆる富において第一であり、また豊かさも生じうるものでなければならない。
12.86.5
धन्वदुर्गं महीदुर्गं गिरिदुर्गं तथैव च ।
मनुष्यदुर्गं मृद्दुर्गं वनदुर्गं च तानि षट् ॥ १२.८६.५ ॥
砂漠の要害、大地の要害、山岳の要害、同様に人の要害、泥の要害、森林の要害――これが六つである。
12.86.6
यत्पुरं दुर्गसंपन्नं धान्यायुधसमन्वितम् ।
दृढप्राकारपरिखं हस्त्यश्वरथसंकुलम् ॥ १२.८६.६ ॥
要害を備え、穀物と武器に満ち、堅固な城壁と堀を持ち、象と馬と戦車に溢れた都市。
12.86.7
विद्वांसः शिल्पिनो यत्र निचयाश्च सुसंचिताः ।
धार्मिकश्च जनो यत्र दाक्ष्यमुत्तममास्थितः ॥ १२.८६.७ ॥
学者と職人がおり、蓄えが十分に集められ、最上の技量を身につけた正しい人々がいる所；
12.86.8
ऊर्जस्विनरनागाश्वं चत्वरापणशोभितम् ।
प्रसिद्धव्यवहारं च प्रशान्तमकुतोभयम् ॥ १२.८६.८ ॥
勇壮な人々、象、馬に満ち、辻と市場で飾られ、名高い商取引があり、穏やかで、どの方角からも恐れのない都市；
12.86.9
सुप्रभं सानुनादं च सुप्रशस्तनिवेशनम् ।
शूराढ्यं प्राज्ञसंपूर्णं ब्रह्मघोषानुनादितम् ॥ १२.८६.९ ॥
非常に輝き、こだまに響き、配置がよく称えられ、英雄に富み、賢者に満ち、ヴェーダ誦唱の声が響く都市；
12.86.10
समाजोत्सवसंपन्नं सदापूजितदैवतम् ।
वश्यामात्यबलो राजा तत्पुरं स्वयमाविशेत् ॥ १२.८६.१० ॥
集会と祭りに恵まれ、神々が常に供養される都市。大臣と軍を掌握した王は、自らその都市に入るべきである；
12.86.11
तत्र कोशं बलं मित्रं व्यवहारं च वर्धयेत् ।
पुरे जनपदे चैव सर्वदोषान्निवर्तयेत् ॥ १२.८६.११ ॥
そこで彼は国庫、軍、同盟者、商業を増強し、都市と国土のあらゆる欠点を退けるべきである；
12.86.12
भाण्डागारायुधागारं प्रयत्नेनाभिवर्धयेत् ।
निचयान्वर्धयेत्सर्वांस्तथा यन्त्रकटंकटान् ॥ १२.८६.१२ ॥
倉庫と武器庫を努めて増やすべきである。同様に、あらゆる蓄えと、器械や攻城具も増やすべきである；
12.86.13
काष्ठलोहतुषाङ्गारदारुशृङ्गास्थिवैणवान् ।
मज्जास्नेहवसाक्षौद्रमौषधग्राममेव च ॥ १२.८६.१३ ॥
木、鉄、もみ殻と炭、材木、角、骨と竹、骨髄、油、脂肪、蜂蜜、そして薬草の備蓄も。
12.86.14
शणं सर्जरसं धान्यमायुधानि शरांस्तथा ।
चर्म स्नायुं तथा वेत्रं मुञ्जवल्वजदंध्वनान् ॥ १२.८६.१४ ॥
麻の繊維、サルジャの樹脂、穀物、武器と矢、そして皮革、腱、籐、ムンジャ草、ヴァルヴァジャの繊維、ダンドヴァナの葦も。
12.86.15
आशयाश्चोदपानाश्च प्रभूतसलिलाकराः ।
निरोद्धव्याः सदा राज्ञा क्षीरिणश्च महीरुहाः ॥ १२.८६.१५ ॥
王は常に、貯水池と井戸、豊富な水源、乳を出す木々を管理下に置かねばならない。
12.86.16
सत्कृताश्च प्रयत्नेन आचार्यर्त्विक्पुरोहिताः ।
महेष्वासाः स्थपतयः सांवत्सरचिकित्सकाः ॥ १२.८६.१६ ॥
師、祭官、家の祭官、偉大な弓の名手、建築家、年ごとの医師を、丁重に敬うべきである。
12.86.17
प्राज्ञा मेधाविनो दान्ता दक्षाः शूरा बहुश्रुताः ।
कुलीनाः सत्वसंपन्ना युक्ताः सर्वेषु कर्मसु ॥ १२.८६.१७ ॥
賢明で聡明、自制し、巧みで勇敢、博学で良家の出身、そして堅固な心を備えた者は、あらゆる任務にふさわしい。
12.86.18
पूजयेद्धार्मिकान्राजा निगृह्णीयादधार्मेकान् ।
नियुञ्ज्याच्च प्रयत्नेन सर्ववर्णान्स्वकर्मसु ॥ १२.८६.१८ ॥
王は正しき人を敬い、不正な者を抑え、あらゆる階級の人々をそれぞれの務めに丁重に就かせるべきである。
12.86.19
बाह्यमाभ्यन्तरं चैव पौरजानपदं तथा ।
चारैः सुविदितं कृत्वा ततः कर्म प्रयोजयेत् ॥ १२.८६.१९ ॥
密偵によって都市と農村の内外の事情をよく把握したうえで、そののちに行動を起こすべきである。
12.86.20
चरान्मन्त्रं च कोशं च दण्डं चैव विशेषतः ।
अनुतिष्ठेत्स्वयं राजा सर्वं ह्यत्र प्रतिष्ठितम् ॥ १२.८६.२० ॥
王みずから密偵、謀議、国庫、刑罰の杖を特に管理すべきである。すべてはこれらの上に成り立っているのだから。
12.86.21
उदासीनारिमित्राणां सर्वमेव चिकीर्षितम् ।
पुरे जनपदे चैव ज्ञातव्यं चारचक्षुषा ॥ १२.८६.२१ ॥
中立の者、敵、味方が企てることはすべて、都市でも農村でも、密偵の目によって知らねばならない。
12.86.22
ततस्तेषां विधातव्यं सर्वमेवाप्रमादतः ।
भक्तान्पूजयता नित्यं द्विषतश्च निगृह्णता ॥ १२.८६.२२ ॥
そのうえで、彼らについてすべてを怠りなく処置すべきである。忠実な者を常に敬い、敵意ある者を抑えながら。
12.86.23
यष्टव्यं क्रतुभिर्नित्यं दातव्यं चाप्यपीडया ।
प्रजानां रक्षणं कार्यं न कार्यं धर्मबाधकम् ॥ १२.८६.२३ ॥
常に祭祀によって供犠を行い、人を苦しめずに布施もすべきである。臣民を守らねばならず、法を妨げることはしてはならない。
12.86.24
कृपणानाथवृद्धानां विधवानां च योषिताम् ।
योगक्षेमं च वृत्तिं च नित्यमेव प्रकल्पयेत् ॥ १२.८६.२४ ॥
貧しい者、身寄りのない者、老人、寡婦たちの安寧と生計を、常に整えるべきである。
12.86.25
आश्रमेषु यथाकालं चैलभाजनभोजनम् ।
सदैवोपहरेद्राजा सत्कृयाभ्यर्च्य मान्य च ॥ १२.८६.२५ ॥
王は隠棲所において、時に応じて衣服、器、食物を常に供え、敬意をもって遇し、尊ぶべき人々を重んじるべきである。
12.86.26
आत्मानं सर्वकार्याणि तापसे राष्ट्रमेव च ।
निवेदयेत्प्रयत्नेन तिष्ठेत्प्रह्वश्च सर्वदा ॥ १२.८६.२६ ॥
王は自身、あらゆる事務、さらには王国までも、努めて苦行者に報告し、常に謙虚であるべきである。
12.86.27
ते कस्यांचिदवस्थायां शरणं शरणार्थिने ।
राज्ञे दद्युर्यथाकामं तापसाः शंसितव्रताः ॥ १२.८६.२७ ॥
誓願が称賛される苦行者たちは、どのような状況にあっても、庇護を求める王に望みどおり庇護を与えてよい。
12.86.28
सर्वार्थत्यागिनं राजा कुले जातं बहुश्रुतम् ।
पूजयेत्तादृशं दृष्ट्वा शयनासनभोजनैः ॥ १२.८६.२८ ॥
一切の目的を捨て、良家に生まれ、多く学んだ者を見たならば、王は寝具、座席、食物によってそのような人を敬うべきである。
12.86.29
तस्मिन्कुर्वीत विश्वासं राजा कस्यांचिदापदि ।
तापसेषु हि विश्वासमपि कुर्वन्ति दस्यवः ॥ १२.८६.२९ ॥
ある災難のときには、王は彼を信頼すべきである。盗賊でさえ苦行者に信頼を抱かせるからである。
12.86.30
तस्मिन्निधीनादधीत पुनः प्रत्याददीत च ।
न चाप्यभीक्ष्णं सेवेत भृशं वा प्रतिपूजयेत् ॥ १२.८६.३० ॥
彼に宝を預け、また取り戻すべきである。しばしば仕えたり、度を過ぎて敬ったりしてはならない。
12.86.31
अन्यः कार्यः स्वराष्ट्रेषु परराष्ट्रेषु चापरः ।
अटवीषु परः कार्यः सामन्तनगरेष्वपि ॥ १२.८६.३१ ॥
一人は自国に、もう一人は他国に、また一人は森や封臣の町にも置くべきである。
12.86.32
तेषु सत्कारमानाभ्यां संविभागांश्च कारयेत् ।
परराष्ट्राटवीस्थेषु यथा स्वविषये तथा ॥ १२.८६.३२ ॥
他国や森に居る者には、自国の者と同じように敬意と名誉を与え、分け前を受けさせるべきである。
12.86.33
ते कस्यांचिदवस्थायां शरणं शरणार्थिने ।
राज्ञे दद्युर्थथाकामं तापसाः संशितव्रताः ॥ १२.८६.३३ ॥
誓戒に堅固なその苦行者たちは、どのような状況でも、庇護を求める王に望みどおり庇護を与えるべきである。
12.86.34
एष ते लक्षणोद्देशः संक्षेपेण प्रकीर्तितः ।
यादृशे नगरे राजा स्वयमावस्तुमर्हति ॥ १२.८६.३४ ॥
王自身がどのような都市に住むにふさわしいか、その特徴の説明は、あなたに簡潔に語られた。