Mahābhārata · Adhyāya 12.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.9.1
मुहूर्तं तावदेकाग्रो मनः श्रोत्रेऽन्तरात्मनि ।
धारयन्नपि ते श्रुत्वा रोचते वचनं मम ॥ १२.९.१ ॥
Si, con la mente concentrada aunque sea un instante, retienes mis palabras en el oído y en tu ser interior al escucharlas, mis palabras te agradarán.
12.9.2
सार्थगम्यमहं मार्गं न जातु त्वत्कृते पुनः ।
गच्छेयं तं गमिष्यामि हित्वा ग्राम्यसुखान्युत ॥ १२.९.२ ॥
Nunca más recorreré, por ti, el camino que transitan las caravanas; abandonando los placeres de la aldea, sí iré por ese camino.
12.9.3
क्षेम्यश्चैकाकिना गम्यः पन्था कोस्तीति पृच्छ माम् ।
अथवा नेच्छसि प्रष्टुमपृच्छन्नपि मे शृणु ॥ १२.९.३ ॥
Pregúntame cuál es el camino seguro para recorrer solo. O, si no quieres preguntar, escúchame aun sin preguntar.
12.9.4
हित्वा ग्राम्यसुखाचारं तप्यमानो महत्तपः ।
अरण्ये फलमूलाशी चरिष्यामि मृगैः सह ॥ १२.९.४ ॥
Abandonando el modo de vida de los placeres aldeanos, practicando gran austeridad, comiendo frutos y raíces en el bosque, vagaré con los ciervos.
12.9.5
जुह्वानोऽग्निं यथाकालमुभौ कालावुपस्पृशन् ।
कृशः परिमिताहारश्चर्मचीरजटाधरः ॥ १२.९.५ ॥
Ofreciendo oblaciones al fuego en los momentos debidos, purificándome en ambos crepúsculos, demacrado, con alimento medido, vistiendo piel, corteza y guedejas enmarañadas.
12.9.6
शीतवातातपसहः क्षुत्पिपासाश्रमक्षमः ।
तपसा विधिदृष्टेन शरीरमुपशोषयन् ॥ १२.९.६ ॥
Soportando el frío, el viento y el calor, aguantando el hambre, la sed y la fatiga, secando el cuerpo con la austeridad prescrita por la regla.
12.9.7
मनःकर्णसुखा नित्यं श्रृण्वन्नुच्चावचा गिरः ।
मुदितानामरण्येषु नदतां मृगपक्षिणाम्। ॥ १२.९.७ ॥
Oyendo siempre las voces agudas y graves, gratas a la mente y al oído, de los ciervos y las aves que gritan con alegría en los bosques.
12.9.8
आजिघ्रन्पेशलान्गन्धान्फुल्लानां वृक्षवीरुधाम् ।
नानारूपान्वने पश्यन्रमणीयान्वनौकसः ॥ १२.९.८ ॥
Oliendo las suaves fragancias de los árboles y enredaderas florecidos, y viendo en el bosque las encantadoras criaturas de muchas formas que habitan en él.
12.9.9
वानप्रस्थजनस्यापि दर्शनं कूलवासिनः ।
नाप्रियाण्याचरिष्यामि किंपुनर्ग्रामवासिनाम् ॥ १२.९.९ ॥
Ni siquiera con los eremitas del bosque o los habitantes de la orilla haré nada desagradable; cuánto menos con los aldeanos.
12.9.10
एकान्तशीली विमृशन्पक्वापक्वेन वर्तयन् ।
पितॄन्देवांश्च वन्येन वाग्भिरद्भिश्च तर्पयन् ॥ १२.९.१० ॥
Viviendo en soledad y reflexionando, sustentándome con alimento silvestre cocido y crudo, y satisfaciendo a los antepasados y a los dioses con palabras y agua.
12.9.11
एवमारण्यशास्त्राणामुग्रमुग्रतरं विधिम् ।
सेवमानः प्रतीक्षिष्ये देहस्यास्य समापनम् ॥ १२.९.११ ॥
Así, siguiendo la regla severa y aún más severa de los textos del bosque, esperaré el fin de este cuerpo.
12.9.12
अथवैकोऽहमेकाहमेकैकस्मिन्वनस्पतौ ।
चरन्भैक्षं मुनिर्मुण्डः क्षपयिष्ये कलेवरम् ॥ १२.९.१२ ॥
O bien, solo, mendigando cada día bajo un solo árbol, como un sabio de cabeza rapada, consumiré este cuerpo.
12.9.13
पांसुभिः समभिच्छन्नः शून्यागारप्रतिश्रयः ।
वृक्षमूलनिकेतो वा त्यक्तसर्वप्रियाप्रियः ॥ १२.९.१३ ॥
Cubierto de polvo, tomando una casa vacía por refugio, o morando a la raíz de un árbol, habiendo abandonado todo lo querido y lo no querido.
12.9.14
न शोचन्न प्रहृष्यंश्च तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः ।
निराशीर्निर्ममो भूत्वा निर्द्वन्द्वो निष्परिग्रहः ॥ १२.९.१४ ॥
Sin afligirse ni regocijarse, considerando iguales la censura y la alabanza de sí mismo, libre de deseo, libre de posesividad, libre de los pares de opuestos, sin poseer nada.
12.9.15
आत्मारामः प्रसन्नात्मा जडान्धबधिराकृतिः ।
अकुर्वाणः परैः कांचित्संविदं जातु कैरपि ॥ १२.९.१५ ॥
Que se deleita en el sí mismo, sereno de espíritu, con apariencia de torpe, ciego y sordo, que nunca hace acuerdo ni conversación alguna con otros.
12.9.16
जङ्गमाजङ्गमान्सर्वानविहिंसंश्चतुर्विधान् ।
प्रजाः सर्वाः स्वधर्मस्थाः समः प्राणभृतः प्रति ॥ १२.९.१६ ॥
Sin dañar a ninguno de los cuatro tipos de seres, móviles e inmóviles; hacia todas las criaturas, cada una establecida en su propio dharma, mostrando igual consideración a todos los seres vivos.
12.9.17
न चाप्यवहसन्कंचिन्न कुर्वन्भ्रुकुटीः क्वचित् ।
प्रसन्नवदनो नित्यं सर्वेन्द्रियसुसंयतः ॥ १२.९.१७ ॥
Sin burlarse de nadie ni fruncir nunca el ceño; siempre con el rostro sereno y con todos los sentidos bien dominados.
12.9.18
अपृच्छन्कस्यचिन्मार्गं प्रव्रजन्नेव केनचित् ।
न देशं न दिशं कांचिद्गन्तुमिच्छन्विशेषतः ॥ १२.९.१८ ॥
Sin preguntar a nadie el camino al errar, sin desear ir en particular a ningún país ni a ninguna dirección.
12.9.19
गमने निरपेक्षश्च पश्चादनवलोकयन् ।
ऋजुः प्रणिहितो गच्छन्स्त्रीसंस्थापरिवर्जकः ॥ १२.९.१९ ॥
Al caminar es indiferente, no mira atrás; recto y concentrado avanza, evitando la compañía de las mujeres.
12.9.20
स्वभावस्तु प्रयात्यग्रे प्रभवन्त्यशनान्यपि ।
द्वन्द्वानि च विरुद्धानि तानि सर्वाण्यचिन्तयन् ॥ १२.९.२० ॥
La naturaleza misma avanza; incluso el alimento llega como puede. No se preocupa por ninguno de los pares de contrarios.
12.9.21
अल्पं वा स्वादु वा भोज्यं पूर्वालाभेन जातुचित् ।
अन्येष्वपि चरँल्लाभमलाभे सप्त पूरयन् ॥ १२.९.२१ ॥
Ya sea poca o sabrosa la comida, si no la obtiene al principio, a veces va a otros y la consigue; y si no hay ganancia, completa su necesidad mendigando en siete casas.
12.9.22
विधूमे न्यस्तमुसले व्यङ्गारे भुक्तवज्जने ।
अतीतपात्रसंचारे काले विगतभिक्षुके ॥ १२.९.२२ ॥
Cuando el humo se ha disipado, los majadores han sido depositados, las brasas se han apagado, la gente ha comido, ha pasado el ir y venir de las vasijas y los mendigos se han ido, en ese momento (pide limosna).
12.9.23
एककालं चरन्भैक्षं त्रीनथ द्वे च पञ्च वा ।
स्नेहपाशं विमुच्याहं चरिष्यामि महीमिमाम् ॥ १२.९.२३ ॥
Pidiendo limosna una sola vez, en tres, dos o cinco casas, liberado del lazo del afecto, recorreré esta tierra.
12.9.24
अलाभे सति वा लाभे समदर्शी महातपाः ।
न जिजीविषुवत्किंचिन्न मुमूर्षुवदाचरन् ॥ १२.९.२४ ॥
Haya ganancia o no, el gran asceta que ve con igualdad no hace nada como quien desea vivir, ni como quien desea morir.
12.9.25
जीवितं मरणं चैव नाभिनन्दन्न च द्विपन् ।
वास्यैकं तक्षतो बाहुं चन्दनेनैकपुक्षतः।
नाकल्याणं न कल्याणं चिन्तयन्नुभयोस्तयोः ॥ १२.९.२५ ॥
Sin desear la vida ni la muerte, ni odiar ninguna de ellas; mientras uno corta un brazo con un hacha y otro lo unta con pasta de sándalo, sin pensar ni mal ni bien de ninguno de los dos.
12.9.26
याः काश्चिज्जीवता शक्याः कर्तुमभ्युदयक्रियाः ।
सर्वास्ताः समभित्यज्य निमेषादिव्यवस्थितः ॥ १२.९.२६ ॥
Habiendo abandonado por completo todas las acciones de prosperidad mundana que una persona viva puede realizar, y permaneciendo firme como en un instante.
12.9.27
तेषु नित्यमसक्तश्च त्यक्तसर्वेन्द्रियक्रियः ।
अपरित्यक्तसंकल्पः सुनिर्णिक्तात्मकल्मपः ॥ १२.९.२७ ॥
Siempre desapegado de ellas, habiendo abandonado todas las acciones de los sentidos, sin haber abandonado la resolución, con las impurezas del alma completamente purificadas.
12.9.28
विमुक्तः सर्वसङ्गेभ्यो व्यतीतः सर्ववागुराः ।
न वशे कस्यचित्तिष्ठन्सधर्मा मातरिश्वनः ॥ १२.९.२८ ॥
Liberado de todos los apegos, habiendo traspasado todas las trampas, sin estar bajo el control de nadie, de la misma naturaleza que el viento (Mātariśvan).
12.9.29
वीतरागश्चरन्नेवं तुष्टिं प्राप्स्यामि मानसीम् ।
तृष्णया हि महत्पापमज्ञानादस्मि कारितः ॥ १२.९.२९ ॥
Viviendo así, libre de pasión, alcanzaré la satisfacción de la mente. Por el ansia, en verdad, fue cometido en mí un gran pecado; por la ignorancia fui impulsado a actuar.
12.9.30
कुशलाकुशलान्येके कृत्वा कर्माणि मानवाः ।
कार्यकारणसंश्लिष्टं स्वजनं नाम ब्रिभ्रति ॥ १२.९.३० ॥
Algunos hombres, habiendo realizado acciones buenas y malas, cargan con el nombre de su propio linaje, ligado a causa y efecto.
12.9.31
आयुपोऽन्ते प्रहायेदं क्षीणप्राणं कलेवरम् ।
प्रतिगृह्णाति तत्पापं कर्तुः कर्मफलं हि तत् ॥ १२.९.३१ ॥
Al final de la vida, cuando el aliento se ha agotado, al abandonar este cuerpo, toma consigo aquel mal, pues es el fruto de la acción del que actúa.
12.9.32
एवं संसारचक्रेऽस्मिन्व्याविद्धे रथचक्रवत् ।
समेति भूतग्रामोऽयं भूतग्रामेण कार्यवान् ॥ १२.९.३२ ॥
Así, en esta rueda del saṃsāra, girada como una rueda de carro, esta multitud de seres se une a otra multitud de seres, ligada por las consecuencias.
12.9.33
जन्ममृत्युजराव्याधिवेदनाभिरभिद्रुतम् ।
अपारमिव चास्वस्थं संसारं त्यजतः सुखम् ॥ १२.९.३३ ॥
La felicidad es para quien abandona este saṃsāra, asaltado por los dolores del nacimiento, la muerte, la vejez y la enfermedad, ilimitado e inquieto.
12.9.34
दिवः पतत्सु देवेषु स्थानेभ्यश्च महर्षिषु ।
को हि नाम भवेनार्थी भवेत्कारणतत्त्ववित् ॥ १२.९.३४ ॥
Cuando los dioses caen del cielo y los grandes videntes se desprenden de sus lugares, ¿quién, conociendo la verdadera naturaleza de las causas, desearía algo?
12.9.35
कृत्वा हि विविधं कर्म तत्तद्विविधलक्षणम् ।
पार्थिवैर्नृपतिः स्वल्पैः कारणैरेव बध्यते ॥ १२.९.३५ ॥
Habiendo realizado diversas acciones, cada una con sus propias marcas distintivas, un rey queda atado por causas mundanas insignificantes.
12.9.36
तस्मात्प्रज्ञामुतमिदं चिरान्मां प्रत्युपस्थितम् ।
तत्प्राप्य प्रार्थये स्थानमव्ययं शाश्वतं ध्रुवम् ॥ १२.९.३६ ॥
Por eso, este néctar de sabiduría ha llegado a mí después de mucho tiempo. Habiéndolo alcanzado, deseo aquel estado imperecedero, eterno y firme.
12.9.37
एतया संततं धृत्या चरन्नेवंप्रकारया ।
जन्ममृत्युजराव्याधिवेदनाभिरभिद्रुतम्।
देहं संस्थापयिष्यामि निर्भयं मार्गमास्थितः ॥ १२.९.३७ ॥
Perseverando constantemente con esta firmeza y conduciéndome de este modo, estableceré este cuerpo, asaltado por los dolores del nacimiento, la muerte, la vejez y la enfermedad, tomando el camino sin temor.