മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.9
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.9.1
मुहूर्तं तावदेकाग्रो मनः श्रोत्रेऽन्तरात्मनि ।
धारयन्नपि ते श्रुत्वा रोचते वचनं मम ॥ १२.९.१ ॥
ഒരു നിമിഷനേരമെങ്കിലും ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ, കാതിലും അന്തരാത്മാവിലും ഉറപ്പിച്ച് നിങ്ങൾ കേട്ടാൽ എന്റെ വാക്ക് നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടപ്പെടും.
12.9.2
सार्थगम्यमहं मार्गं न जातु त्वत्कृते पुनः ।
गच्छेयं तं गमिष्यामि हित्वा ग्राम्यसुखान्युत ॥ १२.९.२ ॥
വ്യാപാരസംഘങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആ വഴിയിൽ നിങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ഞാൻ ഒരിക്കലും ഇനി പോകില്ല; ഗ്രാമസുഖങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ഞാൻ ആ വഴിയിൽ തന്നെ പോകും.
12.9.3
क्षेम्यश्चैकाकिना गम्यः पन्था कोस्तीति पृच्छ माम् ।
अथवा नेच्छसि प्रष्टुमपृच्छन्नपि मे शृणु ॥ १२.९.३ ॥
ഒറ്റയ്ക്ക് സഞ്ചരിക്കാവുന്ന സുരക്ഷിതമായ വഴി ഏതാണെന്ന് എന്നോട് ചോദിക്കൂ. അല്ലെങ്കിൽ ചോദിക്കാൻ ഇഷ്ടമില്ലെങ്കിൽ, ചോദിക്കാതെതന്നെ എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കൂ.
12.9.4
हित्वा ग्राम्यसुखाचारं तप्यमानो महत्तपः ।
अरण्ये फलमूलाशी चरिष्यामि मृगैः सह ॥ १२.९.४ ॥
ഗ്രാമസുഖാചാരം ഉപേക്ഷിച്ച്, മഹത്തായ തപസ്സ് ചെയ്തുകൊണ്ട്, വനത്തിൽ കായ്കനികളും കിഴങ്ങുകളും ഭക്ഷിച്ച്, മാനുകളോടൊപ്പം ഞാൻ വിഹരിക്കും.
12.9.5
जुह्वानोऽग्निं यथाकालमुभौ कालावुपस्पृशन् ।
कृशः परिमिताहारश्चर्मचीरजटाधरः ॥ १२.९.५ ॥
യഥാകാലം അഗ്നിയിൽ ഹവിസ്സ് അർപ്പിച്ചും, ഇരു സന്ധ്യകളിലും ആചമനം ചെയ്തും, ക്ഷീണിച്ച്, പരിമിതാഹാരം കഴിച്ച്, തോലും വൽക്കലവും ജടയും ധരിച്ചും.
12.9.6
शीतवातातपसहः क्षुत्पिपासाश्रमक्षमः ।
तपसा विधिदृष्टेन शरीरमुपशोषयन् ॥ १२.९.६ ॥
തണുപ്പ്, കാറ്റ്, വെയിൽ എന്നിവ സഹിച്ചും, വിശപ്പ്, ദാഹം, ക്ഷീണം എന്നിവ ക്ഷമിച്ചും, വിധിപ്രകാരമുള്ള തപസ്സിനാൽ ശരീരത്തെ ഉണക്കിയും.
12.9.7
मनःकर्णसुखा नित्यं श्रृण्वन्नुच्चावचा गिरः ।
मुदितानामरण्येषु नदतां मृगपक्षिणाम्। ॥ १२.९.७ ॥
മനസ്സിനും ചെവിക്കും എപ്പോഴും സുഖകരമായ, ഉയർന്നും താഴ്ന്നുമുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ കേട്ടുകൊണ്ട്, കാടുകളിൽ സന്തോഷത്തോടെ കൂവുന്ന മൃഗങ്ങളുടെയും പക്ഷികളുടെയും.
12.9.8
आजिघ्रन्पेशलान्गन्धान्फुल्लानां वृक्षवीरुधाम् ।
नानारूपान्वने पश्यन्रमणीयान्वनौकसः ॥ १२.९.८ ॥
വിരിഞ്ഞ മരങ്ങളുടെയും വള്ളികളുടെയും മൃദുവായ സുഗന്ധം മണത്തുകൊണ്ട്, കാട്ടിൽ പലരൂപമുള്ള മനോഹരമായ വനവാസി ജീവികളെ കണ്ടുകൊണ്ട്.
12.9.9
वानप्रस्थजनस्यापि दर्शनं कूलवासिनः ।
नाप्रियाण्याचरिष्यामि किंपुनर्ग्रामवासिनाम् ॥ १२.९.९ ॥
വാനപ്രസ്ഥരോടും തീരവാസികളോടും പോലും ഞാൻ അപ്രിയമായത് ചെയ്യില്ല; പിന്നെ ഗ്രാമവാസികളുടെ കാര്യം പറയേണ്ടതുണ്ടോ.
12.9.10
एकान्तशीली विमृशन्पक्वापक्वेन वर्तयन् ।
पितॄन्देवांश्च वन्येन वाग्भिरद्भिश्च तर्पयन् ॥ १२.९.१० ॥
ഏകാന്തത്തിൽ വസിച്ച് ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട്, വെന്തതും വേവാത്തതുമായ കാട്ടാഹാരം കൊണ്ട് ജീവിച്ച്, വാക്കുകൾകൊണ്ടും ജലംകൊണ്ടും പിതൃക്കളെയും ദേവന്മാരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
12.9.11
एवमारण्यशास्त्राणामुग्रमुग्रतरं विधिम् ।
सेवमानः प्रतीक्षिष्ये देहस्यास्य समापनम् ॥ १२.९.११ ॥
ഇങ്ങനെ ആരണ്യശാസ്ത്രങ്ങളുടെ കഠിനവും കഠിനതരവുമായ വിധി അനുഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ട്, ഈ ശരീരത്തിന്റെ അവസാനം ഞാൻ കാത്തിരിക്കും.
12.9.12
अथवैकोऽहमेकाहमेकैकस्मिन्वनस्पतौ ।
चरन्भैक्षं मुनिर्मुण्डः क्षपयिष्ये कलेवरम् ॥ १२.९.१२ ॥
അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്ക്, ഓരോ ദിവസവും ഓരോ മരച്ചുവട്ടിലും ഭിക്ഷ തേടി അലഞ്ഞ്, മുണ്ഡിത ശിരസ്സുള്ള മുനിയായി ഈ ശരീരം ക്ഷയിപ്പിക്കും.
12.9.13
पांसुभिः समभिच्छन्नः शून्यागारप्रतिश्रयः ।
वृक्षमूलनिकेतो वा त्यक्तसर्वप्रियाप्रियः ॥ १२.९.१३ ॥
പൊടിപിടിച്ചവനായി, ശൂന്യഗൃഹത്തെ അഭയമാക്കി, അല്ലെങ്കിൽ വൃക്ഷമൂലത്തിൽ വസിച്ച്, പ്രിയവും അപ്രിയവും എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ചവനായി.
12.9.14
न शोचन्न प्रहृष्यंश्च तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः ।
निराशीर्निर्ममो भूत्वा निर्द्वन्द्वो निष्परिग्रहः ॥ १२.९.१४ ॥
ദുഃഖിക്കാതെയും സന്തോഷിക്കാതെയും, സ്വന്തം നിന്ദയും സ്തുതിയും തുല്യമായി കാണുന്നവനായി, ആശയില്ലാതെ, മമതയില്ലാതെ, ദ്വന്ദ്വങ്ങൾക്കതീതനായി, പരിഗ്രഹമില്ലാതെ.
12.9.15
आत्मारामः प्रसन्नात्मा जडान्धबधिराकृतिः ।
अकुर्वाणः परैः कांचित्संविदं जातु कैरपि ॥ १२.९.१५ ॥
ആത്മാവിൽ രമിക്കുന്നവനായി, പ്രസന്നമനസ്സുള്ളവനായി, ജഡനെപ്പോലെയും അന്ധനെപ്പോലെയും ബധിരനെപ്പോലെയും രൂപമുള്ളവനായി, മറ്റുള്ളവരുമായി ഒരു ധാരണയും സംഭാഷണവും ഒരിക്കലും ചെയ്യാത്തവനായി.
12.9.16
जङ्गमाजङ्गमान्सर्वानविहिंसंश्चतुर्विधान् ।
प्रजाः सर्वाः स्वधर्मस्थाः समः प्राणभृतः प्रति ॥ १२.९.१६ ॥
ചലിക്കുന്നവയും ചലിക്കാത്തവയുമായ, നാലുതരം സകല ജീവികളെയും ഉപദ്രവിക്കാതെ; സ്വധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന സകല പ്രജകളോടും, പ്രാണികളോടെല്ലാം സമഭാവത്തോടെ.
12.9.17
न चाप्यवहसन्कंचिन्न कुर्वन्भ्रुकुटीः क्वचित् ।
प्रसन्नवदनो नित्यं सर्वेन्द्रियसुसंयतः ॥ १२.९.१७ ॥
ആരെയും പരിഹസിക്കാതെയും, ഒരിക്കലും പുരികം ചുളിക്കാതെയും; എപ്പോഴും പ്രസന്നമുഖമുള്ളവനായി, എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും നന്നായി നിയന്ത്രിച്ചവനായി.
12.9.18
अपृच्छन्कस्यचिन्मार्गं प्रव्रजन्नेव केनचित् ।
न देशं न दिशं कांचिद्गन्तुमिच्छन्विशेषतः ॥ १२.९.१८ ॥
അലഞ്ഞുനടക്കുമ്പോൾ ആരോടും വഴി ചോദിക്കാതെ; ഏതെങ്കിലും ദേശത്തേക്കോ ഏതെങ്കിലും ദിക്കിലേക്കോ പ്രത്യേകമായി പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കാതെ.
12.9.19
गमने निरपेक्षश्च पश्चादनवलोकयन् ।
ऋजुः प्रणिहितो गच्छन्स्त्रीसंस्थापरिवर्जकः ॥ १२.९.१९ ॥
നടക്കുമ്പോൾ നിരപേക്ഷനായി, പിന്നിലേക്ക് നോക്കാതെ, നേരെയും ഏകാഗ്രമായും പോകുന്നു; സ്ത്രീസംസർഗം ഒഴിവാക്കുന്നു.
12.9.20
स्वभावस्तु प्रयात्यग्रे प्रभवन्त्यशनान्यपि ।
द्वन्द्वानि च विरुद्धानि तानि सर्वाण्यचिन्तयन् ॥ १२.९.२० ॥
സ്വഭാവം തന്നെ മുന്നോട്ടു പോകുന്നു; ഭക്ഷണവും ലഭിക്കുന്നതാണ്; വിരുദ്ധ ദ്വന്ദ്വങ്ങളെ അവൻ ചിന്തിക്കുന്നില്ല.
12.9.21
अल्पं वा स्वादु वा भोज्यं पूर्वालाभेन जातुचित् ।
अन्येष्वपि चरँल्लाभमलाभे सप्त पूरयन् ॥ १२.९.२१ ॥
കുറച്ചോ രുചികരമോ ആയ ഭക്ഷണം, ആദ്യം ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ, ചിലപ്പോൾ മറ്റുള്ളവരുടെ അടുത്ത് ചെന്ന് നേടുന്നു; ലാഭമില്ലെങ്കിൽ ഏഴു വീടുകളിൽ യാചിച്ച് പൂർത്തിയാക്കുന്നു.
12.9.22
विधूमे न्यस्तमुसले व्यङ्गारे भुक्तवज्जने ।
अतीतपात्रसंचारे काले विगतभिक्षुके ॥ १२.९.२२ ॥
പുക അടങ്ങി, ഉലക്കകൾ വെച്ചു, തീക്കനൽ അണഞ്ഞു, ജനങ്ങൾ ഭക്ഷിച്ചു കഴിഞ്ഞു, പാത്രങ്ങളുടെ സഞ്ചാരം കഴിഞ്ഞു, യാചകർ പോയ കാലത്ത് (അവൻ ഭിക്ഷ തേടുന്നു).
12.9.23
एककालं चरन्भैक्षं त्रीनथ द्वे च पञ्च वा ।
स्नेहपाशं विमुच्याहं चरिष्यामि महीमिमाम् ॥ १२.९.२३ ॥
ഒരു നേരം മാത്രം ഭിക്ഷ സ്വീകരിച്ച്, മൂന്ന്, രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ അഞ്ച് വീടുകളിൽ, സ്നേഹപാശം വിട്ട്, ഞാൻ ഈ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കും.
12.9.24
अलाभे सति वा लाभे समदर्शी महातपाः ।
न जिजीविषुवत्किंचिन्न मुमूर्षुवदाचरन् ॥ १२.९.२४ ॥
ലാഭം ഉണ്ടായാലും ഇല്ലെങ്കിലും സമദർശിയായ മഹാതപസ്വി, ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനെപ്പോലെയോ മരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനെപ്പോലെയോ ഒന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല.
12.9.25
जीवितं मरणं चैव नाभिनन्दन्न च द्विपन् ।
वास्यैकं तक्षतो बाहुं चन्दनेनैकपुक्षतः।
नाकल्याणं न कल्याणं चिन्तयन्नुभयोस्तयोः ॥ १२.९.२५ ॥
ജീവിതത്തെയും മരണത്തെയും ആഗ്രഹിക്കാതെയും വെറുക്കാതെയും; ഒരാൾ മഴുവുകൊണ്ട് ഒരു കൈ വെട്ടുമ്പോൾ മറ്റൊരാൾ ചന്ദനം പൂശുമ്പോൾ, ആ ഇരുവരെക്കുറിച്ചും നന്മയോ തിന്മയോ ചിന്തിക്കാതെ.
12.9.26
याः काश्चिज्जीवता शक्याः कर्तुमभ्युदयक्रियाः ।
सर्वास्ताः समभित्यज्य निमेषादिव्यवस्थितः ॥ १२.९.२६ ॥
ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ചെയ്യാവുന്ന അഭ്യുദയ കർമ്മങ്ങളെല്ലാം പൂർണ്ണമായി ത്യജിച്ച്, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ടെന്നപോലെ സ്ഥിരനായവൻ.
12.9.27
तेषु नित्यमसक्तश्च त्यक्तसर्वेन्द्रियक्रियः ।
अपरित्यक्तसंकल्पः सुनिर्णिक्तात्मकल्मपः ॥ १२.९.२७ ॥
അവയിൽ എപ്പോഴും ആസക്തിയില്ലാതെ, എല്ലാ ഇന്ദ്രിയ പ്രവൃത്തികളും ഉപേക്ഷിച്ച്, സങ്കൽപ്പം ഉപേക്ഷിക്കാതെ, ആത്മാവിലെ മലിനതകൾ നന്നായി കഴുകപ്പെട്ടവനായി.
12.9.28
विमुक्तः सर्वसङ्गेभ्यो व्यतीतः सर्ववागुराः ।
न वशे कस्यचित्तिष्ठन्सधर्मा मातरिश्वनः ॥ १२.९.२८ ॥
എല്ലാ സംഗങ്ങളിൽനിന്നും മോചിതനായി, എല്ലാ കെണികളും കടന്ന്, ആരുടെയും വശത്തിൽ നിൽക്കാതെ, വായുവിന്റെ (മാതരിശ്വാവിന്റെ) സ്വഭാവമുള്ളവനായി.
12.9.29
वीतरागश्चरन्नेवं तुष्टिं प्राप्स्यामि मानसीम् ।
तृष्णया हि महत्पापमज्ञानादस्मि कारितः ॥ १२.९.२९ ॥
വീതരാഗനായി ഇങ്ങനെ സഞ്ചരിച്ച് ഞാൻ മനസ്സിന്റെ സംതൃപ്തി നേടും. തൃഷ്ണകൊണ്ടുതന്നെ വലിയ പാപം എന്നാൽ ചെയ്യിക്കപ്പെട്ടു; അജ്ഞാനത്താൽ ഞാൻ പ്രേരിതനായി.
12.9.30
कुशलाकुशलान्येके कृत्वा कर्माणि मानवाः ।
कार्यकारणसंश्लिष्टं स्वजनं नाम ब्रिभ्रति ॥ १२.९.३० ॥
ചില മനുഷ്യർ ശുഭാശുഭ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത്, കാര്യകാരണബന്ധത്തിൽ ചേർന്ന സ്വജനത്തിന്റെ പേര് വഹിക്കുന്നു.
12.9.31
आयुपोऽन्ते प्रहायेदं क्षीणप्राणं कलेवरम् ।
प्रतिगृह्णाति तत्पापं कर्तुः कर्मफलं हि तत् ॥ १२.९.३१ ॥
ആയുസ്സിന്റെ അന്ത്യത്തിൽ, പ്രാണൻ ക്ഷയിച്ച ഈ ശരീരം വിട്ട്, കർത്താവിന്റെ കർമ്മഫലമായ ആ പാപത്തെ അത് സ്വീകരിക്കുന്നു.
12.9.32
एवं संसारचक्रेऽस्मिन्व्याविद्धे रथचक्रवत् ।
समेति भूतग्रामोऽयं भूतग्रामेण कार्यवान् ॥ १२.९.३२ ॥
ഇങ്ങനെ, രഥചക്രംപോലെ തിരിയുന്ന ഈ സംസാരചക്രത്തിൽ, ഈ ജീവസമൂഹം മറ്റൊരു ജീവസമൂഹവുമായി ചേരുന്നു; അത് കാര്യഫലത്താൽ ബന്ധിതമാണ്.
12.9.33
जन्ममृत्युजराव्याधिवेदनाभिरभिद्रुतम् ।
अपारमिव चास्वस्थं संसारं त्यजतः सुखम् ॥ १२.९.३३ ॥
ജനനം, മരണം, വാർദ്ധക്യം, രോഗം, വേദനകൾ എന്നിവയാൽ പീഡിതമായ, അപാരവും അസ്വസ്ഥവുമായ ഈ സംസാരത്തെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവന് സുഖം.
12.9.34
दिवः पतत्सु देवेषु स्थानेभ्यश्च महर्षिषु ।
को हि नाम भवेनार्थी भवेत्कारणतत्त्ववित् ॥ १२.९.३४ ॥
ദേവന്മാർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീഴുമ്പോഴും മഹർഷിമാർ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇടറുമ്പോഴും കാരണതത്ത്വം അറിയുന്നവൻ ആരാണ് ആഗ്രഹിക്കുക?
12.9.35
कृत्वा हि विविधं कर्म तत्तद्विविधलक्षणम् ।
पार्थिवैर्नृपतिः स्वल्पैः कारणैरेव बध्यते ॥ १२.९.३५ ॥
വിവിധമായ, ഓരോന്നും വ്യത്യസ്ത സ്വഭാവമുള്ള കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത്, രാജാവ് ചെറിയ ലൗകിക കാരണങ്ങളാൽ മാത്രം ബന്ധിതനാകുന്നു.
12.9.36
तस्मात्प्रज्ञामुतमिदं चिरान्मां प्रत्युपस्थितम् ।
तत्प्राप्य प्रार्थये स्थानमव्ययं शाश्वतं ध्रुवम् ॥ १२.९.३६ ॥
അതിനാൽ, ദീർഘകാലത്തിനുശേഷം ഈ പ്രജ്ഞാമൃതം എന്റെ അടുത്തെത്തിയിരിക്കുന്നു. അതു നേടി, നശിക്കാത്തതും ശാശ്വതവും സ്ഥിരവുമായ ആ സ്ഥാനം ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
12.9.37
एतया संततं धृत्या चरन्नेवंप्रकारया ।
जन्ममृत्युजराव्याधिवेदनाभिरभिद्रुतम्।
देहं संस्थापयिष्यामि निर्भयं मार्गमास्थितः ॥ १२.९.३७ ॥
ഈ ധൈര്യത്തോടെ നിരന്തരം ഇങ്ങനെ ആചരിച്ചുകൊണ്ട്, ജനനം, മരണം, വാർധക്യം, രോഗം, വേദനകൾ എന്നിവയാൽ പീഡിതമായ ഈ ദേഹത്തെ നിർഭയമായ മാർഗം സ്വീകരിച്ച് ഞാൻ സ്ഥിരപ്പെടുത്തും.