摩诃婆罗多 · 章 12.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.93.1
यत्राधर्मं प्रणयते दुर्बले बलवत्तरः ।
तां वृत्तिमुपजीवन्ति ये भवन्ति तदन्वयाः ॥ १२.९३.१ ॥
强者对弱者行不义之处，以此为生者便成为其同类之人。
12.93.2
राजानमनुवर्तन्ते तं पापाभिप्रवर्तकम् ।
अविनीतमनुष्यं तत्क्षिप्रं राष्ट्रं विनश्यति ॥ १२.९३.२ ॥
追随一位助长罪恶、不守礼法之王的人民，其国家很快就会毁灭。
12.93.3
यद्वॄत्तमुपजीवन्ति प्रकृतिस्थस्य मानवाः ।
तदेव विषमस्थस्य स्वजनोऽपि न मृष्यते ॥ १२.९३.३ ॥
人们在平常时所依凭的行为，即使是在困境中之人的亲族也不会容忍。
12.93.4
साहसप्रवृत्ते र्यत्र किंचिदुल्वणमाचरेत् ।
अशास्त्रलक्षणो राजा क्षिप्रमेव विनश्यति ॥ १२.९३.४ ॥
若好冒险的君王做出某种粗暴之事，缺乏经典所规定之品格的君王便会迅速灭亡。
12.93.5
सद्वॄत्ताचरितां वृत्तिं क्षत्रियो नानुवर्तते ।
जितानामजितानां च क्षत्रधर्मादपैति सः ॥ १२.९३.५ ॥
刹帝利若不遵循善人所行的操守，便会在对待被征服者与未被征服者时背离刹帝利之法。
12.93.6
द्विषन्तं कृतकल्याणं गृहीत्वा नृपतिं रणे ।
यो न नयते द्वेषात्क्षत्रधर्मादपैति सः ॥ १२.९३.६ ॥
若在战场上俘获了虽为敌人却曾行善的君王，却因怨恨而不以礼相待，此人便背离刹帝利之法。
12.93.7
शक्तः आत्सुसुखो राजा कुर्यात्तारणमापदि ।
प्रियो अति भूतानां न च विभ्रश्यते श्रियः ॥ १२.९३.७ ॥
有能力且安于自身幸福的国王，在灾难中应当拯救他人。他会深受众生喜爱，其福德不会衰败。
12.93.8
अप्रियं यस्य कुर्वीत भूयस्तस्य प्रियं चरेत् ।
अचिरेण प्रियः स स्याद्योऽप्रिये प्रियमाचरेत् ॥ १२.९३.८ ॥
对于曾经伤害过自己的人，应当反过来以善待之。即使对待不喜之人也能和善相待的人，很快便会被人喜爱。
12.93.9
मृषावादं परिहरेत्कुर्यात्प्रियमयाचितः ।
न कामान्न च संरम्भान्न द्वेषाद्धर्ममुत्सृजेत् ॥ १२.९३.९ ॥
应当远离虚妄之言，不待请求便行善事。不论出于贪欲、愤怒还是憎恨，都不可舍弃法。
12.93.10
अमाययैव वर्तेत न च सत्यं त्यजेद्बुधः ।
दमं धर्मं च शीलं च क्षत्रधर्मं प्रजाहितम् ॥ १२.९३.१० ॥
智者应当无欺而行，不可舍弃真实。还应守持克制、法与良善品行，以及有利于民众的刹帝利之法。
12.93.11
नापत्रपेत प्रश्नेषु नाभिभाविगिरं सृजेत् ।
न त्वरेत न चासूयेत्तथा संगृह्यते परः ॥ १२.९३.११ ॥
面对提问不应羞怯，也不应说压人之言。不要急躁，不要嫉妒；这样别人便会归附。
12.93.12
प्रिये नातिभृशं हृष्येदप्रिये न च संज्वरेत् ।
न तप्येदर्थकृच्छ्रेषु प्रजाहितमनुस्मरन् ॥ १२.९३.१२ ॥
对于喜悦之事不应过度欢喜，对于不悦之事也不应愤然焦灼。在事务的艰难之中不应苦恼，要时时想着民众的利益。
12.93.13
यः प्रियं कुरुते नित्यं गुणतो वसुधाधिपः ।
तस्य कर्माणि सिद्ध्यन्ति न च संत्यज्यते श्रिया ॥ १२.९३.१३ ॥
地上之王若依德行常行悦人之事，其事业便得成就，吉祥也不会离他而去。
12.93.14
निवृत्तं प्रतिकूलेभ्यो वर्तमानमनुप्रिये ।
भक्तं भजेत नृपतिस्तद्वै वृत्तं सतामिह ॥ १२.९३.१४ ॥
国王应敬重远离逆境、安住于悦意之事的忠诚者；这便是此处善人的行为。
12.93.15
अप्रकीर्णेन्द्रियग्राममत्यन्तानुगतं शुचिम् ।
शक्तं चैवानुरक्तं च युञ्ज्यान्महति कर्मणि ॥ १२.९३.१५ ॥
应任用那些感官不散乱、极其忠顺、清净、有能力且忠诚的人担当大任。
12.93.16
श्रेयसो लक्षणं चैतद्विक्रमो यत्र दृश्यते ।
कीर्तिप्रधानो यश्च स्यात्समये यश्च तिष्ठति।
समर्थान्पूजयेद्यश्च न च स्पर्धेत यश्चतैः ॥ १२.९३.१६ ॥
这正是吉兆的标志：勇武显现之处；以名誉为先，适时坚定，尊敬有能力者，且不与之相争。
12.93.17
एवमेतैर्गुणैर्युक्तो योऽनुरज्यति भूमिपम् ।
भर्तुरर्थेष्वप्रमत्तं नियुञ्ज्यादर्थकर्मणि ॥ १२.९३.१७ ॥
具备这些德性并忠于地上之王者，应任命其掌管财务，于主人之事上保持警觉。
12.93.18
मूढमैन्द्रियकं लुब्धमनार्यचरितं शठम् ।
अनतीतोपधं हिंस्रं दुर्बुद्धिमबहुश्रुतम् ॥ १२.९३.१८ ॥
愚昧、沉溺感官、贪婪、行为不端、奸诈、不离诡计、残忍、心术不正且学识浅薄的人，不应任用。
12.93.19
त्यक्तोपात्तं मद्यरतं द्यूतस्त्रीमृगयापरम् ।
कार्ये महति युञ्जानो हीयते नृपतिः श्रिया ॥ १२.९३.१९ ॥
君王若舍弃本职，沉溺于酒、骰戏、女色与狩猎，即使被委以重任，也会失去他的吉祥与威望。
12.93.20
रक्षितात्मा च यो राजा रक्ष्यान्यश्चानुरक्षति ।
प्रजाश्च तस्य वर्धन्ते सुखं च महदश्नुते ॥ १२.९३.२० ॥
能够护卫自身、又护卫应被护卫之人的君王，其臣民繁盛，他也享有极大的安乐。
12.93.21
ये केचिद्भूमिपतयः सर्वांस्तानन्ववेक्षयेत् ।
सुहृद्भिरनभिख्यातैस्तेन राजा न रिष्यते ॥ १२.९३.२१ ॥
对于那些地方的诸侯，应当借助他们不认识的朋友加以暗中察看；如此，君王便不会覆灭。
12.93.22
अपकृत्य बलस्थस्व दूरस्थोऽस्मीति नाश्वसेत् ।
श्येनाभिपतनैरेते निपतन्ति प्रमाद्यतः ॥ १२.९३.२२ ॥
既已加害于敌人，不可因想着“我强大且身在远方”而安心；这些敌人如鹰隼猛扑一般，袭击那些疏忽的人。
12.93.23
दृढमूलस्त्वदुष्टात्मा विदित्वा बलमात्मनः ।
अबलानभियुञ्जीत न तु ये बलवत्तराः ॥ १२.९३.२३ ॥
根基稳固、心地纯正的君王，应当知晓自己的力量，攻击弱者，而不是比自己更强大的人。
12.93.24
विक्रमेण महीं लब्ध्वा प्रजा धर्मेण पालयेत् ।
आहवे निधनं कुर्याद्राजा धर्मपरायणः ॥ १२.९३.२४ ॥
君王以勇力获得大地后，应依法护持臣民；而笃守正法的君王，应当在战场上殉身。
12.93.25
मरणान्तमिदं सर्वं नेह किंचिदनामयम् ।
तस्माद्धर्मे स्थितो राजा प्रजा धर्मेम पालयेत् ॥ १२.९३.२५ ॥
此世一切终归于死亡，此间无一物无缺。因此，安住于法的国王应当依法护持臣民。
12.93.26
रक्षाधिकरणं युद्धं तथा धर्मानुशासनम् ।
मन्त्रचिन्ता सुखं काले पञ्चभिर्वर्धते मही ॥ १२.९३.२६ ॥
护卫之职、战争、法的教诫、谋议的思量，以及适时的安乐——以此五者，大地得以增长。
12.93.27
एतानि यस्य गुप्तानि स राजा राजसत्तम ।
सततं वर्तमानोऽत्र राजा भुङ्क्ते महीमिमाम् ॥ १२.९३.२७ ॥
若这些被守护于其身，那位国王，王中之最，常住于此，便能享受此大地。
12.93.28
नैतान्येकेन शक्यानि सातत्येनानुवीक्षितुम् ।
एतेष्वाप्तान्प्रतिष्ठाप्य राजा भुङ्क्ते चिरं महीम् ॥ १२.९३.२८ ॥
这些事务不可能由一人持续照管；若于其上安置可信之人，国王便能长久享有大地。
12.93.29
दातारं संविभक्तारं मार्दवोपगतं शुचिम् ।
असंत्यक्तमनुष्यं च तं जनाः कुर्वते नृपम् ॥ १२.९३.२९ ॥
施予者、分享者、性情温和、清净、不被其民所弃者——人们便立此人为王。
12.93.30
यस्तु नैःश्रेयसं श्रुत्वा ज्ञानं तत्प्रतिपद्यते ।
आत्मनो मतमुत्सृज्य तं लोकोऽनुविधीयते ॥ १२.९३.३० ॥
若有人闻知至上的善，而领悟此智，舍弃己见，世间便随之而行。
12.93.31
योऽर्थकामस्य वचनं प्रातिकूल्यान्न मृष्यते ।
शृणोति प्रतिकूलानि सर्वदा विमना इव ॥ १२.९३.३१ ॥
若有人因言语逆己而不能容忍求财求欲者之言，常听逆耳之语，如同心情沮丧。
12.93.32
अग्राम्यचरितां वृत्तिं यो न सेवेत नित्यदा ।
जितानामजितानां च क्षत्रधर्मादपैति सः ॥ १२.९३.३२ ॥
若不常行高雅之行，便背离刹帝利之法，无论对已被征服者还是未被征服者。
12.93.33
निगृहीतादमात्याच्च स्त्रीभ्यश्चैव विशेषतः ।
पर्वताद्विषमाद्दुर्गाद्धस्तिनोऽश्वात्सरीसृपात्।
एतेभ्यो नित्ययुक्तः सन्रक्षेदात्मानमेव तु ॥ १२.९३.३३ ॥
对于被制服的大臣，尤其是对女人、山岳、险要的堡垒、象、马和爬行之物，应当时常警惕，以护卫自身。
12.93.34
मुख्यानमात्यान्यो हित्वा निहीनान्कुरुते प्रियान् ।
स वै व्यसनमासाद्य साधुमार्गं न विन्दति ॥ १२.९३.३४ ॥
若弃主要大臣而宠幸卑下之人，陷入困厄时便找不到正道。
12.93.35
यः कल्याणगुणाञ्ज्ञातीन्प्रद्वेषान्नो बुभूषति ।
अदृढात्मा दृढक्रोधः नास्यार्थो वसतेऽन्तिके ॥ १२.९३.३५ ॥
若因憎恶而不愿善待有美德的亲族，意志薄弱而怒气坚定，财富便不会留在他身边。
12.93.36
अथ यो गुणसंपन्नान्हृदयस्य प्रियानपि ।
प्रियेण कुरुते वश्यांश्चिरं यशसि तिष्ठति ॥ १२.९३.३६ ॥
若以恩爱使有德而又为心所爱者归附，便能长久立于名声之中。
12.93.37
नाकाले प्रणयेदर्थान्नाप्रिये जातु संज्वरेत् ।
प्रिये नातिभृशं तुष्येद्युञ्जीतारोग्यकर्मणि ॥ १२.९३.३७ ॥
不应在不当的时候施予财物，不应因不喜欢的人而怒火中烧；不应因所爱之人而过度欢喜，应当从事有益健康的事务。
12.93.38
के वाऽनुरक्ता राजानः के भयात्समुपाश्रिताः ।
मध्यस्थदोषाः के चैषामिति नित्यं विचिन्तयेत् ॥ १२.९३.३८ ॥
哪些国王忠诚，哪些因恐惧而投靠，其中中立者的过失是什么——应当时常思虑此事。
12.93.39
न जातु बलवान्भूत्वा दुर्बले विश्वसेत्क्वचित् ।
भारुण्डसदृशा ह्येते निपतन्ति प्रमाद्यतः ॥ १२.९३.३९ ॥
即使自己强大，也不可轻信弱者，因为他们会像婆罗鸟一样扑向疏忽大意之人。
12.93.40
अपि सर्वगुणैर्युक्तं भर्तारं प्रियवादिन ।
अभिद्रुह्यति पापात्मा न तस्माद्विश्वसेज्जनान् ॥ १२.९३.४० ॥
即使是具备一切美德、言语温和的主人，也会遭到心怀恶念之人的背叛；因此不可轻信他人。
12.93.41
एतद्राजोपनिषदं ययातिः स्माह नाहुषः ।
मनुष्यविषये युक्तो हन्ति शत्रून्सवासवान् ॥ १२.९३.४१ ॥
此乃为君王所设的秘传教诲，由那胡沙之子耶耶底所说：善于处理人间事务者，能杀尽敌人，即便是与因陀罗（婆娑婆）同在的敌人也不例外。