マハーバーラタ · 章 12.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.94.1
अयुद्धेनैव विजयं वर्धयेद्वसुधाधिपः ।
जघन्यमाहुर्विजयं युद्धेन च नराधिप ॥ १२.९४.१ ॥
地の主は戦わずして勝利を増すべきである。戦いによる勝利は劣ったものと言われる、人の主よ。
12.94.2
न चाप्यलब्धं लिप्सेत मूले नातिदृढे सति ।
न हि दुर्बलमूलस्य राज्ञो लाभो विवर्धते ॥ १२.९४.२ ॥
根本がそれほど堅固でないときは、未だ得ていないものすら望むべきではない。根本の弱い王の利益は増えないからである。
12.94.3
यस्य स्फीतो जनपदः संपन्नप्रियराजकः ।
संतुष्टः पुष्टसचिवो दृढमूलः स पार्थिवः ॥ १२.९४.३ ॥
領土が豊かで、官吏が繁栄し慕われ、王自身が満足し、大臣が充実している者、その王は根本が堅固である。
12.94.4
यस्य योधाः सुसंतुष्टाः स्वनुरक्ताः सुपूजिताः ।
अल्पेनापि स दण्डेन महीं जयति पार्थिवः ॥ १२.९४.४ ॥
戦士たちが十分に満足し、忠実で、よく遇されている王は、わずかな力でも大地を征服する。
12.94.5
दण्डो हि बलवान्यत्र तत्र साम प्रयुज्यते ।
प्रदानं सामपूर्वं च भेदमूलं प्रशस्यते ॥ १२.९४.५ ॥
強力な罰があるところでは和解が用いられる。和解に先立つ贈与、分裂を根本とする策略が称賛される。
12.94.6
त्रयाणां विफलं कर्म यदा पश्येत भूमिपः ।
रन्ध्रं ज्ञात्वा ततो दण्डं प्रयुञ्जीताविचारयन् ॥ १२.९४.६ ॥
王が三つの方策（和解、贈与、分裂）の行いが無益であるのを見たならば、隙を知って、ためらわずに力を用いるべきである。
12.94.7
अभिभूतो यदा शत्रुः शत्रुभिर्बलवत्तरैः ।
उपेक्षा तत्र कर्तव्या वध्यता बलिनां बलम् ॥ १२.९४.७ ॥
敵がはるかに強い敵に打ち負かされたときは、そこで無関心を保つべきである。力ある者の力とは、殺されぬことにある。
12.94.8
दुर्बलो हि महीपालो यदा भवति भारत ।
उपेक्षा तत्र कर्तव्या चतुर्णामविरोधीनि।
उपायः पञ्चमः सोऽपि सर्वेषां बलवत्तरः ॥ १२.९४.८ ॥
バーラタの子よ、王が弱くなったときには、そこで無関心を保つべきである。四つの策に反しない第五の策もあり、それは何よりも強力である。
12.94.9
भार्गवेण च गीतानां श्लोकानां कोसलाधिप ।
विज्ञाय तत्वं तत्वज्ञ तत्वतस्तत्करिष्यति ॥ १२.९४.९ ॥
コーサラの主よ、バールガヴァ（シュクラ）が歌った詩句の真理を理解し、真理に通じる者よ、彼はそれを真に実行するであろう。
12.94.10
यदि रक्षःपिशाचेन हन्यते यत्रकुत्रचित् ।
उपेक्षा तत्र कर्तव्या वाच्यतां बलिनां बलम् ॥ १२.९४.१० ॥
もし羅刹や毘舎遮によって、どこであれ誰かが殺されたなら、そこで無関心を保つべきである。力ある者の力とは、非難を超えていることにある。
12.94.11
दुर्बलोऽपि महीपाल शत्रूणां शत्रुमुद्धरेत् ।
पादलग्नं करस्थेन कण्टकेनैव कण्टकम् ॥ १२.९४.११ ॥
王よ、弱い者でさえ敵の中の一人の敵を引き抜くことができる。足に刺さった棘は、手に持った棘で抜かれるように。
12.94.12
शठानां उचिवानां च म्लेच्छानां च महीपते ।
एष उक्त उपायानामुपेक्षा बलवत्तम ॥ १२.९४.१२ ॥
大地の王よ、これは欺瞞者、邪悪な者、蛮族に関する策の中で説かれたものである。無関心こそ最も強力な策である。
12.94.13
अश्मना नाशयेल्लोहं लोहेनाश्मानमेव तु ।
बिल्वानि वा परैर्बिल्वैर्म्लेच्छैर्म्लेच्छान्प्रसादयेत् ॥ १२.९४.१३ ॥
石で鉄を砕き、鉄で石を砕くべし。あるいは他のビルヴァの実でビルヴァの実を、蛮族によって蛮族を懐柔すべし。
12.94.14
दासानां च प्रदृप्तानामेतदेव हि कारयेत् ।
चण्डालम्लेच्छजातीनां दण्डेनैव निवारणम्।
शठानां दुर्विनीतैश्च पूर्वमुक्तं समाचरेत् ॥ १२.९४.१४ ॥
高慢な召使いにも、まさにこれを行うべし。チャーンダーラや蛮族の種姓は、罰によってのみ抑えるべし。欺瞞者と無礼な者には、先に述べた方策を用いるべし。
12.94.15
अन्त्याः शठाश्च सचिवास्तथा कुब्राह्मणादयः ।
उपायैः पञ्चभिः साध्याश्चतुर्वर्गविरोधिनः ॥ १२.९४.१५ ॥
下賤の者、欺瞞者、大臣、不肖のバラモンなど、四つの人生目的に反する者たちは、五つの方策によって懐柔されるべし。
12.94.16
पौरजानपदा यस्य स्वनुरक्ता अपीडिताः ।
राष्ट्रकर्मकरा ह्येते राष्ट्रस्य च विरोधिनः ॥ १२.९४.१६ ॥
王の城市と地方の民が、よく忠誠を尽くし、苦しめられていなければ、彼らこそ国家の務めを担う者であり、彼らに逆らう者は国家の敵である。
12.94.17
दुर्विनीता विनीताश्च सर्वे साध्याः प्रयत्नतः ।
चण्डालम्लेच्छजात्याश्च पाषण्डाश्च विकर्मिणः।
बलिनश्चाश्रमाश्चैव तथा गायकनर्तकाः ॥ १२.९४.१७ ॥
不行跡な者も従順な者も、皆努力して懐柔すべし。チャーンダーラと蛮族の種姓、異端者、悪行者、力ある者、庵、そして歌い手と踊り手もまた。
12.94.18
पौरजानपदा यस्य भूतेषु च दयालवः ।
सधना धान्यवन्तश्च दृढमूलः स पार्थिवः ॥ १२.९४.१८ ॥
王の城市と地方の民が生き物に慈悲深く、富み、穀物に恵まれているならば、その王は根が堅く張っている。
12.94.19
प्रतापकालमधिकं यदा मन्येत चात्मनः ।
तदा लिप्सेत मेधावी परभूमिधनान्युत ॥ १२.९४.१९ ॥
人が威勢の時に自らを優れていると思うならば、賢者は他国の富を望んでよい。
12.94.20
भोगेषूदयमानस्य भूतेषु च दयावतः ।
वर्धते त्वरमाणस्य विषयो रक्षितात्मनः ॥ १२.९४.२० ॥
享楽の中で身を起こし、生き物に慈悲深く、急ぎ行動する者の領地は増す。自らを守る者の領地も増す。
12.94.21
तक्षेदात्मानमेवं स वनं परशुना यथा ।
यः सम्यग्वर्तमानेषु स्वेषु मिथ्या प्रवर्तते ॥ १२.९४.२१ ॥
斧で森を切り倒すように、正しく振る舞う身内に対して偽って振る舞う者は、自分自身を切り刻む。
12.94.22
नैव द्विषन्तो हीयन्ते राज्ञो नित्यमनिघ्नतः ।
क्रोधं निहन्तुं यो वेद तस्य द्वेष्टा न विद्यते ॥ १२.९४.२२ ॥
常に打つことのない王の敵は滅びない。怒りを滅することを知る者には、憎む者がいない。
12.94.23
यदार्यजनविद्विष्टं कर्म तन्नाचरेद्बुधः ।
यत्कल्याणमभिध्यायेत्तत्रात्मानं नियोजयेत् ॥ १२.९४.२३ ॥
賢者は高貴な人々に嫌われる行いをしてはならない。善を思い、そこに自らを向けるべきである。
12.94.24
नैवमन्येऽवजानन्ति नात्मना परितप्यते ।
कृत्यशेषेण यो राजा सुखान्यनुबुभूषति ॥ १२.९४.२४ ॥
義務を残したまま快楽を享受しようとする王は、他人からこのように軽んじられることもなく、自ら苦しむこともない。
12.94.25
इदं वृत्तं मनुष्येषु वर्तते यो महीपतिः ।
उभौ लोकौ विनिर्जित्य विजये संप्रतिष्ठते ॥ १२.९४.२५ ॥
これは人間の間で王が行う振る舞いである。両世界を征服して、彼は勝利の中に確立される。
12.94.26
इत्युक्तो वामदेवेन सर्वं तत्कृतवान्नृपः ।
तथा कुर्वंस्त्वमप्येतौ लोकौजेता न संशयः ॥ १२.९४.२६ ॥
ヴァーマデーヴァにそう告げられて、王はそのすべてを行った。同じように行うならば、お前もこの二つの世界を征服するだろう。疑いはない。