മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.94.1
अयुद्धेनैव विजयं वर्धयेद्वसुधाधिपः ।
जघन्यमाहुर्विजयं युद्धेन च नराधिप ॥ १२.९४.१ ॥
രാജാവ് യുദ്ധമില്ലാതെതന്നെ വിജയം വർധിപ്പിക്കണം. യുദ്ധത്തിലൂടെ നേടുന്ന വിജയം അധമമെന്ന് പറയുന്നു, ഓ നരാധിപ.
12.94.2
न चाप्यलब्धं लिप्सेत मूले नातिदृढे सति ।
न हि दुर्बलमूलस्य राज्ञो लाभो विवर्धते ॥ १२.९४.२ ॥
അടിത്തറ അതിദൃഢമല്ലാത്തപ്പോൾ ലഭിക്കാത്തതിനെയും ആഗ്രഹിക്കരുത്. ദുർബലമായ അടിത്തറയുള്ള രാജാവിന്റെ ലാഭം വർധിക്കില്ല.
12.94.3
यस्य स्फीतो जनपदः संपन्नप्रियराजकः ।
संतुष्टः पुष्टसचिवो दृढमूलः स पार्थिवः ॥ १२.९४.३ ॥
ആരുടെ ജനപദം സമൃദ്ധമാണോ, പ്രിയരും സമ്പന്നരുമായ ഭരണാധികാരികളുണ്ടോ, സംതൃപ്തനും പുഷ്ടമന്ത്രിമാരുള്ളവനുമോ, ആ രാജാവ് ദൃഢമൂലനാണ്.
12.94.4
यस्य योधाः सुसंतुष्टाः स्वनुरक्ताः सुपूजिताः ।
अल्पेनापि स दण्डेन महीं जयति पार्थिवः ॥ १२.९४.४ ॥
ആരുടെ യോദ്ധാക്കൾ നന്നായി സംതൃപ്തരും വിശ്വസ്തരും ആദരിക്കപ്പെട്ടവരുമാണോ, ആ രാജാവ് ചെറിയ ശക്തികൊണ്ടും ഭൂമി ജയിക്കുന്നു.
12.94.5
दण्डो हि बलवान्यत्र तत्र साम प्रयुज्यते ।
प्रदानं सामपूर्वं च भेदमूलं प्रशस्यते ॥ १२.९४.५ ॥
ശക്തമായ ദണ്ഡമുള്ളിടത്ത് സാമം പ്രയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. സാമപൂർവമായ ദാനവും ഭേദമൂലമായ ഉപായവും പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
12.94.6
त्रयाणां विफलं कर्म यदा पश्येत भूमिपः ।
रन्ध्रं ज्ञात्वा ततो दण्डं प्रयुञ्जीताविचारयन् ॥ १२.९४.६ ॥
മൂന്ന് ഉപായങ്ങളുടെ (സാമ, ദാന, ഭേദ) കർമങ്ങൾ ഫലശൂന്യമാകുന്നത് രാജാവ് കാണുമ്പോൾ, ദൗർബല്യം അറിഞ്ഞ് ആലോചിക്കാതെ ദണ്ഡം പ്രയോഗിക്കണം.
12.94.7
अभिभूतो यदा शत्रुः शत्रुभिर्बलवत्तरैः ।
उपेक्षा तत्र कर्तव्या वध्यता बलिनां बलम् ॥ १२.९४.७ ॥
ശക്തരായ ശത്രുക്കളാൽ ശത്രു പരാജയപ്പെടുമ്പോൾ അവിടെ ഉപേക്ഷ വേണം; ബലവാന്മാരുടെ ബലം വധ്യതയാണ് (വധിക്കപ്പെടാതിരിക്കൽ).
12.94.8
दुर्बलो हि महीपालो यदा भवति भारत ।
उपेक्षा तत्र कर्तव्या चतुर्णामविरोधीनि।
उपायः पञ्चमः सोऽपि सर्वेषां बलवत्तरः ॥ १२.९४.८ ॥
ഹേ ഭാരത, രാജാവ് ദുർബലനാകുമ്പോൾ അവിടെ ഉപേക്ഷ വേണം; നാല് ഉപായങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമല്ലാത്ത അഞ്ചാമത്തെ ഉപായവുമുണ്ട്, അതാണ് എല്ലാറ്റിലും ബലവത്തായത്.
12.94.9
भार्गवेण च गीतानां श्लोकानां कोसलाधिप ।
विज्ञाय तत्वं तत्वज्ञ तत्वतस्तत्करिष्यति ॥ १२.९४.९ ॥
കോസലാധിപാ, ഭാർഗവൻ (ശുക്രൻ) പാടിയ ശ്ലോകങ്ങളുടെ തത്ത്വം അറിഞ്ഞ്, തത്ത്വജ്ഞാ, അവൻ അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ ചെയ്യും.
12.94.10
यदि रक्षःपिशाचेन हन्यते यत्रकुत्रचित् ।
उपेक्षा तत्र कर्तव्या वाच्यतां बलिनां बलम् ॥ १२.९४.१० ॥
രാക്ഷസനോ പിശാചോ എവിടെയെങ്കിലും ആരെയെങ്കിലും കൊന്നാൽ അവിടെ ഉപേക്ഷ വേണം; ബലവാന്മാരുടെ ബലം നിന്ദയ്ക്ക് വിധേയമാകാതിരിക്കലാണ്.
12.94.11
दुर्बलोऽपि महीपाल शत्रूणां शत्रुमुद्धरेत् ।
पादलग्नं करस्थेन कण्टकेनैव कण्टकम् ॥ १२.९४.११ ॥
ഹേ മഹീപാല, ദുർബലനും ശത്രുക്കളിൽ ഒരു ശത്രുവിനെ ഉയർത്തിക്കളയാം; കാലിൽ തറച്ച മുള്ള് കൈയിലുള്ള മുള്ളുകൊണ്ടുതന്നെ എടുക്കുന്നതുപോലെ.
12.94.12
शठानां उचिवानां च म्लेच्छानां च महीपते ।
एष उक्त उपायानामुपेक्षा बलवत्तम ॥ १२.९४.१२ ॥
ഹേ മഹീപതേ, ശഠന്മാർക്കും ഉചിവന്മാർക്കും മ്ലേച്ഛന്മാർക്കും എതിരെ ഉപായങ്ങളിൽ ഇത് പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഉപേക്ഷയാണ് ഏറ്റവും ബലവത്തായ ഉപായം.
12.94.13
अश्मना नाशयेल्लोहं लोहेनाश्मानमेव तु ।
बिल्वानि वा परैर्बिल्वैर्म्लेच्छैर्म्लेच्छान्प्रसादयेत् ॥ १२.९४.१३ ॥
കല്ലുകൊണ്ട് ഇരുമ്പിനെ നശിപ്പിക്കണം; ഇരുമ്പുകൊണ്ടുതന്നെ കല്ലിനെയും. അല്ലെങ്കിൽ മറ്റു ബിൽവഫലങ്ങളാൽ ബിൽവഫലങ്ങളെയും, മ്ലേച്ഛരാൽ മ്ലേച്ഛരെയും പ്രസാദിപ്പിക്കണം.
12.94.14
दासानां च प्रदृप्तानामेतदेव हि कारयेत् ।
चण्डालम्लेच्छजातीनां दण्डेनैव निवारणम्।
शठानां दुर्विनीतैश्च पूर्वमुक्तं समाचरेत् ॥ १२.९४.१४ ॥
അഹങ്കാരികളായ ദാസന്മാരോടും ഇതുതന്നെ ചെയ്യണം. ചണ്ഡാല, മ്ലേച്ഛ ജാതികളെ ദണ്ഡംകൊണ്ടുതന്നെ തടയണം. ശഠരോടും ദുർവിനീതരോടും മുൻപു പറഞ്ഞ ഉപായം പ്രയോഗിക്കണം.
12.94.15
अन्त्याः शठाश्च सचिवास्तथा कुब्राह्मणादयः ।
उपायैः पञ्चभिः साध्याश्चतुर्वर्गविरोधिनः ॥ १२.९४.१५ ॥
അധമർ, ശഠർ, മന്ത്രിമാർ, കുബ്രാഹ്മണർ മുതലായവർ — ചതുർവർഗത്തിന് വിരോധികളായവരെ അഞ്ച് ഉപായങ്ങളാൽ വശത്താക്കണം.
12.94.16
पौरजानपदा यस्य स्वनुरक्ता अपीडिताः ।
राष्ट्रकर्मकरा ह्येते राष्ट्रस्य च विरोधिनः ॥ १२.९४.१६ ॥
ഏതു രാജാവിന് പൗരന്മാരും ജാനപദരും നന്നായി അനുരക്തരും പീഡിതരല്ലാതെയും ഉള്ളവരോ, അവരാണ് രാഷ്ട്രകർമ്മം ചെയ്യുന്നവർ; ഇവർക്ക് വിരോധികളായവർ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ വിരോധികൾ.
12.94.17
दुर्विनीता विनीताश्च सर्वे साध्याः प्रयत्नतः ।
चण्डालम्लेच्छजात्याश्च पाषण्डाश्च विकर्मिणः।
बलिनश्चाश्रमाश्चैव तथा गायकनर्तकाः ॥ १२.९४.१७ ॥
ദുർവിനീതരും വിനീതരും എല്ലാവരെയും പ്രയത്നത്താൽ വശത്താക്കണം: ചണ്ഡാല, മ്ലേച്ഛ ജാതികളെയും, പാഷണ്ഡികളെയും, വികർമികളെയും, ബലവാന്മാരെയും, ആശ്രമങ്ങളെയും, ഗായകരെയും നർത്തകരെയും.
12.94.18
पौरजानपदा यस्य भूतेषु च दयालवः ।
सधना धान्यवन्तश्च दृढमूलः स पार्थिवः ॥ १२.९४.१८ ॥
ഏതു രാജാവിന് പൗരന്മാരും ജാനപദരും ജീവജാലങ്ങളോട് ദയയുള്ളവരും ധനവാന്മാരും ധാന്യസമൃദ്ധിയുള്ളവരുമാണോ, ആ രാജാവ് ദൃഢമൂലനാണ്.
12.94.19
प्रतापकालमधिकं यदा मन्येत चात्मनः ।
तदा लिप्सेत मेधावी परभूमिधनान्युत ॥ १२.९४.१९ ॥
തന്നെ പ്രതാപകാലത്ത് അധികനെന്ന് കരുതുമ്പോൾ, ബുദ്ധിമാൻ പരഭൂമിയിലെ ധനങ്ങളെ ആഗ്രഹിക്കണം.
12.94.20
भोगेषूदयमानस्य भूतेषु च दयावतः ।
वर्धते त्वरमाणस्य विषयो रक्षितात्मनः ॥ १२.९४.२० ॥
ഭോഗങ്ങളിൽ ഉയരുന്നവന്നും ജീവികളോട് ദയയുള്ളവന്നും തിടുക്കമുള്ളവന്നും വിഷയം വർധിക്കുന്നു; സ്വയം രക്ഷിക്കുന്നവന്റെ വിഷയവും വർധിക്കുന്നു.
12.94.21
तक्षेदात्मानमेवं स वनं परशुना यथा ।
यः सम्यग्वर्तमानेषु स्वेषु मिथ्या प्रवर्तते ॥ १२.९४.२१ ॥
കോടാലികൊണ്ട് വനം വെട്ടുന്നതുപോലെ, നന്നായി നടക്കുന്ന സ്വന്തക്കാരോട് കള്ളമായി പെരുമാറുന്നവൻ സ്വയം വെട്ടിമുറിക്കുന്നു.
12.94.22
नैव द्विषन्तो हीयन्ते राज्ञो नित्यमनिघ्नतः ।
क्रोधं निहन्तुं यो वेद तस्य द्वेष्टा न विद्यते ॥ १२.९४.२२ ॥
എപ്പോഴും പ്രഹരിക്കാത്ത രാജാവിന്റെ ശത്രുക്കൾ നശിക്കുന്നില്ല. ക്രോധത്തെ ഇല്ലാതാക്കാൻ അറിയുന്നവന് ശത്രുവില്ല.
12.94.23
यदार्यजनविद्विष्टं कर्म तन्नाचरेद्बुधः ।
यत्कल्याणमभिध्यायेत्तत्रात्मानं नियोजयेत् ॥ १२.९४.२३ ॥
ആര്യജനങ്ങൾ വെറുക്കുന്ന കർമ്മം ബുദ്ധിമാൻ ചെയ്യരുത്; ഏതു ശുഭമാണോ അതിനെ ധ്യാനിച്ച് അതിൽ സ്വയം നിയോഗിക്കണം.
12.94.24
नैवमन्येऽवजानन्ति नात्मना परितप्यते ।
कृत्यशेषेण यो राजा सुखान्यनुबुभूषति ॥ १२.९४.२४ ॥
കർത്തവ്യങ്ങൾ ബാക്കിയിരിക്കെ സുഖം അനുഭവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രാജാവിനെ മറ്റുള്ളവർ ഇങ്ങനെ അവജ്ഞയോടെ കാണുന്നില്ല, അവൻ സ്വയം ദുഃഖിക്കുന്നതുമില്ല.
12.94.25
इदं वृत्तं मनुष्येषु वर्तते यो महीपतिः ।
उभौ लोकौ विनिर्जित्य विजये संप्रतिष्ठते ॥ १२.९४.२५ ॥
മനുഷ്യരിൽ രാജാവ് പാലിക്കുന്ന നടപ്പ് ഇതാണ്; ഇരു ലോകങ്ങളെയും ജയിച്ച് അവൻ വിജയത്തിൽ സ്ഥിരപ്പെടുന്നു.
12.94.26
इत्युक्तो वामदेवेन सर्वं तत्कृतवान्नृपः ।
तथा कुर्वंस्त्वमप्येतौ लोकौजेता न संशयः ॥ १२.९४.२६ ॥
വാമദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് അതെല്ലാം ചെയ്തു; അതുപോലെ നീയും ചെയ്താൽ ഈ ഇരു ലോകങ്ങളെയും ജയിക്കും, സംശയമില്ല.