マハーバーラタ · 章 12.95
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.95.1
अथ यो विजिगीषेत क्षत्रियः क्षत्रियं युधि ।
कस्तस्य विजये धर्मो ह्येतं पृष्टो ब्रवीहि मे ॥ १२.९५.१ ॥
さて、戦いで別のクシャトリヤに勝利しようとするクシャトリヤにとって、その勝利にはどのようなダルマがあるのか。これを私は尋ねる、教えてください。
12.95.2
ससहायोऽसहायो वा राष्ट्रमागम्य भूमिपः ।
ब्रूयादहं यो राजेति रक्षिष्यामि च वः सदा ॥ १२.९५.२ ॥
仲間とともにであれ一人であれ、国に至った王は言うべきである。「私は王である。私は常にあなたがたを守るであろう」と。
12.95.3
मम धर्मबलिं दत्त किंवा मां प्रतिपत्स्यथ ।
ते चोक्तमागतं तत्र घृणीयुः कुशलं भवेत् ॥ १२.९५.३ ॥
私に法の貢納を与えよ、さもなくば私と対峙することになる。そこに来て言われたことを彼らが慈悲をもって受け入れれば、幸いとなるであろう。
12.95.4
ते चेदक्षत्रियाः सन्तो विरुध्येरन्कथंचन ।
सर्वोपायैर्नियन्तव्या विकर्मस्था नराधिप ॥ १२.९५.४ ॥
もし彼らがクシャトリヤでないのに何らかの形で抵抗するならば、人の主よ、悪行に身を置く者は、あらゆる手段で抑えられねばならない。
12.95.5
अशस्त्रं क्षत्रियं मत्वा शस्त्रं गृह्णात्यथापरः ।
त्राणायाप्यसमर्थं तं मन्यमानमतीव च ॥ १२.९५.५ ॥
クシャトリヤが武器を持たないと思い、別の者が武器を取る。彼は自分を守ることさえ極めて無力だと考えるのである。
12.95.6
अथः यः क्षत्रियो राजा क्षत्रियं प्रत्युपाव्रजेत् ।
कथं संप्रतियोद्धव्यस्तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १२.९५.६ ॥
さて、別のクシャトリヤに向かって進軍する王たるクシャトリヤとは、どのように戦うべきなのか。これを私に教えてください、祖父よ。
12.95.7
नासन्नह्यो नाकवचो योद्धव्यः क्षत्रियो रणे ।
एक एकेन भाव्यश्च विसृजेति क्षिपामि च ॥ १२.९५.७ ॥
武装していない者にも、鎧を着けた者にも、戦場で刹帝利は戦いを挑むべきではない。一人は一人と対すべし。「放て！」と言って、私は挑戦を投げかける。
12.95.8
स चेत्सन्नद्ध आगच्छेत्सन्नद्धव्यं ततो भवेत् ।
स चेत्ससैन्य आगच्छेत्ससैन्यस्तमथाह्वयेत् ॥ १२.९५.८ ॥
彼が鎧を着けて来たなら、その時は自分も鎧を着けるべきである。彼が軍を率いて来たなら、軍を率いて彼に挑むべきである。
12.95.9
स चेन्निकृत्या युध्येत निकृत्या प्रतियोधयेत् ।
अथ चेद्धर्मतो युध्येद्धर्मेणैव निवारयेत् ॥ १२.९५.९ ॥
彼が欺瞞によって戦うなら、こちらも欺瞞によって応じるべきである。しかし彼が法にかなって戦うなら、法によってのみ彼を退けるべきである。
12.95.10
नाश्वेन रथिनं यायादुदियाद्रथिनं रथी ।
व्यसने न प्रहर्तव्यं न भीताय जिताय च ॥ १२.९५.१० ॥
騎兵は戦車兵を襲うべきではない。戦車兵は戦車兵に対して立ち向かうべきである。困窮している者、怯えている者、既に敗れた者を打つべきではない。
12.95.11
नेषुर्लिप्तो न कर्णी स्यादसतामेतदायुधम् ।
यथार्थमेव योद्धव्यं न क्रुद्ध्येत जिघांसतः ॥ १२.९५.११ ॥
毒を塗った矢や、返しのついた矢を用いてはならない。それは邪悪な者の武器である。ただ正しく戦うべきであり、殺そうとする相手に怒ってはならない。
12.95.12
नास्त्येकस्य गजो युद्धे गजश्चेकस्य विद्यते ।
न पदातिर्गजं युध्येन्न गतेन पदातिनम् ॥ १२.९५.१२ ॥
象を持たぬ者には戦場に象はなく、持つ者もそれに出会えない。歩兵は象と戦うべきではなく、戦車で出た者は歩兵と戦うべきではない。
12.95.13
हस्तिना योधयेन्नागं कदाचिच्छिक्षितो हयः ।
दिव्यास्त्रबलसंपन्नः कामं युध्येत सर्वदा।
नागे भूमौ समे चैव रथेनाश्वेन वा पुनः ॥ १२.९५.१३ ॥
訓練された馬は時に象に象と戦わせることもできる。神聖な武器の力を備えた戦士は、いつでも意のままに戦うことができる――象に対して、平地で、戦車からでも馬上からでも。
12.95.14
रामरावणयोर्युद्धे हरयो वै पदातयः ।
लक्ष्मणश्च महाभागस्तथा राजन्विभीषणः ॥ १२.९५.१४ ॥
ラーマとラーヴァナの戦いで、猿たちは徒歩で戦った。同様に、大いに幸運なラクシュマナも、王よ、ヴィビーシャナも。
12.95.15
रावणस्यान्तकाले च रथेनैन्द्रेण राधवः ।
निजघान दुराचारं रावणं पापकारिणम् ॥ १२.९५.१५ ॥
ラーヴァナの最期に、ラグ家のラーマはインドラの戦車に乗り、悪行をなす邪悪なラーヴァナを打ち倒した。
12.95.16
दिव्यास्त्रबलसंपन्ने सर्वमेतद्विधीयते ।
देवासुरेषु सर्वेषु दृष्टमेतत्पुरातनैः ॥ १२.९५.१६ ॥
神聖な武器の力を備えた者にとっては、これらすべてが定められている。神々とアスラの間で、古の人々はこれを見てきた。
12.95.17
साधूनां तु यदा भेदात्साधुश्चेद्व्यसनी भवेत् ।
निष्प्राणो नाभिहन्तव्यो नानपत्यः कथंचन।
भग्नशस्त्रो विपन्नश्च कृत्तज्यो हतवाहनः। ॥ १२.९५.१७ ॥
しかし、善人同士に仲違いが生じ、善人が苦難に陥った場合、生気を失った者や子のない者は、いかなる形でも打ってはならない。武器の折れた者、窮地にある者、弓弦を断たれた者、乗り物を殺された者も同様である。
12.95.18
चिकित्स्यः स्यात्स्वविषये प्राप्यो वा स्वगृहे भवेत् ।
निर्व्रणश्च स भोक्तव्य एष धर्मः सनातनः ॥ १२.९५.१८ ॥
彼は治療されるべきであり、自分の領地か自分の家へ運ばれるべきである。傷なく世話されるべきである——これが永遠の法である。
12.95.19
तस्माद्धर्मेण योद्धव्यमिति स्वायंभुवोऽब्रवात् ।
सत्सु नित्यः सतां धर्मस्तमास्थाय न नाशयेत् ॥ १२.९५.१९ ॥
ゆえに法に従って戦うべきである、とスヴァーヤンブヴァ（マヌ）は言った。善人の間には法が常にあり、それに拠りどころを求めて、それを滅ぼしてはならない。
12.95.20
यो वै जयत्यधर्मेण क्षत्रियो धर्मसंगरः ।
आत्मानमात्मना हन्ति पापो निकृतिजीवनः ॥ १२.९५.२० ॥
非法によって勝つクシャトリヤは、法の戦いの名を借りて——欺瞞によって生きる罪人は、自らを自らで殺すのである。
12.95.21
कर्म चैतदसाधूनां साधून्योऽसाधुना जयेत् ।
धर्मेण निधनं श्रेयो न जयः पापकर्मणा ॥ १२.९५.२१ ॥
これは悪人のなすことである：悪しき手段で善人に勝つこと。法にかなった死は勝るが、罪深い行いによる勝利は勝利ではない。
12.95.22
नाधर्मश्चरितो राजन्सद्यः फलति गौरिव ।
मूलानि च प्रशाखाश्च दहन्समधिगच्छते ॥ १२.९५.२२ ॥
王よ、行われた非法はすぐには実を結ばない。牛のようにゆっくり熟す。根や枝をさえ焼き尽くしながら、それは広がり、根づくのである。
12.95.23
पापेन कर्मणा वित्तं लब्ध्वा पापः प्रहृष्यति ।
स वर्धमानस्तेनैव पापः पापे प्रसज्जति ॥ १२.९५.२३ ॥
罪深い行いによって富を得た罪人は喜ぶ。まさにそれによって増長し、罪にいっそう執着するのである。
12.95.24
न धर्मोऽस्तीति मन्वानः शुचीनवहसन्निव ।
अश्रद्दधानश्च भवेद्विनाशमुपगच्छति
स बद्धो वारुणैः पाशैरमर्त्यैरवमन्यते। ॥ १२.९५.२४ ॥
「法などない」と考え、清浄な人々をあざ笑うかのように、信仰を欠いて、彼は破滅に至る。ヴァルナの索に縛られ、不死者たちに蔑まれるのである。
12.95.25
महादृतिरिवाध्मातः स्वकृतेनैव वर्धते ।
ततः समूलो ह्रियते नदीकूलादिव द्रुमा ॥ १२.९५.२५ ॥
風で膨らんだ大きな革袋が自らの行いによってのみ膨らむように、やがて川岸の木々が根こそぎ流されるように、根ごと運び去られる。
12.95.26
अथैनमभिनिन्दन्ति भिन्नं कुम्भमिवाश्यानि ।
तस्माद्धर्मेण विजयं कोशं लिप्सेत भूमिपः ॥ १२.९५.२६ ॥
すると人々は彼を非難する。割れた壺を石が非難するように。ゆえに王は法（ダルマ）によって勝利と宝庫を求めるべきである。