ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.96.1
नाधर्मेण महीं जेतुं लिप्सेत जगतीपतिः ।
अधर्मविजयं लब्ध्वा को नु मन्येत भूमिपः ॥ १२.९६.१ ॥
ರಾಜನು ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಬಯಸಬಾರದು. ಅಧರ್ಮ ವಿಜಯವನ್ನು ಪಡೆದ ಯಾವ ರಾಜನು ಅದನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯದೆಂದು ಭಾವಿಸುವನು?
12.96.2
अधर्मयुक्तो विजयो ह्यध्रुवोऽस्वर्ग्य एव च ।
पातयत्येव राजानं महीं च भरतर्षभ ॥ १२.९६.२ ॥
ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಯವು ಅಸ್ಥಿರವಾದದ್ದು, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ನೀಡದ್ದು. ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಅದು ರಾಜನನ್ನೂ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಪತನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
12.96.3
विशीर्णकवचं चैव तवास्मीति च वादिनम् ।
कृताञ्जलिं न्यस्तशस्त्रं गृहीत्वा न विहिंसयेत् ॥ १२.९६.३ ॥
ಕವಚ ಮುರಿದವನು, 'ನಾನು ನಿನ್ನವನು' ಎಂದು ಹೇಳುವವನು, ಕೈಮುಗಿದವನು, ಶಸ್ತ್ರ ಕೆಳಗಿಟ್ಟವನು—ಅವನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದರೂ ಹಿಂಸಿಸಬಾರದು.
12.96.4
बलेन विजितो यश्च न तं युध्येत भूमिपः ।
संवत्सरं विप्रणयेत्तस्माज्जातः पुनर्भवेत् ॥ १२.९६.४ ॥
ಬಲದಿಂದ ಗೆದ್ದವನೊಂದಿಗೆ ರಾಜನು ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬಾರದು. ಅವನನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷ ತನ್ನ ಬಳಿ ಇರಿಸಬೇಕು; ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಮರುಜನ್ಮ ಪಡೆದಂತಾಗುವನು.
12.96.5
नार्वाक्संवत्सरात्कन्या प्रष्टव्या विक्रमाहृता ।
एवमेव धनं सर्वं यच्चान्यत्सहसा हृतम् ॥ १२.९६.५ ॥
ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಬಲದಿಂದ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಬಾರದು. ಅಂತೆಯೇ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕದ್ದೊಯ್ದ ಎಲ್ಲ ಧನವೂ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳೂ.
12.96.6
न तु वध्ये धनं तिष्ठेत्पिबेयुर्ब्राह्मणाः पयः ।
युञ्जीरन्नप्यनडुहः क्षन्तव्यं वा पुनर्भवेत् ॥ १२.९६.६ ॥
ಆದರೆ ವಧೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಧನವು ಉಳಿಯಬಾರದು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹಾಲು ಕುಡಿಯಲಿ, ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ನೊಗಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಲಿ; ಅಥವಾ ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು, ಅದು ಮತ್ತೆ ಸಂಭವಿಸಲಿ.
12.96.7
राज्ञा राजैव योद्धव्यस्तथा धर्मो विधीयते ।
नान्यो राजानमभ्यस्येदराजन्यः कथंचन ॥ १२.९६.७ ॥
ರಾಜನು ರಾಜನೊಂದಿಗೇ ಹೋರಾಡಬೇಕು; ಇದೇ ಧರ್ಮವೆಂದು ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ರಾಜನಲ್ಲದವನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಮೇಲೆ ಎರಗಬಾರದು.
12.96.8
अनीकयोः संहतयोर्यदीयाद्ब्राह्मणोऽन्तरा ।
शान्तिमिच्छन्नुभयतो न योद्धव्यं तदा भवेत् ॥ १२.९६.८ ॥
ಎರಡು ಸೇನೆಗಳು ವ್ಯೂಹವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವಾಗ, ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಬಯಸಿ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನಡುವೆ ಬಂದರೆ, ಆಗ ಉಭಯ ಪಕ್ಷಗಳೂ ಹೋರಾಡಬಾರದು.
12.96.9
मर्यादां शाश्वतीं भिन्द्याद्ब्राह्मणं योऽभिलङ्घयेत् ।
अथ चेल्लङ्घयेदेव मर्यादां क्षत्रियब्रुवः।
असङ्ख्येपतदूर्ध्वं स्यादनादेयश्च संसदि ॥ १२.९६.९ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಮೀರುವವನು ಶಾಶ್ವತ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಭಿನ್ನಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಷತ್ರಿಯನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವವನು ಈ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಮೀರಿದರೆ, ಅವನು ಅಸಂಖ್ಯ ಪತನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.96.10
यस्तु धर्मविलोपेन मर्यादाभेदनेन च ।
तां वृत्तिं नानुवर्तेत विजिगीषुर्महीपतिः ॥ १२.९६.१० ॥
ಆದರೆ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ರಾಜನು ಧರ್ಮವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಭಂಗಮಾಡುವ ಆ ನಡತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಾರದು.
12.96.11
धर्मलब्धाद्धि विजयाल्लाभः कोऽभ्यधिको भवेत् ॥ १२.९६.११ ॥
ಧರ್ಮದಿಂದ ಪಡೆದ ಜಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ಯಾವುದಿರಬಲ್ಲದು?
12.96.12
सहसा न्याय्यभूतानि क्षिप्रमेव प्रसादयेत् ।
सान्त्वेन भोगदानेन स राज्ञां परमो नयः ॥ १२.९६.१२ ॥
ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹಕ್ಕುಳ್ಳವರನ್ನು ಅವಸರದಿಂದಲ್ಲ, ತ್ವರೆಯಾಗಿ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಬೇಕು. ಸಾಂತ್ವನದಿಂದ ಮತ್ತು ಭೋಗದಾನದಿಂದ ಅವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವುದೇ ರಾಜರ ಪರಮ ನೀತಿ.
12.96.13
भुज्यमाना ह्यभोगेन स्वराष्ट्रादभितापिताः ।
अमित्रान्पर्युपासीरन्व्यसनौघप्रतीक्षिणः ॥ १२.९६.१३ ॥
ಸ್ವರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಭೋಗದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಬಾಧೆಗೊಂಡವರು, ವಿಪತ್ತಿನ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೇರುವರು.
12.96.14
अमित्रोपग्रहं चास्य ते कुर्युः क्षिप्रमापदि ।
संतुष्टाः सर्वतो राजन्राजव्यसनकाङ्क्षिणः ॥ १२.९६.१४ ॥
ರಾಜನೇ, ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ರಾಜನ ವಿಪತ್ತನ್ನು ಬಯಸುವವರು, ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿ, ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಆ ಶತ್ರುವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವರು.
12.96.15
नामित्रो विनिकर्तव्यो नातिच्छेद्यः कथंचन ।
जीवितं ह्यप्यतिच्छिन्नः संत्यजेदेकदा नरः ॥ १२.९६.१५ ॥
ಶತ್ರುವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಬಾರದು; ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಬಾರದು, ಏಕೆಂದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮನುಷ್ಯನೂ ಒಮ್ಮೆಗೇ ಜೀವವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬಹುದು.
12.96.16
अल्पेनापि च संयुक्तस्तुष्यते नापराधितः ।
शुद्धं जीवितमेवापि तादृशो बहुमन्यते ॥ १२.९६.१६ ॥
ಅಲ್ಪವನ್ನೇ ಪಡೆದರೂ ಅವನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಅಪರಾಧಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅಂತಹವನು ಶುದ್ಧ ಜೀವನವನ್ನೂ ಬಹಳವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.96.17
यस्य स्फीतो जनपदः संपन्नः प्रियराजकः ।
संतुष्टभृत्यसचिवो दृढमूलः स पार्थिवः ॥ १२.९६.१७ ॥
ಯಾರ ಜನಪದ ಸಮೃದ್ಧವೂ ಸಂಪನ್ನವೂ ಆಗಿದೆಯೋ, ಯಾರ ಪ್ರಿಯ ರಾಜ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸಂತುಷ್ಟ ಸೇವಕರು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಗಳು ಇರುವರೋ, ಆ ರಾಜನು ದೃಢಮೂಲನು.
12.96.18
ऋत्विक्पुरोहिताचार्या ये चान्ये श्रुतसत्तमाः ।
पूजार्हाः पूजिता यस्य स वै लोकविदुच्यते ॥ १२.९६.१८ ॥
ಋತ್ವಿಜರು, ಪುರೋಹಿತರು, ಆಚಾರ್ಯರು ಮತ್ತು ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪೂಜೆಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿ, ಯಾರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೋ, ಅವನೇ ಲೋಕಜ್ಞನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
12.96.19
एतेनैव च वृत्तेन महीं प्राप सुरोत्तमः ।
अन्येऽपि चैव विजयं विजिगीषन्ति पार्थिवाः ॥ १२.९६.१९ ॥
ಇದೇ ನಡತೆಯಿಂದ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ಇತರ ರಾಜರೂ ವಿಜಯವನ್ನು ಬಯಸಿ ಇದನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
12.96.20
भूमिवर्जं धनं राजा जित्वा राजन्महाहवे ।
अपि चान्नोषधीः शश्वदाजहार प्रतर्दनः ॥ १२.९६.२० ॥
ರಾಜನೇ, ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ರಾಜನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಧನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು; ಪ್ರತರ್ದನನು ಸದಾ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.
12.96.21
अग्रिहोत्राग्निशेषं च हविर्भोजनमेव च ।
आजहार दिवोदासस्ततो विप्रकृतोऽभवत् ॥ १२.९६.२१ ॥
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಅಗ್ನಿಯ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನೂ ಹವಿಸ್ಸಿನ ಭೋಜನವನ್ನೂ ದಿವೋದಾಸನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು; ಆಗ ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅಪರಾಧಿಯಾದನು.
12.96.22
सराजकानि राष्ट्राणि नाभागो दक्षिणां ददौ ।
अन्यत्र श्रोत्रियस्वाच्च तापसार्थाच्च भारत ॥ १२.९६.२२ ॥
ನಾಭಾಗನು ರಾಜರ ಸಹಿತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು; ಭಾರತ, ಶ್ರೋತ್ರಿಯರ ಸ್ವತ್ತು ಮತ್ತು ತಪಸ್ವಿಗಳ ಪಾಲನ್ನು ಬಿಟ್ಟು.
12.96.23
उच्चावचानि वित्तानि धर्मज्ञानां युधिष्ठिर ।
आसन्राज्ञां पुराणानां सर्वं तन्मम रोचते ॥ १२.९६.२३ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಧರ್ಮಜ್ಞರಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜರ ಬಳಿ ಉನ್ನತ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಲ್ಲಾ ಧನವಿತ್ತು; ಅದು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
12.96.24
सर्वविद्यातिरेकेण जयमिच्छेन्महीपतिः ।
न मायया न दम्भेन य इच्छेद्भूतिमात्मनः ॥ १२.९६.२४ ॥
ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ರಾಜನು ವಿಜಯವನ್ನು ಬಯಸಬೇಕು; ಮಾಯೆಯಿಂದಲ್ಲ, ದಂಭದಿಂದಲ್ಲ; ತನ್ನ ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಹೀಗೆಯೇ ಮಾಡಲಿ.