മഹാഭാരതം · അധ്യായം 12.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.96.1
नाधर्मेण महीं जेतुं लिप्सेत जगतीपतिः ।
अधर्मविजयं लब्ध्वा को नु मन्येत भूमिपः ॥ १२.९६.१ ॥
രാജാവ് അധർമ്മത്താൽ ഭൂമി ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കരുത്. അധർമ്മവിജയം നേടിയ ഏത് രാജാവാണ് അതിനെ നല്ലതായി കരുതുക?
12.96.2
अधर्मयुक्तो विजयो ह्यध्रुवोऽस्वर्ग्य एव च ।
पातयत्येव राजानं महीं च भरतर्षभ ॥ १२.९६.२ ॥
അധർമ്മത്തോടു കൂടിയ വിജയം സ്ഥിരമല്ല, സ്വർഗ്ഗം നൽകുന്നതുമല്ല. ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അത് രാജാവിനെയും ഭൂമിയെയും പതനത്തിലേക്ക് തള്ളുന്നു.
12.96.3
विशीर्णकवचं चैव तवास्मीति च वादिनम् ।
कृताञ्जलिं न्यस्तशस्त्रं गृहीत्वा न विहिंसयेत् ॥ १२.९६.३ ॥
കവചം തകർന്നവനും, 'ഞാൻ നിന്റേതാണ്' എന്ന് പറയുന്നവനും, കൈകൂപ്പിയവനും, ആയുധം വെച്ചവനും ആയവനെ പിടിച്ചാലും ഉപദ്രവിക്കരുത്.
12.96.4
बलेन विजितो यश्च न तं युध्येत भूमिपः ।
संवत्सरं विप्रणयेत्तस्माज्जातः पुनर्भवेत् ॥ १२.९६.४ ॥
ബലത്താൽ ജയിക്കപ്പെട്ടവനോട് രാജാവ് വീണ്ടും യുദ്ധം ചെയ്യരുത്. അവനെ ഒരു വർഷം തന്റെ അടുത്ത് പാർപ്പിക്കണം; പിന്നീട് അവൻ പുനർജനിക്കും.
12.96.5
नार्वाक्संवत्सरात्कन्या प्रष्टव्या विक्रमाहृता ।
एवमेव धनं सर्वं यच्चान्यत्सहसा हृतम् ॥ १२.९६.५ ॥
ഒരു വർഷം കഴിയുന്നതിനു മുമ്പ് ബലമായി കൊണ്ടുപോയ കന്യകയെ ചോദ്യം ചെയ്യരുത്. അതുപോലെ പെട്ടെന്ന് കവർന്ന സർവ്വധനവും മറ്റു വസ്തുക്കളും.
12.96.6
न तु वध्ये धनं तिष्ठेत्पिबेयुर्ब्राह्मणाः पयः ।
युञ्जीरन्नप्यनडुहः क्षन्तव्यं वा पुनर्भवेत् ॥ १२.९६.६ ॥
എന്നാൽ വധം കാരണം ധനം നിലനിൽക്കരുത്. ബ്രാഹ്മണർ പാൽ കുടിക്കട്ടെ; കാളകളെ നുകം കെട്ടട്ടെ; അല്ലെങ്കിൽ ക്ഷമിക്കണം, അത് വീണ്ടും സംഭവിക്കട്ടെ.
12.96.7
राज्ञा राजैव योद्धव्यस्तथा धर्मो विधीयते ।
नान्यो राजानमभ्यस्येदराजन्यः कथंचन ॥ १२.९६.७ ॥
രാജാവ് രാജാവിനോടുതന്നെ യുദ്ധം ചെയ്യണം; ഇതാണ് ധർമ്മമായി വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. രാജാവല്ലാത്ത മറ്റൊരാൾ ഒരു വിധത്തിലും രാജാവിനെ ആക്രമിക്കരുത്.
12.96.8
अनीकयोः संहतयोर्यदीयाद्ब्राह्मणोऽन्तरा ।
शान्तिमिच्छन्नुभयतो न योद्धव्यं तदा भवेत् ॥ १२.९६.८ ॥
രണ്ടു സൈന്യങ്ങളും അണിനിരന്നിരിക്കുമ്പോൾ, സമാധാനം ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഇടയിൽ വന്നാൽ, അപ്പോൾ ഇരുപക്ഷവും യുദ്ധം ചെയ്യരുത്.
12.96.9
मर्यादां शाश्वतीं भिन्द्याद्ब्राह्मणं योऽभिलङ्घयेत् ।
अथ चेल्लङ्घयेदेव मर्यादां क्षत्रियब्रुवः।
असङ्ख्येपतदूर्ध्वं स्यादनादेयश्च संसदि ॥ १२.९६.९ ॥
ബ്രാഹ്മണനെ ലംഘിക്കുന്നവൻ ശാശ്വതമായ മര്യാദ ഭേദിക്കുന്നു. ക്ഷത്രിയനെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നവൻ ഈ മര്യാദ ലംഘിച്ചാൽ, പിന്നീട് അവൻ അസംഖ്യ പതനത്തിലേക്കെത്തി സഭയിൽ സ്വീകാര്യനല്ലാത്തവനായിത്തീരും.
12.96.10
यस्तु धर्मविलोपेन मर्यादाभेदनेन च ।
तां वृत्तिं नानुवर्तेत विजिगीषुर्महीपतिः ॥ १२.९६.१० ॥
എന്നാൽ വിജയം ആഗ്രഹിക്കുന്ന രാജാവ് ധർമ്മലോപത്താലും മര്യാദാ ഭേദനത്താലും ഉള്ള ആ നടപ്പിനെ അനുസരിക്കരുത്.
12.96.11
धर्मलब्धाद्धि विजयाल्लाभः कोऽभ्यधिको भवेत् ॥ १२.९६.११ ॥
ധർമ്മത്താൽ നേടിയ വിജയത്തേക്കാൾ വലിയ ലാഭം എന്താണ് ആകാൻ കഴിയുക?
12.96.12
सहसा न्याय्यभूतानि क्षिप्रमेव प्रसादयेत् ।
सान्त्वेन भोगदानेन स राज्ञां परमो नयः ॥ १२.९६.१२ ॥
ന്യായമായി അവകാശമുള്ളവരെ തിടുക്കത്തിലല്ല, വേഗത്തിൽത്തന്നെ പ്രസാദിപ്പിക്കണം. സാന്ത്വനംകൊണ്ടും ഭോഗദാനംകൊണ്ടും അവരെ തൃപ്തരാക്കുന്നതാണ് രാജാക്കന്മാരുടെ പരമമായ നയം.
12.96.13
भुज्यमाना ह्यभोगेन स्वराष्ट्रादभितापिताः ।
अमित्रान्पर्युपासीरन्व्यसनौघप्रतीक्षिणः ॥ १२.९६.१३ ॥
സ്വരാഷ്ട്രത്തിൽ ഭോഗമില്ലായ്മയാൽ പീഡിതരായവർ, വിപത്തിന്റെ പ്രളയം കാത്തിരുന്നുകൊണ്ട് ശത്രുക്കളെ സമീപിക്കും.
12.96.14
अमित्रोपग्रहं चास्य ते कुर्युः क्षिप्रमापदि ।
संतुष्टाः सर्वतो राजन्राजव्यसनकाङ्क्षिणः ॥ १२.९६.१४ ॥
രാജാവേ, എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും രാജാവിന്റെ വിപത്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ, സന്തുഷ്ടരായി, ആപത്തിൽ ഉടൻ ആ ശത്രുവെ തങ്ങളുടെ പക്ഷത്ത് ചേർക്കും.
12.96.15
नामित्रो विनिकर्तव्यो नातिच्छेद्यः कथंचन ।
जीवितं ह्यप्यतिच्छिन्नः संत्यजेदेकदा नरः ॥ १२.९६.१५ ॥
ശത്രുവെ പൂർണമായി ഛേദിക്കരുത്; ഒരു വിധത്തിലും അതിരുകടന്ന് മുറിക്കരുത്, പൂർണമായി മുറിക്കപ്പെട്ടവൻ ഒറ്റയടിക്ക് ജീവൻ ത്യജിച്ചേക്കും.
12.96.16
अल्पेनापि च संयुक्तस्तुष्यते नापराधितः ।
शुद्धं जीवितमेवापि तादृशो बहुमन्यते ॥ १२.९६.१६ ॥
അല്പമുള്ളപ്പോഴും അവൻ സംതൃപ്തനായിരിക്കുന്നു, കുറ്റക്കാരനാകുന്നില്ല; അങ്ങനെയുള്ളവൻ ശുദ്ധജീവിതത്തെയും വലുതായി കരുതുന്നു.
12.96.17
यस्य स्फीतो जनपदः संपन्नः प्रियराजकः ।
संतुष्टभृत्यसचिवो दृढमूलः स पार्थिवः ॥ १२.९६.१७ ॥
ആരുടെ ജനപദം സമൃദ്ധവും സമ്പന്നവുമാണോ, ആരുടെ പ്രിയരായ രാജസേവകരും സന്തുഷ്ടരായ ഭൃത്യരും മന്ത്രിമാരുമാണോ, ആ രാജാവ് ദൃഢമൂലനാണ്.
12.96.18
ऋत्विक्पुरोहिताचार्या ये चान्ये श्रुतसत्तमाः ।
पूजार्हाः पूजिता यस्य स वै लोकविदुच्यते ॥ १२.९६.१८ ॥
ഋത്വിക്കുകളെയും പുരോഹിതരെയും ആചാര്യന്മാരെയും മറ്റു ശ്രേഷ്ഠ പണ്ഡിതന്മാരെയും ആരാണ് ആദരിക്കുന്നത്, അവനാണ് ലോകജ്ഞൻ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്.
12.96.19
एतेनैव च वृत्तेन महीं प्राप सुरोत्तमः ।
अन्येऽपि चैव विजयं विजिगीषन्ति पार्थिवाः ॥ १२.९६.१९ ॥
ഇതേ വൃത്തത്താൽ ദേവോത്തമൻ ഭൂമി നേടി. മറ്റു രാജാക്കന്മാരും വിജയം ആഗ്രഹിച്ച് ഇതുതന്നെ ചെയ്യുന്നു.
12.96.20
भूमिवर्जं धनं राजा जित्वा राजन्महाहवे ।
अपि चान्नोषधीः शश्वदाजहार प्रतर्दनः ॥ १२.९६.२० ॥
രാജാവേ, മഹായുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ച് രാജാവ് ഭൂമിയൊഴികെയുള്ള ധനം സ്വീകരിച്ചു; പ്രതർദനൻ എപ്പോഴും അന്നവും ഔഷധങ്ങളും സ്വീകരിച്ചു.
12.96.21
अग्रिहोत्राग्निशेषं च हविर्भोजनमेव च ।
आजहार दिवोदासस्ततो विप्रकृतोऽभवत् ॥ १२.९६.२१ ॥
അഗ്നിഹോത്രാഗ്നിയുടെ ശേഷവും ഹവിസ്സിന്റെ ഭക്ഷണവും ദിവോദാസൻ സ്വീകരിച്ചു; അതോടെ അവൻ ബ്രാഹ്മണർക്ക് അപരാധിയായി.
12.96.22
सराजकानि राष्ट्राणि नाभागो दक्षिणां ददौ ।
अन्यत्र श्रोत्रियस्वाच्च तापसार्थाच्च भारत ॥ १२.९६.२२ ॥
നാഭാഗൻ രാജാക്കന്മാരോടുകൂടിയ രാഷ്ട്രങ്ങളെ ദക്ഷിണയായി നൽകി; ഭാരതാ, ശ്രോത്രിയന്റെ സ്വത്തും തപസ്വികൾക്കുള്ളതും ഒഴികെ.
12.96.23
उच्चावचानि वित्तानि धर्मज्ञानां युधिष्ठिर ।
आसन्राज्ञां पुराणानां सर्वं तन्मम रोचते ॥ १२.९६.२३ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, ധർമ്മജ്ഞരായ പുരാതന രാജാക്കന്മാർക്ക് ഉയർന്നതും താഴ്ന്നതുമായ എല്ലാ ധനവുമുണ്ടായിരുന്നു; അതെനിക്കിഷ്ടമാണ്.
12.96.24
सर्वविद्यातिरेकेण जयमिच्छेन्महीपतिः ।
न मायया न दम्भेन य इच्छेद्भूतिमात्मनः ॥ १२.९६.२४ ॥
എല്ലാ വിദ്യകളെയും കവിഞ്ഞുനിന്ന് രാജാവ് വിജയം ആഗ്രഹിക്കണം; മായയാലോ കപടത്താലോ അല്ല; സ്വന്തം ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഇപ്രകാരം ചെയ്യട്ടെ.