マハーバーラタ · 章 12.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.97.1
क्षत्रधर्माद्धि पापीयान्न धर्मोऽस्ति नराधिप ।
अपयाने च युद्धे च राजा हन्ति महाजनम् ॥ १२.९७.१ ॥
人の主よ、武士の義務ほど罪深い義務はない。退却においても戦いにおいても、王は多くの人々を殺すのだ。
12.97.2
अथ स्म कर्मणा केन लोकाञ्जयति पार्थिवः ।
विद्वञ्जिज्ञासमानाय प्रब्रूहि भरतर्षभ ॥ १२.९७.२ ॥
では、王はどのような行為によって世界を征服するのか？ 賢者よ、バラタの牡牛よ、知りたいと願う私に教えてください。
12.97.3
निग्रहेण च पापानां साधूनां संग्रहेण च ।
यज्ञैर्दानैश्च राजानो भवन्ति शुचयोऽमलाः ॥ १२.९७.३ ॥
悪人を抑え善人を庇護すること、そして祭祀と布施によって、王は清浄で汚れなきものとなる。
12.97.4
उपरुन्धन्ति राजानो भूतानि विजयार्थिनः ।
त एव विजयं प्राप्य वर्धयन्ति पुनः प्रजाः ॥ १२.९७.४ ॥
勝利を求める王たちは生き物を取り囲む。勝利を得た後、彼らは再び臣民を育てるのだ。
12.97.5
अपविध्यन्ति पापानि दानयज्ञतपोबलैः ।
अनुग्रहेण भूतानां पुण्यमेषां विवर्धते ॥ १२.९७.५ ॥
布施・祭祀・苦行の力によって彼らは罪を退け、生き物への慈しみによって彼らの功徳は増すのだ。
12.97.6
यथैव क्षेत्रनिर्याता निर्यातं क्षेत्रमेव च ।
हिनस्ति धान्यकक्षं च न च धान्यं विनश्यति ॥ १२.९७.६ ॥
畑に入る者も畑から出る者も穀物の作物を傷つけるが、穀物そのものは滅びないように。
12.97.7
एवं शस्त्राणि मुञ्चन्तो घ्नन्ति वध्याननेकधा ।
तस्यैषा निष्कृतिर्दृष्टा भूतानां भावनं पुनः ॥ १२.९७.७ ॥
このように武器を放ちながら、彼らは殺されるべき者たちを様々な方法で殺す。彼にとってのその贖いは、生きとし生けるものを再び立ち直らせることだと見られている。
12.97.8
यो भूतानि सदाऽनर्थाद्वधात्क्लेशाच्च रक्षति ।
दस्युभ्यः प्राणदानात्स धनदः सुखदो विराट् ॥ १२.९७.८ ॥
常に生きとし生けるものを災い、殺害、苦悩から守り、盗賊から命を救って護る者——その者こそ富を与え、幸福を与える王である。
12.97.9
स सर्वयज्ञारीजानो राजाऽथाभयदक्षिणैः ।
अनुभूयेह भद्राणि प्राप्नोतीन्द्रसलोकताम् ॥ १२.९७.९ ॥
あらゆる祭祀の果から生まれた、無畏を祭祀の布施として与える王——ここで吉祥を享受した後、インドラの世界に至る。
12.97.10
ब्राह्मणार्थे समुत्पन्ने योऽभिनिष्पत्य युध्यति ।
आत्मानं यूपमुत्सृज्य स यज्ञोऽनन्तदक्षिणः ॥ १२.९७.१० ॥
バラモンのために危難が生じたとき、前に進み出て戦い、自らを供犠の柱として捧げる者——その祭祀には無限の布施がある。
12.97.11
अभीतो विकिरञ्शत्रून्प्रतिगृह्य शरांस्तथा ।
न तस्मान्त्रिदशाः श्रेयो भुवि पश्यन्ति किंचन ॥ १२.९७.११ ॥
恐れなく敵を散らし、同じく矢を受けとめる——神々は地上でこれより優れたものを見ない。
12.97.12
तस्य शस्त्राणि यावन्ति त्वचं भिन्दन्ति संयुगे ।
तावतः सोऽश्नुते लोकान्सर्वकामदुहोऽक्षयान् ॥ १२.९७.१२ ॥
戦いで武器が彼の皮膚を貫くだけ、あらゆる願いを満たす不滅の世界を彼は享受する。
12.97.13
यदस्य रुधिरं गात्रादाहवे संप्रवर्तते ।
सह तेनैव स्रावेण सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १२.९७.१३ ॥
戦いで彼の肢体から血が流れるとき、その流れとともに彼はあらゆる罪から解放される。
12.97.14
यानि दुःखानि सहते प्राणानामतिपातने ।
न तपोऽस्ति ततो भूय इति धर्मविदो विदुः ॥ १२.९७.१४ ॥
命の息が断たれるときに彼が耐える苦痛より大きな苦行はない、と法を知る人々は知っている。
12.97.15
पृष्ठतो भीरवः सङ्ख्ये वर्तन्ते धर्मपूरुषाः ।
शूराच्छरणमिच्छन्तः पर्जन्यादिव जीवनम् ॥ १२.९७.१५ ॥
戦いでは臆病者は後ろに残り、法の人々は勇者に庇護を求める。雨雲に命を求めるように。
12.97.16
यदि शूरं तथा क्षेमे प्रतीक्षेरन्यथा भये ।
प्रतिरूपं जनाः कुर्युर्न च तद्वर्तते तथा ॥ १२.९७.१६ ॥
人々が安全なときに勇者を待つように、危険のときにも同じように振る舞い、それに応じて行うなら、それは正しい。しかしそうではない。
12.97.17
यदि ते कृतमाज्ञाय नमस्कुर्युः सदैव तम् ।
युक्तं न्याय्यं च कुर्युस्ते न च तद्वर्तते तथा ॥ १२.९७.१७ ॥
彼の行いを知って、常に彼に礼をし、ふさわしく公正に振る舞うなら、それは良い。しかしそうではない。
12.97.18
पुरुषाणां समानानां दृश्यते महदन्तरम् ।
संग्रामेऽनीकवेलायामुत्कृष्टेषु पतत्सु च ॥ १२.९७.१८ ॥
同等の男たちの間でも、戦いで軍列が整うときや、優れた者たちが倒れるときには大きな違いが見られる。
12.97.19
पतत्यभिमुखं शूरः परान्भीरुः पलायते ।
आस्थाय स्वर्ग्यमध्वानं सहायान्विषमे त्यजन् ॥ १२.९७.१९ ॥
勇士は敵に向かって倒れ、臆病者は逃げる。天界への道を歩みながら、危難の際に仲間を見捨てる者。
12.97.20
मा स्म तांस्तादृशांस्तात जनिष्टाऽधर्मपूरुषान् ॥ १२.९७.२० ॥
愛する子よ、そのような不義の人々が生まれてこないように。
12.97.21
ये सहायान्रणे हित्वा स्वस्तिमन्तो गृहान्ययुः ।
अस्वस्ति तेभ्यः कुर्वन्ति देवा इन्द्रपुरोगमाः ॥ १२.९७.२१ ॥
戦場で仲間を見捨てて無事に家へ帰る者には、インドラに率いられた神々が不運をもたらす。
12.97.22
त्यागेन यः सहायानां स्वान्प्राणांस्त्रातुमिच्छति ।
तं हन्युः काष्ठलोहैर्वा दहेयुर्वा कटाग्निना।
पशुवन्मारयेयुर्वा क्षत्रिया ये स्युरीदृशाः ॥ १२.९७.२२ ॥
仲間を見捨てて自分の命を救おうとする者、そのような王族戦士は、木や鉄で打たれ、藁の火で焼かれ、あるいは家畜のように殺されてもよい。
12.97.23
अधर्मः क्षत्रियस्यैष यच्छय्यामरणं भवेत् ।
विसृजञ्श्लेष्मपित्तानि कृपणं परिदेवयन् ॥ १२.९७.२३ ॥
刹帝利にとって、床の上で死に、痰や胆汁を吐き、哀れに嘆きながら死ぬことは不正である。
12.97.24
अविक्षतेन देहेन प्रलयं योऽधिगच्छति ।
क्षत्रियो नास्य तत्कर्म प्रशंसन्ति पुराविदः ॥ १२.९७.२४ ॥
身体に傷を負わずに死を迎える刹帝利の行為を、古の賢者たちは称賛しない。
12.97.25
न गृहे मरणं तात क्षत्रियाणां प्रशस्यते ।
शौण्डीराणामशौण्डीर्यमधर्मं कृपणं च तत् ॥ १२.९७.२५ ॥
わが子よ、クシャトリヤが家で死ぬことは称賛されない。勇者にとって臆病は非法であり、卑しいことである。
12.97.26
इदं कृच्छ्रमहो दुःखं पापीय इति निष्टनन् ।
प्रतिध्वस्तमुखः पूतिरमात्याननुशोचयन् ॥ १२.९७.२६ ॥
「これは苦難だ、ああ悲しみだ、私は最も卑しい」と呻き、顔を曇らせ、大臣たちを嘆き悲しむ。
12.97.27
अरोगाणां स्पृहयते मुहुर्मृत्युमपीच्छति ।
वीरो दृप्तो मनस्वी च नेदृशं मृत्युमर्हति ॥ १२.९७.२७ ॥
健康な者を羨み、何度も死を望む。しかし誇り高く気概ある英雄は、そのような死に値しない。
12.97.28
रणेषु कदनं कृत्वा सुहृद्भिः प्रतिपूजित ।
तीक्ष्णैः शस्त्रैरभिक्लिष्टः क्षत्रियो मुत्युमर्हति ॥ १२.९७.२८ ॥
戦場で殺戮を行い、友に敬われ、鋭い武器に傷ついたクシャトリヤこそ死に値する。
12.97.29
शूरो हि सत्वमन्युभ्यामाविष्टो युध्यते मशम् ।
कृत्यमानानि गात्राणि परैर्नैवावबुध्यते ॥ १२.९७.२९ ॥
勇者は気力と怒りに満たされて猛然と戦い、敵に四肢を切られても気づかない。
12.97.30
स सङ्ख्ये निधनं प्राप्य प्रशस्तं लोकपूजितम् ।
स्वधर्मं विपुलं प्राप्य शक्रस्यैति सलोकताम् ॥ १२.९७.३० ॥
戦場で称賛され世界に尊ばれる死を得て、大いなる自らの法を得て、インドラの世界へ赴く。
12.97.31
सर्वोपायै रणमुखमातिष्ठंस्त्यक्तजीवितः ।
प्राप्नोतीन्द्रस्य सालोक्यं शूरः पृष्ठमदर्शयन् ॥ १२.९७.३१ ॥
あらゆる手段で戦場の最前に踏みとどまり、命を捨て、背を見せない勇士は、インドラの世界（サーロキヤ）に至る。
12.97.32
यत्रयत्र हतः शूरः शत्रुभिः परिवारितः ।
अक्षयांल्लभते लोकान्यदि दैन्यं न सेवते ॥ १२.९७.३२ ॥
勇士が敵に囲まれてどこで倒れようとも、卑屈に身を任せなければ、不滅の世界を得る。