ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 12.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.97.1
क्षत्रधर्माद्धि पापीयान्न धर्मोऽस्ति नराधिप ।
अपयाने च युद्धे च राजा हन्ति महाजनम् ॥ १२.९७.१ ॥
ಓ ನರಾಧಿಪನೇ, ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಪಾಪಕರವಾದ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ; ಹಿಂತೆಗೆತದಲ್ಲಿಯೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ ರಾಜನು ಮಹಾಜನರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
12.97.2
अथ स्म कर्मणा केन लोकाञ्जयति पार्थिवः ।
विद्वञ्जिज्ञासमानाय प्रब्रूहि भरतर्षभ ॥ १२.९७.२ ॥
ಹಾಗಾದರೆ ಯಾವ ಕರ್ಮದಿಂದ ರಾಜನು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ? ವಿದ್ವಾಂಸನೇ, ಭರತರ್ಷಭನೇ, ತಿಳಿಯಬಯಸುವ ನನಗೆ ಹೇಳಿ.
12.97.3
निग्रहेण च पापानां साधूनां संग्रहेण च ।
यज्ञैर्दानैश्च राजानो भवन्ति शुचयोऽमलाः ॥ १२.९७.३ ॥
ಪಾಪಿಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದರಿಂದ, ಸಾಧುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದರಿಂದ, ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ದಾನಗಳಿಂದ ರಾಜರು ಶುಚಿಗಳೂ ನಿರ್ಮಲರೂ ಆಗುತ್ತಾರೆ.
12.97.4
उपरुन्धन्ति राजानो भूतानि विजयार्थिनः ।
त एव विजयं प्राप्य वर्धयन्ति पुनः प्रजाः ॥ १२.९७.४ ॥
ವಿಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ರಾಜರು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯುತ್ತಾರೆ; ಅವರೇ ವಿಜಯ ಪಡೆದು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.
12.97.5
अपविध्यन्ति पापानि दानयज्ञतपोबलैः ।
अनुग्रहेण भूतानां पुण्यमेषां विवर्धते ॥ १२.९७.५ ॥
ದಾನ, ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ ಅವರು ಪಾಪಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವರ ಪುಣ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
12.97.6
यथैव क्षेत्रनिर्याता निर्यातं क्षेत्रमेव च ।
हिनस्ति धान्यकक्षं च न च धान्यं विनश्यति ॥ १२.९७.६ ॥
ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುವವರೂ ಹೊಲದಿಂದ ಹೊರಬರುವವರೂ ಧಾನ್ಯದ ಬೆಳೆಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಆದರೂ ಧಾನ್ಯ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.97.7
एवं शस्त्राणि मुञ्चन्तो घ्नन्ति वध्याननेकधा ।
तस्यैषा निष्कृतिर्दृष्टा भूतानां भावनं पुनः ॥ १२.९७.७ ॥
ಹೀಗೆ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಾ ಅವರು ವಧ್ಯರನ್ನು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಅವನಿಗೆ ಇದೇ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವೆಂದು ಕಾಣಲಾಗಿದೆ; ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವುದೇ ಅದು.
12.97.8
यो भूतानि सदाऽनर्थाद्वधात्क्लेशाच्च रक्षति ।
दस्युभ्यः प्राणदानात्स धनदः सुखदो विराट् ॥ १२.९७.८ ॥
ಸದಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಅನರ್ಥದಿಂದ, ವಧೆಯಿಂದ, ಕ್ಲೇಶದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವವನು, ದರೋಡೆಕೋರರಿಂದ ಪ್ರಾಣದಾನ ಮಾಡಿ ರಕ್ಷಿಸುವವನು — ಅವನೇ ಧನ ನೀಡುವವನು, ಸುಖ ನೀಡುವವನಾದ ವಿರಾಟ್.
12.97.9
स सर्वयज्ञारीजानो राजाऽथाभयदक्षिणैः ।
अनुभूयेह भद्राणि प्राप्नोतीन्द्रसलोकताम् ॥ १२.९७.९ ॥
ಅವನು ರಾಜ — ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳ ಫಲದಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು, ಅಭಯ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವವನು. ಇಲ್ಲಿ ಶುಭಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಇಂದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.97.10
ब्राह्मणार्थे समुत्पन्ने योऽभिनिष्पत्य युध्यति ।
आत्मानं यूपमुत्सृज्य स यज्ञोऽनन्तदक्षिणः ॥ १२.९७.१० ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗಾಗಿ ಆಪತ್ತು ಉಂಟಾದಾಗ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಹೋರಾಡುವವನು, ತನ್ನನ್ನೇ ಯೂಪಸ್ತಂಭವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವವನು — ಆ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ದಕ್ಷಿಣೆ.
12.97.11
अभीतो विकिरञ्शत्रून्प्रतिगृह्य शरांस्तथा ।
न तस्मान्त्रिदशाः श्रेयो भुवि पश्यन्ति किंचन ॥ १२.९७.११ ॥
ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸಿ, ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾ — ಅದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
12.97.12
तस्य शस्त्राणि यावन्ति त्वचं भिन्दन्ति संयुगे ।
तावतः सोऽश्नुते लोकान्सर्वकामदुहोऽक्षयान् ॥ १२.९७.१२ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಅವನ ಚರ್ಮವನ್ನು ಸೀಳುತ್ತವೆಯೋ, ಅಷ್ಟು ಲೋಕಗಳನ್ನು — ಸರ್ವಕಾಮಗಳನ್ನು ನೀಡುವ, ನಾಶವಿಲ್ಲದ ಲೋಕಗಳನ್ನು — ಅವನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
12.97.13
यदस्य रुधिरं गात्रादाहवे संप्रवर्तते ।
सह तेनैव स्रावेण सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १२.९७.१३ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನ ಅಂಗಗಳಿಂದ ರಕ್ತ ಹರಿದಾಗ, ಆ ಸ್ರಾವದೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
12.97.14
यानि दुःखानि सहते प्राणानामतिपातने ।
न तपोऽस्ति ततो भूय इति धर्मविदो विदुः ॥ १२.९७.१४ ॥
ಪ್ರಾಣಗಳು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಡುವಾಗ ಅವನು ಸಹಿಸುವ ದುಃಖಗಳಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಧರ್ಮಜ್ಞರು ಬಲ್ಲರು.
12.97.15
पृष्ठतो भीरवः सङ्ख्ये वर्तन्ते धर्मपूरुषाः ।
शूराच्छरणमिच्छन्तः पर्जन्यादिव जीवनम् ॥ १२.९७.१५ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೇಡಿಗಳು ಹಿಂದೆ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ; ಮೇಘದಿಂದ ಜೀವನವನ್ನು ಬಯಸುವಂತೆ, ಧರ್ಮಪುರುಷರು ಶೂರನ ಶರಣನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
12.97.16
यदि शूरं तथा क्षेमे प्रतीक्षेरन्यथा भये ।
प्रतिरूपं जनाः कुर्युर्न च तद्वर्तते तथा ॥ १२.९७.१६ ॥
ಕ್ಷೇಮದಲ್ಲಿ ಜನರು ಶೂರನನ್ನು ಎದುರು ನೋಡುವಂತೆ ಭಯದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು; ಆದರೆ ಹಾಗೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.97.17
यदि ते कृतमाज्ञाय नमस्कुर्युः सदैव तम् ।
युक्तं न्याय्यं च कुर्युस्ते न च तद्वर्तते तथा ॥ १२.९७.१७ ॥
ಅವನ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತು ಅವರು ಸದಾ ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಯುಕ್ತ ನ್ಯಾಯಯುತ ನಡೆ ತೋರಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು; ಆದರೆ ಹಾಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
12.97.18
पुरुषाणां समानानां दृश्यते महदन्तरम् ।
संग्रामेऽनीकवेलायामुत्कृष्टेषु पतत्सु च ॥ १२.९७.१८ ॥
ಸಮಾನ ಪುರುಷರಲ್ಲಿಯೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಸಾಲಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಬಿದ್ದಾಗ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
12.97.19
पतत्यभिमुखं शूरः परान्भीरुः पलायते ।
आस्थाय स्वर्ग्यमध्वानं सहायान्विषमे त्यजन् ॥ १२.९७.१९ ॥
ವೀರನು ಶತ್ರುಗಳ ಮುಂದೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ; ಹೇಡಿ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದೂ, ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವನು.
12.97.20
मा स्म तांस्तादृशांस्तात जनिष्टाऽधर्मपूरुषान् ॥ १२.९७.२० ॥
ಪ್ರಿಯ ಮಗನೇ, ಅಂತಹ ಅಧರ್ಮಿ ಪುರುಷರು ಹುಟ್ಟದಿರಲಿ.
12.97.21
ये सहायान्रणे हित्वा स्वस्तिमन्तो गृहान्ययुः ।
अस्वस्ति तेभ्यः कुर्वन्ति देवा इन्द्रपुरोगमाः ॥ १२.९७.२१ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಮರಳುವವರಿಗೆ, ಇಂದ್ರನ ನೇತೃತ್ವದ ದೇವತೆಗಳು ಅಮಂಗಳವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
12.97.22
त्यागेन यः सहायानां स्वान्प्राणांस्त्रातुमिच्छति ।
तं हन्युः काष्ठलोहैर्वा दहेयुर्वा कटाग्निना।
पशुवन्मारयेयुर्वा क्षत्रिया ये स्युरीदृशाः ॥ १२.९७.२२ ॥
ಸಹಾಯಕರನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವವನನ್ನು, ಅಂತಹ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಮರ ಅಥವಾ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಕೊಲ್ಲಬಹುದು, ಹುಲ್ಲಿನ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡಬಹುದು, ಅಥವಾ ಪಶುವಿನಂತೆ ವಧಿಸಬಹುದು.
12.97.23
अधर्मः क्षत्रियस्यैष यच्छय्यामरणं भवेत् ।
विसृजञ्श्लेष्मपित्तानि कृपणं परिदेवयन् ॥ १२.९७.२३ ॥
ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುವುದು ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಅಧರ್ಮ; ಕಫ-ಪಿತ್ತಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತಾ ದೀನವಾಗಿ ಗೋಳಾಡುತ್ತಾ ಸಾಯುವುದು.
12.97.24
अविक्षतेन देहेन प्रलयं योऽधिगच्छति ।
क्षत्रियो नास्य तत्कर्म प्रशंसन्ति पुराविदः ॥ १२.९७.२४ ॥
ಗಾಯವಿಲ್ಲದೆ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ಮರಣ ಹೊಂದುವ ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ಆ ಕರ್ಮವನ್ನು ಹಿರಿಯ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೊಗಳುವುದಿಲ್ಲ.
12.97.25
न गृहे मरणं तात क्षत्रियाणां प्रशस्यते ।
शौण्डीराणामशौण्डीर्यमधर्मं कृपणं च तत् ॥ १२.९७.२५ ॥
ಮಗು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಮರಣ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸನೀಯವಲ್ಲ. ಶೂರರಿಗೆ ಹೇಡಿತನ ಅಧರ್ಮ ಮತ್ತು ದೀನತೆ.
12.97.26
इदं कृच्छ्रमहो दुःखं पापीय इति निष्टनन् ।
प्रतिध्वस्तमुखः पूतिरमात्याननुशोचयन् ॥ १२.९७.२६ ॥
'ಇದು ಕಷ್ಟ, ಅಯ್ಯೋ ದುಃಖ, ನಾನು ಪಾಪಿ' ಎಂದು ನರಳುತ್ತಾ, ಮುಖ ಬಾಡಿ, ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಶೋಕಿಸುತ್ತಾ.
12.97.27
अरोगाणां स्पृहयते मुहुर्मृत्युमपीच्छति ।
वीरो दृप्तो मनस्वी च नेदृशं मृत्युमर्हति ॥ १२.९७.२७ ॥
ಆರೋಗ್ಯವಂತರನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮರಣವನ್ನೂ ಬಯಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಹೆಮ್ಮೆಯುಳ್ಳ ಮನಸ್ವಿ ವೀರ ಅಂಥ ಮರಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಲ್ಲ.
12.97.28
रणेषु कदनं कृत्वा सुहृद्भिः प्रतिपूजित ।
तीक्ष्णैः शस्त्रैरभिक्लिष्टः क्षत्रियो मुत्युमर्हति ॥ १२.९७.२८ ॥
ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಹಾರ ಮಾಡಿ, ಮಿತ್ರರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಹರಿತ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ಕ್ಷತ್ರಿಯನೇ ಮರಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಹ.
12.97.29
शूरो हि सत्वमन्युभ्यामाविष्टो युध्यते मशम् ।
कृत्यमानानि गात्राणि परैर्नैवावबुध्यते ॥ १२.९७.२९ ॥
ಶೂರ ಸತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಕೋಪದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟನಾಗಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಶತ್ರುಗಳು ಕತ್ತರಿಸುವ ಅಂಗಗಳನ್ನೂ ಅವನು ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
12.97.30
स सङ्ख्ये निधनं प्राप्य प्रशस्तं लोकपूजितम् ।
स्वधर्मं विपुलं प्राप्य शक्रस्यैति सलोकताम् ॥ १२.९७.३० ॥
ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ, ಲೋಕಪೂಜಿತ ಮರಣವನ್ನು ಪಡೆದು, ತನ್ನ ವಿಪುಲ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದು, ಇಂದ್ರನ ಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
12.97.31
सर्वोपायै रणमुखमातिष्ठंस्त्यक्तजीवितः ।
प्राप्नोतीन्द्रस्य सालोक्यं शूरः पृष्ठमदर्शयन् ॥ १२.९७.३१ ॥
ಎಲ್ಲ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ರಣರಂಗದ ಮುಂದೆ ನಿಂತು, ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಶೂರನು, ಬೆನ್ನು ತೋರಿಸದೆ ಇಂದ್ರನ ಸಾಲೋಕ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
12.97.32
यत्रयत्र हतः शूरः शत्रुभिः परिवारितः ।
अक्षयांल्लभते लोकान्यदि दैन्यं न सेवते ॥ १२.९७.३२ ॥
ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಶೂರನು ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಹತನಾದರೂ, ಅವನು ದೈನ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸದಿದ್ದರೆ, ಅಕ್ಷಯ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.