Mahābhārata · Adhyāya 12.99
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.99.1
अत्राप्युदाहरन्तीम-तिहासं पुरातनम् ।
प्रतर्दनो मैथिलश्च संग्रामं यत्र चक्रतुः ॥ १२.९९.१ ॥
Here too they recite an ancient tradition, in which Pratardana and the king of Mithilā fought a battle.
12.99.2
यज्ञोपवीती संग्रामे जनको मिथिलाधिपः ।
योधानुद्धर्षयामास तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.९९.२ ॥
Yudhiṣṭhira, Janaka, lord of Mithilā, wearing the sacred thread, roused the warriors in battle; listen to that.
12.99.3
जनको मैथिलो राजा महात्मा सर्वतत्त्ववित् ।
योधानां दर्शयामास स्वर्गं नरकमेव च ॥ १२.९९.३ ॥
Janaka, the great-souled king of Mithilā, who knew all truths, showed the warriors both heaven and hell.
12.99.4
अभीरूणामिमे लोका भास्वन्तो हन्त पश्यत ।
पूर्णा गन्धर्वकन्याभिः सर्वकामदुहोऽक्षयाः ॥ १२.९९.४ ॥
These worlds of the fearless shine; behold, filled with Gandharva maidens, yielding all desires, imperishable.
12.99.5
इमे पलायमानानां नरकाः प्रत्युपस्थिताः ।
अकीर्तिः शाश्वती चैव यतितव्यमनन्तरम् ॥ १२.९९.५ ॥
For those who flee, these hells stand ready, and lasting dishonour; therefore one must strive without delay.
12.99.6
तान्दृष्ट्वाऽरीन्विजयत भूत्वा संत्यागबुद्धयः ।
नरकस्याप्रतिष्ठस्य मा भूत वशवर्तिनः ॥ १२.९९.६ ॥
Having seen them, conquer the enemies with minds set on renunciation; do not fall under the sway of that unfounded hell.
12.99.7
त्यागमूलं हि शूराणां स्वर्गद्वारमनुत्तमम् ।
इत्युक्तास्ते नृपतिना योधाः परपुरंजय ॥ १२.९९.७ ॥
Renunciation is the root of heroes' supreme gate to heaven. Thus addressed by the king, O warriors who conquer enemy cities,
12.99.8
अजयन्त रणे शत्रून्हर्षयन्तो नरेश्वरम् ।
तस्मात्त्यक्तात्मना नित्यं स्थातव्यं रणमूर्धनि ॥ १२.९९.८ ॥
They conquered the enemies in battle, gladdening the lord of men. Therefore one must always stand at the front of the battle, with the self abandoned.
12.99.9
गजानां रथिनो मध्ये रथानामनुसादिनः ।
सादिनामन्तरे स्थाप्यं पादातमपि दंशितम् ॥ १२.९९.९ ॥
Chariot-warriors should be placed among the elephants, horsemen among the chariots, and armored foot soldiers also among the horsemen.
12.99.10
य एवं व्यूहते राजा स नित्यं जयते रिपून् ।
तस्मदितद्विधातव्यं नित्यमेव युधिष्ठिर ॥ १२.९९.१० ॥
The king who thus arrays his army always conquers his enemies. Therefore, O Yudhiṣṭhira, this must always be done.
12.99.11
स्वर्गे सुकृतमिच्छन्तः सुयुद्धेनातिमन्यवः ।
क्षोभयेयुरनीकानि सागरं मकरा यथा ॥ १२.९९.११ ॥
Desiring merit in heaven, and full of fierce zeal through a good battle, they would shake the armies as sea-monsters shake the ocean.
12.99.12
हर्षयेयुर्विषण्णांश्च व्यवस्थाप्य परस्परम् ।
तेषां च भूमिं रक्षेयुर्भग्नान्नात्यनुसारयेत् ॥ १२.९९.१२ ॥
Having arrayed one another, they should encourage the dejected and guard their ground; they should not pursue the routed too far.
12.99.13
पुनरावर्तमानानां निराशानां च जीविते ।
वेगः सुदुःसहो राजंस्तस्मान्नात्यनुसारयेत् ॥ १२.९९.१३ ॥
O king, the onslaught of those who turn back again, hopeless of life, is very hard to withstand; therefore one should not pursue them too far.
12.99.14
न हि प्रहर्तुमिच्छन्ति शूराः प्रद्रवतो भयात् ।
तस्मात्पलायमानानां कुर्यान्नात्यनुसारणम् ॥ १२.९९.१४ ॥
Heroes do not wish to strike those who flee in fear; therefore one should not pursue those who are running away.
12.99.15
चराणामचरा ह्यन्नमदंष्ट्रा दंष्ट्रिणामपि ।
अपाणयः पाणिमतामन्नं शूरस्य कातराः ॥ १२.९९.१५ ॥
The immobile are food for the mobile, the toothless for the toothed, the handless for those who have hands, and cowards are food for the hero.
12.99.16
समानपृष्ठोदरपाणिपादाः ।
पश्चाच्छरं भीरवोऽनुव्रजन्ति।
अतो भयार्ताः प्रणिपत्य भूयः ।
कृत्वाञ्जलीनुपतिष्ठन्ति शूरान् ॥ १२.९९.१६ ॥
Though their backs, bellies, hands and feet are alike, cowards follow the arrow from behind; therefore, afflicted with fear, they bow down again and again, stand before the heroes with folded palms.
12.99.17
शूरबाहुषु लोकोऽयं लम्बते पुत्रवत्सद ।
तस्मात्सर्वेषु लोकेषु शूरः संमानमर्हति ॥ १२.९९.१७ ॥
O good one, this world hangs upon the arms of heroes, as upon a son; therefore the hero deserves honour in all worlds.
12.99.18
न हि शौर्यात्परं किंचिन्त्रिषु लोकेषु विद्यते ।
शूरः सर्वं पालयति सर्वं शूरे प्रतिष्ठितम् ॥ १२.९९.१८ ॥
In the three worlds there is nothing higher than valour; the hero protects all, and all is established upon the hero.