ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 12.99
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.99.1
अत्राप्युदाहरन्तीम-तिहासं पुरातनम् ।
प्रतर्दनो मैथिलश्च संग्रामं यत्र चक्रतुः ॥ १२.९९.१ ॥
ਇੱਥੇ ਵੀ ਲੋਕ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਰਦਨ ਅਤੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ ਸੀ।
12.99.2
यज्ञोपवीती संग्रामे जनको मिथिलाधिपः ।
योधानुद्धर्षयामास तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ १२.९९.२ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜਨੇਊ ਪਹਿਨੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਜਨਕ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਸੁਣ।
12.99.3
जनको मैथिलो राजा महात्मा सर्वतत्त्ववित् ।
योधानां दर्शयामास स्वर्गं नरकमेव च ॥ १२.९९.३ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਅਤੇ ਸਰਬ ਤੱਤਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਜਨਕ ਨੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਨਰਕ ਵਿਖਾਏ।
12.99.4
अभीरूणामिमे लोका भास्वन्तो हन्त पश्यत ।
पूर्णा गन्धर्वकन्याभिः सर्वकामदुहोऽक्षयाः ॥ १२.९९.४ ॥
ਨਿਡਰਾਂ ਦੇ ਇਹ ਲੋਕ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ; ਵੇਖੋ! ਗੰਧਰਵ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਅਕਸ਼ਯ।
12.99.5
इमे पलायमानानां नरकाः प्रत्युपस्थिताः ।
अकीर्तिः शाश्वती चैव यतितव्यमनन्तरम् ॥ १२.९९.५ ॥
ਭੱਜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਨਰਕ ਤਿਆਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਬਦਨਾਮੀ ਵੀ; ਇਸ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.99.6
तान्दृष्ट्वाऽरीन्विजयत भूत्वा संत्यागबुद्धयः ।
नरकस्याप्रतिष्ठस्य मा भूत वशवर्तिनः ॥ १२.९९.६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤਿਆਗ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੋ; ਬੇਆਧਾਰ ਨਰਕ ਦੇ ਵੱਸ ਨਾ ਪਵੋ।
12.99.7
त्यागमूलं हि शूराणां स्वर्गद्वारमनुत्तमम् ।
इत्युक्तास्ते नृपतिना योधाः परपुरंजय ॥ १२.९९.७ ॥
ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਲਈ ਤਿਆਗ ਹੀ ਉੱਤਮ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦੁਆਰ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਹੇ ਵੈਰੀ-ਨਗਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਓ,
12.99.8
अजयन्त रणे शत्रून्हर्षयन्तो नरेश्वरम् ।
तस्मात्त्यक्तात्मना नित्यं स्थातव्यं रणमूर्धनि ॥ १२.९९.८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਾ ਤਿਆਗ ਕੇ ਸਦਾ ਰਣ-ਮੋਰਚੇ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪਾਸੇ ਡਟੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.99.9
गजानां रथिनो मध्ये रथानामनुसादिनः ।
सादिनामन्तरे स्थाप्यं पादातमपि दंशितम् ॥ १२.९९.९ ॥
ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ, ਰਥਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਖ਼ਤਰਬੰਦ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.99.10
य एवं व्यूहते राजा स नित्यं जयते रिपून् ।
तस्मदितद्विधातव्यं नित्यमेव युधिष्ठिर ॥ १२.९९.१० ॥
ਜੋ ਰਾਜਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵਿਊਹ ਵਿੱਚ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਇਹ ਸਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
12.99.11
स्वर्गे सुकृतमिच्छन्तः सुयुद्धेनातिमन्यवः ।
क्षोभयेयुरनीकानि सागरं मकरा यथा ॥ १२.९९.११ ॥
ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪੁੰਨ ਦੀ ਚਾਹਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੀ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਅਤਿ-ਜੋਸ਼ੀਲੇ ਹੋ ਕੇ, ਮਗਰਮੱਛ ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦੇਣਗੇ।
12.99.12
हर्षयेयुर्विषण्णांश्च व्यवस्थाप्य परस्परम् ।
तेषां च भूमिं रक्षेयुर्भग्नान्नात्यनुसारयेत् ॥ १२.९९.१२ ॥
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਉਦਾਸ ਹੋਇਆਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਭੱਜੇ ਹੋਇਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਪਿੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
12.99.13
पुनरावर्तमानानां निराशानां च जीविते ।
वेगः सुदुःसहो राजंस्तस्मान्नात्यनुसारयेत् ॥ १२.९९.१३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਵੇਗ ਬਹੁਤ ਦੁਸਹਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਪਿੱਛਾ ਨਾ ਕਰੋ।
12.99.14
न हि प्रहर्तुमिच्छन्ति शूराः प्रद्रवतो भयात् ।
तस्मात्पलायमानानां कुर्यान्नात्यनुसारणम् ॥ १२.९९.१४ ॥
ਸੂਰਮੇ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ; ਇਸ ਲਈ ਭੱਜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਨਾ ਕਰੋ।
12.99.15
चराणामचरा ह्यन्नमदंष्ट्रा दंष्ट्रिणामपि ।
अपाणयः पाणिमतामन्नं शूरस्य कातराः ॥ १२.९९.१५ ॥
ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਅਚੱਲ ਹਨ; ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਬਿਨਾਂ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ; ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਬਿਨਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ; ਅਤੇ ਸੂਰਮੇ ਦਾ ਭੋਜਨ ਡਰਪੋਕ।
12.99.16
समानपृष्ठोदरपाणिपादाः ।
पश्चाच्छरं भीरवोऽनुव्रजन्ति।
अतो भयार्ताः प्रणिपत्य भूयः ।
कृत्वाञ्जलीनुपतिष्ठन्ति शूरान् ॥ १२.९९.१६ ॥
ਪਿੱਠ, ਪੇਟ, ਹੱਥ ਅਤੇ ਪੈਰ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਡਰਪੋਕ ਪਿੱਛੋਂ ਤੀਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਝੁਕ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।
12.99.17
शूरबाहुषु लोकोऽयं लम्बते पुत्रवत्सद ।
तस्मात्सर्वेषु लोकेषु शूरः संमानमर्हति ॥ १२.९९.१७ ॥
ਹੇ ਸਤਪੁਰਸ਼! ਇਹ ਲੋਕ ਸੂਰਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮਾ ਆਦਰ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।
12.99.18
न हि शौर्यात्परं किंचिन्त्रिषु लोकेषु विद्यते ।
शूरः सर्वं पालयति सर्वं शूरे प्रतिष्ठितम् ॥ १२.९९.१८ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਸੂਰਮਾ ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸੂਰਮੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।