Mahābhārata · Adhyāya 13.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.10.1
कर्मणां च समस्तानां फलिनां भरतर्षभ ।
फलानि महतां श्रेष्ट प्रब्रूहि परिपृच्छतः ॥ १३.१०.१ ॥
Toro de los Bhāratas, explícame, que pregunto, los frutos de todas las acciones que dan fruto, el mejor de los grandes.
13.10.2
हन्त ते कथयिष्यामि यन्मां पृच्छसि भारत ।
रहस्यं यदृषीणां तु तच्छृणुष्व युधिष्ठिर।
या गतिः प्राप्यते येन प्रेत्यभावे चिरेप्सिता ॥ १३.१०.२ ॥
Bien, te diré lo que me preguntas, Bhārata. Yudhiṣṭhira, escucha el secreto de los sabios: el destino que se alcanza tras la muerte, anhelado desde hace mucho.
13.10.3
येनयेन शरीरेण यद्यत्कर्म करोति यः ।
तेनतेन शरीरेण तत्तत्फलमुपाश्नुते ॥ १३.१०.३ ॥
Con cualquier cuerpo con que alguien realiza cualquier acción, con ese mismo cuerpo obtiene su fruto.
13.10.4
यस्यांयस्यामवस्थायां यत्करोति शुभाशुभम् ।
तस्यांतस्यामवस्थायां भुङ्क्ते जन्मनिजन्मनि ॥ १३.१०.४ ॥
En cualquier estado en que alguien realiza cualquier acción buena o mala, en ese mismo estado disfruta su fruto, nacimiento tras nacimiento.
13.10.5
न नश्यति कृतं कर्म चित्तपञ्चेन्द्रियैरिह ।
ते ह्यस्य साक्षिणो नित्यं षष्ठ आत्मा शुभाशुभे ॥ १३.१०.५ ॥
Una acción realizada aquí por la mente y los cinco sentidos no perece; ellos son siempre sus testigos, y el sexto, el yo, es testigo del bien y del mal.
13.10.6
चक्षुर्दद्यान्मनो दद्याद्वाचं दद्याच्च सूनृताम् ।
अनुव्रजेदुपासीत स यज्ञः पञ्चदक्षिणः ॥ १३.१०.६ ॥
Que dé su mirada, dé su mente, dé palabra amable y veraz; que siga y sirva. Ese es el sacrificio de las cinco ofrendas.
13.10.7
यो दद्यादपरिक्लिष्टमन्नमध्वनि वर्तते ।
श्रान्तायादृष्टपूर्वाय तस्य पुण्यफलं महत् ॥ १३.१०.७ ॥
Quien da alimento sin molestia a un viajero cansado en el camino, a quien nunca antes había visto, obtiene un gran fruto de mérito.
13.10.8
स्थण्डिलेषु शयानानां गृहाणि शयनानि च ।
चीरवल्कलसंवीते वासांस्याभरणानि च ॥ १३.१०.८ ॥
Viviendas y lechos para quienes duermen sobre el suelo desnudo, y vestidos y adornos para quienes se visten con corteza y harapos.
13.10.9
वाहनानि च यानानि योगात्मनि तपोधने ।
अग्नीनुपशयानस्य राज्ञः पौरुषमेव च ॥ १३.१०.९ ॥
Vehículos y carros para quien está dedicado al yoga y cuya riqueza es la austeridad; y al rey que cuida los fuegos sagrados, el vigor viril.
13.10.10
रसानां प्रतिसंहारे सौभाग्यमनुगच्छति ।
आमिषप्रतिसंहारे पशून्पुत्रांश्च विन्दति ॥ १३.१०.१० ॥
La buena fortuna sigue a la renuncia a los sabores; al renunciar a la carne se obtienen ganado e hijos.
13.10.11
अवाक्शिरास्तु यो लम्बेदुदवासं च यो वसेत् ।
मण्डूकशायी च नरो लभते चेप्सितां गतिम् ॥ १३.१०.११ ॥
El hombre que cuelga con la cabeza hacia abajo, que habita en el agua y que duerme como una rana, alcanza el destino que desea.
13.10.12
पाद्यमासनमेवाथ दीपमन्नं प्रतिश्रयम् ।
दद्यादतिथिपूजार्थं स यज्ञः पञ्चदक्षिणः ॥ १३.१०.१२ ॥
Para honrar al huésped se debe dar agua para los pies, un asiento, una lámpara, comida y alojamiento; ese sacrificio tiene cinco ofrendas.
13.10.13
वीरासनं वीरशय्यां वीरस्थानमुपासतः ।
अक्षयास्तस्य वै लोकाः सर्वकामगमास्तथा ॥ १३.१०.१३ ॥
Para quien sirve al asiento heroico, al lecho heroico y al lugar heroico hay mundos imperecederos, que van adonde se desee.
13.10.14
धनं लभेत दानेन मौनेनाज्ञां विशांपते ।
उपभोगांश्च तपसा ब्रह्मचर्येण जीवितम् ॥ १३.१०.१४ ॥
Con la donación se obtiene riqueza; con el silencio, autoridad, oh señor de los pueblos; con la austeridad, los placeres; y con la disciplina de castidad, la vida larga.
13.10.15
रूपमैश्वर्यमारोग्यमहिंसाफलमश्नुते ।
फलमूलाशिनो राज्यं स्वर्गः पर्णाशिनां भवेत् ॥ १३.१०.१५ ॥
Se alcanza belleza, poder y salud como fruto de la no violencia; quienes comen frutos y raíces obtienen el reino, y quienes comen hojas, el cielo.
13.10.16
प्रायोपवेशिनो राजन्सर्वत्र सुखमुच्यते ।
गवाढ्यः शाकदीक्षायां स्वर्गगामी तृणाशनः ॥ १३.१०.१६ ॥
Oh rey, se dice que quien ayuna hasta la muerte tiene felicidad en todas partes; en la consagración vegetal uno se vuelve rico en ganado; y el que come hierba va al cielo.
13.10.17
स्त्रियस्त्रिषवणं स्नात्वा वायुं पीत्वा क्रतुं लभेत् ।
स्वर्गं सत्येन लभते दीक्षया कुलमुत्तमम् ॥ १३.१०.१७ ॥
Una mujer que se baña en las tres junturas del día y bebe solo aire obtiene el fruto de un sacrificio; por la verdad alcanza el cielo, y por la consagración, una noble familia.
13.10.18
सलिलाशी भवेद्यस्तु सदाग्निः संस्कृतो द्विजः ।
मरुत्साधयतो राज्यं नाकपृष्ठमनाशिने ॥ १३.१०.१८ ॥
El dos veces nacido que siempre está consagrado por el fuego y solo bebe agua alcanza el reino por medio de los Marutas; y para quien no desperdicia, se alcanza la parte alta del cielo.
13.10.19
उपवासं च दीक्षायामभिषेकं च पार्थिव ।
कृत्वा द्वादशवर्षाणि वीरस्थानाद्विशिष्यते ॥ १३.१०.१९ ॥
Oh rey, habiendo ayunado y recibido la unción en la iniciación durante doce años, es superior a la condición del héroe.
13.10.20
अधीत्य सर्ववेदान्वै सद्यो दुःखाद्विमुच्यते ।
तत्पाठधारणात्स्वर्गमर्थज्ञानात्परां गतिम् ॥ १३.१०.२० ॥
Quien estudia todos los Vedas se libera al instante del sufrimiento; por recitarlos y retenerlos se alcanza el cielo, y por conocer su significado, la meta suprema.
13.10.21
वितृष्णानां वेदजपात्स्वर्गमोक्षफलं स्मृतम् ।
मानसं हि चरन्धर्म स्वर्गलोकमुपाश्नुते ॥ १३.१०.२१ ॥
Para los libres de anhelo, la recitación de los Vedas da como fruto el cielo y la liberación; quien practica el dharma con la mente alcanza el mundo celeste.
13.10.22
या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः ।
योसौप्राणान्तिकोरोगस्तांतृष्णां त्यजतः सुखं ॥ १३.१०.२२ ॥
Aquel anhelo, difícil de abandonar para los necios, que no envejece aunque uno envejezca, esa enfermedad mortal: al que lo abandona le llega la felicidad.
13.10.23
यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विन्दति मातरम् ।
एवं पूर्वकृतं कर्म कर्तारमनुगच्छति ॥ १३.१०.२३ ॥
Como el ternero encuentra a su madre entre mil vacas, así la acción realizada antes sigue al que la hizo.
13.10.24
अचोद्यमानानि यथा पुष्पाणि च फलानि च ।
स्वकालं नातिवर्तन्ते तथा कर्म पुराकृतम् ॥ १३.१०.२४ ॥
Así como las flores y los frutos, sin ser urgidos, no transgreden su estación, así la acción realizada en el pasado no transgrede su tiempo.
13.10.25
जीर्यन्ति जीर्यतः केशा दन्ता जीर्यन्ति जीर्यतः ।
चक्षुः श्रोत्रे च जीर्येते तृष्णैका न तु जीर्यते ॥ १३.१०.२५ ॥
En el que envejece encanecen los cabellos, en el que envejece caen los dientes; los ojos y los oídos también se debilitan, pero solo el deseo nunca envejece.
13.10.26
येन प्रीणन्ति पितरस्तेन प्रीतः प्रजापतिः ।
माता च येन प्रीणाति पृथिवी तेन पूजिता।
येन प्रीणात्युपाध्यायस्तेन स्याद्ब्रह्म पूजितम् ॥ १३.१०.२६ ॥
Con aquello que complace a los antepasados se complace también el Señor de las criaturas; con aquello que complace a la madre se honra a la tierra; con aquello que complace al maestro se honra al Brahman (Veda).
13.10.27
सर्वे तस्यादृता धर्मा यस्यैते त्रय आदृताः ।
अनादृतास्तु यस्यैते सर्वास्तस्याफलाः क्रियाः ॥ १३.१०.२७ ॥
Para quien honra estos tres, todos los deberes son honrados; pero para quien desprecia estos tres, todas sus acciones son infructuosas.
13.10.28
भीष्मस्यैतद्वचः श्रुत्वा विस्मिताः कुरुपुङ्गवाः ।
आसन्प्रहृष्टमनसः प्रीतिमन्तोऽभवंस्तदा ॥ १३.१०.२८ ॥
Al oír estas palabras de Bhīṣma, los toros de los Kuru quedaron asombrados; sus mentes se alegraron y se llenaron de gozo.
13.10.29
यन्मन्त्रे भवति वृथोपयुज्यमाने ।
यत्सोमे भवति वृथाऽभिषूयमाणे।
यच्चाग्नौ भवति वृथाऽभिहूयमाने ।
तत्सर्वं भवति वृथाऽभिधीयमाने ॥ १३.१०.२९ ॥
Lo que se vuelve vano cuando el mantra se usa en vano, lo que se vuelve vano cuando el soma se prensa en vano, y lo que se vuelve vano cuando se ofrece en vano al fuego: todo ello se vuelve vano cuando se recita en vano.
13.10.30
इत्येतदृषिणा प्रोक्तमुक्तवानस्मि भारत ।
शुभाशुभफलप्राप्तौ किमतः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.१०.३० ॥
Oh Bhārata, esto fue declarado por el sabio, y esto te he contado. Respecto a la obtención del fruto bueno y malo, ¿qué más deseas escuchar de esto?