మహాభారతం · అధ్యాయం 13.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.10.1
कर्मणां च समस्तानां फलिनां भरतर्षभ ।
फलानि महतां श्रेष्ट प्रब्रूहि परिपृच्छतः ॥ १३.१०.१ ॥
భరతర్షభా, ఫలితాలనిచ్చే సమస్త కర్మల ఫలాలేమిటో, మహాపురుషులలో శ్రేష్ఠుడా, అడుగుతున్న నాకు చెప్పుము.
13.10.2
हन्त ते कथयिष्यामि यन्मां पृच्छसि भारत ।
रहस्यं यदृषीणां तु तच्छृणुष्व युधिष्ठिर।
या गतिः प्राप्यते येन प्रेत्यभावे चिरेप्सिता ॥ १३.१०.२ ॥
సరే, నీవు నన్ను అడుగుతున్నదాన్ని నీకు చెబుతాను, భారతా. యుధిష్ఠిరా, ఋషుల రహస్యాన్ని వినుము — మరణానంతరం పొందే, చిరకాలంగా కోరబడిన గతి ఏదో అది.
13.10.3
येनयेन शरीरेण यद्यत्कर्म करोति यः ।
तेनतेन शरीरेण तत्तत्फलमुपाश्नुते ॥ १३.१०.३ ॥
ఏ శరీరంతో ఎవరు ఏ కర్మ చేస్తారో, ఆ శరీరంతోనే వారు దాని ఫలాన్ని పొందుతారు.
13.10.4
यस्यांयस्यामवस्थायां यत्करोति शुभाशुभम् ।
तस्यांतस्यामवस्थायां भुङ्क्ते जन्मनिजन्मनि ॥ १३.१०.४ ॥
ఏ ఏ స్థితిలో ఎవరు శుభమో అశుభమో చేస్తారో, ఆ ఆ స్థితిలోనే ప్రతి జన్మలోనూ ఫలాన్ని అనుభవిస్తారు.
13.10.5
न नश्यति कृतं कर्म चित्तपञ्चेन्द्रियैरिह ।
ते ह्यस्य साक्षिणो नित्यं षष्ठ आत्मा शुभाशुभे ॥ १३.१०.५ ॥
ఇక్కడ మనస్సు, ఐదు ఇంద్రియాల ద్వారా చేసిన కర్మ నశించదు; అవే ఎల్లప్పుడూ దానికి సాక్షులు, ఆరవది అయిన ఆత్మ కూడా శుభాశుభాలకు సాక్షి.
13.10.6
चक्षुर्दद्यान्मनो दद्याद्वाचं दद्याच्च सूनृताम् ।
अनुव्रजेदुपासीत स यज्ञः पञ्चदक्षिणः ॥ १३.१०.६ ॥
కన్నును ఇవ్వు, మనస్సును ఇవ్వు, మధురమైన సత్య వాక్కును ఇవ్వు; అనుసరించు, సేవించు — అదే ఐదు దక్షిణల యజ్ఞం.
13.10.7
यो दद्यादपरिक्लिष्टमन्नमध्वनि वर्तते ।
श्रान्तायादृष्टपूर्वाय तस्य पुण्यफलं महत् ॥ १३.१०.७ ॥
దారిలో అలసిపోయి, ఇంతకు ముందు చూడని వ్యక్తికి ఇబ్బంది లేకుండా అన్నం ఇచ్చేవాడికి గొప్ప పుణ్యఫలం లభిస్తుంది.
13.10.8
स्थण्डिलेषु शयानानां गृहाणि शयनानि च ।
चीरवल्कलसंवीते वासांस्याभरणानि च ॥ १३.१०.८ ॥
నేలపై పడుకునే వారికి ఇళ్లు, పడకలు; చీర, వల్కలాలతో కప్పుకున్నవారికి వస్త్రాలు, ఆభరణాలు (దానం చేయాలి).
13.10.9
वाहनानि च यानानि योगात्मनि तपोधने ।
अग्नीनुपशयानस्य राज्ञः पौरुषमेव च ॥ १३.१०.९ ॥
యోగాత్ముడికి, తపస్సే ధనమైనవానికి వాహనాలు, రథాలు (దానం చేయాలి); అగ్నులను సేవించే రాజుకు పౌరుషం (ఫలితంగా లభిస్తుంది).
13.10.10
रसानां प्रतिसंहारे सौभाग्यमनुगच्छति ।
आमिषप्रतिसंहारे पशून्पुत्रांश्च विन्दति ॥ १३.१०.१० ॥
రుచులను త్యజించడంతో సౌభాగ్యం వెంట వస్తుంది; మాంసాన్ని త్యజించడంతో పశువులను, కుమారులను పొందుతాడు.
13.10.11
अवाक्शिरास्तु यो लम्बेदुदवासं च यो वसेत् ।
मण्डूकशायी च नरो लभते चेप्सितां गतिम् ॥ १३.१०.११ ॥
తల కిందకు వేలాడేవాడు, నీటిలో నివసించేవాడు, కప్పలా నిద్రించేవాడు — ఇటువంటి మనిషి కోరిన గతిని పొందుతాడు.
13.10.12
पाद्यमासनमेवाथ दीपमन्नं प्रतिश्रयम् ।
दद्यादतिथिपूजार्थं स यज्ञः पञ्चदक्षिणः ॥ १३.१०.१२ ॥
అతిథి సత్కారం కోసం పాద్యం (కాళ్లు కడుగుటకు నీరు), ఆసనం, దీపం, అన్నం, ఆశ్రయం ఇవ్వాలి; అది ఐదు దక్షిణలతో కూడిన యజ్ఞం.
13.10.13
वीरासनं वीरशय्यां वीरस्थानमुपासतः ।
अक्षयास्तस्य वै लोकाः सर्वकामगमास्तथा ॥ १३.१०.१३ ॥
వీరాసనం, వీరశయ్య, వీరస్థానాన్ని ఉపాసించేవానికి అక్షయ లోకాలు లభిస్తాయి; అవి సర్వకామాలను తీర్చేవి కూడా.
13.10.14
धनं लभेत दानेन मौनेनाज्ञां विशांपते ।
उपभोगांश्च तपसा ब्रह्मचर्येण जीवितम् ॥ १३.१०.१४ ॥
దానంతో ధనం లభిస్తుంది; మౌనంతో ఆజ్ఞాధికారం లభిస్తుంది, ప్రజాపతీ; తపస్సుతో భోగాలు, బ్రహ్మచర్యంతో దీర్ఘాయువు లభిస్తాయి.
13.10.15
रूपमैश्वर्यमारोग्यमहिंसाफलमश्नुते ।
फलमूलाशिनो राज्यं स्वर्गः पर्णाशिनां भवेत् ॥ १३.१०.१५ ॥
అహింస ఫలంగా రూపం, ఐశ్వర్యం, ఆరోగ్యం పొందుతాడు; ఫల మూలాలు తినేవారికి రాజ్యం, ఆకులు తినేవారికి స్వర్గం కలుగుతాయి.
13.10.16
प्रायोपवेशिनो राजन्सर्वत्र सुखमुच्यते ।
गवाढ्यः शाकदीक्षायां स्वर्गगामी तृणाशनः ॥ १३.१०.१६ ॥
రాజా, ప్రాయోపవేశం చేసేవానికి అన్నిచోట్ల సుఖం కలుగుతుందని చెప్పబడింది; శాకదీక్షలో గోసంపదతో సమృద్ధుడవుతాడు; గడ్డి తినేవాడు స్వర్గానికి వెళ్తాడు.
13.10.17
स्त्रियस्त्रिषवणं स्नात्वा वायुं पीत्वा क्रतुं लभेत् ।
स्वर्गं सत्येन लभते दीक्षया कुलमुत्तमम् ॥ १३.१०.१७ ॥
స్త్రీ మూడు సంధ్యలలో స్నానం చేసి, వాయువునే పానం చేసి క్రతు ఫలాన్ని పొందుతుంది; సత్యంతో స్వర్గాన్ని, దీక్షతో ఉత్తమ కులాన్ని పొందుతుంది.
13.10.18
सलिलाशी भवेद्यस्तु सदाग्निः संस्कृतो द्विजः ।
मरुत्साधयतो राज्यं नाकपृष्ठमनाशिने ॥ १३.१०.१८ ॥
ఎల్లప్పుడూ అగ్నితో సంస్కరింపబడిన, కేవలం నీరు త్రాగే ద్విజుడు మరుత్తుల ద్వారా రాజ్యాన్ని సాధిస్తాడు; వృథా చేయనివానికి స్వర్గపు ఉపరిభాగం లభిస్తుంది.
13.10.19
उपवासं च दीक्षायामभिषेकं च पार्थिव ।
कृत्वा द्वादशवर्षाणि वीरस्थानाद्विशिष्यते ॥ १३.१०.१९ ॥
ఓ రాజా! దీక్షలో ఉపవాసం, అభిషేకం చేసి పన్నెండు సంవత్సరాలు (తపస్సు చేయడం) వీరస్థానం కంటే శ్రేష్ఠమైనది.
13.10.20
अधीत्य सर्ववेदान्वै सद्यो दुःखाद्विमुच्यते ।
तत्पाठधारणात्स्वर्गमर्थज्ञानात्परां गतिम् ॥ १३.१०.२० ॥
అన్ని వేదాలను అధ్యయనం చేసినవాడు వెంటనే దుఃఖం నుండి విముక్తుడవుతాడు; వాటి పఠనం, ధారణల వల్ల స్వర్గం, అర్థజ్ఞానం వల్ల పరమగతి లభిస్తుంది.
13.10.21
वितृष्णानां वेदजपात्स्वर्गमोक्षफलं स्मृतम् ।
मानसं हि चरन्धर्म स्वर्गलोकमुपाश्नुते ॥ १३.१०.२१ ॥
కోరికలు లేనివారికి వేదజపం వల్ల స్వర్గం, మోక్షం అనే ఫలం కలుగుతుందని చెప్పబడింది; మనసుతో ధర్మాన్ని ఆచరించేవాడు స్వర్గలోకాన్ని పొందుతాడు.
13.10.22
या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः ।
योसौप्राणान्तिकोरोगस्तांतृष्णां त्यजतः सुखं ॥ १३.१०.२२ ॥
మూర్ఖులకు విడిచిపెట్టడం కష్టమైనది, వృద్ధాప్యంలోనూ క్షీణించనిది, ప్రాణాంతకమైన రోగం వంటిది అయిన ఆ తృష్ణను విడిచినవానికి సుఖం కలుగుతుంది.
13.10.23
यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विन्दति मातरम् ।
एवं पूर्वकृतं कर्म कर्तारमनुगच्छति ॥ १३.१०.२३ ॥
వేయి ఆవులలో దూడ తన తల్లిని కనుగొన్నట్లు, ముందు చేసిన కర్మ కర్తను వెంబడిస్తుంది.
13.10.24
अचोद्यमानानि यथा पुष्पाणि च फलानि च ।
स्वकालं नातिवर्तन्ते तथा कर्म पुराकृतम् ॥ १३.१०.२४ ॥
పువ్వులు, పండ్లు ప్రేరేపించకపోయినా తమ కాలాన్ని అతిక్రమించనట్లే, ముందు చేసిన కర్మ కూడా తన కాలాన్ని అతిక్రమించదు.
13.10.25
जीर्यन्ति जीर्यतः केशा दन्ता जीर्यन्ति जीर्यतः ।
चक्षुः श्रोत्रे च जीर्येते तृष्णैका न तु जीर्यते ॥ १३.१०.२५ ॥
వృద్ధాప్యం వచ్చినప్పుడు జుట్టు రాలుతుంది, వృద్ధాప్యం వచ్చినప్పుడు పళ్ళు ఊడుతాయి. కళ్ళు, చెవులు కూడా క్షీణిస్తాయి; కానీ ఒక్క తృష్ణ మాత్రమే ఎప్పటికీ క్షీణించదు.
13.10.26
येन प्रीणन्ति पितरस्तेन प्रीतः प्रजापतिः ।
माता च येन प्रीणाति पृथिवी तेन पूजिता।
येन प्रीणात्युपाध्यायस्तेन स्याद्ब्रह्म पूजितम् ॥ १३.१०.२६ ॥
దేని వలన పితరులు సంతోషిస్తారో, దాని వలన ప్రజాపతి కూడా సంతోషిస్తాడు. దేని వలన తల్లి సంతోషిస్తుందో, దాని వలన భూమి పూజించబడుతుంది. దేని వలన గురువు సంతోషిస్తాడో, దాని వలన బ్రహ్మ (వేదం) పూజించబడుతుంది.
13.10.27
सर्वे तस्यादृता धर्मा यस्यैते त्रय आदृताः ।
अनादृतास्तु यस्यैते सर्वास्तस्याफलाः क्रियाः ॥ १३.१०.२७ ॥
ఈ మూడింటిని ఎవరు గౌరవిస్తారో, వారికి ధర్మాలన్నీ గౌరవనీయమవుతాయి. కానీ ఈ మూడింటిని ఎవరు నిర్లక్ష్యం చేస్తారో, వారి కర్మలన్నీ ఫలించవు.
13.10.28
भीष्मस्यैतद्वचः श्रुत्वा विस्मिताः कुरुपुङ्गवाः ।
आसन्प्रहृष्टमनसः प्रीतिमन्तोऽभवंस्तदा ॥ १३.१०.२८ ॥
భీష్ముని ఈ మాటలు విని కురువంశ శ్రేష్ఠులు విస్మయం చెందారు. అప్పుడు వారి మనసులు సంతోషంతో నిండి, వారు ఆనందించారు.
13.10.29
यन्मन्त्रे भवति वृथोपयुज्यमाने ।
यत्सोमे भवति वृथाऽभिषूयमाणे।
यच्चाग्नौ भवति वृथाऽभिहूयमाने ।
तत्सर्वं भवति वृथाऽभिधीयमाने ॥ १३.१०.२९ ॥
మంత్రం వృథాగా ప్రయోగించబడినప్పుడు ఏది వ్యర్థమవుతుందో, సోమం వృథాగా పిండబడినప్పుడు ఏది వ్యర్థమవుతుందో, అగ్నిలో వృథాగా హోమం చేయబడినప్పుడు ఏది వ్యర్థమవుతుందో — అదంతా వృథా అవుతుంది; వృథాగా పఠించబడినప్పుడు.
13.10.30
इत्येतदृषिणा प्रोक्तमुक्तवानस्मि भारत ।
शुभाशुभफलप्राप्तौ किमतः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.१०.३० ॥
ఓ భారతా! ఋషి ఇలా చెప్పాడు, నేనూ ఇదే చెప్పాను. శుభ, అశుభ ఫలాల ప్రాప్తి గురించి దీనికి మించి నీవు ఏమి వినాలనుకుంటున్నావు?