ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.10.1
कर्मणां च समस्तानां फलिनां भरतर्षभ ।
फलानि महतां श्रेष्ट प्रब्रूहि परिपृच्छतः ॥ १३.१०.१ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଫଳଦାୟୀ ସମସ୍ତ କର୍ମର ଫଳ କ'ଣ? ହେ ମହାପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପଚାରୁଥିବା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
13.10.2
हन्त ते कथयिष्यामि यन्मां पृच्छसि भारत ।
रहस्यं यदृषीणां तु तच्छृणुष्व युधिष्ठिर।
या गतिः प्राप्यते येन प्रेत्यभावे चिरेप्सिता ॥ १३.१०.२ ॥
ଭଲ, ତୁମେ ମୋତେ ଯାହା ପଚାରୁଛ ତାହା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ହେ ଭାରତ। ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଋଷିମାନଙ୍କର ଯେଉଁ ରହସ୍ୟ, ତାହା ଶୁଣ — ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଯେଉଁ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଯାହା ଦୀର୍ଘକାଳରୁ ଇଚ୍ଛିତ।
13.10.3
येनयेन शरीरेण यद्यत्कर्म करोति यः ।
तेनतेन शरीरेण तत्तत्फलमुपाश्नुते ॥ १३.१०.३ ॥
ଯେଉଁ ଶରୀରରେ ଯେ ଯେଉଁ କର୍ମ କରେ, ସେହି ଶରୀରରେ ତାହାର ସେହି ଫଳ ସେ ଭୋଗେ।
13.10.4
यस्यांयस्यामवस्थायां यत्करोति शुभाशुभम् ।
तस्यांतस्यामवस्थायां भुङ्क्ते जन्मनिजन्मनि ॥ १३.१०.४ ॥
ଯେଉଁ ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ଯେ ଶୁଭ ବା ଅଶୁଭ କର୍ମ କରେ, ସେହି ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ ଜନ୍ମ ଜନ୍ମରେ ସେ ତାହାର ଫଳ ଭୋଗେ।
13.10.5
न नश्यति कृतं कर्म चित्तपञ्चेन्द्रियैरिह ।
ते ह्यस्य साक्षिणो नित्यं षष्ठ आत्मा शुभाशुभे ॥ १३.१०.५ ॥
ଏଠାରେ ମନ ଓ ପାଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା କୃତ କର୍ମ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ; ସେମାନେ ସର୍ବଦା ତାହାର ସାକ୍ଷୀ, ଷଷ୍ଠ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟ ଶୁଭାଶୁଭର ସାକ୍ଷୀ।
13.10.6
चक्षुर्दद्यान्मनो दद्याद्वाचं दद्याच्च सूनृताम् ।
अनुव्रजेदुपासीत स यज्ञः पञ्चदक्षिणः ॥ १३.१०.६ ॥
ଆଖି ଦିଅନ୍ତୁ, ମନ ଦିଅନ୍ତୁ, ମଧୁର ସତ୍ୟ ବାଣୀ ଦିଅନ୍ତୁ; ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ, ସେବା କରନ୍ତୁ — ସେହି ପଞ୍ଚଦକ୍ଷିଣ ଯଜ୍ଞ।
13.10.7
यो दद्यादपरिक्लिष्टमन्नमध्वनि वर्तते ।
श्रान्तायादृष्टपूर्वाय तस्य पुण्यफलं महत् ॥ १३.१०.७ ॥
ପଥରେ କ୍ଳାନ୍ତ, ପୂର୍ବେ କେବେ ନ ଦେଖା ଯାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଯିଏ ସହଜରେ ଅନ୍ନ ଦିଏ, ତା'ର ମହାନ ପୁଣ୍ୟଫଳ ମିଳେ।
13.10.8
स्थण्डिलेषु शयानानां गृहाणि शयनानि च ।
चीरवल्कलसंवीते वासांस्याभरणानि च ॥ १३.१०.८ ॥
ଭୂମିରେ ଶୋଉଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଘର ଓ ଶଯ୍ୟା, ଏବଂ ଚୀର-ବଲ୍କଳରେ ଆବୃତ ଲୋକଙ୍କୁ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର (ଦାନ କରିବା ଉଚିତ)।
13.10.9
वाहनानि च यानानि योगात्मनि तपोधने ।
अग्नीनुपशयानस्य राज्ञः पौरुषमेव च ॥ १३.१०.९ ॥
ଯୋଗାତ୍ମା ଓ ତପସ୍ୟା ଯାହାର ଧନ ତାକୁ ବାହନ ଓ ରଥ; ଅଗ୍ନିସେବା କରୁଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ପୌରୁଷ (ଫଳ ରୂପେ ମିଳେ)।
13.10.10
रसानां प्रतिसंहारे सौभाग्यमनुगच्छति ।
आमिषप्रतिसंहारे पशून्पुत्रांश्च विन्दति ॥ १३.१०.१० ॥
ରସ ତ୍ୟାଗରେ ସୌଭାଗ୍ୟ ପଛେ ଆସେ; ମାଂସ ତ୍ୟାଗରେ ପଶୁ ଓ ପୁତ୍ର ମିଳନ୍ତି।
13.10.11
अवाक्शिरास्तु यो लम्बेदुदवासं च यो वसेत् ।
मण्डूकशायी च नरो लभते चेप्सितां गतिम् ॥ १३.१०.११ ॥
ଯେ ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ କରି ଝୁଲେ, ଯେ ଜଳରେ ବାସ କରେ, ଓ ଯେ ବେଙ୍ଗ ପରି ଶୋଏ — ସେ ମଣିଷ ଇଚ୍ଛିତ ଗତି ପାଏ।
13.10.12
पाद्यमासनमेवाथ दीपमन्नं प्रतिश्रयम् ।
दद्यादतिथिपूजार्थं स यज्ञः पञ्चदक्षिणः ॥ १३.१०.१२ ॥
ଅତିଥି ପୂଜା ପାଇଁ ପାଦ୍ୟ (ପାଦ ଧୁଆ ଜଳ), ଆସନ, ଦୀପ, ଅନ୍ନ ଓ ଆଶ୍ରୟ ଦେବା ଉଚିତ; ତାହା ପଞ୍ଚଦକ୍ଷିଣ ଯଜ୍ଞ।
13.10.13
वीरासनं वीरशय्यां वीरस्थानमुपासतः ।
अक्षयास्तस्य वै लोकाः सर्वकामगमास्तथा ॥ १३.१०.१३ ॥
ବୀରାସନ, ବୀରଶଯ୍ୟା ଓ ବୀରସ୍ଥାନର ଉପାସନା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି; ସେଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବକାମଦାୟୀ।
13.10.14
धनं लभेत दानेन मौनेनाज्ञां विशांपते ।
उपभोगांश्च तपसा ब्रह्मचर्येण जीवितम् ॥ १३.१०.१४ ॥
ଦାନରେ ଧନ ମିଳେ; ମୌନରେ ଆଜ୍ଞା (ଅଧିକାର) ମିଳେ, ହେ ପ୍ରଜାପତେ; ତପସ୍ୟାରେ ଭୋଗ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳେ।
13.10.15
रूपमैश्वर्यमारोग्यमहिंसाफलमश्नुते ।
फलमूलाशिनो राज्यं स्वर्गः पर्णाशिनां भवेत् ॥ १३.१०.१५ ॥
ଅହିଂସାର ଫଳରେ ରୂପ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ମିଳେ; ଫଳମୂଳ ଖାଉଥିବାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ପତ୍ର ଖାଉଥିବାଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ।
13.10.16
प्रायोपवेशिनो राजन्सर्वत्र सुखमुच्यते ।
गवाढ्यः शाकदीक्षायां स्वर्गगामी तृणाशनः ॥ १३.१०.१६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରାୟୋପବେଶନକାରୀଙ୍କୁ ସର୍ବତ୍ର ସୁଖ କୁହାଯାଏ; ଶାକଦୀକ୍ଷାରେ ଗୋଧନରେ ସମୃଦ୍ଧ ହୁଏ; ତୃଣଭୋଜୀ ସ୍ୱର୍ଗଗାମୀ ହୁଏ।
13.10.17
स्त्रियस्त्रिषवणं स्नात्वा वायुं पीत्वा क्रतुं लभेत् ।
स्वर्गं सत्येन लभते दीक्षया कुलमुत्तमम् ॥ १३.१०.१७ ॥
ସ୍ତ୍ରୀ ତିନି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସ୍ନାନ କରି, ବାୟୁ ପାନ କରି କ୍ରତୁ (ଯଜ୍ଞ) ଫଳ ପାଏ; ସତ୍ୟରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଦୀକ୍ଷାରେ ଉତ୍ତମ କୁଳ ପାଏ।
13.10.18
सलिलाशी भवेद्यस्तु सदाग्निः संस्कृतो द्विजः ।
मरुत्साधयतो राज्यं नाकपृष्ठमनाशिने ॥ १३.१०.१८ ॥
ଯିଏ ସଦା ଅଗ୍ନିରେ ସଂସ୍କୃତ ଦ୍ୱିଜ ଏବଂ କେବଳ ଜଳ ପାନ କରେ, ସେ ମରୁତ୍ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟ ସାଧେ; ଯେ ନଷ୍ଟ କରେ ନାହିଁ ତାକୁ ସ୍ୱର୍ଗର ଉପରିଭାଗ ମିଳେ।
13.10.19
उपवासं च दीक्षायामभिषेकं च पार्थिव ।
कृत्वा द्वादशवर्षाणि वीरस्थानाद्विशिष्यते ॥ १३.१०.१९ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଦୀକ୍ଷାରେ ଉପବାସ ଓ ଅଭିଷେକ କରି ବାର ବର୍ଷ (ତପସ୍ୟା କରିବା) ବୀରସ୍ଥାନଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
13.10.20
अधीत्य सर्ववेदान्वै सद्यो दुःखाद्विमुच्यते ।
तत्पाठधारणात्स्वर्गमर्थज्ञानात्परां गतिम् ॥ १३.१०.२० ॥
ସମସ୍ତ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଲେ ମଣିଷ ତୁରନ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ସେଗୁଡ଼ିକର ପାଠ ଓ ଧାରଣରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ଅର୍ଥଜ୍ଞାନରେ ପରମ ଗତି।
13.10.21
वितृष्णानां वेदजपात्स्वर्गमोक्षफलं स्मृतम् ।
मानसं हि चरन्धर्म स्वर्गलोकमुपाश्नुते ॥ १३.१०.२१ ॥
ତୃଷ୍ଣାରହିତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ବେଦଜପରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ରୂପ ଫଳ ମିଳେ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ମନରେ ଧର୍ମ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପାଏ।
13.10.22
या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः ।
योसौप्राणान्तिकोरोगस्तांतृष्णां त्यजतः सुखं ॥ १३.१०.२२ ॥
ମୂର୍ଖମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଛାଡ଼ିବା କଷ୍ଟକର, ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଜୀର୍ଣ୍ଣ ନ ହେଉଥିବା, ପ୍ରାଣାନ୍ତକ ରୋଗ ପରି ଯେଉଁ ତୃଷ୍ଣା, ତାକୁ ତ୍ୟାଗକାରୀଙ୍କୁ ସୁଖ।
13.10.23
यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विन्दति मातरम् ।
एवं पूर्वकृतं कर्म कर्तारमनुगच्छति ॥ १३.१०.२३ ॥
ହଜାର ଗାଈ ମଧ୍ୟରେ ବାଛୁରୀ ଯେପରି ନିଜ ମାଆକୁ ପାଏ, ସେହିପରି ପୂର୍ବେ କରାଯାଇଥିବା କର୍ମ କର୍ତ୍ତାଙ୍କ ପଛେ ଯାଏ।
13.10.24
अचोद्यमानानि यथा पुष्पाणि च फलानि च ।
स्वकालं नातिवर्तन्ते तथा कर्म पुराकृतम् ॥ १३.१०.२४ ॥
ଫୁଲ ଓ ଫଳ ପ୍ରେରଣା ବିନା ମଧ୍ୟ ନିଜ ସମୟ ଲଙ୍ଘନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେହିପରି ପୂର୍ବେ କରାଯାଇଥିବା କର୍ମ ମଧ୍ୟ ନିଜ ସମୟ ଲଙ୍ଘନ କରେ ନାହିଁ।
13.10.25
जीर्यन्ति जीर्यतः केशा दन्ता जीर्यन्ति जीर्यतः ।
चक्षुः श्रोत्रे च जीर्येते तृष्णैका न तु जीर्यते ॥ १३.१०.२५ ॥
ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ କେଶ ଧଳା ହୁଏ, ଦାନ୍ତ ଖସେ। ଆଖି ଓ କାନ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୀଣ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ତୃଷ୍ଣା କେବେ ବି ଜୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ନାହିଁ।
13.10.26
येन प्रीणन्ति पितरस्तेन प्रीतः प्रजापतिः ।
माता च येन प्रीणाति पृथिवी तेन पूजिता।
येन प्रीणात्युपाध्यायस्तेन स्याद्ब्रह्म पूजितम् ॥ १३.१०.२६ ॥
ଯାହାଦ୍ୱାରା ପିତୃଗଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ତାହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଜାପତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଯାହାଦ୍ୱାରା ମାତା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ତାହାଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ପୂଜିତା ହୁଅନ୍ତି। ଯାହାଦ୍ୱାରା ଉପାଧ୍ୟାୟ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ତାହାଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମ (ବେଦ) ପୂଜିତ ହୁଏ।
13.10.27
सर्वे तस्यादृता धर्मा यस्यैते त्रय आदृताः ।
अनादृतास्तु यस्यैते सर्वास्तस्याफलाः क्रियाः ॥ १३.१०.२७ ॥
ଯାହାର ପାଇଁ ଏହି ତିନିଟି ଆଦରଣୀୟ, ତାହାର ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଆଦରଣୀୟ। କିନ୍ତୁ ଯାହାର ପାଇଁ ଏହି ତିନିଟି ଅନାଦୃତ, ତାହାର ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ନିଷ୍ଫଳ ହୁଏ।
13.10.28
भीष्मस्यैतद्वचः श्रुत्वा विस्मिताः कुरुपुङ्गवाः ।
आसन्प्रहृष्टमनसः प्रीतिमन्तोऽभवंस्तदा ॥ १३.१०.२८ ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ। ତହିଁରେ ସେମାନଙ୍କ ମନ ହର୍ଷିତ ହେଲା ଏବଂ ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
13.10.29
यन्मन्त्रे भवति वृथोपयुज्यमाने ।
यत्सोमे भवति वृथाऽभिषूयमाणे।
यच्चाग्नौ भवति वृथाऽभिहूयमाने ।
तत्सर्वं भवति वृथाऽभिधीयमाने ॥ १३.१०.२९ ॥
ମନ୍ତ୍ର ବୃଥା ପ୍ରୟୋଗ ହେଲେ ଯାହା ବୃଥା ହୁଏ, ସୋମ ବୃଥା ନିଙ୍ଗାଗଲେ ଯାହା ବୃଥା ହୁଏ, ଅଗ୍ନିରେ ବୃଥା ହୋମ କଲେ ଯାହା ବୃଥା ହୁଏ — ସେ ସବୁ ବୃଥା ହୁଏ, ବୃଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
13.10.30
इत्येतदृषिणा प्रोक्तमुक्तवानस्मि भारत ।
शुभाशुभफलप्राप्तौ किमतः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.१०.३० ॥
ହେ ଭାରତ! ଋଷି ଏହା କହିଲେ ଏବଂ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହା କହିଲି। ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତି ବିଷୟରେ ଏହାର ପରେ ତୁମେ କ'ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର?