ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.106.1
दत्तानां फलसम्प्राप्तिं गवां प्रब्रूहि मेऽनघ ।
विस्तरेण महाबाहो न हि तृप्यामि कथ्यताम् ॥ १३.१०६.१ ॥
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਊਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਫਲ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ; ਮੈਂ ਅਜੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।
13.106.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
ऋषेरौद्दालकेर्वाक्यं नाचिकेतस्य चोभयोः ॥ १३.१०६.२ ॥
ਇੱਥੇ ਵੀ ਲੋਕ ਇਹ ਪੁਰਾਤਨ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ: ਰਿਸ਼ੀ ਔਦਾਲਕਿ ਅਤੇ ਨਾਚਿਕੇਤ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ।
13.106.3
ऋषिरौद्दालकिर्दीक्षामुपगम्य ततः सुतम् ।
त्वं मामुपचरस्वेति नाचिकेतमभाषत ॥ १३.१०६.३ ॥
ਰਿਸ਼ੀ ਔਦਾਲਕਿ ਨੇ ਦੀਖਿਆ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਚਿਕੇਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰ।"
13.106.4
समाप्ते नियमे तस्मिन्महर्षिः पुत्रमब्रवीत् ।
उपस्पर्शनसक्तस्य स्वाध्यायाभिरतस्य च ॥ १३.१०६.४ ॥
ਉਸ ਨਿਯਮ ਦੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ; ਜੋ ਆਚਮਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਸਵਾਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਰਤ ਸੀ।
13.106.5
इध्मा दर्भाः सुमनसः कलशश्चाभितो जलम् ।
विस्मृतं मे तदादाय नदीतीरादिहाव्रज ॥ १३.१०६.५ ॥
ਸਮਿਧਾਂ, ਦਰਭ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਚੁਫੇਰੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਕਲਸ਼—ਮੈਂ ਉਹ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਉਹ ਲੈ ਕੇ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਵਾਪਸ ਆ।
13.106.6
गत्वानवाप्य तत्सर्वं नदीवेगसमाप्लुतम् ।
न पश्यामि तदित्येवं पितरं सोऽब्रवीन्मुनिः ॥ १३.१०६.६ ॥
"ਜਾ ਕੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ; ਨਦੀ ਦੇ ਵੇਗ ਵਿੱਚ ਰੁੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ," ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
13.106.7
क्षुत्पिपासाश्रमाविष्टो मुनिरौद्दालकिस्तदा ।
यमं पश्येति तं पुत्रमशपत्क्रोधमूर्च्छितः ॥ १३.१०६.७ ॥
ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਮੁਨੀ ਔਦ੍ਦਾਲਕਿ ਨੇ ਉਦੋਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ, "ਯਮ ਨੂੰ ਵੇਖ।"
13.106.8
तथा स पित्राऽभिहतो वाग्वज्रेण कृताञ्जलिः ।
प्रसीदेति ब्रुवन्नेव गतसत्वोऽपतद्भुवि ॥ १३.१०६.८ ॥
ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਚਨ-ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਾਇਲ ਹੋਇਆ ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ "ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ" ਕਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੋਸ਼ ਗਵਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
13.106.9
नाचिकेतं प्रिता दृष्ट्वा पतितं दुःखमूर्च्छितः ।
किं मया कृतमित्युक्त्वा निपपात महीतले ॥ १३.१०६.९ ॥
ਨਾਚਿਕੇਤ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਪਿਤਾ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ, "ਮੈਂ ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ?" ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
13.106.10
तस्य दुःखपरीतस्य स्वं पुत्रमनुशोचतः ।
व्यतीतं तदहःशेषं सा चोग्रा तत्र शर्वरी ॥ १३.१०६.१० ॥
ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੇ ਉਸ ਦਾ ਦਿਨ ਦਾ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਬੀਤ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਤ ਵੀ।
13.106.11
पित्र्येणाश्रुप्रपातेन नाचिकेतः कुरूद्वह ।
प्रास्यन्दच्छयने कौश्ये वृष्ट्या सस्यमिवाप्लुतम् ॥ १३.१०६.११ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਅੱਥਰੂਆਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਨਾਚਿਕੇਤ ਰੇਸ਼ਮੀ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਫ਼ਸਲ ਵਾਂਗ ਭਿੱਜ ਗਿਆ।
13.106.12
स पर्यपृच्छत्तं पुत्रं श्लाघ्यं पर्यागतं पुनः ।
दिव्यैर्गन्धैः समादिग्धं क्षीणस्वप्नमिवोत्थितम् ॥ १३.१०६.१२ ॥
ਵਾਪਸ ਆਏ ਉਸ ਸ਼ਲਾਘਾਯੋਗ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ; ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ ਲਿੱਪਿਆ, ਸੁਪਨਾ ਮੁੱਕਣ ਨਾਲ ਉੱਠੇ ਵਾਂਗ ਉਹ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ।
13.106.13
अपि पुत्र जिता लोकाः शुभास्ते स्वेन कर्मणा ।
दिष्ट्या चासि पुनः प्राप्तो न हि ते मानुषं वपुः ॥ १३.१०६.१३ ॥
ਪੁੱਤਰ, ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਏ? ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਫਿਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਹੁਣ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।
13.106.14
प्रत्यक्षदार्शी सर्वस्य वित्रा पृष्टो महात्मना ।
अभ्युत्थाय पितुर्मध्ये महर्षीणां न्यवेदयत् ॥ १३.१०६.१४ ॥
ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਤੱਖ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਠ ਕੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ।
13.106.15
कुर्वन्मवच्छासनमाशु यातो ।
ह्यहं विशालां रुचिरप्रभासाम्।
वैवस्वतीं प्राप्य सभामवश्यं ।
सहस्रशो योजनहैमभौमाम् ॥ १३.१०६.१५ ॥
ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਝਟਪਟ ਗਿਆ; ਜ਼ਰੂਰ ਵੈਵਸਵਤ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ — ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਜਨ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
13.106.16
दृष्टैव मामभिमुखमापतन्तं ।
गृहं निवेद्यासनमादिदेश।
वैवस्वतोऽर्घ्यादिभिरर्हणैश्च ।
भवत्कृते पूजयामास मां साः ॥ १३.१०६.१६ ॥
ਮੈਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਵੈਵਸਵਤ ਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਕੇ ਆਸਣ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ; ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਅਰਘ ਆਦਿ ਸਤਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ।
13.106.17
ततस्त्वहं तं शनकैरवोचं ।
वृतः सदस्यैरभिपूज्यमानः।
प्राप्तोऽस्मि ते विषयं धर्मराज ।
लोकानर्हो यानहं तान्विधत्स्व ॥ १३.१०६.१७ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਆਖਿਆ, ਸਭਾਸਦਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ: 'ਹੇ ਧਰਮਰਾਜ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਿਯਤ ਕਰੋ।'
13.106.18
यमोऽब्रवीन्मां न मृतोसि सौम्य ।
यमं पश्येत्याह स त्वां तपस्वी।
पिता प्रदीप्ताग्निसमानतेजा ।
न तत्छक्यमनृतं विप्र कर्तुम् ॥ १३.१०६.१८ ॥
ਯਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੌਮ੍ਯ, ਤੂੰ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈਂ। ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਪਿਤਾ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਯਮ ਨੂੰ ਵੇਖ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਝੂਠ ਬੋਲਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
13.106.19
दृष्टस्तेऽहं प्रतिगच्छस्व तात ।
शोचत्यसौ तव देहस्य कर्ता।
ददानि किञ्चापि मनःप्रणीतं ।
प्रियातिथेस्तव कामान्वृणीष्व ॥ १३.१०६.१९ ॥
"ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਪੁੱਤਰ, ਹੁਣ ਵਾਪਸ ਜਾ। ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਕਰਤਾ ਸੋਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਨ ਜੋ ਚਾਹੇ ਉਹ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਪਿਆਰੇ ਮਹਿਮਾਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਚੁਣ।"
13.106.20
तेनैवमुक्तस्तमहं प्रत्यवोचं ।
प्राप्तोस्मि ते विषयं दुर्निवर्त्यम्।
इच्छाम्यहं पुण्यकृतां समृद्धाँ-
ल्लोकान्द्रष्टुं यदि तेऽहं वरार्हः ॥ १३.१०६.२० ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੋਂ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਵਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਲੋਕ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
13.106.21
यानं समारोप्य तु मां स देवो ।
वाहैर्युक्तं सुप्रभं भानुमत्तम्।
संदर्शयामास तदाऽऽत्मलोका-
न्सर्वास्तथा पुण्यकृतां द्विजेन्द्र ॥ १३.१०६.२१ ॥
ਉਸ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਅਤਿ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰੱਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਉਦੋਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵਿਖਾਏ। ਹੇ ਦਵਿਜਸ਼ਰੇਸ਼ਠ।
13.106.22
अपश्यं तत्र वेश्मानि तैजसानि महात्मनाम् ।
नानासंस्थानरूपाणि सर्वरत्नमयानि च ॥ १३.१०६.२२ ॥
ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਤੇਜਸਵੀ ਨਿਵਾਸ ਵੇਖੇ। ਉਹ ਅਨੇਕ ਆਕਾਰਾਂ ਤੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ।
13.106.23
चन्द्रमण्डलशुभ्राणि किंकिणीजालवन्ति च ।
अनेकशतभौमानि सान्तर्जलवनानि च ॥ १३.१०६.२३ ॥
ਉਹ ਚੰਦਰਮੰਡਲ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਛੋਟੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਸੈਂਕੜੇ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਪਾਣੀ ਤੇ ਬਣ ਸਨ।
13.106.24
वैडूर्यार्कप्रकाशानि रूप्यरुक्ममयानि च ।
तरुणादित्यवर्णानि स्थावराणि चराणि च ॥ १३.१०६.२४ ॥
ਉਹ ਵੈਡੂਰਿਆ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਸਨ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਸਥਿਰ ਤੇ ਚਲਦੇ ਦੋਵੇਂ ਸਨ।
13.106.25
भक्ष्यभोज्यमयाञ्शैलान्वासांसि शयनानि च ।
सर्वकामफलांश्चैव वृक्षान्भवनसंस्थितान् ॥ १३.१०६.२५ ॥
ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਪਹਾੜ, ਵਸਤਰ, ਸੇਜਾਂ, ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਰੁੱਖ — ਜੋ ਹਰ ਇੱਛਾ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
13.106.26
नद्यो वीथ्यः सभा वाप्यो दीर्घिकाश्चैव सर्वशः ।
घोषवन्ति च यानानि युक्तान्धथ सहस्रशः ॥ १३.१०६.२६ ॥
ਨਦੀਆਂ, ਗਲੀਆਂ, ਸਭਾਵਾਂ, ਬਾਉਲੀਆਂ, ਲੰਮੇ ਤਲਾਅ — ਹਰ ਥਾਂ; ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਸਵਾਰੀਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੁੜੀਆਂ।
13.106.27
क्षीरस्रवा वै सरितो गिरींश्च ।
सर्पिस्तथा विमलं चापि तोयम्।
वैवस्वतस्यानुमतांश्च देशा-
नदृष्टपूर्वान्सुबहूनपश्यम् ॥ १३.१०६.२७ ॥
ਦੁੱਧ ਵਹਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜ, ਘਿਓ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਵੀ; ਵੈਵਸਵਤ (ਯਮ) ਦੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਦੇਸ਼, ਜੋ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ ਸਨ, ਬਹੁਤੇ ਮੈਂ ਵੇਖੇ।
13.106.28
सर्वान्दृष्ट्वा तदहं धर्मराज-
मवोचं वै सर्वदेवं सहिष्णुम्।
क्षीरस्यैताः सर्पिषश्चैव नद्यः ।
शश्वत्स्रोताः कस्य भोज्याः प्रवृत्ताः ॥ १३.१०६.२८ ॥
ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ — ਸਰਵਦੇਵ ਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ — ਆਖਿਆ: ਦੁੱਧ ਤੇ ਘਿਓ ਦੀਆਂ ਇਹ ਨਦੀਆਂ, ਸਦਾ ਵਗਦੇ ਧਾਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਕਿਸ ਦੇ ਭੋਗ ਲਈ ਵਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ?
13.106.29
यमोऽब्रवीद्विद्धि भोज्यांस्त्वमेता-
न्ये दातारः साधवो गोरसानाम्।
अन्ये लोकाः शाश्वता वीतशोकैः ।
समाकीर्णा गोप्रदाने रतानाम् ॥ १३.१०६.२९ ॥
ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਯ ਜਾਣੋ। ਜੋ ਸਾਧੂ ਗੋਰਸ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਸਦੀਵੀ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਗੋਦਾਨ ਵਿੱਚ ਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕਰਹਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹਨ।
13.106.30
न त्वेतासां दानमात्रं प्रशस्तं ।
पात्रं कालो गोविशेषो विधिश्च।
ज्ञात्वा देयं विप्र गवान्तरं हि ।
दुःखं ज्ञातुं पावकादित्यभूतम् ॥ १३.१०६.३० ॥
ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਕੇਵਲ ਦਾਨ ਹੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਪਾਤਰ, ਕਾਲ, ਗੋ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਜਾਣ ਕੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ; ਹੋਰ ਗਊ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਅੱਗ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.106.31
स्वाध्यायवान्योऽतिमात्रं तपस्वी ।
वैतानस्थो ब्राह्मणः पात्रमासाम्।
गोषु क्षान्तं गोशरण्यं कृतज्ञं ।
वृत्तिग्लानं तादृशं पात्रमाहुः ॥ १३.१०६.३१ ॥
ਜੋ ਸਵਾਧਿਆਏ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਤਿਅੰਤ ਤਪਸਵੀ, ਵੈਤਾਨ ਅਗਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਗਊਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕ੍ਸ਼ਮਾਸ਼ੀਲ, ਗਊਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਕ੍ਰਿਤਗ੍ਯ ਅਤੇ ਜੀਵਿਕਾ ਨਾਲ ਥੱਕਿਆ — ਅਜਿਹੇ ਨੂੰ ਪਾਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.106.32
कृच्छ्रोत्सृष्टाः पोष्णाभ्यागताश्च ।
द्वारैरेतैर्गोविशेषाः प्रशस्ताः।
अन्तर्जाताः सुक्रयज्ञानलब्धाः ।
प्राणक्रीताः सोदकाः सोद्वहाश्च ॥ १३.१०६.३२ ॥
ਕਸ਼ਟ ਨਾਲ ਛੱਡੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਪਾਲਣ ਲਈ ਆਈਆਂ — ਇਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗਊਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਿਸਮਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਹਨ: ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀਆਂ, ਚੰਗੀ ਖਰੀਦ ਜਾਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਤੇ ਖਰੀਦੀਆਂ, ਪਾਣੀ ਸਹਿਤ, ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਯੋਗ।
13.106.33
तिस्रो रात्र्यस्त्वद्भिरुपोष्य भूमौ ।
तृप्ता गावस्तर्पितेभ्यः प्रदेयाः।
वत्सैः प्रीताः सुप्रजाः सोपचारा-
स्त्र्यहं दत्त्वा गोरसैर्वर्तितव्यम् ॥ १३.१०६.३३ ॥
ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਕੇਵਲ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਪਤ ਗਾਵਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਵੱਛਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਸੰਨ, ਚੰਗੀ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੇਵਾ ਸਹਿਤ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਦੇ ਕੇ ਗੋਰਸ ਨਾਲ ਜੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.106.34
दत्त्वा धेनुं सुव्रतां साधुदोहां ।
कल्याणवत्सामपलायिनीं च।
यावन्ति रोमाणि भवन्ति तस्या-
स्तावद्वर्षाण्यश्नुते स्वर्गलोकम् ॥ १३.१०६.३४ ॥
ਚੰਗੇ ਵਰਤ ਵਾਲੀ, ਸੌਖੀ ਦੁਹਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਵੱਛੇ ਵਾਲੀ, ਨਾ ਭੱਜਣ ਵਾਲੀ ਧੇਨੂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨੇ ਵਾਲ ਹਨ, ਉਤਨੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗਲੋਕ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
13.106.35
तथाऽनड्वाहं ब्राह्मणेभ्यः प्रदाय ।
दान्तं धुर्यं बलवन्तं युवानम्।
कुलानुजीव्यं वीर्यवन्तं बृहन्तं ।
भुङ्क्ते लोकान्सम्मितान्धेनुदस्य ॥ १३.१०६.३५ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਜੂਲੇ ਵਿੱਚ ਜੁੜਨ ਯੋਗ, ਬਲਵਾਨ, ਜਵਾਨ, ਕੁਲ ਦਾ ਪਾਲਕ, ਵੀਰਜਵਾਨ, ਵੱਡਾ ਬਲਦ ਦੇ ਕੇ, ਧੇਨੂਦਾਤਾ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
13.106.36
वृद्धे ग्लाने सम्भ्रमे वा महार्थे ।
कृष्यर्थं वा हौम्यहेतोः प्रमूत्याम्।
गुर्वर्थं वा यज्ञसमाप्तये वा ।
गां वै दातुं देशकालोऽविशिष्टः ॥ १३.१०६.३६ ॥
ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ, ਰੋਗ ਵਿੱਚ, ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਮੰਤਵ ਲਈ, ਖੇਤੀ ਲਈ, ਹੋਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਣੇਪੇ ਸਮੇਂ, ਗੁਰੂ ਲਈ, ਜਾਂ ਯੱਗ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਲਈ ਗਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਦੇਸ਼-ਕਾਲ ਦਾ ਕੋਈ ਖਾਸ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
13.106.37
श्रुत्वा वैवस्वतवचस्तमहं पुनरब्रवम् ।
अगोमी गोप्रदातॄणां कथं लोकान्हि गच्छति ॥ १३.१०६.३७ ॥
ਵੈਵਸਵਤ (ਯਮ) ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਫਿਰ ਕਿਹਾ: ਜਿਸ ਕੋਲ ਗਾਂ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਵੇਗਾ?
13.106.38
ततोऽब्रवीद्यमो धीमान्गोप्रदानं ततो गतिम् ।
गोप्रदानानुकल्पात्तु गामृते सन्तु गोप्रदाः ॥ १३.१०६.३८ ॥
ਤਦ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗਊਦਾਨ ਹੀ ਉਹ ਗਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਗਊਦਾਨ ਦੇ ਬਦਲੇ, ਗਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਗਊਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਣ।
13.106.39
अलाभे यो गवां दद्याद्धृतधेनुं यतव्रतः ।
तस्यैता घृतवाहिन्यः क्षरन्ते वत्सला इव ॥ १३.१०६.३९ ॥
ਗਾਂਵਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਜੋ ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਘ੍ਰਿਤਧੇਨੂ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਘਿਉ ਵਹਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਹਨ; ਵੱਛਿਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਚੋਂਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਇਹ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
13.106.40
घृतालाभे तु यो दद्यात्तिलधेनुं यतव्रतः ।
स दुर्गात्तारितो धेन्वा क्षीरनद्यां प्रमोदते ॥ १३.१०६.४० ॥
ਘਿਉ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਜੋ ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਤਿਲਧੇਨੂ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਉਸ ਧੇਨੂ ਦੁਆਰਾ ਦੁਰਗਮ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਇਆ ਜਾ ਕੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.106.41
तिलालाभे तु यो दद्याज्जलधेनुं यतव्रतः ।
स कामप्रवहां शीतीं नदीमेतामुपाश्नुते ॥ १३.१०६.४१ ॥
ਤਿਲ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਜੋ ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਜਲਧੇਨੂ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਠੰਢੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.106.42
एवमेतानि मे तत्र धर्मराजो न्यदर्शयत् ।
दृष्ट्वा च परमं हर्षमवापमहमच्युत ॥ १३.१०६.४२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਉੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਦਿਖਾਇਆ। ਹੇ ਅਚੁਤ, ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪਰਮ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ।
13.106.43
निवेदये चाहमिमं प्रियं ते ।
क्रतुर्महानल्पधनप्रचारः।
प्राप्तो मया तात स मत्प्रसूतः ।
प्रपत्स्यते वेदविधिप्रवृत्तः ॥ १३.१०६.४३ ॥
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪਿਆਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਧਨ-ਖਰਚ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਯੱਗ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ; ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵੇਦ-ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲੇਗਾ।
13.106.44
शापो ह्ययं भवतोऽनुग्रहाय ।
प्राप्तो मया यत्र दृष्टो यमो वै।
दानव्युष्टिं तत्र दृष्ट्वा महात्म-
न्निःसंदिग्धान्दानधर्मांश्चरिष्ये ॥ १३.१०६.४४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਸਰਾਪ ਵੀ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਯਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਉੱਥੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਦਾਨ-ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਾਂਗਾ।
13.106.45
इदं च मामब्रवीद्धर्मराजः ।
पुनः पुनः सम्प्रहृष्टो महर्षे।
दानेन यः प्रयतोऽभूत्सदैव ।
विशेषतो गोप्रदानं च कुर्याम् ॥ १३.१०६.४५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੜੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਖਿਆ ਸੀ: ਜੋ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗੋਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.106.46
शुद्धो ह्यर्थो नावमन्यस्व धर्मा-
न्पात्रे देयं देशकालोपपन्ने।
तस्माद्गावस्ते नित्यमेव प्रदेया ।
माभूच्च ते संशयः कश्चिदत्र ॥ १३.१०६.४६ ॥
ਸ਼ੁੱਧ ਧਨ ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਨਾ ਕਰ; ਯੋਗ ਦੇਸ਼-ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤੇਰੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਸਦਾ ਹੀ ਦਾਨ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਰਹੇ।
13.106.47
एताः पुरा ह्यददन्नित्यमेव ।
सान्तात्मानो दानपथे निविष्टाः।
तपांस्युग्राण्यप्रतिशङ्कमाना-
स्ते वै दानं प्रददुश्चैव शक्त्या ॥ १३.१०६.४७ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਸਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਦਾਨ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਹੀ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
13.106.48
काले च शक्त्या मत्सरं वर्जयित्वा ।
शुद्धात्मानः श्रद्धिनः पुण्यशीलाः।
दत्त्वा गा वै लोकममुं प्रपन्ना ।
देदीप्यन्ते पुण्यशीलास्तु नाके ॥ १३.१०६.४८ ॥
ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਖਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ, ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਤੇ ਪੁੰਨਸ਼ੀਲ ਲੋਕ ਗਊਆਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ; ਪੁੰਨਸ਼ੀਲ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
13.106.49
एतद्दानं न्यायलब्धं द्विजेभ्यः ।
पात्रे दत्तं प्रापणीयं परीक्ष्य।
काम्याष्टम्यां वर्तितव्यं दशाहं ।
रसैर्गवां शकृता प्रस्नवैर्वा ॥ १३.१०६.४९ ॥
ਇਹ ਦਾਨ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਕਮਾਏ ਧਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਕੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਲ ਮਿਲੇ ਇਸ ਲਈ। ਇੱਛਤ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਦਸ ਦਿਨ ਗਊ ਦੇ ਰਸ, ਗੋਬਰ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.106.50
देवव्रती स्याद्वृषभप्रदानै-
र्वेदावाप्तिर्गोयुगस्य प्रदाने।
तीर्थावाप्तिर्गोप्रयुक्तप्रदाने ।
पापोत्सर्गः कपिलायाः प्रदाने ॥ १३.१०६.५० ॥
ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਵ੍ਰਤੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਗੋਯੁਗ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ; ਗਊ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ; ਕਪਿਲਾ ਗਊ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ।
13.106.51
गामप्येकां कपिलां सम्प्रदाय ।
न्यायोपेतां कलुषाद्विप्रमुच्येत्।
गवां रसात्परमं नास्ति किञ्चि-
द्गवां प्रदानं सुमहद्वदन्ति ॥ १३.१०६.५१ ॥
ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇੱਕ ਕਪਿਲਾ ਗਊ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਊ ਦੇ ਰਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ; ਗਊ ਦਾਨ ਬਹੁਤ ਮਹਾਨ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.106.52
गावो लोकांस्तारयन्ति क्षरन्त्यो ।
गावश्चान्नं संजनयन्ति लोके।
यस्तं जानन्न गवां हार्दमेति ।
स वै गन्ता निरयं पापचेताः ॥ १३.१०६.५२ ॥
ਗਾਵਾਂ ਦੁੱਧ ਵਹਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ ਜੋ ਗਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਮਨ ਵਾਲਾ ਜ਼ਰੂਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗਾ।
13.106.53
यैस्तद्दत्तं गोसहस्रं शतं वा ।
दशार्धं वा दश वा साधुवत्सम्।
अप्येका वै साधवे ब्राह्मणाय ।
सास्यामुष्मिन्पुण्यतीर्था नदी वै ॥ १३.१०६.५३ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ, ਸੌ, ਪੰਜਾਹ, ਦਸ ਗਾਵਾਂ ਜਾਂ ਚੰਗੇ ਵੱਛਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਗਾਂ ਵੀ ਸਾਧੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਲਈ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਗਾਂ ਪੁੰਨ-ਤੀਰਥਾਂ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
13.106.54
प्राप्त्या पुष्ट्या लोकसंरक्षणेन ।
गावस्तुल्याः सूर्यपादैः पृथिव्याम्।
शब्दश्चैकः संनतिश्चोपभोगा-
स्तस्माद्गोदः सूर्य इवावभाति ॥ १३.१०६.५४ ॥
ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਰੱਖਿਆ ਦੁਆਰਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗਾਵਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਬਦ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਉਪਯੋਗ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਗੋਦਾਨੀ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
13.106.55
गुरुं शिष्यो वरयेद्गोप्रदाने ।
स वै गन्ता नियतं स्वर्गमेव।
विधिज्ञानां सुमहान्धर्म एष ।
विधिं ह्याद्यं विधयः संविशन्ति ॥ १३.१०६.५५ ॥
ਗੋਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਸ਼ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਵਰੇ; ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਸਵਰਗ ਜਾਵੇਗਾ। ਵਿਧੀ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਮਹਾਨ ਧਰਮ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਦਿ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਸਮਾ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
13.106.56
इदं दानं न्यायलब्धं द्विजेभ्यः ।
पात्रे दत्त्वा प्रापयेथाः परीक्ष्य।
त्वय्याशंसन्त्यमरा दानवाश्च ।
वयं चापि प्रसृते पुण्यशीले ॥ १३.१०६.५६ ॥
ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਇਹ ਦਾਨ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਦੇ। ਯੋਗ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਪਰਖ ਕੇ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ। ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਆਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਅਸੀਂ ਵੀ, ਹੇ ਪੁੰਨਸ਼ੀਲ।
13.106.57
इत्युक्तोऽहं धर्मराजं द्विजर्षे ।
धर्मात्मानं शिरसाऽभिप्रणम्य।
अनुज्ञातस्तेन वैवस्वतेन ।
प्रत्यागमं भगवत्पादमूलम् ॥ १३.१०६.५७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਮੈਂ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ, ਉਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਵੈਵਸਵਤ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ, ਹੇ ਦਵਿਜਰਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਪੂਜਨੀਕ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਆਇਆ।