മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.106.1
दत्तानां फलसम्प्राप्तिं गवां प्रब्रूहि मेऽनघ ।
विस्तरेण महाबाहो न हि तृप्यामि कथ्यताम् ॥ १३.१०६.१ ॥
നിഷ്‌പാപനേ, മഹാബാഹുവേ, ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ട പശുക്കളാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലത്തെക്കുറിച്ച് എന്നോട് വിസ്തരിച്ച് പറയൂ; ഞാൻ ഇനിയും തൃപ്തനായിട്ടില്ല, ദയവായി പറയൂ.
13.106.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
ऋषेरौद्दालकेर्वाक्यं नाचिकेतस्य चोभयोः ॥ १३.१०६.२ ॥
ഇവിടെയും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം പറയുന്നു: ഋഷി ഔദ്ദാലകിയുടെയും നാചികേതസ്സിന്റെയും ഇരുവരുടെയും വാക്കുകൾ.
13.106.3
ऋषिरौद्दालकिर्दीक्षामुपगम्य ततः सुतम् ।
त्वं मामुपचरस्वेति नाचिकेतमभाषत ॥ १३.१०६.३ ॥
ഋഷി ഔദ്ദാലകി ദീക്ഷ സ്വീകരിച്ച ശേഷം മകൻ നാചികേതസ്സിനോട്, "നീ എനിക്ക് ശുശ്രൂഷ ചെയ്യൂ" എന്ന് പറഞ്ഞു.
13.106.4
समाप्ते नियमे तस्मिन्महर्षिः पुत्रमब्रवीत् ।
उपस्पर्शनसक्तस्य स्वाध्यायाभिरतस्य च ॥ १३.१०६.४ ॥
ആ നിയമം അവസാനിച്ചപ്പോൾ മഹർഷി തന്റെ മകനോട് പറഞ്ഞു; ആചമനത്തിൽ മുഴുകിയവനും സ്വാധ്യായത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നവനുമായിരുന്നു അവൻ.
13.106.5
इध्मा दर्भाः सुमनसः कलशश्चाभितो जलम् ।
विस्मृतं मे तदादाय नदीतीरादिहाव्रज ॥ १३.१०६.५ ॥
വിറകുകൾ, ദർഭപ്പുല്ല്, പൂക്കൾ, ചുറ്റും വെള്ളം നിറഞ്ഞ കലശം—ഞാൻ അവ മറന്നുപോയി; അവയെടുത്ത് നദീതീരത്തുനിന്ന് ഇവിടേക്ക് മടങ്ങിവരൂ.
13.106.6
गत्वानवाप्य तत्सर्वं नदीवेगसमाप्लुतम् ।
न पश्यामि तदित्येवं पितरं सोऽब्रवीन्मुनिः ॥ १३.१०६.६ ॥
"പോയിട്ടും അവയെല്ലാം കിട്ടിയില്ല; നദിയുടെ ഒഴുക്കിൽ ഒലിച്ചുപോയിരിക്കുന്നു; ഞാൻ അവയെ കാണുന്നില്ല" എന്ന് ആ മുനി പിതാവിനോട് പറഞ്ഞു.
13.106.7
क्षुत्पिपासाश्रमाविष्टो मुनिरौद्दालकिस्तदा ।
यमं पश्येति तं पुत्रमशपत्क्रोधमूर्च्छितः ॥ १३.१०६.७ ॥
വിശപ്പ്, ദാഹം, ക്ഷീണം എന്നിവയാൽ ആവൃതനായ മുനി ഔദ്ദാലകി അപ്പോൾ ക്രോധത്താൽ മൂർച്ഛിതനായി, "യമനെ കാണുക" എന്ന് ആ പുത്രനെ ശപിച്ചു.
13.106.8
तथा स पित्राऽभिहतो वाग्वज्रेण कृताञ्जलिः ।
प्रसीदेति ब्रुवन्नेव गतसत्वोऽपतद्भुवि ॥ १३.१०६.८ ॥
പിതാവിന്റെ വാക്കുകളാകുന്ന വജ്രത്താൽ ഇങ്ങനെ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ടവൻ, കൈകൂപ്പി "പ്രസാദിക്കണേ" എന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട്, ചേതനയറ്റ് നിലത്ത് വീണു.
13.106.9
नाचिकेतं प्रिता दृष्ट्वा पतितं दुःखमूर्च्छितः ।
किं मया कृतमित्युक्त्वा निपपात महीतले ॥ १३.१०६.९ ॥
നാചികേതൻ വീണുകിടക്കുന്നത് കണ്ട പിതാവ് ദുഃഖത്താൽ മൂർച്ഛിതനായി, "ഞാൻ എന്താണ് ചെയ്തത്?" എന്ന് പറഞ്ഞ് ഭൂമിയിൽ വീണു.
13.106.10
तस्य दुःखपरीतस्य स्वं पुत्रमनुशोचतः ।
व्यतीतं तदहःशेषं सा चोग्रा तत्र शर्वरी ॥ १३.१०६.१० ॥
ദുഃഖത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, സ്വന്തം പുത്രനെ ഓർത്ത് വിലപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അവന്റെ പകലിന്റെ ശേഷിച്ച ഭാഗവും കഴിഞ്ഞു; അവിടെ ആ ഭയങ്കരമായ രാത്രിയും.
13.106.11
पित्र्येणाश्रुप्रपातेन नाचिकेतः कुरूद्वह ।
प्रास्यन्दच्छयने कौश्ये वृष्ट्या सस्यमिवाप्लुतम् ॥ १३.१०६.११ ॥
കുരുശ്രേഷ്ഠാ, പിതാവിന്റെ കണ്ണുനീർ വീഴുന്നതിനാൽ നാചികേതൻ പട്ടുമെത്തയിൽ മഴയാൽ നനഞ്ഞ വിളപോലെ നനഞ്ഞുപോയി.
13.106.12
स पर्यपृच्छत्तं पुत्रं श्लाघ्यं पर्यागतं पुनः ।
दिव्यैर्गन्धैः समादिग्धं क्षीणस्वप्नमिवोत्थितम् ॥ १३.१०६.१२ ॥
മടങ്ങിവന്ന ആ പ്രശംസനീയനായ പുത്രനോട് അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു; ദിവ്യഗന്ധങ്ങളാൽ പൂശപ്പെട്ടവനായി, സ്വപ്നം അവസാനിച്ച് എഴുന്നേറ്റവനെപ്പോലെ അവൻ നിന്നു.
13.106.13
अपि पुत्र जिता लोकाः शुभास्ते स्वेन कर्मणा ।
दिष्ट्या चासि पुनः प्राप्तो न हि ते मानुषं वपुः ॥ १३.१०६.१३ ॥
മകനേ, നിന്റെ സ്വകർമ്മത്താൽ നീ ശുഭലോകങ്ങൾ നേടിയോ? ഭാഗ്യവശാൽ നീ വീണ്ടും മടങ്ങിവന്നിരിക്കുന്നു; നിന്റെ ശരീരം ഇനി മനുഷ്യശരീരമല്ല.
13.106.14
प्रत्यक्षदार्शी सर्वस्य वित्रा पृष्टो महात्मना ।
अभ्युत्थाय पितुर्मध्ये महर्षीणां न्यवेदयत् ॥ १३.१०६.१४ ॥
എല്ലാം നേരിട്ട് കണ്ട ആ മഹാത്മാവ് ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ എഴുന്നേറ്റ്, പിതാവിന്റെ മധ്യത്തിൽ, മഹർഷിമാരുടെ മുന്നിൽ വിവരിച്ചു.
13.106.15
कुर्वन्मवच्छासनमाशु यातो ।
ह्यहं विशालां रुचिरप्रभासाम्।
वैवस्वतीं प्राप्य सभामवश्यं ।
सहस्रशो योजनहैमभौमाम् ॥ १३.१०६.१५ ॥
എന്റെ കല്പന അനുസരിച്ച് ഞാൻ വേഗം പോയി; തീർച്ചയായും വൈവസ്വതന്റെ സഭയിലെത്തി — അത് വിശാലവും മനോഹര പ്രഭയുള്ളതും ആയിരം യോജനകളോളം വ്യാപിച്ചതും സ്വർണ്ണവും ഭൂമിയും കൊണ്ടുള്ളതുമാണ്.
13.106.16
दृष्टैव मामभिमुखमापतन्तं ।
गृहं निवेद्यासनमादिदेश।
वैवस्वतोऽर्घ्यादिभिरर्हणैश्च ।
भवत्कृते पूजयामास मां साः ॥ १३.१०६.१६ ॥
എന്നെ എതിരെ വരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾതന്നെ വൈവസ്വതൻ വീട്ടിൽ അറിയിച്ച് ആസനം കാണിച്ചു; നിന്റെ നിമിത്തം അർഘ്യം മുതലായവയാൽ അദ്ദേഹം എന്നെ ആദരിച്ചു.
13.106.17
ततस्त्वहं तं शनकैरवोचं ।
वृतः सदस्यैरभिपूज्यमानः।
प्राप्तोऽस्मि ते विषयं धर्मराज ।
लोकानर्हो यानहं तान्विधत्स्व ॥ १३.१०६.१७ ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ അദ്ദേഹത്തോട് പതുക്കെ പറഞ്ഞു, സദസ്യരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടും ആദരിക്കപ്പെട്ടും: 'ധർമ്മരാജാവേ, ഞാൻ നിന്റെ മണ്ഡലത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു. ഞാൻ അർഹനായ ലോകങ്ങൾ എനിക്ക് നിശ്ചയിച്ചുതരണം.'
13.106.18
यमोऽब्रवीन्मां न मृतोसि सौम्य ।
यमं पश्येत्याह स त्वां तपस्वी।
पिता प्रदीप्ताग्निसमानतेजा ।
न तत्छक्यमनृतं विप्र कर्तुम् ॥ १३.१०६.१८ ॥
യമൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു: ഓ സൗമ്യാ, നീ മരിച്ചിട്ടില്ല. ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിക്കു തുല്യമായ തേജസ്സുള്ള ആ തപസ്വിയായ പിതാവ് നിന്നോട് പറയുന്നു: യമനെ കാണുക. ബ്രാഹ്മണാ, അസത്യം പറയുക സാധ്യമല്ല.
13.106.19
दृष्टस्तेऽहं प्रतिगच्छस्व तात ।
शोचत्यसौ तव देहस्य कर्ता।
ददानि किञ्चापि मनःप्रणीतं ।
प्रियातिथेस्तव कामान्वृणीष्व ॥ १३.१०६.१९ ॥
"നിന്നെ ഞാൻ കണ്ടു, മകനേ, ഇനി മടങ്ങുക. നിന്റെ ശരീരം നൽകിയവൻ ദുഃഖിക്കുന്നു. മനസ്സ് ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തും ഞാൻ നിനക്ക് നൽകാം. പ്രിയ അതിഥേ, നിന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുക."
13.106.20
तेनैवमुक्तस्तमहं प्रत्यवोचं ।
प्राप्तोस्मि ते विषयं दुर्निवर्त्यम्।
इच्छाम्यहं पुण्यकृतां समृद्धाँ-
ल्लोकान्द्रष्टुं यदि तेऽहं वरार्हः ॥ १३.१०६.२० ॥
അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഞാൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: നിന്റെ മേഖലയിൽ ഞാൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു, അവിടെനിന്ന് മടങ്ങുക പ്രയാസമാണ്. ഞാൻ വരത്തിന് അർഹനെങ്കിൽ പുണ്യവാന്മാരുടെ സമൃദ്ധമായ ലോകങ്ങൾ കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
13.106.21
यानं समारोप्य तु मां स देवो ।
वाहैर्युक्तं सुप्रभं भानुमत्तम्।
संदर्शयामास तदाऽऽत्मलोका-
न्सर्वास्तथा पुण्यकृतां द्विजेन्द्र ॥ १३.१०६.२१ ॥
ആ ദേവൻ എന്നെ കുതിരകൾ പൂട്ടിയ, അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ള, സൂര്യതുല്യമായ ഒരു രഥത്തിൽ കയറ്റി, അപ്പോൾ തന്റെ ലോകങ്ങളും പുണ്യവാന്മാരുടെ എല്ലാ ലോകങ്ങളും എനിക്ക് കാണിച്ചുതന്നു. ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ.
13.106.22
अपश्यं तत्र वेश्मानि तैजसानि महात्मनाम् ।
नानासंस्थानरूपाणि सर्वरत्नमयानि च ॥ १३.१०६.२२ ॥
അവിടെ മഹാത്മാക്കളുടെ തേജസ്സുള്ള വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഞാൻ കണ്ടു. അവ പല രൂപങ്ങളിലും ആകൃതികളിലുമുള്ളവയായിരുന്നു, പൂർണമായും രത്നങ്ങളാൽ നിർമിതമായിരുന്നു.
13.106.23
चन्द्रमण्डलशुभ्राणि किंकिणीजालवन्ति च ।
अनेकशतभौमानि सान्तर्जलवनानि च ॥ १३.१०६.२३ ॥
അവ ചന്ദ്രമണ്ഡലം പോലെ തിളങ്ങുന്നവയായിരുന്നു; ചെറുമണികളുടെ വലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവയായിരുന്നു; നൂറുകണക്കിന് നിലകളുള്ളവയായിരുന്നു; ഉള്ളിൽ ജലവും വനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
13.106.24
वैडूर्यार्कप्रकाशानि रूप्यरुक्ममयानि च ।
तरुणादित्यवर्णानि स्थावराणि चराणि च ॥ १३.१०६.२४ ॥
അവ വൈഡൂര്യവും സൂര്യനും പോലെ തിളങ്ങുന്നവയായിരുന്നു; വെള്ളിയും സ്വർണ്ണവും കൊണ്ടുള്ളവയായിരുന്നു; ഉദയസൂര്യന്റെ നിറമുള്ളവയായിരുന്നു; നിശ്ചലവും ചലിക്കുന്നവയുമായിരുന്നു.
13.106.25
भक्ष्यभोज्यमयाञ्शैलान्वासांसि शयनानि च ।
सर्वकामफलांश्चैव वृक्षान्भवनसंस्थितान् ॥ १३.१०६.२५ ॥
ഭക്ഷ്യപാനീയങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ പർവതങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, ശയ്യകൾ, ഭവനങ്ങളിൽ നിന്ന മരങ്ങൾ — എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളുടെയും ഫലം നൽകുന്നവ.
13.106.26
नद्यो वीथ्यः सभा वाप्यो दीर्घिकाश्चैव सर्वशः ।
घोषवन्ति च यानानि युक्तान्धथ सहस्रशः ॥ १३.१०६.२६ ॥
നദികൾ, വീഥികൾ, സഭകൾ, കിണറുകൾ, നീണ്ട കുളങ്ങൾ — എല്ലായിടത്തും; മുഴങ്ങുന്ന വാഹനങ്ങളും, ആയിരക്കണക്കിന് കെട്ടിയവയും.
13.106.27
क्षीरस्रवा वै सरितो गिरींश्च ।
सर्पिस्तथा विमलं चापि तोयम्।
वैवस्वतस्यानुमतांश्च देशा-
नदृष्टपूर्वान्सुबहूनपश्यम् ॥ १३.१०६.२७ ॥
പാൽ ഒഴുകുന്ന നദികളും പർവതങ്ങളും, നെയ്യും ശുദ്ധജലവും കൂടി; വൈവസ്വതന്റെ (യമന്റെ) അനുമതിയുള്ള ദേശങ്ങൾ, മുമ്പ് കണ്ടിട്ടില്ലാത്ത പലതും ഞാൻ കണ്ടു.
13.106.28
सर्वान्दृष्ट्वा तदहं धर्मराज-
मवोचं वै सर्वदेवं सहिष्णुम्।
क्षीरस्यैताः सर्पिषश्चैव नद्यः ।
शश्वत्स्रोताः कस्य भोज्याः प्रवृत्ताः ॥ १३.१०६.२८ ॥
ഇവയെല്ലാം കണ്ട് ഞാൻ ധർമ്മരാജനോട് — സർവദേവനും സഹിഷ്ണുവുമായവനോട് — പറഞ്ഞു: പാലും നെയ്യുമുള്ള ഈ നദികൾ, നിരന്തരം ഒഴുകുന്ന പ്രവാഹങ്ങളോടെ, ആരുടെ ഭോഗത്തിനായി ഒഴുകുന്നു?
13.106.29
यमोऽब्रवीद्विद्धि भोज्यांस्त्वमेता-
न्ये दातारः साधवो गोरसानाम्।
अन्ये लोकाः शाश्वता वीतशोकैः ।
समाकीर्णा गोप्रदाने रतानाम् ॥ १३.१०६.२९ ॥
യമൻ പറഞ്ഞു: ഇവയെ ഭോജ്യമായി അറിയുക. ഗോരസം ദാനം ചെയ്യുന്ന സജ്ജനങ്ങൾക്ക് വേറെ ശാശ്വതലോകങ്ങളുണ്ട്; ഗോദാനത്തിൽ രമിക്കുന്ന, ശോകരഹിതരാൽ അവ നിറഞ്ഞവയാണ്.
13.106.30
न त्वेतासां दानमात्रं प्रशस्तं ।
पात्रं कालो गोविशेषो विधिश्च।
ज्ञात्वा देयं विप्र गवान्तरं हि ।
दुःखं ज्ञातुं पावकादित्यभूतम् ॥ १३.१०६.३० ॥
എന്നാൽ ഇവയുടെ കേവലദാനം മാത്രം പ്രശസ്തമല്ല. പാത്രം, കാലം, ഗോവിശേഷം, വിധി ഇവ അറിഞ്ഞ് ദാനം ചെയ്യണം, ഓ വിപ്ര; മറ്റൊരു ഗോവിനെയും അറിഞ്ഞ്, അഗ്നിയിലും സൂര്യനിലും ഉണ്ടായ ദുഃഖം അറിയണം.
13.106.31
स्वाध्यायवान्योऽतिमात्रं तपस्वी ।
वैतानस्थो ब्राह्मणः पात्रमासाम्।
गोषु क्षान्तं गोशरण्यं कृतज्ञं ।
वृत्तिग्लानं तादृशं पात्रमाहुः ॥ १३.१०६.३१ ॥
സ്വാധ്യായം ചെയ്യുന്നവനും, അത്യന്തം തപസ്വിയും, വൈതാനാഗ്നികളിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ബ്രാഹ്മണനുമാണ് ഇവയ്ക്ക് പാത്രം. ഗോക്കളിൽ ക്ഷമയുള്ളവനും, ഗോക്കളുടെ ശരണ്യനും, കൃതജ്ഞനും, ജീവനോപായത്താൽ ക്ഷീണിച്ചവനുമായ അവനെയാണ് പാത്രമെന്ന് പറയുന്നത്.
13.106.32
कृच्छ्रोत्सृष्टाः पोष्णाभ्यागताश्च ।
द्वारैरेतैर्गोविशेषाः प्रशस्ताः।
अन्तर्जाताः सुक्रयज्ञानलब्धाः ।
प्राणक्रीताः सोदकाः सोद्वहाश्च ॥ १३.१०६.३२ ॥
കഷ്ടത്താൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവയും, പോഷണത്തിനായി വന്നവയും — ഈ വഴികളാൽ ഗോക്കളുടെ വിശേഷ വിഭാഗങ്ങൾ പ്രശസ്തം: വീട്ടിൽ ജനിച്ചവ, നല്ല വിലയ്ക്കോ അറിവിനാലോ ലഭിച്ചവ, ജീവൻ വിലയാക്കി വാങ്ങിയവ, ജലസഹിതമുള്ളവ, ഭാരം വഹിക്കാൻ കഴിവുള്ളവ.
13.106.33
तिस्रो रात्र्यस्त्वद्भिरुपोष्य भूमौ ।
तृप्ता गावस्तर्पितेभ्यः प्रदेयाः।
वत्सैः प्रीताः सुप्रजाः सोपचारा-
स्त्र्यहं दत्त्वा गोरसैर्वर्तितव्यम् ॥ १३.१०६.३३ ॥
മൂന്ന് രാത്രി വെള്ളം മാത്രം കുടിച്ച് നിലത്ത് ഉപവസിച്ച്, തൃപ്തരായ പശുക്കളെ തൃപ്തരായവർക്ക് നൽകണം. കിടാവുകളോടുകൂടിയ, സന്തുഷ്ടരായ, നല്ല സന്തതിയുള്ള, ഉപചാരത്തോടുകൂടിയ പശുക്കളെ മൂന്ന് ദിവസം നൽകി പാൽകൊണ്ട് ജീവിക്കണം.
13.106.34
दत्त्वा धेनुं सुव्रतां साधुदोहां ।
कल्याणवत्सामपलायिनीं च।
यावन्ति रोमाणि भवन्ति तस्या-
स्तावद्वर्षाण्यश्नुते स्वर्गलोकम् ॥ १३.१०६.३४ ॥
നല്ല വ്രതമുള്ളവളും, എളുപ്പത്തിൽ കറക്കാവുന്നവളും, നല്ല കിടാവുള്ളവളും, ഓടിപ്പോകാത്തവളുമായ പശുവിനെ ദാനം ചെയ്തവൻ, അവളുടെ ശരീരത്തിലെ രോമങ്ങളുടെ എണ്ണത്രയും വർഷങ്ങൾ സ്വർഗലോകം അനുഭവിക്കുന്നു.
13.106.35
तथाऽनड्वाहं ब्राह्मणेभ्यः प्रदाय ।
दान्तं धुर्यं बलवन्तं युवानम्।
कुलानुजीव्यं वीर्यवन्तं बृहन्तं ।
भुङ्क्ते लोकान्सम्मितान्धेनुदस्य ॥ १३.१०६.३५ ॥
അതുപോലെ ബ്രാഹ്മണർക്ക് മെരുക്കമുള്ള, നുകത്തിൽ കെട്ടാവുന്ന, ബലമുള്ള, യുവാവായ, കുടുംബത്തെ പോറ്റുന്ന, വീര്യമുള്ള, വലിയ കാളയെ ദാനം ചെയ്താൽ, പശുദാനം ചെയ്തവൻ ഉചിതമായ ലോകങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
13.106.36
वृद्धे ग्लाने सम्भ्रमे वा महार्थे ।
कृष्यर्थं वा हौम्यहेतोः प्रमूत्याम्।
गुर्वर्थं वा यज्ञसमाप्तये वा ।
गां वै दातुं देशकालोऽविशिष्टः ॥ १३.१०६.३६ ॥
വൃദ്ധാവസ്ഥയിലോ, രോഗത്തിലോ, ആപത്തിലോ, അല്ലെങ്കിൽ മഹത്തായ ഉദ്ദേശ്യത്തിനോ, കൃഷിക്കോ, ഹോമത്തിനോ, പ്രസവസമയത്തോ, ഗുരുവിനോ, അല്ലെങ്കിൽ യജ്ഞസമാപ്തിക്കോ പശുവിനെ നൽകാൻ ദേശത്തിനും കാലത്തിനും പ്രത്യേക നിയമമില്ല.
13.106.37
श्रुत्वा वैवस्वतवचस्तमहं पुनरब्रवम् ।
अगोमी गोप्रदातॄणां कथं लोकान्हि गच्छति ॥ १३.१०६.३७ ॥
വൈവസ്വതന്റെ (യമന്റെ) വാക്കുകൾ കേട്ട് ഞാൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: പശുവില്ലാത്തവൻ പശുദാനം ചെയ്യുന്നവരുടെ ലോകങ്ങളെ എങ്ങനെ പ്രാപിക്കും?
13.106.38
ततोऽब्रवीद्यमो धीमान्गोप्रदानं ततो गतिम् ।
गोप्रदानानुकल्पात्तु गामृते सन्तु गोप्रदाः ॥ १३.१०६.३८ ॥
അപ്പോൾ ജ്ഞാനിയായ യമൻ പറഞ്ഞു: പശുദാനമാണ് ആ ഗതി നൽകുന്നത്. പശുദാനത്തിന് പകരമായി, പശുവില്ലാതെയും പശുദാനം ചെയ്യുന്നവരുണ്ടാകട്ടെ.
13.106.39
अलाभे यो गवां दद्याद्धृतधेनुं यतव्रतः ।
तस्यैता घृतवाहिन्यः क्षरन्ते वत्सला इव ॥ १३.१०६.३९ ॥
പശുക്കളില്ലാത്തപ്പോൾ, വ്രതനിഷ്ഠനായവൻ ഘൃതധേനു ദാനം ചെയ്താൽ, അവനു ഇവ നെയ്യ് വഹിക്കുന്ന ഒഴുക്കുകളാകുന്നു; കിടാവുകളോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ ചുരക്കുന്ന പശുക്കളെപ്പോലെ അവ ഒഴുകുന്നു.
13.106.40
घृतालाभे तु यो दद्यात्तिलधेनुं यतव्रतः ।
स दुर्गात्तारितो धेन्वा क्षीरनद्यां प्रमोदते ॥ १३.१०६.४० ॥
നെയ്യില്ലാത്തപ്പോൾ, വ്രതനിഷ്ഠനായവൻ തിലധേനു ദാനം ചെയ്താൽ, ആ ധേനുവിനാൽ ദുർഗ്ഗമ ദുരിതത്തിൽനിന്ന് കരകയറ്റപ്പെട്ട് പാൽനദിയിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു.
13.106.41
तिलालाभे तु यो दद्याज्जलधेनुं यतव्रतः ।
स कामप्रवहां शीतीं नदीमेतामुपाश्नुते ॥ १३.१०६.४१ ॥
എള്ളില്ലാത്തപ്പോൾ, വ്രതനിഷ്ഠനായവൻ ജലധേനു ദാനം ചെയ്താൽ, ഇഷ്ടം പോലെ ഒഴുകുന്ന ഈ തണുത്ത നദിയെ അവൻ പ്രാപിക്കുന്നു.
13.106.42
एवमेतानि मे तत्र धर्मराजो न्यदर्शयत् ।
दृष्ट्वा च परमं हर्षमवापमहमच्युत ॥ १३.१०६.४२ ॥
ഇങ്ങനെ ധർമ്മരാജൻ അവിടെ എനിക്ക് ഇവയെല്ലാം കാണിച്ചുതന്നു. ഓ അച്യുതാ, ഇവ കണ്ട് ഞാൻ പരമമായ സന്തോഷം നേടി.
13.106.43
निवेदये चाहमिमं प्रियं ते ।
क्रतुर्महानल्पधनप्रचारः।
प्राप्तो मया तात स मत्प्रसूतः ।
प्रपत्स्यते वेदविधिप्रवृत्तः ॥ १३.१०६.४३ ॥
ഞാൻ ഈ പ്രിയ കാര്യം നിന്നെ അറിയിക്കുന്നു. കുറഞ്ഞ ധനവിനിയോഗമുള്ള മഹായജ്ഞം എനിക്ക് ലഭിച്ചു, പുത്രാ; അത് എന്നിൽനിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് വേദവിധിപ്രകാരം നടക്കും.
13.106.44
शापो ह्ययं भवतोऽनुग्रहाय ।
प्राप्तो मया यत्र दृष्टो यमो वै।
दानव्युष्टिं तत्र दृष्ट्वा महात्म-
न्निःसंदिग्धान्दानधर्मांश्चरिष्ये ॥ १३.१०६.४४ ॥
മഹാത്മാവേ, അങ്ങയുടെ ഈ ശാപവും അനുഗ്രഹത്തിനുവേണ്ടിയാണ്; യമനെ ഞാൻ കണ്ട സ്ഥലത്തുതന്നെ ഇത് എനിക്ക് ലഭിച്ചു. അവിടെ ദാനഫലം കണ്ട് സംശയമില്ലാതെ ദാനധർമങ്ങൾ ഞാൻ ആചരിക്കും.
13.106.45
इदं च मामब्रवीद्धर्मराजः ।
पुनः पुनः सम्प्रहृष्टो महर्षे।
दानेन यः प्रयतोऽभूत्सदैव ।
विशेषतो गोप्रदानं च कुर्याम् ॥ १३.१०६.४५ ॥
മഹർഷേ, ധർമരാജൻ എന്നോടിതും ആവർത്തിച്ച് അത്യധികം സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു: ദാനത്തിൽ എപ്പോഴും ഉത്സാഹമുള്ളവൻ വിശേഷിച്ച് ഗോദാനം ചെയ്യണം.
13.106.46
शुद्धो ह्यर्थो नावमन्यस्व धर्मा-
न्पात्रे देयं देशकालोपपन्ने।
तस्माद्गावस्ते नित्यमेव प्रदेया ।
माभूच्च ते संशयः कश्चिदत्र ॥ १३.१०६.४६ ॥
ശുദ്ധമായ ധനത്തെയും ധർമത്തെയും അവമതിക്കരുത്; ഉചിതമായ ദേശത്തും കാലത്തും യോഗ്യനായ പാത്രത്തിന് ദാനം ചെയ്യണം. അതിനാൽ നിന്റെ പശുക്കളെ എപ്പോഴും ദാനം ചെയ്യണം; ഇതിൽ നിനക്ക് ഒരു സംശയവും ഉണ്ടാകരുത്.
13.106.47
एताः पुरा ह्यददन्नित्यमेव ।
सान्तात्मानो दानपथे निविष्टाः।
तपांस्युग्राण्यप्रतिशङ्कमाना-
स्ते वै दानं प्रददुश्चैव शक्त्या ॥ १३.१०६.४७ ॥
പണ്ട് ഇവയെ എപ്പോഴും ദാനം ചെയ്തവർ, ശാന്തമനസ്കർ, ദാനമാർഗത്തിൽ ഉറച്ചവർ, കഠിനതപസ്സു ചെയ്ത് സംശയമില്ലാതെ, തങ്ങളുടെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച് ദാനം തന്നെ നൽകി.
13.106.48
काले च शक्त्या मत्सरं वर्जयित्वा ।
शुद्धात्मानः श्रद्धिनः पुण्यशीलाः।
दत्त्वा गा वै लोकममुं प्रपन्ना ।
देदीप्यन्ते पुण्यशीलास्तु नाके ॥ १३.१०६.४८ ॥
ഉചിതമായ കാലത്ത്, തന്റെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച്, അസൂയ ഉപേക്ഷിച്ച്, ശുദ്ധാത്മാക്കളും ശ്രദ്ധയുള്ളവരും പുണ്യശീലരുമായവർ പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്ത് ആ ലോകം പ്രാപിക്കുന്നു; പുണ്യശീലർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ തിളങ്ങുന്നു.
13.106.49
एतद्दानं न्यायलब्धं द्विजेभ्यः ।
पात्रे दत्तं प्रापणीयं परीक्ष्य।
काम्याष्टम्यां वर्तितव्यं दशाहं ।
रसैर्गवां शकृता प्रस्नवैर्वा ॥ १३.१०६.४९ ॥
ഈ ദാനം ന്യായമായി നേടിയ ധനംകൊണ്ട് ബ്രാഹ്മണർക്ക്, യോഗ്യനായ പാത്രത്തെ പരിശോധിച്ച് നൽകണം, ഫലപ്രാപ്തിക്കായി. ആഗ്രഹിച്ച അഷ്ടമിയിൽ പത്തുദിവസം പശുവിന്റെ രസം, ചാണകം അല്ലെങ്കിൽ പാൽ കൊണ്ട് വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.
13.106.50
देवव्रती स्याद्वृषभप्रदानै-
र्वेदावाप्तिर्गोयुगस्य प्रदाने।
तीर्थावाप्तिर्गोप्रयुक्तप्रदाने ।
पापोत्सर्गः कपिलायाः प्रदाने ॥ १३.१०६.५० ॥
കാളകളെ ദാനം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ ഒരാൾ ദേവവ്രതിയാകാം; ഒരു ജോടി പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ വേദപ്രാപ്തി; പശുവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവ ദാനം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ തീർത്ഥപ്രാപ്തി; കപില പശുവിനെ ദാനം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ പാപമുക്തി.
13.106.51
गामप्येकां कपिलां सम्प्रदाय ।
न्यायोपेतां कलुषाद्विप्रमुच्येत्।
गवां रसात्परमं नास्ति किञ्चि-
द्गवां प्रदानं सुमहद्वदन्ति ॥ १३.१०६.५१ ॥
ന്യായമായി നേടിയ ഒരു കപില പശുവിനെ ദാനം ചെയ്ത് ബ്രാഹ്മണൻ പാപത്തിൽനിന്ന് മോചിതനാകുന്നു. പശുവിന്റെ രസത്തേക്കാൾ ഉന്നതമായി ഒന്നുമില്ല; പശുദാനം അതിമഹത്തെന്ന് പറയുന്നു.
13.106.52
गावो लोकांस्तारयन्ति क्षरन्त्यो ।
गावश्चान्नं संजनयन्ति लोके।
यस्तं जानन्न गवां हार्दमेति ।
स वै गन्ता निरयं पापचेताः ॥ १३.१०६.५२ ॥
പശുക്കൾ പാൽ ചൊരിഞ്ഞ് ലോകങ്ങളെ കരകയറ്റുന്നു; പശുക്കളാണ് ലോകത്തിൽ അന്നം ഉണ്ടാക്കുന്നത്. ഇത് അറിഞ്ഞിട്ടും പശുക്കളോട് സ്നേഹം കാണിക്കാത്തവൻ, പാപബുദ്ധിയുള്ളവൻ, തീർച്ചയായും നരകത്തിൽ പോകും.
13.106.53
यैस्तद्दत्तं गोसहस्रं शतं वा ।
दशार्धं वा दश वा साधुवत्सम्।
अप्येका वै साधवे ब्राह्मणाय ।
सास्यामुष्मिन्पुण्यतीर्था नदी वै ॥ १३.१०६.५३ ॥
ആയിരം, നൂറ്, അമ്പത്, പത്ത് പശുക്കളെയോ നല്ല കിടാങ്ങളോടുകൂടിയ പശുക്കളെയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പശുവിനെയെങ്കിലും നല്ല ബ്രാഹ്മണന് ദാനം ചെയ്തവന്, പരലോകത്ത് ആ പശു തന്നെ പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളുള്ള നദിയായിത്തീരും.
13.106.54
प्राप्त्या पुष्ट्या लोकसंरक्षणेन ।
गावस्तुल्याः सूर्यपादैः पृथिव्याम्।
शब्दश्चैकः संनतिश्चोपभोगा-
स्तस्माद्गोदः सूर्य इवावभाति ॥ १३.१०६.५४ ॥
നേടുന്നതിനാലും പോഷിപ്പിക്കുന്നതിനാലും ലോകത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനാലും ഭൂമിയിൽ പശുക്കൾ സൂര്യരശ്മികൾക്ക് തുല്യരാണ്. അവയുടെ ശബ്ദവും വണക്കവും ഉപഭോഗവും ഒന്നുതന്നെ; അതിനാൽ ഗോദാനം ചെയ്യുന്നവൻ സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
13.106.55
गुरुं शिष्यो वरयेद्गोप्रदाने ।
स वै गन्ता नियतं स्वर्गमेव।
विधिज्ञानां सुमहान्धर्म एष ।
विधिं ह्याद्यं विधयः संविशन्ति ॥ १३.१०६.५५ ॥
ഗോദാനത്തിൽ ശിഷ്യൻ ഗുരുവിനെ വരിക്കണം; അവൻ തീർച്ചയായും സ്വർഗത്തിൽ പോകും. വിധികളറിയുന്നവർക്ക് ഇത് വലിയ ധർമമാണ്; കാരണം ആദ്യവിധിയിൽ തന്നെ എല്ലാ വിധികളും ഉൾപ്പെടുന്നു.
13.106.56
इदं दानं न्यायलब्धं द्विजेभ्यः ।
पात्रे दत्त्वा प्रापयेथाः परीक्ष्य।
त्वय्याशंसन्त्यमरा दानवाश्च ।
वयं चापि प्रसृते पुण्यशीले ॥ १३.१०६.५६ ॥
ന്യായമായി നേടിയ ഈ ദാനം ദ്വിജന്മാർക്ക് നൽകുക. യോഗ്യനായ പാത്രത്തിന് നൽകി, പരിശോധിച്ച്, അത് അവരിലെത്തിക്കുക. ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും നിന്നിൽ പ്രതീക്ഷ വെക്കുന്നു; ഞങ്ങളും, ഓ പുണ്യശീലാ.
13.106.57
इत्युक्तोऽहं धर्मराजं द्विजर्षे ।
धर्मात्मानं शिरसाऽभिप्रणम्य।
अनुज्ञातस्तेन वैवस्वतेन ।
प्रत्यागमं भगवत्पादमूलम् ॥ १३.१०६.५७ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ഞാൻ ധർമരാജനെ, ആ ധർമാത്മാവിനെ, ശിരസ്സ് നമിച്ച് വണങ്ങി. വൈവസ്വതന്റെ അനുവാദം ലഭിച്ച്, ഭഗവാന്റെ പാദമൂലത്തിലേക്ക് ഞാൻ മടങ്ങി, ഓ ദ്വിജർഷേ.