మహాభారతం · అధ్యాయం 13.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.106.1
दत्तानां फलसम्प्राप्तिं गवां प्रब्रूहि मेऽनघ ।
विस्तरेण महाबाहो न हि तृप्यामि कथ्यताम् ॥ १३.१०६.१ ॥
ఓ పాపరహితుడా, ఓ మహాబాహూ, దానం చేయబడిన గోవులకు లభించే ఫలాన్ని నాకు విస్తారంగా చెప్పండి; నేను ఇంకా తృప్తి పొందలేదు, దయచేసి చెప్పండి.
13.106.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
ऋषेरौद्दालकेर्वाक्यं नाचिकेतस्य चोभयोः ॥ १३.१०६.२ ॥
ఇక్కడ కూడా ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని చెబుతారు: ఋషి ఔద్దాలకి మరియు నాచికేతుని ఇద్దరి మాటలు.
13.106.3
ऋषिरौद्दालकिर्दीक्षामुपगम्य ततः सुतम् ।
त्वं मामुपचरस्वेति नाचिकेतमभाषत ॥ १३.१०६.३ ॥
ఋషి ఔద్దాలకి దీక్ష స్వీకరించిన తరువాత తన కుమారుడు నాచికేతునితో, "నీవు నాకు సేవ చేయి" అని అన్నాడు.
13.106.4
समाप्ते नियमे तस्मिन्महर्षिः पुत्रमब्रवीत् ।
उपस्पर्शनसक्तस्य स्वाध्यायाभिरतस्य च ॥ १३.१०६.४ ॥
ఆ నియమం ముగిసినప్పుడు మహర్షి తన కుమారునితో మాట్లాడాడు; అతడు ఆచమనంలో నిమగ్నుడై, స్వాధ్యాయంలో ఆనందించేవాడు.
13.106.5
इध्मा दर्भाः सुमनसः कलशश्चाभितो जलम् ।
विस्मृतं मे तदादाय नदीतीरादिहाव्रज ॥ १३.१०६.५ ॥
సమిధలు, దర్భలు, పుష్పాలు, నీటితో నిండిన కలశం—నేను వాటిని మరచిపోయాను; వాటిని తీసుకుని నదీతీరం నుండి ఇక్కడికి తిరిగి రా.
13.106.6
गत्वानवाप्य तत्सर्वं नदीवेगसमाप्लुतम् ।
न पश्यामि तदित्येवं पितरं सोऽब्रवीन्मुनिः ॥ १३.१०६.६ ॥
"వెళ్లినా వాటన్నింటిని పొందలేకపోయాను; నదీ ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోయాయి; నేను వాటిని చూడలేకపోతున్నాను" అని ఆ ముని తన తండ్రితో అన్నాడు.
13.106.7
क्षुत्पिपासाश्रमाविष्टो मुनिरौद्दालकिस्तदा ।
यमं पश्येति तं पुत्रमशपत्क्रोधमूर्च्छितः ॥ १३.१०६.७ ॥
ఆకలి, దాహం, అలసటతో ఆవహించబడిన ముని ఔద్దాలకి అప్పుడు క్రోధంతో మూర్ఛితుడై, "యముని చూడు" అని ఆ కుమారుణ్ణి శపించాడు.
13.106.8
तथा स पित्राऽभिहतो वाग्वज्रेण कृताञ्जलिः ।
प्रसीदेति ब्रुवन्नेव गतसत्वोऽपतद्भुवि ॥ १३.१०६.८ ॥
తండ్రి మాటల వజ్రంతో ఈ విధంగా కొట్టబడినవాడై, చేతులు జోడించి "ప్రసన్నుడవు కమ్ము" అంటూ, స్పృహ తప్పి నేలపై పడ్డాడు.
13.106.9
नाचिकेतं प्रिता दृष्ट्वा पतितं दुःखमूर्च्छितः ।
किं मया कृतमित्युक्त्वा निपपात महीतले ॥ १३.१०६.९ ॥
నాచికేతుడు పడిపోవడం చూసి తండ్రి దుఃఖంతో మూర్ఛిల్లి, "నేనేమి చేసాను?" అని అంటూ నేలపై పడిపోయాడు.
13.106.10
तस्य दुःखपरीतस्य स्वं पुत्रमनुशोचतः ।
व्यतीतं तदहःशेषं सा चोग्रा तत्र शर्वरी ॥ १३.१०६.१० ॥
దుఃఖంలో మునిగి తన కుమారుని కోసం శోకిస్తున్న అతనికి ఆ మిగిలిన పగలు గడిచిపోయింది; అక్కడ ఆ భయంకరమైన రాత్రీ గడిచిపోయింది.
13.106.11
पित्र्येणाश्रुप्रपातेन नाचिकेतः कुरूद्वह ।
प्रास्यन्दच्छयने कौश्ये वृष्ट्या सस्यमिवाप्लुतम् ॥ १३.१०६.११ ॥
కురువంశశ్రేష్ఠుడా, తండ్రి కన్నీళ్లు రాలడంతో నాచికేతుడు పట్టు శయ్యపై వర్షంతో తడిసిన పంటలా తడిసిపోయాడు.
13.106.12
स पर्यपृच्छत्तं पुत्रं श्लाघ्यं पर्यागतं पुनः ।
दिव्यैर्गन्धैः समादिग्धं क्षीणस्वप्नमिवोत्थितम् ॥ १३.१०६.१२ ॥
తిరిగి వచ్చిన ఆ ప్రశంసార్హుడైన కుమారుని అతడు అడిగాడు; దివ్య సుగంధాలతో అలదబడి, స్వప్నం ముగిసి లేచినవానిలా అతడు ఉన్నాడు.
13.106.13
अपि पुत्र जिता लोकाः शुभास्ते स्वेन कर्मणा ।
दिष्ट्या चासि पुनः प्राप्तो न हि ते मानुषं वपुः ॥ १३.१०६.१३ ॥
కుమారా, నీ స్వకర్మతో శుభ లోకాలను గెలిచావా? అదృష్టవశాత్తు నీవు మళ్ళీ వచ్చావు; నీ దేహం ఇక మానుష దేహం కాదు.
13.106.14
प्रत्यक्षदार्शी सर्वस्य वित्रा पृष्टो महात्मना ।
अभ्युत्थाय पितुर्मध्ये महर्षीणां न्यवेदयत् ॥ १३.१०६.१४ ॥
అన్నింటినీ ప్రత్యక్షంగా చూసే ఆ మహాత్ముడు ప్రశ్నించబడగా లేచి, తండ్రి మధ్యలో, మహర్షుల ముందు విన్నవించాడు.
13.106.15
कुर्वन्मवच्छासनमाशु यातो ।
ह्यहं विशालां रुचिरप्रभासाम्।
वैवस्वतीं प्राप्य सभामवश्यं ।
सहस्रशो योजनहैमभौमाम् ॥ १३.१०६.१५ ॥
నా ఆజ్ఞను పాటిస్తూ నేను వేగంగా వెళ్ళాను; తప్పక వైవస్వతుని సభను చేరాను — అది విశాలమైనది, మనోహర కాంతి కలది, వేల యోజనాల విస్తారమైనది, బంగారం మరియు భూమితో చేయబడినది.
13.106.16
दृष्टैव मामभिमुखमापतन्तं ।
गृहं निवेद्यासनमादिदेश।
वैवस्वतोऽर्घ्यादिभिरर्हणैश्च ।
भवत्कृते पूजयामास मां साः ॥ १३.१०६.१६ ॥
నేను ఎదురుగా వస్తుండగానే వైవస్వతుడు నన్ను చూచి, ఇంటికి తెలియజేసి ఆసనాన్ని చూపించాడు; నీ కారణంగా అర్ఘ్యాదులతో నన్ను సత్కరించాడు.
13.106.17
ततस्त्वहं तं शनकैरवोचं ।
वृतः सदस्यैरभिपूज्यमानः।
प्राप्तोऽस्मि ते विषयं धर्मराज ।
लोकानर्हो यानहं तान्विधत्स्व ॥ १३.१०६.१७ ॥
అప్పుడు నేను ఆయనతో నెమ్మదిగా చెప్పాను, సభ్యులతో చుట్టబడి, సత్కరింపబడుతూ: 'ధర్మరాజా, నేను నీ రాజ్యానికి వచ్చాను. నేను అర్హమైన లోకాలను నాకు నియమించు.'
13.106.18
यमोऽब्रवीन्मां न मृतोसि सौम्य ।
यमं पश्येत्याह स त्वां तपस्वी।
पिता प्रदीप्ताग्निसमानतेजा ।
न तत्छक्यमनृतं विप्र कर्तुम् ॥ १३.१०६.१८ ॥
యముడు నాతో అన్నాడు: ఓ సౌమ్యా, నీవు మరణించలేదు. మండే అగ్నితో సమానమైన తేజస్సు గల ఆ తపస్వి తండ్రి నీతో చెబుతున్నారు: యముడిని చూడు. ఓ బ్రాహ్మణుడా, అసత్యం పలకడం సాధ్యం కాదు.
13.106.19
दृष्टस्तेऽहं प्रतिगच्छस्व तात ।
शोचत्यसौ तव देहस्य कर्ता।
ददानि किञ्चापि मनःप्रणीतं ।
प्रियातिथेस्तव कामान्वृणीष्व ॥ १३.१०६.१९ ॥
"నిన్ను చూశాను, కుమారా, ఇప్పుడు తిరిగి వెళ్ళు. నీ శరీరాన్ని ఇచ్చిన వాడు దుఃఖిస్తున్నాడు. నీ మనసు కోరినది ఏదైనా నేను నీకు ఇస్తాను. ప్రియమైన అతిథీ, నీ కోరికలను ఎంచుకో."
13.106.20
तेनैवमुक्तस्तमहं प्रत्यवोचं ।
प्राप्तोस्मि ते विषयं दुर्निवर्त्यम्।
इच्छाम्यहं पुण्यकृतां समृद्धाँ-
ल्लोकान्द्रष्टुं यदि तेऽहं वरार्हः ॥ १३.१०६.२० ॥
ఆయన ఇలా అన్నప్పుడు నేను ఆయనకు సమాధానమిచ్చాను: నీ రాజ్యానికి వచ్చాను, అక్కడి నుండి తిరిగి రావడం కష్టం. నేను వరానికి అర్హుడనైతే, పుణ్యాత్ముల సమృద్ధ లోకాలను చూడాలని కోరుతున్నాను.
13.106.21
यानं समारोप्य तु मां स देवो ।
वाहैर्युक्तं सुप्रभं भानुमत्तम्।
संदर्शयामास तदाऽऽत्मलोका-
न्सर्वास्तथा पुण्यकृतां द्विजेन्द्र ॥ १३.१०६.२१ ॥
ఆ దేవుడు నన్ను గుర్రాలు కట్టిన, అత్యంత ప్రకాశవంతమైన, సూర్యునిలా మెరిసే ఒక రథంపై ఎక్కించి, అప్పుడు తన లోకాలను, పుణ్యాత్ముల లోకాలన్నింటినీ నాకు చూపించాడు. ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా.
13.106.22
अपश्यं तत्र वेश्मानि तैजसानि महात्मनाम् ।
नानासंस्थानरूपाणि सर्वरत्नमयानि च ॥ १३.१०६.२२ ॥
అక్కడ మహాత్ముల తేజోమయ నివాసాలను నేను చూశాను. అవి అనేక ఆకారాలు, రూపాలు కలిగినవి, పూర్తిగా రత్నాలతో నిర్మితమైనవి.
13.106.23
चन्द्रमण्डलशुभ्राणि किंकिणीजालवन्ति च ।
अनेकशतभौमानि सान्तर्जलवनानि च ॥ १३.१०६.२३ ॥
అవి చంద్రమండలంలా ప్రకాశించేవి, చిన్న గంటల జాలాలతో అలంకరించబడినవి, వందల అంతస్తులు కలిగినవి, లోపల నీరు మరియు వనాలు ఉన్నవి.
13.106.24
वैडूर्यार्कप्रकाशानि रूप्यरुक्ममयानि च ।
तरुणादित्यवर्णानि स्थावराणि चराणि च ॥ १३.१०६.२४ ॥
అవి వైఢూర్యం మరియు సూర్యుని వలె ప్రకాశించేవి, వెండి మరియు బంగారంతో చేయబడినవి, ఉదయిస్తున్న సూర్యుని రంగులు కలిగినవి, స్థిరమైనవి మరియు చలించేవి.
13.106.25
भक्ष्यभोज्यमयाञ्शैलान्वासांसि शयनानि च ।
सर्वकामफलांश्चैव वृक्षान्भवनसंस्थितान् ॥ १३.१०६.२५ ॥
ఆహార పానీయాలతో చేయబడిన పర్వతాలు, వస్త్రాలు, శయ్యలు, మరియు గృహాలలో నిలిచిన వృక్షాలు — అన్ని కోరికల ఫలాలను ఇచ్చేవి.
13.106.26
नद्यो वीथ्यः सभा वाप्यो दीर्घिकाश्चैव सर्वशः ।
घोषवन्ति च यानानि युक्तान्धथ सहस्रशः ॥ १३.१०६.२६ ॥
నదులు, వీధులు, సభలు, బావులు, పొడవైన కొలనులు — అన్ని చోట్లా; శబ్దం చేసే వాహనాలు, వేల సంఖ్యలో కట్టబడినవి కూడా.
13.106.27
क्षीरस्रवा वै सरितो गिरींश्च ।
सर्पिस्तथा विमलं चापि तोयम्।
वैवस्वतस्यानुमतांश्च देशा-
नदृष्टपूर्वान्सुबहूनपश्यम् ॥ १३.१०६.२७ ॥
పాలు ప్రవహించే నదులు మరియు పర్వతాలు, నెయ్యి మరియు స్వచ్ఛమైన జలం కూడా; వైవస్వతుని (యముని) అనుమతించిన దేశాలు, ఇంతకు ముందు చూడనివి చాలా నేను చూశాను.
13.106.28
सर्वान्दृष्ट्वा तदहं धर्मराज-
मवोचं वै सर्वदेवं सहिष्णुम्।
क्षीरस्यैताः सर्पिषश्चैव नद्यः ।
शश्वत्स्रोताः कस्य भोज्याः प्रवृत्ताः ॥ १३.१०६.२८ ॥
ఇవన్నీ చూసి, నేను ధర్మరాజుతో — సర్వదేవుడు, సహనశీలుడు అయిన ఆయనతో — ఇలా అన్నాను: పాలు, నెయ్యి నదులు, నిరంతరం ప్రవహించే ప్రవాహాలతో, ఎవరి భోగం కోసం ప్రవహిస్తున్నాయి?
13.106.29
यमोऽब्रवीद्विद्धि भोज्यांस्त्वमेता-
न्ये दातारः साधवो गोरसानाम्।
अन्ये लोकाः शाश्वता वीतशोकैः ।
समाकीर्णा गोप्रदाने रतानाम् ॥ १३.१०६.२९ ॥
యముడు ఇలా అన్నాడు: వీటిని భోజ్యమని తెలుసుకో. గోరసాలను దానం చేసే సాధువులకు వేరే శాశ్వత లోకాలు ఉన్నాయి; గోదానంలో ఆనందించే, శోకరహితులైన వారితో అవి నిండి ఉన్నాయి.
13.106.30
न त्वेतासां दानमात्रं प्रशस्तं ।
पात्रं कालो गोविशेषो विधिश्च।
ज्ञात्वा देयं विप्र गवान्तरं हि ।
दुःखं ज्ञातुं पावकादित्यभूतम् ॥ १३.१०६.३० ॥
అయితే వీటి కేవల దానమే ప్రశస్తం కాదు. పాత్రం, కాలం, గోవిశేషం, విధిని తెలుసుకొని దానం చేయాలి, ఓ బ్రాహ్మణా; మరొక గోవును కూడా తెలిసి, అగ్ని, సూర్యుల నుండి పుట్టిన దుఃఖాన్ని తెలుసుకోవాలి.
13.106.31
स्वाध्यायवान्योऽतिमात्रं तपस्वी ।
वैतानस्थो ब्राह्मणः पात्रमासाम्।
गोषु क्षान्तं गोशरण्यं कृतज्ञं ।
वृत्तिग्लानं तादृशं पात्रमाहुः ॥ १३.१०६.३१ ॥
స్వాధ్యాయం చేసేవాడు, అత్యంత తపస్వి, వైతాన అగ్నులలో స్థితుడైన బ్రాహ్మణుడు ఇవి దానానికి పాత్రుడు. గోవుల పట్ల ఓర్పుగలవాడు, గోవులకు శరణ్యుడు, కృతజ్ఞుడు, జీవనోపాధిలో క్షీణించినవాడు — అటువంటి వానిని పాత్రుడని అంటారు.
13.106.32
कृच्छ्रोत्सृष्टाः पोष्णाभ्यागताश्च ।
द्वारैरेतैर्गोविशेषाः प्रशस्ताः।
अन्तर्जाताः सुक्रयज्ञानलब्धाः ।
प्राणक्रीताः सोदकाः सोद्वहाश्च ॥ १३.१०६.३२ ॥
కష్టంతో విడువబడినవి, పోషణకై వచ్చినవి — ఈ మార్గాల ద్వారా గోవుల విశేష రకాలు ప్రశస్తాలు: ఇంట పుట్టినవి, మంచి కొనుగోలు లేదా జ్ఞానం ద్వారా లభించినవి, ప్రాణ మూల్యంతో కొనబడినవి, నీటితో కూడినవి, భారం మోయగలవి.
13.106.33
तिस्रो रात्र्यस्त्वद्भिरुपोष्य भूमौ ।
तृप्ता गावस्तर्पितेभ्यः प्रदेयाः।
वत्सैः प्रीताः सुप्रजाः सोपचारा-
स्त्र्यहं दत्त्वा गोरसैर्वर्तितव्यम् ॥ १३.१०६.३३ ॥
మూడు రాత్రులు నీటిని మాత్రమే తీసుకుని నేలపై ఉపవాసముండి, తృప్తిపొందిన ఆవులను తృప్తిపొందిన వారికి ఇవ్వాలి. దూడలతో సంతోషంగా, మంచి సంతానంతో, సేవాపూర్వకంగా మూడు రోజులు ఇచ్చి, ఆవుపాలతో జీవించాలి.
13.106.34
दत्त्वा धेनुं सुव्रतां साधुदोहां ।
कल्याणवत्सामपलायिनीं च।
यावन्ति रोमाणि भवन्ति तस्या-
स्तावद्वर्षाण्यश्नुते स्वर्गलोकम् ॥ १३.१०६.३४ ॥
మంచి వ్రతం కలిగి, సులభంగా పాలు ఇచ్చే, అందమైన దూడ కలిగిన, పారిపోని ఆవును దానం చేసినవాడు, దాని శరీరంలో ఎన్ని రోమాలు ఉన్నాయో అన్ని సంవత్సరాలు స్వర్గలోకాన్ని అనుభవిస్తాడు.
13.106.35
तथाऽनड्वाहं ब्राह्मणेभ्यः प्रदाय ।
दान्तं धुर्यं बलवन्तं युवानम्।
कुलानुजीव्यं वीर्यवन्तं बृहन्तं ।
भुङ्क्ते लोकान्सम्मितान्धेनुदस्य ॥ १३.१०६.३५ ॥
అలాగే బ్రాహ్మణులకు మచ్చికైన, నాగలికి కట్టదగిన, బలవంతమైన, యౌవనమైన, కుటుంబాన్ని పోషించే, వీర్యవంతమైన, పెద్ద ఎద్దును ఇచ్చినవాడు, ఆవును దానం చేసినవాడు, తగిన లోకాలను అనుభవిస్తాడు.
13.106.36
वृद्धे ग्लाने सम्भ्रमे वा महार्थे ।
कृष्यर्थं वा हौम्यहेतोः प्रमूत्याम्।
गुर्वर्थं वा यज्ञसमाप्तये वा ।
गां वै दातुं देशकालोऽविशिष्टः ॥ १३.१०६.३६ ॥
వృద్ధాప్యంలో, రోగంలో, కష్టంలో, లేదా గొప్ప ప్రయోజనం కోసం, వ్యవసాయం కోసం, హోమ కారణం కోసం, ప్రసవ సమయంలో, గురువు కోసం, లేదా యజ్ఞ సమాప్తి కోసం ఆవును ఇవ్వడానికి దేశకాలాలకు ప్రత్యేక నియమం లేదు.
13.106.37
श्रुत्वा वैवस्वतवचस्तमहं पुनरब्रवम् ।
अगोमी गोप्रदातॄणां कथं लोकान्हि गच्छति ॥ १३.१०६.३७ ॥
వైవస్వతుని (యముని) మాటలు విని నేను మళ్లీ ఇలా అన్నాను: గోవులు లేనివాడు గోదానం చేసేవారి లోకాలను ఎలా చేరుకుంటాడు?
13.106.38
ततोऽब्रवीद्यमो धीमान्गोप्रदानं ततो गतिम् ।
गोप्रदानानुकल्पात्तु गामृते सन्तु गोप्रदाः ॥ १३.१०६.३८ ॥
అప్పుడు జ్ఞానవంతుడైన యముడు ఇలా అన్నాడు: గోదానమే ఆ గతిని ఇస్తుంది. గోదానానికి ప్రత్యామ్నాయంగా, గోవు లేకుండానే గోదానం చేసేవారు ఉండనీ.
13.106.39
अलाभे यो गवां दद्याद्धृतधेनुं यतव्रतः ।
तस्यैता घृतवाहिन्यः क्षरन्ते वत्सला इव ॥ १३.१०६.३९ ॥
గోవులు లేనప్పుడు, వ్రతనిష్ఠుడైనవాడు ఘృతధేనువును దానం చేస్తే, అతనికి ఇవి ఘృతాన్ని మోసే ప్రవాహాలు; దూడల పట్ల ప్రేమతో ప్రవహించే ఆవుల వలె అవి కారుతాయి.
13.106.40
घृतालाभे तु यो दद्यात्तिलधेनुं यतव्रतः ।
स दुर्गात्तारितो धेन्वा क्षीरनद्यां प्रमोदते ॥ १३.१०६.४० ॥
ఘృతం లేనప్పుడు, వ్రతనిష్ఠుడైనవాడు తిలధేనువును దానం చేస్తే, ఆ ధేనువు వల్ల దుర్గమ కష్టం నుండి దాటించబడి, పాల నదిలో ఆనందిస్తాడు.
13.106.41
तिलालाभे तु यो दद्याज्जलधेनुं यतव्रतः ।
स कामप्रवहां शीतीं नदीमेतामुपाश्नुते ॥ १३.१०६.४१ ॥
తిలం లేనప్పుడు, వ్రతనిష్ఠుడైనవాడు జలధేనువును దానం చేస్తే, అతడు కోరిక ప్రకారం ప్రవహించే ఈ చల్లని నదిని పొందుతాడు.
13.106.42
एवमेतानि मे तत्र धर्मराजो न्यदर्शयत् ।
दृष्ट्वा च परमं हर्षमवापमहमच्युत ॥ १३.१०६.४२ ॥
ఇలా ధర్మరాజు అక్కడ నాకు ఇవన్నీ చూపించాడు. ఓ అచ్యుతా, వీటిని చూసి నేను అత్యధిక ఆనందం పొందాను.
13.106.43
निवेदये चाहमिमं प्रियं ते ।
क्रतुर्महानल्पधनप्रचारः।
प्राप्तो मया तात स मत्प्रसूतः ।
प्रपत्स्यते वेदविधिप्रवृत्तः ॥ १३.१०६.४३ ॥
నేను నీకు ఈ ప్రియమైన విషయాన్ని తెలియజేస్తున్నాను. తక్కువ ధన వ్యయంతో కూడిన మహాయజ్ఞం నాకు లభించింది, తండ్రీ; అది నా ద్వారా ఉత్పన్నమై వేదవిధిప్రకారం జరుగుతుంది.
13.106.44
शापो ह्ययं भवतोऽनुग्रहाय ।
प्राप्तो मया यत्र दृष्टो यमो वै।
दानव्युष्टिं तत्र दृष्ट्वा महात्म-
न्निःसंदिग्धान्दानधर्मांश्चरिष्ये ॥ १३.१०६.४४ ॥
మహాత్మా, మీ ఈ శాపం కూడా అనుగ్రహం కోసమే; యముని నేను చూసిన చోటనే ఇది నాకు లభించింది. అక్కడ దానఫలాన్ని చూసి, సందేహం లేకుండా దానధర్మాలను ఆచరిస్తాను.
13.106.45
इदं च मामब्रवीद्धर्मराजः ।
पुनः पुनः सम्प्रहृष्टो महर्षे।
दानेन यः प्रयतोऽभूत्सदैव ।
विशेषतो गोप्रदानं च कुर्याम् ॥ १३.१०६.४५ ॥
మహర్షీ, ధర్మరాజు నాకు ఇది కూడా మళ్లీ మళ్లీ అత్యంత ఆనందంతో చెప్పాడు: దానంలో ఎల్లప్పుడూ శ్రద్ధగా ఉండేవాడు ముఖ్యంగా గోదానం చేయాలి.
13.106.46
शुद्धो ह्यर्थो नावमन्यस्व धर्मा-
न्पात्रे देयं देशकालोपपन्ने।
तस्माद्गावस्ते नित्यमेव प्रदेया ।
माभूच्च ते संशयः कश्चिदत्र ॥ १३.१०६.४६ ॥
శుద్ధమైన ధనాన్ని, ధర్మాన్ని అవమానించకు; తగిన దేశంలో, కాలంలో, తగిన పాత్రునికి దానం చేయాలి. కాబట్టి నీ గోవులను ఎల్లప్పుడూ దానం చేయాలి; ఈ విషయంలో నీకు ఎలాంటి సందేహమూ ఉండకూడదు.
13.106.47
एताः पुरा ह्यददन्नित्यमेव ।
सान्तात्मानो दानपथे निविष्टाः।
तपांस्युग्राण्यप्रतिशङ्कमाना-
स्ते वै दानं प्रददुश्चैव शक्त्या ॥ १३.१०६.४७ ॥
పూర్వం వీటిని ఎల్లప్పుడూ దానం చేసినవారు, శాంత చిత్తులు, దానమార్గంలో నిలిచినవారు, కఠిన తపస్సు చేస్తూ సందేహం లేకుండా, తమ శక్తి ప్రకారం దానమే చేశారు.
13.106.48
काले च शक्त्या मत्सरं वर्जयित्वा ।
शुद्धात्मानः श्रद्धिनः पुण्यशीलाः।
दत्त्वा गा वै लोकममुं प्रपन्ना ।
देदीप्यन्ते पुण्यशीलास्तु नाके ॥ १३.१०६.४८ ॥
తగిన సమయంలో, తమ శక్తి కొద్దీ, అసూయను విడిచి, శుద్ధాత్మలు, శ్రద్ధగలవారు, పుణ్యశీలురు గోవులను దానం చేసి ఆ లోకాన్ని పొందుతారు; పుణ్యశీలులు స్వర్గంలో ప్రకాశిస్తారు.
13.106.49
एतद्दानं न्यायलब्धं द्विजेभ्यः ।
पात्रे दत्तं प्रापणीयं परीक्ष्य।
काम्याष्टम्यां वर्तितव्यं दशाहं ।
रसैर्गवां शकृता प्रस्नवैर्वा ॥ १३.१०६.४९ ॥
ఈ దానం న్యాయంగా సంపాదించిన ధనంతో బ్రాహ్మణులకు, యోగ్యుడిని పరీక్షించి ఇవ్వాలి, ఫలం పొందేలా. కోరిన అష్టమిలో పది రోజులు గోవుల రసం, పేడ లేదా పాలతో వ్రతం చేయాలి.
13.106.50
देवव्रती स्याद्वृषभप्रदानै-
र्वेदावाप्तिर्गोयुगस्य प्रदाने।
तीर्थावाप्तिर्गोप्रयुक्तप्रदाने ।
पापोत्सर्गः कपिलायाः प्रदाने ॥ १३.१०६.५० ॥
ఎద్దుల దానం వల్ల మనిషి దేవవ్రతుడు కావచ్చు; గోయుగళ దానం వల్ల వేదాలు లభిస్తాయి; గోసంబంధిత వస్తువుల దానం వల్ల తీర్థాలు లభిస్తాయి; కపిలగోవు దానం వల్ల పాపం విడుస్తుంది.
13.106.51
गामप्येकां कपिलां सम्प्रदाय ।
न्यायोपेतां कलुषाद्विप्रमुच्येत्।
गवां रसात्परमं नास्ति किञ्चि-
द्गवां प्रदानं सुमहद्वदन्ति ॥ १३.१०६.५१ ॥
న్యాయంగా సంపాదించిన ఒక కపిల గోవును దానం చేసి బ్రాహ్మణుడు పాపం నుండి విముక్తుడవుతాడు. గోరసం కంటే గొప్పది ఏదీ లేదు; గోదానం ఎంతో గొప్పదని అంటారు.
13.106.52
गावो लोकांस्तारयन्ति क्षरन्त्यो ।
गावश्चान्नं संजनयन्ति लोके।
यस्तं जानन्न गवां हार्दमेति ।
स वै गन्ता निरयं पापचेताः ॥ १३.१०६.५२ ॥
ఆవులు పాలు స్రవించి లోకాలను తరింపజేస్తాయి; ఆవులే లోకంలో అన్నాన్ని ఉత్పన్నం చేస్తాయి. ఇది తెలిసి కూడా ఆవుల పట్ల ప్రేమ చూపనివాడు, పాపబుద్ధి గలవాడు, నిశ్చయంగా నరకానికి వెళ్తాడు.
13.106.53
यैस्तद्दत्तं गोसहस्रं शतं वा ।
दशार्धं वा दश वा साधुवत्सम्।
अप्येका वै साधवे ब्राह्मणाय ।
सास्यामुष्मिन्पुण्यतीर्था नदी वै ॥ १३.१०६.५३ ॥
వెయ్యి, వంద, యాభై, పది ఆవులను లేదా మంచి దూడలతో కూడిన ఆవులను దానమిచ్చినవారికి, లేదా ఒక్క ఆవునైనా సత్పురుషుడైన బ్రాహ్మణునికి ఇచ్చినవారికి, పరలోకంలో ఆ ఆవే పుణ్యతీర్థాలు గల నది అవుతుంది.
13.106.54
प्राप्त्या पुष्ट्या लोकसंरक्षणेन ।
गावस्तुल्याः सूर्यपादैः पृथिव्याम्।
शब्दश्चैकः संनतिश्चोपभोगा-
स्तस्माद्गोदः सूर्य इवावभाति ॥ १३.१०६.५४ ॥
పొందడం, పోషించడం, లోకాన్ని రక్షించడం ద్వారా భూమిపై ఆవులు సూర్యకిరణాలతో సమానమైనవి. వాటి శబ్దం, వినయం, ఉపయోగం అన్నీ ఒకటే; కాబట్టి గోదానం చేసేవాడు సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తాడు.
13.106.55
गुरुं शिष्यो वरयेद्गोप्रदाने ।
स वै गन्ता नियतं स्वर्गमेव।
विधिज्ञानां सुमहान्धर्म एष ।
विधिं ह्याद्यं विधयः संविशन्ति ॥ १३.१०६.५५ ॥
గోదానంలో శిష్యుడు గురువును వరించాలి; అతడు నిశ్చయంగా స్వర్గానికి వెళ్తాడు. విధులను తెలిసినవారికి ఇది అత్యంత గొప్ప ధర్మం, ఎందుకంటే ఆదివిధిలోనే అన్ని విధులు ప్రవేశిస్తాయి.
13.106.56
इदं दानं न्यायलब्धं द्विजेभ्यः ।
पात्रे दत्त्वा प्रापयेथाः परीक्ष्य।
त्वय्याशंसन्त्यमरा दानवाश्च ।
वयं चापि प्रसृते पुण्यशीले ॥ १३.१०६.५६ ॥
న్యాయంగా పొందిన ఈ దానాన్ని ద్విజులకు ఇవ్వు. యోగ్యుడైన పాత్రునికి ఇచ్చి, పరీక్షించి, వారికి చేరేలా చూడు. దేవతలు, దానవులు కూడా నీ నుండి ఆశిస్తున్నారు; మేమూ కూడా, ఓ పుణ్యశీలా.
13.106.57
इत्युक्तोऽहं धर्मराजं द्विजर्षे ।
धर्मात्मानं शिरसाऽभिप्रणम्य।
अनुज्ञातस्तेन वैवस्वतेन ।
प्रत्यागमं भगवत्पादमूलम् ॥ १३.१०६.५७ ॥
ఇలా చెప్పబడిన నేను, ధర్మరాజుకు, ఆ ధర్మాత్మునికి, శిరస్సు వంచి నమస్కరించాను. వైవస్వతుని అనుమతి పొంది, పూజ్యుని పాదాల వద్దకు నేను తిరిగి వచ్చాను, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా.