マハーバーラタ · 章 13.112
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.112.1
ततो युधिष्ठिरे राजा भूयः शान्तनवं नृपम् ।
गोदानविस्तरं धीमान्पप्रच्छ विनयान्वितः ॥ १३.११२.१ ॥
そこで賢明で謙虚なユディシュティラは、シャンタヌの子である王に、牛施与の詳細な教えについて再び尋ねた。
13.112.2
गोप्रदानगुणान्सम्यक् पुनर्मे ब्रूहि भारत ।
न हि तृप्याम्यहं वीर शृण्वानोऽमृतमीदृशम् ॥ १३.११२.२ ॥
バラタよ、牛施与の功徳をもう一度詳しく私に語ってください。英雄よ、このような甘露を聞いても、私は満足しません。
13.112.3
इत्युक्तो धर्मराजेन तदा शान्तनवो नृपः ।
सम्यगाह गुणांस्तस्मै गोप्रदानस्य केवलान् ॥ १३.११२.३ ॥
法王にこのように言われ、シャンタヌの子である王は、牛施与の功徳のみを余すところなく彼に語った。
13.112.4
वत्सलां गुणसम्प्रन्ना तरुणीं वस्त्रसंयुताम् ।
दत्त्वेदृशीं गां विप्राय सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १३.११२.४ ॥
子牛を伴い、善い性質を備え、若く、衣で飾られたこのような牛をバラモンに施す者は、あらゆる罪から解放される。
13.112.5
असुर्या नाम ते लोका गां दत्त्वा तान्न गच्छति। ॥ १३.११२.५ ॥
牛を施与した者は、アスリヤーと呼ばれるあの世界には行かない。
13.112.6
पीतोदकां जग्धतृणां नष्टक्षीरां निरिन्द्रियाम् ।
जरारोगोपसम्पन्नां जीर्णां वापीमिवाजलाम्।
दत्त्वा तमः प्रविशति द्विजं क्लेशेन योजयेत् ॥ १३.११२.६ ॥
水を飲まれ、草を食まれ、乳の枯れた、感覚の衰えた、老いと病に冒された、朽ちて水のない井戸のような牛をバラモンに施す者は、暗闇に入り、再生者を苦しみに陥れる。
13.112.7
रुष्टा दुष्टा व्याधिता दुर्बला वा ।
नो दातव्या याश्च मूल्यैरदत्तैः।
क्लेशैर्विप्रं योऽफलैः संयुनक्ति ।
तस्याऽवीर्याश्चाफलाश्चैव लोकाः ॥ १३.११२.७ ॥
怒った、凶悪な、病んだ、あるいは弱った雌牛は施すべきではなく、代価を受けずに与えられたものも同様である。苦痛と実りのない物でバラモンを縛る者の世界は、力なく実りなきものとなる。
13.112.8
बलान्विताः शीलवीर्योपपन्नाः ।
सर्वे प्रशंसन्ति सुगन्धवत्यः।
यथा हि गङ्गा सरितां वरिष्ठा ।
तथाऽर्जुनीनां कपिला वरिष्ठा ॥ १३.११२.८ ॥
力があり、善い性質と活力を備え、芳しい雌牛はすべての人に称賛される。川の中でガンガーが最も優れているように、白い雌牛の中でカピラーが最も優れている。
13.112.9
कस्मात्समाने बहुलाप्रदाने ।
सद्भिः प्रशस्तं कपिलाप्रदानम्।
विशेषमिच्छामि महाप्रभावं ।
श्रोतुं समर्थोस्मि भवान्प्रवक्तुम् ॥ १३.११२.९ ॥
多くの雌牛を布施することが同等であるなら、なぜ善人たちは特にカピラー牛の布施を称賛したのか。その大いなる力の特別な点を聞きたい。あなたはそれを語ることができる。
13.112.10
वृद्धानां ब्रुवतां श्रुत्वा कपिलानामथोद्भवम् ।
वक्ष्यामि तदशेषेण रोहिण्यो निर्मिता यथा ॥ १३.११२.१० ॥
長老たちの言葉を聞いたので、カピラー牛の起源を余すところなく語ろう。また、ローヒニー牛がどのように創造されたかも。
13.112.11
प्रजाः सृजेति चादिष्टः पूर्वं दक्षः स्वयंभुवा ।
नासृजद्वृत्तिमेवाग्रे प्रजानां हितकाम्यया ॥ १३.११२.११ ॥
その昔、自存者はダクシャに「衆生を創造せよ」と命じられた。衆生の幸福を願い、ダクシャはまず彼らの生活の糧を創造した。
13.112.12
यथा ह्यमृतमाश्रित्य वर्तयन्ति दिवौकसः ।
तथा वृत्तिं समाश्रित्य वर्तयन्ति प्रजा विभो ॥ १३.११२.१२ ॥
天界の住人が甘露に頼って生きるように、おお偉大なる者よ、生きとし生けるものは生計（vṛtti）に頼って生きるのです。
13.112.13
अचरेभ्यश्च भूतेभ्यश्चराः श्रेष्ठास्ततो नराः ।
ब्राह्मणाश्च ततः श्रेष्ठास्तषु यज्ञाः प्रतिष्ठिताः ॥ १३.११२.१३ ॥
不動の存在よりも動く存在が優れ、動くものの中では人間が優れ、人間の中ではバラモンが優れる。そしてその中に祭祀が確立されている。
13.112.14
यज्ञैराप्यायते सोमः स च गोषु प्रतिष्ठितः ।
ताभ्यो देवाः प्रमोदन्ते प्रजानां वृत्तिरासु च ॥ १३.११२.१४ ॥
ソーマは祭祀によって養われ、牛の中に確立されている。牛によって神々は喜び、生きとし生けるものの生計もまた牛の中にある。
13.112.15
ततः प्रजासु सृष्टासु दक्षाद्यैः क्षुधिताः प्रजाः ।
प्रजापतिमुपाधावन्विनिश्चित्य चतुर्मखम् ॥ १३.११२.१५ ॥
ダクシャらによって生きものが生み出された後、飢えた生きものたちは決意して、四面のプラジャーパティのもとへ走った。
13.112.16
प्रजातान्येव भूतानि प्राक्रोशन्वृत्तिकाङ्क्षया ।
वृत्तिदं चान्वपद्यन्त तृषिताः पितृमातृवत् ॥ १३.११२.१६ ॥
生まれた生きものたちは、生計を求めて叫びをあげた。そして渇いた者たちは、生計を与える者の後を、子が父母を慕うように追った。
13.112.17
इतीदं मनसा गत्वा प्रजासर्गार्थमात्मनः ।
प्रजापतिर्बलाधानममृतं प्रापिबत्तदा।
शंसतस्तस्य तृप्तिं तु गन्धात्सुरभिरुत्थिता ॥ १३.११२.१७ ॥
このように心に思い定め、自らの被造物を生み出すために、プラジャーパティは力を与える甘露を飲んだ。彼の満足を讃えるとき、その香りからスラビが生じた。
13.112.18
मुखजा साऽसृजद्धातुः सुरभिर्लोकमातरम् ।
दर्शनीयरसं वृत्तिं सुरभिं मुखजां सुताम् ॥ १३.११२.१८ ॥
創造主の口から生まれた、世界の母スラビは、口から生まれた娘スラビを創造した。見目麗しく、味わいに満ちた糧である。
13.112.19
साऽसृजत्सौरभेयीस्तु सुरभिर्लोकमातृकाः ।
सुवर्णवर्णाः कपिलाः प्रजानां वृत्तिधेनवः ॥ १३.११२.१९ ॥
スラビは、世界の母たるサウラベーイーの牛を創り出した。黄金色のカピラーの牛であり、生きとし生けるものを養う乳牛である。
13.112.20
तासाममृतवृत्तीनां क्षरन्तीनां समन्ततः ।
बभूवामृतजः फेनः स्रवन्तीनामिवोर्मिजः ॥ १३.११२.२० ॥
甘露のような乳を四方に流すその牛たちの周りに、甘露から生じた泡が湧き起こった。流れる川の波から泡が立つように。
13.112.21
स वत्समुखविभ्रष्टो भवस्य भुवि तिष्ठतः ।
शिरस्यवापतत्क्रुद्धः स तदैक्षत च प्रभुः।
ललाटप्रभवेणाक्ष्णा रोहिणीं प्रदहन्निव ॥ १३.११२.२१ ॥
子牛の口から落ちたその泡は、地に立つバヴァ（シヴァ）の頭に落ちた。すると怒れる主は額から生まれた眼で、牝牛ローヒニーを焼き尽くさんばかりに見つめた。
13.112.22
तत्तेजस्तु ततो रौद्रं कपिलां गां विशाम्पते ।
नानावर्णत्वमनयन्मेघानिव दिवाकरः ॥ १३.११२.२२ ॥
人の王よ。そのとき、その猛烈な輝きは迦毗羅の牝牛を多色にした。太陽が雲を様々な色に染めるように。
13.112.23
यास्तु तस्मादपक्रम्य सोममेवाभिसंश्रिताः ।
यथोत्पन्नाः स्ववर्णस्था न नीताश्चान्यवर्णतां ॥ १३.११२.२३ ॥
しかし、そこから離れてただソーマ（月）に身を寄せた牝牛たちは、生まれたままの自らの色にとどまり、別の色へと変えられることはなかった。
13.112.24
अथ क्रुद्धं महादेवं प्रजापतिरभाषत ।
अमृतेनावसिक्तस्त्वं नोच्छिष्टं विद्यते गवाम् ॥ १३.११२.२४ ॥
そこで生主は怒れるマハーデーヴァに言った。「おまえは甘露に浸されている。牛には食べ残しという穢れはない。」
13.112.25
यथा ह्यमृतमादाय सोमो विष्यन्दते पुनः ।
तथा क्षीरं क्षरन्त्येता रोहिण्योऽमृतसम्भवाः ॥ १३.११२.२५ ॥
甘露を受けた月神ソーマが再びあふれ出るように、甘露から生まれたこのローヒニーの牛たちは乳を流し出す。
13.112.26
न दुष्यत्यनिलो नाग्निर्न सुवर्णं न चोदधिः ।
नामृतेनामृतं पीतं न वत्सैर्दुष्यते पयः ॥ १३.११२.२६ ॥
風も火も金も海も汚れることはない。甘露で飲まれた甘露も汚れず、乳も子牛によって汚されることはない。
13.112.27
इमाँल्लोकान्भरिष्यन्ति हविषा प्रस्रवेण च ।
आसामैश्वर्यमिच्छन्ति सर्वेऽमृतमयं शुभम् ॥ १३.११२.२७ ॥
供物と乳の流れによって、彼女らはこれらの世界を養うだろう。甘露に満ち吉祥なその繁栄を、すべての者が望んでいる。
13.112.28
वृषभं च ददौ तस्मै भगवाँल्लोकभावनः ।
प्रसादयामास मनस्तेन रुद्रस्य भारत ॥ १३.११२.२८ ॥
世界を養う尊き神は彼に一頭の雄牛を与えた。そのことによって、バーラタよ、ルドラの心は和らいだ。
13.112.29
प्रीतश्चापि महादेवश्चकार वृषभं तदा ।
ध्वजं च वाहनं चैव तस्मात्स वृषभध्वजः ॥ १३.११२.२९ ॥
喜んだ大神マハーデーヴァはその雄牛を旗とし乗り物とした。それゆえ彼は「牛を旗印とする者」と呼ばれる。
13.112.30
ततो देवैर्महादेवस्तदा पशुपतिः कृतः ।
ईश्वरः स गवां मध्ये वृषभाङ्कः प्रकीर्तितः ॥ १३.११२.३० ॥
そのとき神々は偉大なる神を家畜の主（パシュパティ）とした。牛たちの中で彼は主（イーシュヴァラ）であり、牡牛の印を持つ者と称される。
13.112.31
एवमव्यग्रवर्णानां कपिलानां महौजसाम् ।
प्रदाने प्रथमः कल्पः सर्वासामेव कीर्तितः ॥ १३.११२.३१ ॥
このように、色の変わらぬ、大いなる力を持つ赤褐色の牝牛の布施においては、これがすべての牛に対する第一の儀礼と説かれている。
13.112.32
लोकज्येष्ठा लोकवृत्तिप्रवृत्ता ।
रुद्रोद्भूताः सोमविष्यन्दभूताः।
सौम्याः पुण्याः कामदाः प्राणदाश्च ॥ १३.११२.३२ ॥
世界の長であり、世界の生活を支えることに従事し、ルドラより生まれ、ソーマの流れより成った。穏やかで功徳あり、願いを叶え、命を与えるものである。
13.112.33
गा वै दत्त्वा सर्वकामप्रदः स्यात् ।
इदं गवां प्रभवविधानमुत्तमं
पठन्सदा शुचिरपि मङ्गलप्रियः ।
विमुच्यते कलिकलुषेण मानवः
प्रियान्सुतान्धनपशुमाप्नुयात्सदा ॥ १३.११२.३३ ॥
牛を布施する者は、あらゆる願いを叶える者となる。牛の起源の儀礼というこの最上の教えを常に誦じ、清浄で吉祥を好む人は、カリ時代の汚れから解放され、いつも愛しい息子と富と家畜を得る。
13.112.34
हव्यं कव्यं तर्पणं शान्तिकर्म ।
यानं वासो वृद्धबालस्य तुष्टिः।
एतान्सर्वान्गोप्रदाने गुणान्वै ।
दाता राजन्नाप्नुयाद्वै सदैव ॥ १३.११२.३४ ॥
供物（ハヴィヤ）、祖霊への供物（カヴィヤ）、灌水（タルパナ）、息災の儀礼、乗り物、衣服、老人と子どもの満足——これらすべての功徳は牛の布施にある。王よ、施者は常にこれらすべてを得る。
13.112.35
पितामहस्याथ निशम्य वाक्यं ।
राजा सह भ्रातृभिराजमीढः।
सुवर्णवर्णानडुहस्तथा गाः ।
पार्थो ददौ ब्राह्मणसत्तमेभ्यः ॥ १३.११२.३५ ॥
祖父の言葉を聞いて、王アジャミーダ（ユディシュティラ）は弟たちとともに金色の雄牛と牝牛を最上のバラモンに施した。プリターの子が施した。
13.112.36
तथैव तेभ्योपि ददौ द्विजेभ्यो ।
गवां सहस्राणि शतानि चैव।
यज्ञान्समुद्धिश्य च दक्षिणार्थे ।
लोकान्विजेतुं परमां च कीर्तिम् ॥ १३.११२.३६ ॥
同様に彼らにも再生族にも、数千と数百の牝牛を施した。祭祀に向けて祭祀の謝礼として、諸世界を征服し、至上の名声を得るために。