ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.112
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.112.1
ततो युधिष्ठिरे राजा भूयः शान्तनवं नृपम् ।
गोदानविस्तरं धीमान्पप्रच्छ विनयान्वितः ॥ १३.११२.१ ॥
ਤਦ ਵਿਨੀਤ ਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਗੋਦਾਨ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
13.112.2
गोप्रदानगुणान्सम्यक् पुनर्मे ब्रूहि भारत ।
न हि तृप्याम्यहं वीर शृण्वानोऽमृतमीदृशम् ॥ १३.११२.२ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਗੋਦਾਨ ਦੇ ਗੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੜ ਦੱਸੋ। ਹੇ ਵੀਰ, ਅਜਿਹਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ।
13.112.3
इत्युक्तो धर्मराजेन तदा शान्तनवो नृपः ।
सम्यगाह गुणांस्तस्मै गोप्रदानस्य केवलान् ॥ १३.११२.३ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਦਾਨ ਦੇ ਗੁਣ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ।
13.112.4
वत्सलां गुणसम्प्रन्ना तरुणीं वस्त्रसंयुताम् ।
दत्त्वेदृशीं गां विप्राय सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १३.११२.४ ॥
ਵੱਛੜੀ ਵਾਲੀ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜਵਾਨ ਤੇ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਅਜਿਹੀ ਗਊ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.112.5
असुर्या नाम ते लोका गां दत्त्वा तान्न गच्छति। ॥ १३.११२.५ ॥
ਗਊ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਅਸੁਰਯਾ’ ਨਾਮਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
13.112.6
पीतोदकां जग्धतृणां नष्टक्षीरां निरिन्द्रियाम् ।
जरारोगोपसम्पन्नां जीर्णां वापीमिवाजलाम्।
दत्त्वा तमः प्रविशति द्विजं क्लेशेन योजयेत् ॥ १३.११२.६ ॥
ਪਾਣੀ ਪੀਤੀ ਹੋਈ, ਘਾਹ ਖਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਦੁੱਧ ਸੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੰਦਰੀ-ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਰੋਗ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਜੀਰਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਵ ਵਰਗੀ ਅਜਿਹੀ ਗਊ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਜ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.112.7
रुष्टा दुष्टा व्याधिता दुर्बला वा ।
नो दातव्या याश्च मूल्यैरदत्तैः।
क्लेशैर्विप्रं योऽफलैः संयुनक्ति ।
तस्याऽवीर्याश्चाफलाश्चैव लोकाः ॥ १३.११२.७ ॥
ਗੁੱਸੈਲ, ਦੁਸ਼ਟ, ਰੋਗੀ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ; ਮੁੱਲ ਲਏ ਬਿਨਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਨਿਸਫਲ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਲੋਕ ਸ਼ਕਤੀਹੀਣ ਅਤੇ ਫਲਹੀਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
13.112.8
बलान्विताः शीलवीर्योपपन्नाः ।
सर्वे प्रशंसन्ति सुगन्धवत्यः।
यथा हि गङ्गा सरितां वरिष्ठा ।
तथाऽर्जुनीनां कपिला वरिष्ठा ॥ १३.११२.८ ॥
ਬਲਵਾਨ, ਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਵੀਰਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਸਭ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਚਿੱਟੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਪਿਲਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
13.112.9
कस्मात्समाने बहुलाप्रदाने ।
सद्भिः प्रशस्तं कपिलाप्रदानम्।
विशेषमिच्छामि महाप्रभावं ।
श्रोतुं समर्थोस्मि भवान्प्रवक्तुम् ॥ १३.११२.९ ॥
ਬਹੁਤ ਗਾਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਸੱਜਣਾਂ ਨੇ ਕਪਿਲਾ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ? ਉਸਦੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੁਣਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਦੱਸਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋ।
13.112.10
वृद्धानां ब्रुवतां श्रुत्वा कपिलानामथोद्भवम् ।
वक्ष्यामि तदशेषेण रोहिण्यो निर्मिता यथा ॥ १३.११२.१० ॥
ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਪਿਲਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਰੋਹਿਣੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਸਿਰਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ।
13.112.11
प्रजाः सृजेति चादिष्टः पूर्वं दक्षः स्वयंभुवा ।
नासृजद्वृत्तिमेवाग्रे प्रजानां हितकाम्यया ॥ १३.११२.११ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਸਵੈਭੂ ਨੇ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, "ਪ੍ਰਜਾ ਸਿਰਜ।" ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਹਿਤ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਕੇ ਦਕਸ਼ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਹੀ ਸਿਰਜੀ।
13.112.12
यथा ह्यमृतमाश्रित्य वर्तयन्ति दिवौकसः ।
तथा वृत्तिं समाश्रित्य वर्तयन्ति प्रजा विभो ॥ १३.११२.१२ ॥
ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਜੀਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੇ ਵਿਭੋ, ਪ੍ਰਜਾ ਵ੍ਰਿੱਤੀ (ਰੋਜ਼ੀ) ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਜੀਂਦੀ ਹੈ।
13.112.13
अचरेभ्यश्च भूतेभ्यश्चराः श्रेष्ठास्ततो नराः ।
ब्राह्मणाश्च ततः श्रेष्ठास्तषु यज्ञाः प्रतिष्ठिताः ॥ १३.११२.१३ ॥
ਅਚਰ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਚਰ ਜੀਵ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ; ਚਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਯੱਗ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ।
13.112.14
यज्ञैराप्यायते सोमः स च गोषु प्रतिष्ठितः ।
ताभ्यो देवाः प्रमोदन्ते प्रजानां वृत्तिरासु च ॥ १३.११२.१४ ॥
ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਸੋਮ ਪੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਹ ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਵ੍ਰਿੱਤੀ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
13.112.15
ततः प्रजासु सृष्टासु दक्षाद्यैः क्षुधिताः प्रजाः ।
प्रजापतिमुपाधावन्विनिश्चित्य चतुर्मखम् ॥ १३.११२.१५ ॥
ਫਿਰ ਦਕ੍ਸ਼ ਆਦਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਜਾ ਰਚੀ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭੁੱਖੀ ਪ੍ਰਜਾ ਚਤੁਰਮੁਖ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਕੋਲ ਦੌੜੀ; ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ।
13.112.16
प्रजातान्येव भूतानि प्राक्रोशन्वृत्तिकाङ्क्षया ।
वृत्तिदं चान्वपद्यन्त तृषिताः पितृमातृवत् ॥ १३.११२.१६ ॥
ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਜੀਵ ਹੀ ਵ੍ਰਿੱਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪੁਕਾਰ ਉੱਠੇ; ਅਤੇ ਰੋਜ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤਿਹਾਏ ਹੋ ਕੇ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦੌੜੇ।
13.112.17
इतीदं मनसा गत्वा प्रजासर्गार्थमात्मनः ।
प्रजापतिर्बलाधानममृतं प्रापिबत्तदा।
शंसतस्तस्य तृप्तिं तु गन्धात्सुरभिरुत्थिता ॥ १३.११२.१७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ-ਰਚਨਾ ਲਈ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਬਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਤਾ; ਤਦ ਉਸਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਦੀ ਸੁਗੰਧ ਤੋਂ ਸੁਰਭੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
13.112.18
मुखजा साऽसृजद्धातुः सुरभिर्लोकमातरम् ।
दर्शनीयरसं वृत्तिं सुरभिं मुखजां सुताम् ॥ १३.११२.१८ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਉਸ ਸੁਰਭਿ ਨੇ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਰਸਮਈ ਜੀਵਿਕਾ-ਰੂਪ ਆਪਣੀ ਧੀ ਮੁਖਜਾ ਸੁਰਭਿ ਨੂੰ ਰਚਿਆ।
13.112.19
साऽसृजत्सौरभेयीस्तु सुरभिर्लोकमातृकाः ।
सुवर्णवर्णाः कपिलाः प्रजानां वृत्तिधेनवः ॥ १३.११२.१९ ॥
ਉਸ ਸੁਰਭਿ ਨੇ ਸੌਰਭੇਯੀ ਗਾਵਾਂ ਰਚੀਆਂ; ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀਆਂ, ਕਪਿਲਾ ਗਾਵਾਂ ਸਨ, ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਜੀਵਿਕਾ ਦੀਆਂ ਧੇਨੂਆਂ।
13.112.20
तासाममृतवृत्तीनां क्षरन्तीनां समन्ततः ।
बभूवामृतजः फेनः स्रवन्तीनामिवोर्मिजः ॥ १३.११२.२० ॥
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਦੁੱਧ ਵਹਾਉਂਦੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਝੱਗ ਉੱਠਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਤੋਂ ਝੱਗ ਉੱਠਦੀ ਹੈ।
13.112.21
स वत्समुखविभ्रष्टो भवस्य भुवि तिष्ठतः ।
शिरस्यवापतत्क्रुद्धः स तदैक्षत च प्रभुः।
ललाटप्रभवेणाक्ष्णा रोहिणीं प्रदहन्निव ॥ १३.११२.२१ ॥
ਵੱਛੇ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਡਿੱਗੀ ਉਹ ਝੱਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਜਾ ਡਿੱਗੀ। ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਨੇਤਰ ਨਾਲ ਰੋਹਿਣੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਸਾੜ ਦੇਣ ਵਾਂਗ ਵੇਖਿਆ।
13.112.22
तत्तेजस्तु ततो रौद्रं कपिलां गां विशाम्पते ।
नानावर्णत्वमनयन्मेघानिव दिवाकरः ॥ १३.११२.२२ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਤਦ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਤੇਜ ਨੇ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਰੰਗੀਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
13.112.23
यास्तु तस्मादपक्रम्य सोममेवाभिसंश्रिताः ।
यथोत्पन्नाः स्ववर्णस्था न नीताश्चान्यवर्णतां ॥ १३.११२.२३ ॥
ਪਰ ਜਿਹੜੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਕੇ ਸੋਮ (ਚੰਦਰਮਾ) ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਜਨਮੀਆਂ ਸਨ ਉਵੇਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰਹੀਆਂ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ।
13.112.24
अथ क्रुद्धं महादेवं प्रजापतिरभाषत ।
अमृतेनावसिक्तस्त्वं नोच्छिष्टं विद्यते गवाम् ॥ १३.११२.२४ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਸਿੰਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਜੂਠਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
13.112.25
यथा ह्यमृतमादाय सोमो विष्यन्दते पुनः ।
तथा क्षीरं क्षरन्त्येता रोहिण्योऽमृतसम्भवाः ॥ १३.११२.२५ ॥
ਜਿਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਕੇ ਸੋਮ ਮੁੜ ਵਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਜਨਮੀਆਂ ਇਹ ਰੋਹਿਣੀ ਗਾਵਾਂ ਦੁੱਧ ਝਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
13.112.26
न दुष्यत्यनिलो नाग्निर्न सुवर्णं न चोदधिः ।
नामृतेनामृतं पीतं न वत्सैर्दुष्यते पयः ॥ १३.११२.२६ ॥
ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਪੀਤਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੀ ਦੂਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਵੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਦੂਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
13.112.27
इमाँल्लोकान्भरिष्यन्ति हविषा प्रस्रवेण च ।
आसामैश्वर्यमिच्छन्ति सर्वेऽमृतमयं शुभम् ॥ १३.११२.२७ ॥
ਇਹ ਹਵਿਸ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਦੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣਗੀਆਂ; ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਐਸ਼ਵਰਜ ਨੂੰ ਸਭ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
13.112.28
वृषभं च ददौ तस्मै भगवाँल्लोकभावनः ।
प्रसादयामास मनस्तेन रुद्रस्य भारत ॥ १३.११२.२८ ॥
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਾਲਕ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਲਦ ਦਿੱਤਾ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਨਾਲ ਰੁਦਰ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
13.112.29
प्रीतश्चापि महादेवश्चकार वृषभं तदा ।
ध्वजं च वाहनं चैव तस्मात्स वृषभध्वजः ॥ १३.११२.२९ ॥
ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਤਦ ਉਸ ਬਲਦ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਝੰਡਾ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਬਣਾਇਆ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧ੍ਵਜ ਕਹਾਏ।
13.112.30
ततो देवैर्महादेवस्तदा पशुपतिः कृतः ।
ईश्वरः स गवां मध्ये वृषभाङ्कः प्रकीर्तितः ॥ १३.११२.३० ॥
ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਬਣਾਇਆ। ਗਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਈਸ਼ਵਰ ਹੈ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.112.31
एवमव्यग्रवर्णानां कपिलानां महौजसाम् ।
प्रदाने प्रथमः कल्पः सर्वासामेव कीर्तितः ॥ १३.११२.३१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਟੱਲ ਰੰਗ ਵਾਲੀਆਂ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਕਪਿਲਾ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਿਧੀ ਸਭ ਲਈ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
13.112.32
लोकज्येष्ठा लोकवृत्तिप्रवृत्ता ।
रुद्रोद्भूताः सोमविष्यन्दभूताः।
सौम्याः पुण्याः कामदाः प्राणदाश्च ॥ १३.११२.३२ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੇਠੀਆਂ, ਸੰਸਾਰ-ਜੀਵਨ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ, ਰੁਦਰ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ, ਸੋਮ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ; ਸੌਮ੍ਯ, ਪੁੰਨਦਾਇਕ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ।
13.112.33
गा वै दत्त्वा सर्वकामप्रदः स्यात् ।
इदं गवां प्रभवविधानमुत्तमं
पठन्सदा शुचिरपि मङ्गलप्रियः ।
विमुच्यते कलिकलुषेण मानवः
प्रियान्सुतान्धनपशुमाप्नुयात्सदा ॥ १३.११२.३३ ॥
ਗਾਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ-ਵਿਧੀ ਦਾ ਇਹ ਉੱਤਮ ਪਾਠ ਸਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਮੰਗਲਪ੍ਰਿਯ ਮਨੁੱਖ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦਾ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਧਨ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.112.34
हव्यं कव्यं तर्पणं शान्तिकर्म ।
यानं वासो वृद्धबालस्य तुष्टिः।
एतान्सर्वान्गोप्रदाने गुणान्वै ।
दाता राजन्नाप्नुयाद्वै सदैव ॥ १३.११२.३४ ॥
ਹਵ੍ਯ, ਕਵ੍ਯ, ਤਰਪਣ, ਸ਼ਾਂਤੀ-ਕਰਮ, ਵਾਹਨ, ਵਸਤਰ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਤੁਸ਼ਟੀ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਗੋਦਾਨ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦਾਤਾ ਇਹ ਸਭ ਸਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.112.35
पितामहस्याथ निशम्य वाक्यं ।
राजा सह भ्रातृभिराजमीढः।
सुवर्णवर्णानडुहस्तथा गाः ।
पार्थो ददौ ब्राह्मणसत्तमेभ्यः ॥ १३.११२.३५ ॥
ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਅਜਮੀਢ (ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ) ਨੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਬਲਦ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਪਾਰਥ ਨੇ ਦਿੱਤੀਆਂ।
13.112.36
तथैव तेभ्योपि ददौ द्विजेभ्यो ।
गवां सहस्राणि शतानि चैव।
यज्ञान्समुद्धिश्य च दक्षिणार्थे ।
लोकान्विजेतुं परमां च कीर्तिम् ॥ १३.११२.३६ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਗਾਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਯਗਾਂ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ ਕਰਕੇ, ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਅਤੇ ਪਰਮ ਕੀਰਤੀ ਪਾਉਣ ਲਈ।