മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.112

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

13.112.1

ततो युधिष्ठिरे राजा भूयः शान्तनवं नृपम् ।
गोदानविस्तरं धीमान्पप्रच्छ विनयान्वितः ॥ १३.११२.१ ॥

അപ്പോൾ ബുദ്ധിമാനായ യുധിഷ്ഠിരൻ വിനയത്തോടെ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ രാജാവ് ഭീഷ്മനോട് വീണ്ടും ഗോദാനത്തിന്റെ വിസ്താരത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു।

13.112.2

गोप्रदानगुणान्सम्यक् पुनर्मे ब्रूहि भारत ।
न हि तृप्याम्यहं वीर शृण्वानोऽमृतमीदृशम् ॥ १३.११२.२ ॥

ഭാരതാ, ഗോദാനത്തിന്റെ ഗുണങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി എന്നോട് വീണ്ടും പറയൂ. വീരാ, ഇത്തരം അമൃതം കേട്ടിട്ടും ഞാൻ തൃപ്തനാകുന്നില്ല.

13.112.3

इत्युक्तो धर्मराजेन तदा शान्तनवो नृपः ।
सम्यगाह गुणांस्तस्मै गोप्रदानस्य केवलान् ॥ १३.११२.३ ॥

ധർമ്മരാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ രാജാവ് ഭീഷ്മൻ ഗോദാനത്തിന്റെ ഗുണങ്ങൾ മാത്രം അവനോട് ശരിയായി പറഞ്ഞു.

13.112.4

वत्सलां गुणसम्प्रन्ना तरुणीं वस्त्रसंयुताम् ।
दत्त्वेदृशीं गां विप्राय सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १३.११२.४ ॥

കിടാവോടുകൂടിയതും ഗുണസമ്പന്നവും യുവത്വമുള്ളതും വസ്ത്രം ധരിപ്പിച്ചതുമായ ഇങ്ങനെയുള്ള പശുവിനെ ബ്രാഹ്മണന് ദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽനിന്നും മോചിതനാകുന്നു.

13.112.5

असुर्या नाम ते लोका गां दत्त्वा तान्न गच्छति। ॥ १३.११२.५ ॥

പശുവിനെ ദാനം ചെയ്തവൻ ‘അസുര്യ’ എന്ന ആ ലോകങ്ങളിൽ പോകുന്നില്ല.

13.112.6

पीतोदकां जग्धतृणां नष्टक्षीरां निरिन्द्रियाम् ।
जरारोगोपसम्पन्नां जीर्णां वापीमिवाजलाम्।
दत्त्वा तमः प्रविशति द्विजं क्लेशेन योजयेत् ॥ १३.११२.६ ॥

വെള്ളം കുടിക്കപ്പെട്ടതും പുല്ലു തിന്നപ്പെട്ടതും പാൽ വറ്റിയതും ഇന്ദ്രിയശക്തി നശിച്ചതും വാർദ്ധക്യവും രോഗവും ബാധിച്ചതും ജീർണ്ണിച്ചതും വെള്ളമില്ലാത്ത കിണറ്റിനു സമാനവുമായ പശുവിനെ ബ്രാഹ്മണന് ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ അന്ധകാരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു; ആ ദ്വിജനെ ക്ലേശത്തിൽ ആഴ്ത്തുന്നു.

13.112.7

रुष्टा दुष्टा व्याधिता दुर्बला वा ।
नो दातव्या याश्च मूल्यैरदत्तैः।
क्लेशैर्विप्रं योऽफलैः संयुनक्ति ।
तस्याऽवीर्याश्चाफलाश्चैव लोकाः ॥ १३.११२.७ ॥

കോപമുള്ളവയും ദുഷ്ടവും രോഗിയും ദുർബലവുമായ പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്യരുത്; വില വാങ്ങാതെ കൊടുത്തവയും അങ്ങനെ തന്നെ. ക്ലേശങ്ങളാലും ഫലശൂന്യമായവയാലും ബ്രാഹ്മണനെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നവന്റെ ലോകങ്ങൾ ശക്തിയില്ലാത്തതും ഫലമില്ലാത്തതുമാകും.

13.112.8

बलान्विताः शीलवीर्योपपन्नाः ।
सर्वे प्रशंसन्ति सुगन्धवत्यः।
यथा हि गङ्गा सरितां वरिष्ठा ।
तथाऽर्जुनीनां कपिला वरिष्ठा ॥ १३.११२.८ ॥

ബലമുള്ളവയും ശീലവും വീര്യവും ഉള്ള, സുഗന്ധമുള്ള പശുക്കളെ എല്ലാവരും പ്രശംസിക്കുന്നു. നദികളിൽ ഗംഗ ശ്രേഷ്ഠമായതുപോലെ, വെളുത്ത പശുക്കളിൽ കപില ശ്രേഷ്ഠയാണ്.

13.112.9

कस्मात्समाने बहुलाप्रदाने ।
सद्भिः प्रशस्तं कपिलाप्रदानम्।
विशेषमिच्छामि महाप्रभावं ।
श्रोतुं समर्थोस्मि भवान्प्रवक्तुम् ॥ १३.११२.९ ॥

ധാരാളം പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്യുന്നതിൽ സമത്വമുള്ളപ്പോൾ, സജ്ജനങ്ങൾ കപിലയുടെ ദാനത്തെ പ്രത്യേകം പ്രശംസിച്ചത് എന്തുകൊണ്ട്? അവളുടെ മഹാപ്രഭാവത്തിലെ വിശേഷം കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അത് പറയാൻ അങ്ങ് സമർത്ഥനാണ്.

13.112.10

वृद्धानां ब्रुवतां श्रुत्वा कपिलानामथोद्भवम् ।
वक्ष्यामि तदशेषेण रोहिण्यो निर्मिता यथा ॥ १३.११२.१० ॥

മുതിർന്നവർ പറയുന്നത് കേട്ട്, കപിലകളുടെ ഉത്ഭവം പൂർണ്ണമായി ഞാൻ പറയാം; രോഹിണികൾ എങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു എന്നും.

13.112.11

प्रजाः सृजेति चादिष्टः पूर्वं दक्षः स्वयंभुवा ।
नासृजद्वृत्तिमेवाग्रे प्रजानां हितकाम्यया ॥ १३.११२.११ ॥

പണ്ട് സ്വയംഭുവൻ ദക്ഷനോട് "പ്രജകളെ സൃഷ്ടിക്കുക" എന്ന് ആജ്ഞാപിച്ചു. പ്രജകളുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് ദക്ഷൻ ആദ്യം അവരുടെ ജീവനോപാധി തന്നെയാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്.

13.112.12

यथा ह्यमृतमाश्रित्य वर्तयन्ति दिवौकसः ।
तथा वृत्तिं समाश्रित्य वर्तयन्ति प्रजा विभो ॥ १३.११२.१२ ॥

അമൃതിനെ ആശ്രയിച്ച് ദേവന്മാർ ജീവിക്കുന്നതുപോലെ, ഓ വിഭോ, പ്രജകൾ വൃത്തിയെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്നു.

13.112.13

अचरेभ्यश्च भूतेभ्यश्चराः श्रेष्ठास्ततो नराः ।
ब्राह्मणाश्च ततः श्रेष्ठास्तषु यज्ञाः प्रतिष्ठिताः ॥ १३.११२.१३ ॥

ചലിക്കാത്ത ജീവികളേക്കാൾ ചലിക്കുന്നവർ ശ്രേഷ്ഠരാണ്; ചലിക്കുന്നവരിൽ മനുഷ്യർ ശ്രേഷ്ഠരാണ്; മനുഷ്യരിൽ ബ്രാഹ്മണർ ശ്രേഷ്ഠരാണ്; അവരിൽ യജ്ഞങ്ങൾ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്.

13.112.14

यज्ञैराप्यायते सोमः स च गोषु प्रतिष्ठितः ।
ताभ्यो देवाः प्रमोदन्ते प्रजानां वृत्तिरासु च ॥ १३.११२.१४ ॥

യജ്ഞങ്ങളാൽ സോമൻ പുഷ്ടിപ്പെടുന്നു; അവൻ പശുക്കളിൽ പ്രതിഷ്ഠിതനാണ്. അവയാൽ ദേവന്മാർ സന്തോഷിക്കുന്നു; പ്രജകളുടെ വൃത്തിയും അവയിലാണ്.

13.112.15

ततः प्रजासु सृष्टासु दक्षाद्यैः क्षुधिताः प्रजाः ।
प्रजापतिमुपाधावन्विनिश्चित्य चतुर्मखम् ॥ १३.११२.१५ ॥

അനന്തരം ദക്ഷാദികളാൽ പ്രജകൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, വിശന്ന പ്രജകൾ ചതുർമുഖനായ പ്രജാപതിയെ സമീപിച്ചു; ഇങ്ങനെ നിശ്ചയിച്ചുകൊണ്ട്.

13.112.16

प्रजातान्येव भूतानि प्राक्रोशन्वृत्तिकाङ्क्षया ।
वृत्तिदं चान्वपद्यन्त तृषिताः पितृमातृवत् ॥ १३.११२.१६ ॥

ജനിച്ച ജീവികൾ തന്നെ വൃത്തി ആഗ്രഹിച്ച് നിലവിളിച്ചു; വൃത്തി നൽകുന്നവനെ, ദാഹിച്ചവരായി, മാതാപിതാക്കളെ കുട്ടികൾ പിന്തുടരുന്നതുപോലെ പിന്തുടർന്നു.

13.112.17

इतीदं मनसा गत्वा प्रजासर्गार्थमात्मनः ।
प्रजापतिर्बलाधानममृतं प्रापिबत्तदा।
शंसतस्तस्य तृप्तिं तु गन्धात्सुरभिरुत्थिता ॥ १३.११२.१७ ॥

ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ച്, തന്റെ പ്രജാസൃഷ്ടിക്കായി പ്രജാപതി ബലം നൽകുന്ന അമൃതം പാനം ചെയ്തു; അപ്പോൾ അവന്റെ തൃപ്തിയെ പ്രശംസിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ സുഗന്ധത്തിൽ നിന്ന് സുരഭി ഉയർന്നു.

13.112.18

मुखजा साऽसृजद्धातुः सुरभिर्लोकमातरम् ।
दर्शनीयरसं वृत्तिं सुरभिं मुखजां सुताम् ॥ १३.११२.१८ ॥

ബ്രഹ്മാവിന്റെ മുഖത്തുനിന്ന് ജനിച്ച ആ സുരഭി, ലോകമാതാവ്, കാണാൻ മനോഹരവും രസസമൃദ്ധവുമായ ജീവനോപാധിയായ തന്റെ മകളായ മുഖജ സുരഭിയെ സൃഷ്ടിച്ചു.

13.112.19

साऽसृजत्सौरभेयीस्तु सुरभिर्लोकमातृकाः ।
सुवर्णवर्णाः कपिलाः प्रजानां वृत्तिधेनवः ॥ १३.११२.१९ ॥

ആ സുരഭി സൗരഭേയി പശുക്കളെ സൃഷ്ടിച്ചു; ലോകമാതാക്കളായ അവ സ്വർണ്ണവർണ്ണമുള്ളവയും കപില വർണ്ണമുള്ളവയും പ്രജകളുടെ ജീവനോപാധിയായ ധേനുക്കളുമായിരുന്നു.

13.112.20

तासाममृतवृत्तीनां क्षरन्तीनां समन्ततः ।
बभूवामृतजः फेनः स्रवन्तीनामिवोर्मिजः ॥ १३.११२.२० ॥

അമൃതതുല്യമായ പാൽ ചുരത്തുന്ന ആ പശുക്കൾക്കു ചുറ്റും അമൃതത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച നുര ഉയർന്നു; ഒഴുകുന്ന നദികളുടെ തിരകളിൽനിന്ന് നുര ഉയരുന്നതുപോലെ.

13.112.21

स वत्समुखविभ्रष्टो भवस्य भुवि तिष्ठतः ।
शिरस्यवापतत्क्रुद्धः स तदैक्षत च प्रभुः।
ललाटप्रभवेणाक्ष्णा रोहिणीं प्रदहन्निव ॥ १३.११२.२१ ॥

കിടാവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് വീണ ആ നുര, ഭൂമിയിൽ നിന്നിരുന്ന ഭവന്റെ (ശിവന്റെ) തലയിൽ വീണു. അപ്പോൾ കോപിച്ച ആ പ്രഭു നെറ്റിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച കണ്ണുകൊണ്ട് രോഹിണിയെ ദഹിപ്പിക്കുമാറ് നോക്കി.

13.112.22

तत्तेजस्तु ततो रौद्रं कपिलां गां विशाम्पते ।
नानावर्णत्वमनयन्मेघानिव दिवाकरः ॥ १३.११२.२२ ॥

ഹേ നരാധിപാ, അപ്പോൾ ആ ഭയങ്കരതേജസ്സ് കപില പശുവിനെ നാനാവർണ്ണമുള്ളതാക്കി; സൂര്യൻ മേഘങ്ങളെ വർണ്ണാഭമാക്കുന്നതുപോലെ.

13.112.23

यास्तु तस्मादपक्रम्य सोममेवाभिसंश्रिताः ।
यथोत्पन्नाः स्ववर्णस्था न नीताश्चान्यवर्णतां ॥ १३.११२.२३ ॥

എന്നാൽ അതിൽനിന്ന് മാറി സോമനെ (ചന്ദ്രനെ) തന്നെ ശരണം പ്രാപിച്ച പശുക്കൾ ജനിച്ചപ്പോഴത്തെ സ്വന്തം വർണ്ണത്തിൽ നിലനിന്നു; അവയെ മറ്റൊരു വർണ്ണത്തിലേക്ക് മാറ്റിയില്ല.

13.112.24

अथ क्रुद्धं महादेवं प्रजापतिरभाषत ।
अमृतेनावसिक्तस्त्वं नोच्छिष्टं विद्यते गवाम् ॥ १३.११२.२४ ॥

അപ്പോൾ കോപിച്ച മഹാദേവനോട് പ്രജാപതി പറഞ്ഞു: നീ അമൃതത്താൽ അഭിഷിക്തനാണ്; പശുക്കൾക്ക് ഉച്ഛിഷ്ടമെന്നൊന്നില്ല.

13.112.25

यथा ह्यमृतमादाय सोमो विष्यन्दते पुनः ।
तथा क्षीरं क्षरन्त्येता रोहिण्योऽमृतसम्भवाः ॥ १३.११२.२५ ॥

അമൃതെടുത്ത് സോമൻ വീണ്ടും ഒഴുകുന്നതുപോലെ, അമൃതിൽ ജനിച്ച ഈ രോഹിണി പശുക്കൾ പാൽ ചുരത്തുന്നു.

13.112.26

न दुष्यत्यनिलो नाग्निर्न सुवर्णं न चोदधिः ।
नामृतेनामृतं पीतं न वत्सैर्दुष्यते पयः ॥ १३.११२.२६ ॥

കാറ്റും തീയും സ്വർണ്ണവും സമുദ്രവും ദൂഷിതമാകുന്നില്ല; അമൃതത്താൽ കുടിച്ച അമൃതവും ദൂഷിതമാകുന്നില്ല; കിടാങ്ങളാൽ പാൽ ദൂഷിതമാകുന്നില്ല.

13.112.27

इमाँल्लोकान्भरिष्यन्ति हविषा प्रस्रवेण च ।
आसामैश्वर्यमिच्छन्ति सर्वेऽमृतमयं शुभम् ॥ १३.११२.२७ ॥

ഇവ ഹവിസ്സിനാലും പാൽപ്രവാഹത്താലും ഈ ലോകങ്ങളെ പുലർത്തും; അമൃതമയവും ശുഭവുമായ ഇവയുടെ ഐശ്വര്യം എല്ലാവരും ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

13.112.28

वृषभं च ददौ तस्मै भगवाँल्लोकभावनः ।
प्रसादयामास मनस्तेन रुद्रस्य भारत ॥ १३.११२.२८ ॥

ലോകപോഷകനായ ഭഗവാൻ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു വൃഷഭത്തെ നൽകി; അതിനാൽ, ഭാരതാ, രുദ്രന്റെ മനസ്സ് പ്രസന്നമായി.

13.112.29

प्रीतश्चापि महादेवश्चकार वृषभं तदा ।
ध्वजं च वाहनं चैव तस्मात्स वृषभध्वजः ॥ १३.११२.२९ ॥

പ്രസന്നനായ മഹാദേവൻ അപ്പോൾ ആ വൃഷഭത്തെ തന്റെ ധ്വജമാക്കുകയും വാഹനമാക്കുകയും ചെയ്തു; അതിനാൽ അദ്ദേഹം വൃഷഭധ്വജനായി.

13.112.30

ततो देवैर्महादेवस्तदा पशुपतिः कृतः ।
ईश्वरः स गवां मध्ये वृषभाङ्कः प्रकीर्तितः ॥ १३.११२.३० ॥

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ മഹാദേവനെ പശുപതിയാക്കി. പശുക്കൾക്കിടയിൽ അദ്ദേഹം ഈശ്വരനാണ്; വൃഷഭാങ്കൻ എന്ന് കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു.

13.112.31

एवमव्यग्रवर्णानां कपिलानां महौजसाम् ।
प्रदाने प्रथमः कल्पः सर्वासामेव कीर्तितः ॥ १३.११२.३१ ॥

ഇങ്ങനെ, ഇളകാത്ത വർണമുള്ള, മഹാതേജസ്വികളായ കപില പശുക്കളുടെ ദാനത്തിൽ ഇതാണ് ആദ്യവിധി എന്ന് എല്ലാറ്റിനും പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

13.112.32

लोकज्येष्ठा लोकवृत्तिप्रवृत्ता ।
रुद्रोद्भूताः सोमविष्यन्दभूताः।
सौम्याः पुण्याः कामदाः प्राणदाश्च ॥ १३.११२.३२ ॥

ലോകത്തിൽ ജ്യേഷ്ഠരായവ, ലോകജീവിതം പോഷിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഏർപ്പെട്ടവ, രുദ്രനിൽനിന്ന് ഉദ്ഭവിച്ചവ, സോമപ്രവാഹത്താൽ രൂപപ്പെട്ടവ; ശാന്തരും പുണ്യദായകരും ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവരും പ്രാണദായകരും.

13.112.33

गा वै दत्त्वा सर्वकामप्रदः स्यात् ।
इदं गवां प्रभवविधानमुत्तमं
पठन्सदा शुचिरपि मङ्गलप्रियः ।
विमुच्यते कलिकलुषेण मानवः
प्रियान्सुतान्धनपशुमाप्नुयात्सदा ॥ १३.११२.३३ ॥

പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ സർവ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നവനാകുന്നു. പശുക്കളുടെ ഉത്ഭവവിധിയുടെ ഈ ഉത്തമപാഠം എപ്പോഴും ചൊല്ലുന്ന, ശുചിയും മംഗളപ്രിയനുമായ മനുഷ്യൻ കലിയുഗ മലിനതയിൽനിന്ന് മോചിതനാകുന്നു; എന്നും പ്രിയ പുത്രന്മാരെയും ധനവും പശുക്കളെയും പ്രാപിക്കുന്നു.