महाभारत · अध्याय 13.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.114.1
शतं वर्षसहस्राणां तपस्तप्तं सुदुष्करम् ।
गोभिः पूर्वं विसृष्टाभिर्गच्छेम श्रेष्ठतामिति ॥ १३.११४.१ ॥
हजारो वर्षे अत्यंत कठीण तप केले गेले, पूर्वी सोडलेल्या गायींच्या द्वारे आम्ही श्रेष्ठत्व प्राप्त करू असे.
13.114.2
लोकेऽस्मिन्दक्षिणानां च सर्वासां वयमुत्तमाः ।
भवेम न च लोप्येम दोषेणेति परन्तप ॥ १३.११४.२ ॥
या जगात सर्व दक्षिणांमध्ये आम्ही उत्तम व्हावे, आणि कोणत्याही दोषाने आम्ही नष्ट होऊ नये, हे शत्रुतापना.
13.114.3
अस्मत्पुरीषस्नानेन जनः पुयेत सर्वदा ।
शकृता च पवित्रार्थं कुर्वीरन्देवमानुषाःठ ॥ १३.११४.३ ॥
आमच्या शेणाने स्नान करून लोक सदैव पवित्र होवोत; पवित्रतेसाठी देव आणि मानव शेणाचा उपयोग करोत.
13.114.4
तथा सर्वाणि भूतानि स्थावराणि चराणि च ।
प्रदातारश्च लोकान्नो गच्छेयुरिति मानद ॥ १३.११४.४ ॥
तसेच सर्व स्थावर आणि जंगम प्राणी दाते होऊन आमच्या लोकांना प्राप्त होवोत, हे मानदा.
13.114.5
ताभ्यो वरं ददौ ब्रह्मा तपसोऽन्ते स्वयं प्रभुः ।
एवं भवन्विति विभुर्लोकांस्तारयतेति च ॥ १३.११४.५ ॥
तपाच्या अखेरीस स्वतः प्रभू ब्रह्मदेवांनी त्यांना वर दिला; "असेच होवो" आणि "लोकांचा उद्धार करा" असे म्हणून त्या विभूने.
13.114.6
उत्तस्थुः सिद्धकामास्ता भूतभव्यस्य मातरः ।
तपसोऽन्ते महाराज गावो लोकपरायणाः ॥ १३.११४.६ ॥
तेव्हा सिद्ध-कामना झालेल्या त्या भूत-भव्याच्या माता उठल्या; हे महाराजा, तपाच्या अखेरीस गायी लोकांचा परम आधार ठरल्या.
13.114.7
तस्माद्गावो महाभागाः पवित्रं परमुच्यते ।
तथैव सर्वभूतानां समतिष्ठन्त मूर्धनि ॥ १३.११४.७ ॥
म्हणून महाभाग्यवान गायी परम पवित्र म्हटल्या जातात. त्याचप्रमाणे त्या सर्व प्राण्यांच्या मस्तकावर स्थित राहतात.
13.114.8
सम्मनवत्सां कपिलां धेनुं दत्त्वा पयस्विनीम् ।
सुव्रतां वस्त्रसंवीतां ब्रह्मलोके महीयते ॥ १३.११४.८ ॥
समान वासरू असलेली, कपिल रंगाची, दूध देणारी, सुव्रता, वस्त्राने आच्छादित अशी गाय दान देऊन मनुष्य ब्रह्मलोकात सन्मानित होतो.
13.114.9
लोहितां तुल्यवत्सां तु धेनुं दत्त्वा पयस्विनीम् ।
सुव्रतां वस्त्रसंवीतां सूर्यलोके महीयते ॥ १३.११४.९ ॥
समान वासरू असलेली, लाल, दूध देणारी, सुव्रता, वस्त्राने आच्छादित अशी गाय दान देऊन मनुष्य सूर्यलोकात सन्मानित होतो.
13.114.10
समानवत्सां शबलां धेनुं दत्त्वा पयस्विनीम् ।
सुव्रतां वस्त्रसंवीतीं सोमलोके महीयते ॥ १३.११४.१० ॥
समान वासरू असलेली, चितकबरी, दूध देणारी, सुव्रता, वस्त्राने आच्छादित अशी गाय दान देऊन मनुष्य सोमलोकात सन्मानित होतो.
13.114.11
समानवत्सां श्वेतां तु धेनुं दत्त्वा पयस्विनीम् ।
सुव्रतां वस्त्रसंवीतामिन्द्रलोके महीयते ॥ १३.११४.११ ॥
समान वासरू असलेली, पांढरी, दूध देणारी, सुव्रता, वस्त्राने आच्छादित अशी गाय दान देऊन मनुष्य इंद्रलोकात सन्मानित होतो.
13.114.12
समानवत्सां कृष्णां तु धेनु दत्त्वा पयस्विनीम् ।
सुव्रतां वस्त्रसंवीतामग्निलोके महीयते ॥ १३.११४.१२ ॥
समान वासरू असलेली, काळी, दूध देणारी, सुव्रता, वस्त्राने आच्छादित अशी गाय दान देऊन मनुष्य अग्निलोकात सन्मानित होतो.
13.114.13
समानवत्सां धूम्रां तु धेनुं दत्त्वा पयस्विनीम् ।
सुव्रतां वस्त्रसंवीतां याम्यलोके महीयते ॥ १३.११४.१३ ॥
एकसारख्या रंगाचे वासरू असलेली, धुरकट रंगाची, दूध देणारी, सुव्रता आणि वस्त्राने झाकलेली गाय दान देऊन तो यमलोकात गौरवला जातो.
13.114.14
अपां फेनसवर्णां तु सवत्सां कांस्यदोहनाम् ।
प्रदाय वस्त्रसंवीतां वारुणं लोकमाप्नुते ॥ १३.११४.१४ ॥
पाण्याच्या फेसासारख्या रंगाची, वासरासह, कांस्याचे दोहनपात्र असलेली गाय वस्त्राने झाकून दान देऊन तो वरुणलोक प्राप्त करतो.
13.114.15
वातरेणुसवर्णां तु सवत्सां कांस्यदोहनाम् ।
प्रदाय वस्त्रसंवीतां वायुलोके महीयते ॥ १३.११४.१५ ॥
वाऱ्यातील धुळीच्या रंगाची, वासरासह, कांस्याचे दोहनपात्र असलेली गाय वस्त्राने झाकून दान देऊन तो वायुलोकात गौरवला जातो.
13.114.16
हिरण्यवर्णां पिङ्गाक्षीं सवत्सां कांस्यदोहनाम् ।
प्रदाय वस्त्रसंवीतां कौबेरं लोकमश्नुते ॥ १३.११४.१६ ॥
सोनेरी रंगाची, पिंगट डोळ्यांची, वासरासह, कांस्याचे दोहनपात्र असलेली गाय वस्त्राने झाकून दान देऊन तो कुबेरलोक उपभोगतो.
13.114.17
पलालधूम्रवर्णां तु सवत्सां कांस्यदोहनाम् ।
प्रदाय वस्त्रसंवीतां पितृलोके महीयते ॥ १३.११४.१७ ॥
पलालाच्या धुराच्या रंगाची, वासरासह, कांस्याचे दोहनपात्र असलेली गाय वस्त्राने झाकून दान देऊन तो पितृलोकात गौरवला जातो.
13.114.18
सवत्सां पीवरीं दत्त्वा दृतिकण्ठामलङ्कृताम् ।
वैश्वदेवमसम्बाधं स्थानं श्रेष्ठं प्रपद्यते ॥ १३.११४.१८ ॥
वासरासह, गुबगुबीत, गळ्यात चामड्याची पिशवी असलेली, सजवलेली गाय दान देऊन तो विश्वेदेवांचे अडथळाविरहित श्रेष्ठ स्थान प्राप्त करतो.
13.114.19
समानवत्सां गौरीं तु धेनुं दत्त्वा पयस्विनीम् ।
सुव्रतां वस्त्रसंवीतां वसूनां लोकमाप्नुयात् ॥ १३.११४.१९ ॥
समान वासरू असलेली, गोरी, दूध देणारी धेनू, सुव्रता व वस्त्रांनी झाकलेली, दान दिल्यास मनुष्य वसूंचे लोक प्राप्त करतो.
13.114.20
पाण्डुकम्बलवर्णाभां सवत्सां कांस्यकदोहनाम् ।
प्रदाय वस्त्रसंवीतां साध्यानां लोकमाप्नुते ॥ १३.११४.२० ॥
पांढऱ्या कांबळ्याच्या रंगाची, वासरासह, कांस्य दोहनपात्र असलेली गाय वस्त्राने झाकून दान दिल्यास साध्यांचे लोक प्राप्त होते.
13.114.21
वैराटपृष्ठमुक्षाणं सर्वरत्नैरलङ्कृतम् ।
प्रददन्मरुतां लोकान्स राजन्प्रतिपद्यते ॥ १३.११४.२१ ॥
वैराटपृष्ठ, सर्व रत्नांनी अलंकृत असा बैल दान करणारा, हे राजा, मरुतांचे लोक प्राप्त करतो.
13.114.22
वत्सोपपन्नां नीलां गां सर्वरत्नसमन्विताम् ।
गन्धर्वाप्सरसां लोकान्दत्त्वा प्राप्नोति मानवः ॥ १३.११४.२२ ॥
वासरासह असलेली, निळ्या रंगाची, सर्व रत्नांनी युक्त गाय दान देऊन मानव गंधर्व व अप्सरांचे लोक प्राप्त करतो.
13.114.23
दृतिकण्ठमनड्वाहं सर्वरत्नैरलङ्कृतम् ।
दत्त्वा प्रजापतेर्लोकान्विशोकः प्रतिपद्यते ॥ १३.११४.२३ ॥
दृतिकंठ, सर्व रत्नांनी अलंकृत बैल दान देऊन शोकरहित होऊन मनुष्य प्रजापतीचे लोक प्राप्त करतो.
13.114.24
गोप्रदानरतो याति भित्त्वा जलदसञ्चयान् ।
विमानेनार्कवर्णेन दिवि राजन्विराजता ॥ १३.११४.२४ ॥
गोदानात रत असलेला मनुष्य मेघसमूह भेदून सूर्यासारख्या वर्णाच्या विमानातून जातो, हे राजा, स्वर्गात तेजस्वी होऊन.
13.114.25
तं चोरुवेषाः सुश्रोण्यः सहस्रं वारयोपितः ।
रमयन्ति नरश्रेष्ठं गोप्रदानरतं नरम् ॥ १३.११४.२५ ॥
गोदानात रत त्या नरश्रेष्ठाला सुंदर कटी आणि मांड्यांच्या हजारो वारांगना आनंद देतात.
13.114.26
वीणानां वल्लकीनां च नू पुराणां च शिञ्जितैः ।
हासैश्च हरिणाक्षीणां सुप्तः सुप्रतिबोध्यते ॥ १३.११४.२६ ॥
वीणा, वल्लकी यांच्या नादाने, नूपुरांच्या छुमछुमाटाने आणि हरिणाक्षींच्या हास्याने झोपलेला सहज जागा होतो.
13.114.27
यावन्ति रोमाणि भवन्ति धेन्वा-
स्तावन्ति वर्षाणि महीयते सः।
स्वर्गच्युतश्चापि ततो नृलोके ।
कुले प्रसूतो विपुले विशोकः ॥ १३.११४.२७ ॥
गाईच्या अंगावर जितके केस असतात तितकी वर्षे तो स्वर्गात सन्मानित होतो; स्वर्गातून च्युत झाला तरी मनुष्यलोकात मोठ्या कुलात जन्मून शोकरहित होतो.