ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.117
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.117.1
सुराणामसुराणां च भूतानां च पितामह ।
प्रभुः स्रष्टा च भगवान्मुनिभिः स्तूयते भुवि ॥ १३.११७.१ ॥
ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ! ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਤੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਭਗਵਾਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਤਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.117.2
तस्योपरि कथं ह्येष गोलोकः स्थानतां गतः ।
संशयो मे महानेष तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.११७.२ ॥
ਉਸ ਦੇ ਉੱਪਰ ਇਹ ਗੋਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਸਥਾਨ ਬਣ ਗਿਆ? ਇਹ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਸੰਸ਼ਯ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣਾ ਆਪ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।
13.117.3
मनोवाग्बुद्धयस्तावदेकस्थाः कुरुसत्तम ।
ततो मे शृणु कार्त्स्न्येन गोमहाभाग्यमुत्तमम् ॥ १३.११७.३ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਸ਼ਰੇਸ਼ਟ! ਮਨ, ਵਾਕ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਇਹ ਸਭ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਗਾਵਾਂ ਦਾ ਉੱਤਮ ਮਹਾਭਾਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣੋ।
13.117.4
पुण्यं यशस्यमायुष्यं तथा स्वस्त्ययनं महत् ।
कीर्तिर्विहरता लोके गवां यो गोषु भक्तिमान् ॥ १३.११७.४ ॥
ਜੋ ਗਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੰਨ, ਯਸ਼, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਰਾਹ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦਿਆਂ ਉਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਫੈਲਦੀ ਹੈ।
13.117.5
श्रूयते हि पुराणेषु महर्षीणां महात्मनाम् ।
संस्थाने सर्वलोकानां देवानां चापि सम्भवे ॥ १३.११७.५ ॥
ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਮਹਰਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ (ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ)।
13.117.6
देवतार्थेऽमृतार्थे च यज्ञार्थे चैव भारत ।
सुरभिर्नाम विख्याता रोहिणी कामरूपिणी ॥ १३.११७.६ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਈ ਅਤੇ ਯੱਗ ਲਈ ਹੀ ਸੁਰਭੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਰੋਹਿਣੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
13.117.7
सङ्कल्प्य मनसा पूर्वं रोहिणी ह्यमृतात्मना ।
घोरं तपः समास्थाय निर्मिती विस्वकर्मणा ॥ १३.११७.७ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਕਲਪ ਕਰਕੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਵਰੂਪਾ ਰੋਹਿਣੀ ਘੋਰ ਤਪ ਧਾਰ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੁਆਰਾ ਰਚੀ ਗਈ।
13.117.8
पुरुषं चासृजद्भूस्तेजसा तपसा च ह ।
देदीप्यमानं वपुषा समिद्धमिव पावकम् ॥ १३.११७.८ ॥
ਧਰਤੀ ਨੇ ਤੇਜ ਅਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਇੱਕ ਪੁਰਖ ਰਚਿਆ; ਉਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦਮਕਦਾ ਸੀ।
13.117.9
सोऽपश्यदिष्टरूपां तां सुरभिं रोहिणीं तदा ।
दृष्ट्वैव चातिविमनाः सोऽभवत्काममोहितः ॥ १३.११७.९ ॥
ਤਦ ਉਸਨੇ ਇਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਉਸ ਸੁਰਭਿ-ਰੋਹਿਣੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਕਾਮ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
13.117.10
तं कामार्तमथो ज्ञात्वा स्वयंभूर्लोकभावनः ।
माऽऽर्तो भव तथा चैष भगवानभ्यभाषत ॥ १३.११७.१० ॥
ਉਸਨੂੰ ਕਾਮ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਜਾਣ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਾਲਕ ਸਵੈਮਭੂ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ।"
13.117.11
ततः स भगवांस्तत्र मार्ताण्ड इति विश्रुतः ।
चकार नाम तं दृष्ट्वा तस्यार्तीभावमुत्तमम् ॥ १३.११७.११ ॥
ਤਦ ਉੱਥੇ ਮਾਰਤੰਡ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਡਾਢੀ ਪੀੜਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ।
13.117.12
सोऽददाद्भगवांस्तस्मै मार्ताण्डाय महात्मने ।
सुरूपां सुरभिं कन्यां तपस्तेजोमयीं शुभाम् ॥ १३.११७.१२ ॥
ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਮਾਰਤੰਡ ਨੂੰ ਤਪ ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਸ਼ੁਭ ਕੰਨਿਆ ਸੁਰਭਿ ਦਿੱਤੀ।
13.117.13
यथा मयैष चोद्भूतस्त्वं चैवषा च रोहिणी ।
मैथुनं गतवन्तौ च तथा चोत्पत्स्यति प्रजा ॥ १३.११७.१३ ॥
ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਹ ਜਨਮਿਆ, ਤੂੰ, ਇਹ ਅਤੇ ਰੋਹਿਣੀ ਵੀ ਜਨਮ ਕੇ ਮਿਲੇ; ਉਵੇਂ ਹੀ ਪ੍ਰਜਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗੀ।
13.117.14
प्रजा भविष्यते पुण्या पवित्रं परमं च वाम् ।
न चाप्यगम्यागमनाद्दोषं प्राप्स्यसि कर्हिचित् ॥ १३.११७.१४ ॥
ਪ੍ਰਜਾ ਪੁੰਨਮਈ ਹੋਵੇਗੀ; ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਅਗਮ੍ਯ ਸੰਗ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇਗਾ।
13.117.15
त्वत्प्रजासम्भवं क्षीरं भविष्यति परं हविः ।
यज्ञेषु चाज्यभागानां त्वत्प्रजामूलजो विधिः ॥ १३.११७.१५ ॥
ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਦੁੱਧ ਪਰਮ ਹਵਿ ਹੋਵੇਗਾ; ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਓ-ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੂਲ ਰੱਖੇਗਾ।
13.117.16
प्रजाशुश्रूषवश्चैव ये भविष्यन्ति रोहिणि ।
तव तेनैव पुण्येनि गोलोकं यान्तु मानवाः ॥ १३.११७.१६ ॥
ਹੇ ਰੋਹਿਣੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਗੇ, ਉਹ ਉਸੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਗੋਲੋਕ ਜਾਣ।
13.117.17
इदं पवित्रं परममृषभं नाम कर्हिचित् ।
यद्वै ज्ञात्वा द्विजा लोके मोक्ष्यन्ते योनिसङ्करात् ॥ १३.११७.१७ ॥
ਇਹ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ 'ਰਿਸ਼ਭ' ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਦ੍ਵਿਜ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਯੋਨੀ-ਸੰਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣਗੇ।
13.117.18
एतत्क्रियाः प्रवर्तन्ते मन्त्रब्राह्मणसंस्कृताः ।
देवतानां वितॄणां च हव्यकव्यपुरोगमाः ॥ १३.११७.१८ ॥
ਮੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਇਹ ਕਰਮ ਚੱਲਦੇ ਹਨ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਿ-ਕਵਿ ਭੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਗਰਗਾਮੀ ਹਨ।
13.117.19
तत एतेन पुण्येन प्रजास्तव तु रोहिणि ।
ऊर्ध्वं ममापि लोकस्य वत्स्यन्ते निरुपद्रवाः ॥ १३.११७.१९ ॥
ਤਦ ਇਸ ਪੁੰਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਰੋਹਿਣੀ, ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਵੀ ਉੱਪਰ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਉਪਦ੍ਰਵ ਦੇ ਵੱਸੇਗੀ।
13.117.20
भद्रं तेभ्यश्च भद्रं ते ये प्रजासु भवन्ति वै ।
युगन्धराश्च ते पुत्राः सन्तु लोकस्य धारणे ॥ १३.११७.२० ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ, ਤੇਰਾ ਵੀ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ; ਜੋ ਪ੍ਰਜਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੇ, ਉਹ ਲੋਕ-ਧਾਰਨ ਲਈ ਜੂਲਾ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ।
13.117.21
यान्यान्कामयसे लोकांस्ताँल्लोकाननुयास्यसि ।
सर्वदेवगणश्चैव तव यास्यन्ति पुत्रताम्।
तव स्तनसमुद्भूतं पिबन्तोऽमृतमुत्तमम् ॥ १३.११७.२१ ॥
ਤੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰੇਂਗੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਜਾਵੇਂਗੀ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਗਣ ਵੀ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣਨਗੇ, ਤੇਰੇ ਥਣਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਉੱਤਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਂਦੇ ਹੋਏ।
13.117.22
एवमेतान्वरान्सर्वानगृह्णात्सुरभिस्तदा ।
ब्रुवतः सर्वलोकेशान्निर्वृतिं चागमत्पराम् ॥ १३.११७.२२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ; ਸਰਬਲੋਕੇਸ਼ਵਰਾਂ ਦੇ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਪਰਮ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲੀ।
13.117.23
सृष्ट्वा प्रजाश्च विपुला लोकसन्धारणाय वै ।
ब्रह्मणा समनुज्ञाता सुरभिर्लोकमाविशत् ॥ १३.११७.२३ ॥
ਲੋਕ-ਧਾਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਜਾ ਸਿਰਜ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਸੁਰਭੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ।
13.117.24
एवं वरप्रदानेन स्वयंभोरेव भारत ।
उपरिष्टाद्गवां लोकः प्रोक्तस्ते सर्वमादितः ॥ १३.११७.२४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸਵਯੰਭੂ ਦੇ ਵਰ-ਦਾਨ ਨਾਲ ਗਊਆਂ ਦਾ ਲੋਕ ਉੱਪਰ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।