મહાભારત · અધ્યાય 13.118
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.118.1
सुरभेः काः प्रजाः पूर्वं मार्ताण्डादभवन्पुरा ।
एतन्मे शंस तत्वेनि गोषु मे प्रीयते मनः ॥ १३.११८.१ ॥
પૂર્વે સુરભિથી અને માર્તંડ (સૂર્ય)થી કઈ સંતતિ ઉત્પન્ન થઈ? તે મને યથાર્થ રીતે કહો, કારણ કે ગાયો વિશે સાંભળીને મારું મન પ્રસન્ન થાય છે.
13.118.2
शृणु नामानि दिव्यानि गोमातॄणां विशेषतः ।
याभिर्व्याप्तास्त्रयो लोकाः कल्याणीभिर्जनाधिप ॥ १३.११८.२ ॥
હે જનાધિપ, ગોમાતાઓનાં દિવ્ય નામ વિશેષ રીતે સાંભળો; એ કલ્યાણકારી માતાઓથી ત્રણેય લોક વ્યાપ્ત છે.
13.118.3
सुरभ्यः प्रथमोद्भूता याश्च स्युः प्रथमाः प्रजाः ।
मयोच्यमानाः शृणु ताः प्राप्स्यसे विपुलं यशः ॥ १३.११८.३ ॥
પ્રથમ ઉત્પન્ન થયેલી સુરભિઓ, જે પ્રથમ સંતતિઓ છે, તે હું કહું છું; તેમને સાંભળો, તમને વિપુલ યશ મળશે.
13.118.4
तप्त्वा तपो घोरतपाः सुरभिर्दिप्ततेजसः ।
सुषावैकादश सुतान्रुद्रा ये च्छन्दसि स्तुताः ॥ १३.११८.४ ॥
ઘોર તપ કરીને, દીપ્ત તેજવાળી સુરભિએ અગિયાર પુત્રોને જન્મ આપ્યો; તેઓ વેદોમાં સ્તુત રુદ્રો છે.
13.118.5
अजैकपादहिर्बुध्न्यस्त्र्यम्बकश्च महायशाः ।
वृषाकपिश्च शम्भुश्च कपाली रैवतस्तथा ॥ १३.११८.५ ॥
અજ-એકપાદ, અહિર્બુધ્ન્ય, મહાયશસ્વી ત્ર્યંબક, વૃષાકપિ, શંભુ, કપાલી અને રૈવત — એ રીતે.
13.118.6
हरश्च बहुरूपश्च उग्र उग्रोऽथ वीर्यवान् ।
तस्य चैवात्मजः श्रीमान्विश्वरूपो महायशाः ॥ १३.११८.६ ॥
હર, બહુરૂપ, ઉગ્ર, ઉગ્ર, પછી વીર્યવાન; અને તેમનો પુત્ર શ્રીમાન વિશ્વરૂપ, મહાયશસ્વી.
13.118.7
एकादशैते कथिता रुद्रास्ते नाम नामतः ।
महात्मानो महायोगास्तेजोयुक्ता महाबलाः ॥ १३.११८.७ ॥
આ અગિયાર રુદ્રો તેમનાં નામોથી કહેવાયા છે; તેઓ મહાત્માઓ, મહાયોગીઓ, તેજસ્વી અને મહાબળવાન છે.
13.118.8
एते वरिष्ठजन्मानो देवानां ब्रह्मवादिनाम् ।
विप्राणां प्रकृतिर्लोके एत एव हि विश्रुताः ॥ १३.११८.८ ॥
આ દેવોમાં શ્રેષ્ઠ જન્મવાળા, બ્રહ્મવાદી છે; જગતમાં બ્રાહ્મણોનો સ્વભાવ આ જ છે, કારણ કે આ જ પ્રસિદ્ધ છે.
13.118.9
एत एकादश प्रोक्ता रुद्रास्त्रिभुवनेश्वराः ।
शतं त्वेतत्समाख्यातं शतरुद्रं महात्मनाम् ॥ १३.११८.९ ॥
આ અગિયાર રુદ્રો ત્રણે લોકના ઈશ્વરો કહેવાયા છે; મહાત્માઓના 'શતરુદ્ર' તરીકે આ જ વર્ણવાયું છે.
13.118.10
सुषुवे प्रथमां कन्यां सुरभिः पृथिवीं तदा ।
विश्वकामदुघा धेनुर्या धारयति देहिनः ॥ १३.११८.१० ॥
ત્યારે સુરભીએ પ્રથમ કન્યા તરીકે પૃથ્વીને જન્મ આપ્યો; સર્વ કામનાઓ પૂરી કરનારી એ ધેનુ દેહધારીઓને ધારણ કરે છે.
13.118.11
सुतं गोब्राह्मणं राजन्नेकमित्यभिधीयते ।
गोब्राह्मणस्य जननी सुरभिः परिकीर्त्यते ॥ १३.११८.११ ॥
હે રાજન, એક પુત્રને ગોબ્રાહ્મણ કહેવાય છે; ગોબ્રાહ્મણની માતા સુરભી કહેવાય છે.
13.118.12
सृष्ट्वा तु प्रथमं रुद्रान्वरदान्रुद्रसम्भवान् ।
पश्चात्प्रभुं ग्रहपतिं सुषुवे लोकसम्मतम् ॥ १३.११८.१२ ॥
પહેલાં રુદ્રથી ઉત્પન્ન થયેલા વરદાયી રુદ્રોને સર્જીને, પછી લોકમાન્ય પ્રભુ ગ્રહપતિને જન્મ આપ્યો.
13.118.13
सोमराजानममृतं यज्ञसर्वस्वमुत्तमम् ।
ओषधीनां रसानां च देवानां जीवितस्य च ॥ १३.११८.१३ ॥
સોમરાજાને, અમૃતને, યજ્ઞના સર્વસ્વને, ઉત્તમને, ઔષધિઓના રસોને અને દેવોના જીવનને.
13.118.14
ततः श्रियं च मेधां च कीर्तिं देवीं सरस्वतीम् ।
चतस्रः सुषुवे कन्या योगेषु नियताः स्तिताः ॥ १३.११८.१४ ॥
પછી શ્રી, મેધા, કીર્તિ અને દેવી સરસ્વતી એ ચાર કન્યાઓને તેણે જન્મ આપ્યો; તેઓ યોગમાં નિયત અને સ્થિત હતી.
13.118.15
एताः सृष्ट्वा प्रजा एषा सुरभिः कामरूपिणी ।
सुषुवे परमं भूयो दिव्या गोमातरः शुभाः ॥ १३.११८.१५ ॥
આ પ્રજાઓનું સર્જન કરીને કામરૂપિણી સુરભિએ ફરી પરમ દિવ્ય, શુભ ગોમાતાઓને જન્મ આપ્યો.
13.118.16
पुण्यां मायां मधुश्च्योतां शिवां शीघ्रां सरिद्वराम् ।
हिरण्यवर्णां सुभगां गव्यां पृश्नीं कुथावतीम् ॥ १३.११८.१६ ॥
પુણ્યા, માયા, મધુ ઝરાવતી શિવા, શીઘ્રા, નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ, સુવર્ણવર્ણા, સુભગા, ગવ્યા, પૃશ્ની અને કુથાવતી.
13.118.17
अङ्गावतीं घृतवतीं दधिक्षीरपयोवतीम् ।
अमोघां सुरमां सत्यां रेवतीं मारुतीं रसाम् ॥ १३.११८.१७ ॥
અંગાવતી, ઘૃતવતી, દધિ-ક્ષીર-પયોવતી, અમોઘા, સુરભા, સત્યા, રેવતી, મારુતી અને રસા.
13.118.18
अजां च सिकतां चैव शुद्धधूमामधारिणीम् ।
जीवां प्राणवतीं धन्यां शुद्धां धेनुं धनावहाम् ॥ १३.११८.१८ ॥
અજા અને સિકતા, શુદ્ધધૂમા અને અધારિણી, જીવા, પ્રાણવતી, ધન્યા, શુદ્ધા ધેનુઓ — જે ધન લાવે છે.
13.118.19
इन्द्रामृद्धिं च शान्ति च शान्तपापां सरिद्वराम् ।
चत्वारिंशतिमेकां च धन्यास्ता दिवि पूजिताः ॥ १३.११८.१९ ॥
ઇન્દ્રા, સમૃદ્ધિ, શાંતિ, પાપોને શાંત કરનારી શાંતપાપા, નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ — આ ચાળીસ અને એક; ધન્ય, સ્વર્ગમાં પૂજિત.
13.118.20
भूयो जज्ञे सुरभ्याश्च श्रीमांश्चन्द्रांशुसप्रभः ।
वृपो दक्ष इति ख्यातः कण्ढे मणितलप्रभः। ॥ १३.११८.२० ॥
ફરીથી સુરભિથી ચંદ્રકિરણો જેવી પ્રભાવાળો એક શ્રીમાન વૃષભ જન્મ્યો; તે દક્ષ નામે પ્રસિદ્ધ થયો, તેના કંઠ પર મણિતળ જેવી પ્રભા હતી.
13.118.21
स्रग्वी ककुद्मान्द्युतिमान्मृणालसदृशप्रभः ।
सुरभ्यनुमते दत्तो ध्वजो माहेशअवरस्तु सः ॥ १३.११८.२१ ॥
માળા ધારણ કરનાર, ખૂંધવાળો, તેજસ્વી, કમળની દાંડી જેવી પ્રભાવાળો — સુરભિની સંમતિથી તે ધ્વજ તરીકે અપાયો; તે મહેશનો શ્રેષ્ઠ વૃષભ છે.
13.118.22
सुरभ्यः कामरूपिण्यो गावः पुण्यार्थमुत्कटाः ।
आदित्येभ्यो वसुभ्यश्च विश्वेभ्यश्च ददौ वरान् ॥ १३.११८.२२ ॥
ઇચ્છા મુજબ રૂપ ધારણ કરનારી સુરભિ ગાયો, પુણ્ય માટે ઉત્કૃષ્ટ — તેમણે આદિત્યો, વસુઓ અને વિશ્વેદેવોને વરદાન આપ્યાં.
13.118.23
सुरभिस्तु तपस्तप्त्वा सुषुवे गास्ततः पुनः ।
या दत्ता लोकपालानामिन्द्रादीनां युधिष्ठिर ॥ १३.११८.२३ ॥
સુરભિએ તપ કરીને ફરી ગાયો જન્માવી; હે યુધિષ્ઠિર, તે ઇન્દ્ર વગેરે લોકપાલોને અપાઈ.
13.118.24
सुष्टुनां कपिलां चैव रोहिणीं च यशस्विनीम् ।
सर्वकामदुघां चैव मरुतां कामरूपिणीम् ॥ १३.११८.२४ ॥
સુષ્ટુના, કપિલા અને યશસ્વિની રોહિણી, સર્વ કામનાઓ દોહનારી, મરુતોની ઇચ્છા મુજબ રૂપ ધારણ કરનારી ગાય.
13.118.25
गावो मृष्टदुघा ह्येतास्ताश्चतस्रोऽत्र संस्तुताः ।
यासां भूत्वा पुरा वत्साः पिबन्त्यमृतमुत्तमम् ॥ १३.११८.२५ ॥
મધુર દૂધ આપનારી આ ગાયો; અહીં આ ચારની સ્તુતિ કરાઈ છે. પૂર્વે જેઓ તેમના વાછરડા હતા તેમણે ઉત્તમ અમૃત પીધું.
13.118.26
सुष्टुतां देवराजाय वासवाय महात्मने ।
कपिलां धर्मराजाय वरुणाय च रोहिणीम् ॥ १३.११८.२६ ॥
દેવરાજ, મહાત્મા વાસવ (ઇન્દ્ર)ને વખાણાયેલી ધેનુ; ધર્મરાજને કપિલા, અને વરુણને રોહિણી.
13.118.27
सर्वकामदुघां धेनुं राज्ञे वैश्रवणाय च ।
इत्येता लोकमहिता विश्रुताः सुरभेः प्रजाः ॥ १३.११८.२७ ॥
સર્વકામદુઘા ધેનુ રાજા માટે, અને વૈશ્રવણ (કુબેર) માટે; એ રીતે આ લોકપૂજિત, સુરભિની વિખ્યાત સંતતિ છે.
13.118.28
एतासां प्रजया पूर्णा पृथिवी मुनिपुङ्गवः ।
गोभ्यः प्रभवते सर्वं यत्किंचिदिह शोभनम् ॥ १३.११८.२८ ॥
આમની સંતતિથી પૃથ્વી પરિપૂર્ણ છે; હે મુનિશ્રેષ્ઠ, ગાયોથી જ અહીં જે કંઈ શુભ છે તે બધું ઉદ્ભવે છે.
13.118.29
सुरभ्यपत्यमित्येतन्नामतस्तेऽनुपूर्वशः ।
कीर्तितं ब्रूहि राजेन्द्र किं भूयः कथयामि ते ॥ १३.११८.२९ ॥
સુરભિની સંતતિ આ રીતે, નામો પ્રમાણે ક્રમશઃ તને કહેવાઈ. હે રાજેન્દ્ર, કહે, તને હજી શું કહું?