మహాభారతం · అధ్యాయం 13.118
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.118.1
सुरभेः काः प्रजाः पूर्वं मार्ताण्डादभवन्पुरा ।
एतन्मे शंस तत्वेनि गोषु मे प्रीयते मनः ॥ १३.११८.१ ॥
పూర్వం సురభి నుండి, మార్తాండుని (సూర్యుని) నుండి ఏ సంతతులు కలిగాయి? దాన్ని యథార్థంగా నాకు చెప్పండి; గోవుల గురించి వింటే నా మనసు సంతోషిస్తుంది.
13.118.2
शृणु नामानि दिव्यानि गोमातॄणां विशेषतः ।
याभिर्व्याप्तास्त्रयो लोकाः कल्याणीभिर्जनाधिप ॥ १३.११८.२ ॥
జనాధిపతీ, గోమాతల దివ్యనామాలను ప్రత్యేకంగా వినుము; ఆ మంగళకరులైన తల్లులచే మూడు లోకాలు వ్యాపించి ఉన్నాయి.
13.118.3
सुरभ्यः प्रथमोद्भूता याश्च स्युः प्रथमाः प्रजाः ।
मयोच्यमानाः शृणु ताः प्राप्स्यसे विपुलं यशः ॥ १३.११८.३ ॥
ముందుగా ఉద్భవించిన సురభులు, ప్రథమ సంతతులు అయినవారిని నేను చెప్పబోతున్నాను; వారిని విను, నీకు గొప్ప కీర్తి లభిస్తుంది.
13.118.4
तप्त्वा तपो घोरतपाः सुरभिर्दिप्ततेजसः ।
सुषावैकादश सुतान्रुद्रा ये च्छन्दसि स्तुताः ॥ १३.११८.४ ॥
ఘోర తపస్సు చేసిన, ప్రకాశించే తేజస్సు కలిగిన సురభి పదకొండు కుమారులను కన్నది; వారే రుద్రులు, వేదాలలో స్తుతింపబడినవారు.
13.118.5
अजैकपादहिर्बुध्न्यस्त्र्यम्बकश्च महायशाः ।
वृषाकपिश्च शम्भुश्च कपाली रैवतस्तथा ॥ १३.११८.५ ॥
అజ-ఏకపాదుడు, అహిర్బుధ్న్యుడు, మహాయశస్వి త్ర్యంబకుడు, వృషాకపి, శంభుడు, కపాలి, రైవతుడు — ఈ విధంగా.
13.118.6
हरश्च बहुरूपश्च उग्र उग्रोऽथ वीर्यवान् ।
तस्य चैवात्मजः श्रीमान्विश्वरूपो महायशाः ॥ १३.११८.६ ॥
హరుడు, బహురూపుడు, ఉగ్రుడు, ఉగ్రుడు, తరువాత వీర్యవంతుడు; అతని కుమారుడు శ్రీమంతుడు విశ్వరూపుడు, మహాయశస్వి.
13.118.7
एकादशैते कथिता रुद्रास्ते नाम नामतः ।
महात्मानो महायोगास्तेजोयुक्ता महाबलाः ॥ १३.११८.७ ॥
ఈ పదకొండుగురు రుద్రులు వారి పేర్లతో చెప్పబడ్డారు; వారు మహాత్ములు, మహాయోగులు, తేజస్సు కలవారు, మహాబలులు.
13.118.8
एते वरिष्ठजन्मानो देवानां ब्रह्मवादिनाम् ।
विप्राणां प्रकृतिर्लोके एत एव हि विश्रुताः ॥ १३.११८.८ ॥
వీరు దేవతలలో శ్రేష్ఠ జన్మము కలవారు, బ్రహ్మవాదులు; లోకంలో బ్రాహ్మణుల స్వభావం ఇవే, ఎందుకంటే వీరే ప్రసిద్ధులు.
13.118.9
एत एकादश प्रोक्ता रुद्रास्त्रिभुवनेश्वराः ।
शतं त्वेतत्समाख्यातं शतरुद्रं महात्मनाम् ॥ १३.११८.९ ॥
ఈ పదకొండుగురు రుద్రులు త్రిభువనాధీశులని చెప్పబడ్డారు; మహాత్ములైన 'శతరుద్రులు' ఇలా వివరింపబడ్డారు.
13.118.10
सुषुवे प्रथमां कन्यां सुरभिः पृथिवीं तदा ।
विश्वकामदुघा धेनुर्या धारयति देहिनः ॥ १३.११८.१० ॥
అప్పుడు సురభి మొదటి కుమార్తెగా పృథివిని కన్నది; సకల కోరికలను ఇచ్చే ఆ ధేనువు దేహధారులను ధరిస్తుంది.
13.118.11
सुतं गोब्राह्मणं राजन्नेकमित्यभिधीयते ।
गोब्राह्मणस्य जननी सुरभिः परिकीर्त्यते ॥ १३.११८.११ ॥
ఓ రాజా, ఒక కుమారుడు గోబ్రాహ్మణుడు అని పిలువబడతాడు; గోబ్రాహ్మణునికి తల్లి సురభి అని కీర్తించబడుతుంది.
13.118.12
सृष्ट्वा तु प्रथमं रुद्रान्वरदान्रुद्रसम्भवान् ।
पश्चात्प्रभुं ग्रहपतिं सुषुवे लोकसम्मतम् ॥ १३.११८.१२ ॥
మొదట రుద్రుని నుండి పుట్టిన వరదాతలైన రుద్రులను సృష్టించి, తరువాత లోకాలచే గౌరవించబడిన ప్రభువు గ్రహపతిని కన్నది.
13.118.13
सोमराजानममृतं यज्ञसर्वस्वमुत्तमम् ।
ओषधीनां रसानां च देवानां जीवितस्य च ॥ १३.११८.१३ ॥
సోమరాజును, అమృతాన్ని, యజ్ఞ సర్వస్వాన్ని, అత్యుత్తమమైనదాన్ని, ఓషధుల రసాలను, దేవతల జీవితాన్ని కూడా.
13.118.14
ततः श्रियं च मेधां च कीर्तिं देवीं सरस्वतीम् ।
चतस्रः सुषुवे कन्या योगेषु नियताः स्तिताः ॥ १३.११८.१४ ॥
తరువాత శ్రీ, మేధ, కీర్తి, దేవి సరస్వతి అనే నలుగురు కన్యలను అతడు కన్నాడు; వారు యోగంలో నియతులై స్థిరంగా ఉన్నారు.
13.118.15
एताः सृष्ट्वा प्रजा एषा सुरभिः कामरूपिणी ।
सुषुवे परमं भूयो दिव्या गोमातरः शुभाः ॥ १३.११८.१५ ॥
ఈ ప్రజలను సృష్టించిన తరువాత, కామరూపిణి సురభి మళ్లీ పరమ దివ్యమైన, శుభకరమైన గోమాతలను కన్నది.
13.118.16
पुण्यां मायां मधुश्च्योतां शिवां शीघ्रां सरिद्वराम् ।
हिरण्यवर्णां सुभगां गव्यां पृश्नीं कुथावतीम् ॥ १३.११८.१६ ॥
పుణ్య, మాయ, మధు స్రవించే శివ, శీఘ్ర, నదులలో శ్రేష్ఠురాలు, బంగారు వర్ణ, సుభగ, గవ్య, పృశ్ని, కుథావతి.
13.118.17
अङ्गावतीं घृतवतीं दधिक्षीरपयोवतीम् ।
अमोघां सुरमां सत्यां रेवतीं मारुतीं रसाम् ॥ १३.११८.१७ ॥
అంగావతి, ఘృతవతి, దధి-క్షీర-పయోవతి, అమోఘ, సురభ, సత్య, రేవతి, మారుతి, రస.
13.118.18
अजां च सिकतां चैव शुद्धधूमामधारिणीम् ।
जीवां प्राणवतीं धन्यां शुद्धां धेनुं धनावहाम् ॥ १३.११८.१८ ॥
అజ, సికత, శుద్ధధూమ, అధారిణి, జీవ, ప్రాణవతి, ధన్య, శుద్ధ అనే ధేనువులు; అవి ధనాన్ని తెచ్చేవి.
13.118.19
इन्द्रामृद्धिं च शान्ति च शान्तपापां सरिद्वराम् ।
चत्वारिंशतिमेकां च धन्यास्ता दिवि पूजिताः ॥ १३.११८.१९ ॥
ఇంద్రా, సమృద్ధి, శాంతి, పాపాలను శాంతింపజేసే శాంతపాపా, నదులలో శ్రేష్ఠమైనది — ఇవి నలభై ఒకటి; ధన్యులు, స్వర్గంలో పూజితులు.
13.118.20
भूयो जज्ञे सुरभ्याश्च श्रीमांश्चन्द्रांशुसप्रभः ।
वृपो दक्ष इति ख्यातः कण्ढे मणितलप्रभः। ॥ १३.११८.२० ॥
మళ్లీ సురభి నుండి చంద్రకిరణాల వంటి కాంతిగల ఒక శోభాయుతమైన వృషభం జన్మించింది; అది దక్షుడు అని ప్రసిద్ధమైంది, కంఠంపై మణితల కాంతి కలిగి ఉండేది.
13.118.21
स्रग्वी ककुद्मान्द्युतिमान्मृणालसदृशप्रभः ।
सुरभ्यनुमते दत्तो ध्वजो माहेशअवरस्तु सः ॥ १३.११८.२१ ॥
మాలధారి, మూపురం కలవాడు, ప్రకాశవంతుడు, తామర తూడు వంటి కాంతిగలవాడు — సురభి అనుమతితో ఆ ధ్వజంగా ఇవ్వబడ్డాడు; అతడు మహేశుని శ్రేష్ఠ వృషభం.
13.118.22
सुरभ्यः कामरूपिण्यो गावः पुण्यार्थमुत्कटाः ।
आदित्येभ्यो वसुभ्यश्च विश्वेभ्यश्च ददौ वरान् ॥ १३.११८.२२ ॥
కోరిన రూపం ధరించగల సురభి గోవులు, పుణ్యార్థం ఉత్కృష్టమైనవి — అవి ఆదిత్యులకు, వసువులకు, విశ్వదేవులకు వరాలు ఇచ్చాయి.
13.118.23
सुरभिस्तु तपस्तप्त्वा सुषुवे गास्ततः पुनः ।
या दत्ता लोकपालानामिन्द्रादीनां युधिष्ठिर ॥ १३.११८.२३ ॥
సురభి తపస్సు చేసి మళ్లీ గోవులను కన్నది; ఓ యుధిష్ఠిరా, అవి ఇంద్రాదులైన లోకపాలురకు ఇవ్వబడ్డాయి.
13.118.24
सुष्टुनां कपिलां चैव रोहिणीं च यशस्विनीम् ।
सर्वकामदुघां चैव मरुतां कामरूपिणीम् ॥ १३.११८.२४ ॥
సుష్టునా, కపిలా, యశస్విని రోహిణి, సర్వకామాలను పిండేది, మరుత్తులకు ఇష్టరూపం ధరించగల గోవు.
13.118.25
गावो मृष्टदुघा ह्येतास्ताश्चतस्रोऽत्र संस्तुताः ।
यासां भूत्वा पुरा वत्साः पिबन्त्यमृतमुत्तमम् ॥ १३.११८.२५ ॥
మధుర పాలనిచ్చే ఈ గోవులు; ఇక్కడ ఈ నాలుగూ స్తుతింపబడ్డాయి. పూర్వం వీటి దూడలుగా ఉన్నవారు ఉత్తమమైన అమృతాన్ని త్రాగారు.
13.118.26
सुष्टुतां देवराजाय वासवाय महात्मने ।
कपिलां धर्मराजाय वरुणाय च रोहिणीम् ॥ १३.११८.२६ ॥
దేవరాజు, మహాత్ముడైన వాసవుడు (ఇంద్రుడు)కు పొగడబడిన ధేనువు; ధర్మరాజుకు కపిల, వరుణునికి రోహిణి.
13.118.27
सर्वकामदुघां धेनुं राज्ञे वैश्रवणाय च ।
इत्येता लोकमहिता विश्रुताः सुरभेः प्रजाः ॥ १३.११८.२७ ॥
సర్వకామాలను ఇచ్చే ధేనువు రాజుకు, వైశ్రవణునికి (కుబేరునికి); ఇలా ఇవి లోకాలచే పూజింపబడిన, సురభి యొక్క ప్రసిద్ధ సంతానం.
13.118.28
एतासां प्रजया पूर्णा पृथिवी मुनिपुङ्गवः ।
गोभ्यः प्रभवते सर्वं यत्किंचिदिह शोभनम् ॥ १३.११८.२८ ॥
వీటి సంతానంతో భూమి నిండి ఉంది; మునిశ్రేష్ఠుడా, గోవుల నుండే ఇక్కడ ఏది శుభమో అదంతా ఉద్భవిస్తుంది.
13.118.29
सुरभ्यपत्यमित्येतन्नामतस्तेऽनुपूर्वशः ।
कीर्तितं ब्रूहि राजेन्द्र किं भूयः कथयामि ते ॥ १३.११८.२९ ॥
ఇలా సురభి సంతానం పేర్లతో క్రమంగా నీకు చెప్పబడింది. రాజేంద్రా, చెప్పు, నీకు ఇంకా ఏమి చెప్పాలి?