Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.118

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

13.118.1

सुरभेः काः प्रजाः पूर्वं मार्ताण्डादभवन्पुरा ।
एतन्मे शंस तत्वेनि गोषु मे प्रीयते मनः ॥ १३.११८.१ ॥

ପୂର୍ବକାଳରେ ସୁରଭିରୁ ଏବଂ ମାର୍ତାଣ୍ଡ (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ରୁ କେଉଁ ସନ୍ତାନମାନେ ଜନ୍ମିଥିଲେ? ତାହା ମୋତେ ଯଥାର୍ଥରେ କୁହନ୍ତୁ, କାରଣ ଗାଈମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣି ମୋର ମନ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ।

13.118.2

शृणु नामानि दिव्यानि गोमातॄणां विशेषतः ।
याभिर्व्याप्तास्त्रयो लोकाः कल्याणीभिर्जनाधिप ॥ १३.११८.२ ॥

ହେ ଜନାଧିପ, ଗୋମାତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ନାମଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷ ଭାବେ ଶୁଣନ୍ତୁ; ସେହି କଲ୍ୟାଣକାରିଣୀ ମାତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକ ବ୍ୟାପ୍ତ।

13.118.3

सुरभ्यः प्रथमोद्भूता याश्च स्युः प्रथमाः प्रजाः ।
मयोच्यमानाः शृणु ताः प्राप्स्यसे विपुलं यशः ॥ १३.११८.३ ॥

ପ୍ରଥମେ ଉତ୍ପନ୍ନ ସୁରଭିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ, ମୁଁ କହୁଛି; ସେମାନଙ୍କୁ ଶୁଣ, ତୁମେ ବିପୁଳ ଯଶ ପାଇବ।

13.118.4

तप्त्वा तपो घोरतपाः सुरभिर्दिप्ततेजसः ।
सुषावैकादश सुतान्रुद्रा ये च्छन्दसि स्तुताः ॥ १३.११८.४ ॥

ଘୋର ତପସ୍ୟା କରି, ଦୀପ୍ତ ତେଜବାଳୀ ସୁରଭି ଏଗାର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ସେମାନେ ବେଦରେ ସ୍ତୁତ ରୁଦ୍ରଗଣ।

13.118.5

अजैकपादहिर्बुध्न्यस्त्र्यम्बकश्च महायशाः ।
वृषाकपिश्च शम्भुश्च कपाली रैवतस्तथा ॥ १३.११८.५ ॥

ଅଜ-ଏକପାଦ, ଅହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ୟ, ମହାଯଶସ୍ୱୀ ତ୍ର୍ୟମ୍ବକ, ବୃଷାକପି, ଶମ୍ଭୁ, କପାଳୀ ଏବଂ ରୈବତ — ଏହିପରି।

13.118.6

हरश्च बहुरूपश्च उग्र उग्रोऽथ वीर्यवान् ।
तस्य चैवात्मजः श्रीमान्विश्वरूपो महायशाः ॥ १३.११८.६ ॥

ହର, ବହୁରୂପ, ଉଗ୍ର, ଉଗ୍ର, ତାପରେ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ; ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଶ୍ରୀମାନ ବିଶ୍ୱରୂପ, ମହାଯଶସ୍ୱୀ।

13.118.7

एकादशैते कथिता रुद्रास्ते नाम नामतः ।
महात्मानो महायोगास्तेजोयुक्ता महाबलाः ॥ १३.११८.७ ॥

ଏହି ଏଗାର ଜଣ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ନାମରେ କୁହାଯାଇଛି; ସେମାନେ ମହାତ୍ମା, ମହାଯୋଗୀ, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ମହାବଳୀ।

13.118.8

एते वरिष्ठजन्मानो देवानां ब्रह्मवादिनाम् ।
विप्राणां प्रकृतिर्लोके एत एव हि विश्रुताः ॥ १३.११८.८ ॥

ଏମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ୍ମର, ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ; ଜଗତରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ପ୍ରକୃତି ଏମାନେ, କାରଣ ଏମାନେ ହିଁ ବିଖ୍ୟାତ।

13.118.9

एत एकादश प्रोक्ता रुद्रास्त्रिभुवनेश्वराः ।
शतं त्वेतत्समाख्यातं शतरुद्रं महात्मनाम् ॥ १३.११८.९ ॥

ଏହି ଏଗାର ଜଣ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ତ୍ରିଭୁବନର ଈଶ୍ୱର କୁହାଯାଇଛି; ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର 'ଶତରୁଦ୍ର' ଏହିପରି ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି।

13.118.10

सुषुवे प्रथमां कन्यां सुरभिः पृथिवीं तदा ।
विश्वकामदुघा धेनुर्या धारयति देहिनः ॥ १३.११८.१० ॥

ସେତେବେଳେ ସୁରଭି ପ୍ରଥମ କନ୍ୟା ରୂପେ ପୃଥିବୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣକାରୀ ସେହି ଧେନୁ ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରେ।

13.118.11

सुतं गोब्राह्मणं राजन्नेकमित्यभिधीयते ।
गोब्राह्मणस्य जननी सुरभिः परिकीर्त्यते ॥ १३.११८.११ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଗୋବ୍ରାହ୍ମଣ ନାମରେ ଏକ ପୁତ୍ର କୁହାଯାଏ; ଗୋବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମାତା ସୁରଭି ବୋଲି ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଅନ୍ତି।

13.118.12

सृष्ट्वा तु प्रथमं रुद्रान्वरदान्रुद्रसम्भवान् ।
पश्चात्प्रभुं ग्रहपतिं सुषुवे लोकसम्मतम् ॥ १३.११८.१२ ॥

ପ୍ରଥମେ ରୁଦ୍ରରୁ ଜାତ ବରଦାତା ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ପରେ ଲୋକସମ୍ମତ ପ୍ରଭୁ ଗ୍ରହପତିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

13.118.13

सोमराजानममृतं यज्ञसर्वस्वमुत्तमम् ।
ओषधीनां रसानां च देवानां जीवितस्य च ॥ १३.११८.१३ ॥

ସୋମରାଜାଙ୍କୁ, ଅମୃତକୁ, ଯଜ୍ଞର ସର୍ବସ୍ୱକୁ, ଉତ୍ତମକୁ, ଔଷଧିମାନଙ୍କର ରସକୁ ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଜୀବନକୁ।

13.118.14

ततः श्रियं च मेधां च कीर्तिं देवीं सरस्वतीम् ।
चतस्रः सुषुवे कन्या योगेषु नियताः स्तिताः ॥ १३.११८.१४ ॥

ତା'ପରେ ଶ୍ରୀ, ମେଧା, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ ଏହି ଚାରି କନ୍ୟାଙ୍କୁ ସେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ସେମାନେ ଯୋଗରେ ନିୟତ ଓ ସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

13.118.15

एताः सृष्ट्वा प्रजा एषा सुरभिः कामरूपिणी ।
सुषुवे परमं भूयो दिव्या गोमातरः शुभाः ॥ १३.११८.१५ ॥

ଏହି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରି କାମରୂପିଣୀ ସୁରଭି ପୁନଃ ପରମ ଦିବ୍ୟ, ଶୁଭ ଗୋମାତାମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

13.118.16

पुण्यां मायां मधुश्च्योतां शिवां शीघ्रां सरिद्वराम् ।
हिरण्यवर्णां सुभगां गव्यां पृश्नीं कुथावतीम् ॥ १३.११८.१६ ॥

ପୁଣ୍ୟା, ମାୟା, ମଧୁ କ୍ଷରଣକାରୀ ଶିବା, ଶୀଘ୍ରା, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣା, ସୁଭଗା, ଗବ୍ୟା, ପୃଶ୍ନୀ ଓ କୁଥାବତୀ।

13.118.17

अङ्गावतीं घृतवतीं दधिक्षीरपयोवतीम् ।
अमोघां सुरमां सत्यां रेवतीं मारुतीं रसाम् ॥ १३.११८.१७ ॥

ଅଙ୍ଗାବତୀ, ଘୃତବତୀ, ଦଧି-କ୍ଷୀର-ପୟୋବତୀ, ଅମୋଘା, ସୁରମା, ସତ୍ୟା, ରେବତୀ, ମାରୁତୀ ଓ ରସା।

13.118.18

अजां च सिकतां चैव शुद्धधूमामधारिणीम् ।
जीवां प्राणवतीं धन्यां शुद्धां धेनुं धनावहाम् ॥ १३.११८.१८ ॥

ଅଜା ଓ ସିକତା, ଶୁଦ୍ଧଧୂମା ଓ ଅଧାରିଣୀ, ଜୀବା, ପ୍ରାଣବତୀ, ଧନ୍ୟା, ଶୁଦ୍ଧା ଧେନୁ — ଯେଉଁମାନେ ଧନ ଆଣନ୍ତି।

13.118.19

इन्द्रामृद्धिं च शान्ति च शान्तपापां सरिद्वराम् ।
चत्वारिंशतिमेकां च धन्यास्ता दिवि पूजिताः ॥ १३.११८.१९ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରା, ସମୃଦ୍ଧି, ଶାନ୍ତି, ପାପଶମନକାରିଣୀ ଶାନ୍ତପାପା, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା — ଏମାନେ ଚାଳିଶ ଏବଂ ଏକ; ଧନ୍ୟ, ସ୍ବର୍ଗରେ ପୂଜିତ।

13.118.20

भूयो जज्ञे सुरभ्याश्च श्रीमांश्चन्द्रांशुसप्रभः ।
वृपो दक्ष इति ख्यातः कण्ढे मणितलप्रभः। ॥ १३.११८.२० ॥

ପୁଣି ସୁରଭିରୁ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ସଦୃଶ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ ଏକ ଶ୍ରୀମାନ୍ ବୃଷ ଜନ୍ମିଲା; ସେ ଦକ୍ଷ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ହେଲା, ତାର କଣ୍ଠରେ ମଣିତଳ ପରି ପ୍ରଭା ଥିଲା।

13.118.21

स्रग्वी ककुद्मान्द्युतिमान्मृणालसदृशप्रभः ।
सुरभ्यनुमते दत्तो ध्वजो माहेशअवरस्तु सः ॥ १३.११८.२१ ॥

ମାଳା ଧାରୀ, କୁଜ ବିଶିଷ୍ଟ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ପଦ୍ମନାଳ ସଦୃଶ ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ — ସୁରଭିଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ସେ ଧ୍ୱଜ ରୂପେ ଦତ୍ତ ହେଲା; ସେ ମହେଶଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃଷ।

13.118.22

सुरभ्यः कामरूपिण्यो गावः पुण्यार्थमुत्कटाः ।
आदित्येभ्यो वसुभ्यश्च विश्वेभ्यश्च ददौ वरान् ॥ १३.११८.२२ ॥

ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା ସୁରଭି ଗାଈମାନେ, ପୁଣ୍ୟ ପାଇଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ — ସେମାନେ ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ ଓ ବିଶ୍ୱଦେବମାନଙ୍କୁ ବର ଦେଲେ।

13.118.23

सुरभिस्तु तपस्तप्त्वा सुषुवे गास्ततः पुनः ।
या दत्ता लोकपालानामिन्द्रादीनां युधिष्ठिर ॥ १३.११८.२३ ॥

ସୁରଭି ତପସ୍ୟା କରି ପୁଣି ଗାଈମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସବ କଲା; ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଲୋକପାଳମାନଙ୍କୁ ଦତ୍ତ ହେଲେ।

13.118.24

सुष्टुनां कपिलां चैव रोहिणीं च यशस्विनीम् ।
सर्वकामदुघां चैव मरुतां कामरूपिणीम् ॥ १३.११८.२४ ॥

ସୁଷ୍ଟୁନା, କପିଳା ଓ ଯଶସ୍ବିନୀ ରୋହିଣୀ, ସର୍ବକାମଦୁଘା, ମରୁତମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରୂପିଣୀ ଗାଈ।

13.118.25

गावो मृष्टदुघा ह्येतास्ताश्चतस्रोऽत्र संस्तुताः ।
यासां भूत्वा पुरा वत्साः पिबन्त्यमृतमुत्तमम् ॥ १३.११८.२५ ॥

ମଧୁର କ୍ଷୀର ଦେଉଥିବା ଏହି ଗାଈମାନେ; ଏଠାରେ ଏହି ଚାରିଟିଙ୍କର ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି। ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁମାନେ ଏମାନଙ୍କର ବାଛୁରି ଥିଲେ, ସେମାନେ ଉତ୍ତମ ଅମୃତ ପାନ କଲେ।

13.118.26

सुष्टुतां देवराजाय वासवाय महात्मने ।
कपिलां धर्मराजाय वरुणाय च रोहिणीम् ॥ १३.११८.२६ ॥

ଦେବରାଜ, ମହାତ୍ମା ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସିତ ଧେନୁ; ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ପାଇଁ କପିଳା, ଏବଂ ବରୁଣଙ୍କ ପାଇଁ ରୋହିଣୀ।

13.118.27

सर्वकामदुघां धेनुं राज्ञे वैश्रवणाय च ।
इत्येता लोकमहिता विश्रुताः सुरभेः प्रजाः ॥ १३.११८.२७ ॥

ସର୍ବକାମଦୁଘା ଧେନୁ ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ, ଏବଂ ବୈଶ୍ରବଣ (କୁବେର)ଙ୍କ ପାଇଁ; ଏହିପରି ଏମାନେ ଲୋକପୂଜିତ, ସୁରଭିଙ୍କର ବିଖ୍ୟାତ ସନ୍ତାନ।

13.118.28

एतासां प्रजया पूर्णा पृथिवी मुनिपुङ्गवः ।
गोभ्यः प्रभवते सर्वं यत्किंचिदिह शोभनम् ॥ १३.११८.२८ ॥

ଏମାନଙ୍କ ସନ୍ତାନରେ ପୃଥିବୀ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗାଈମାନଙ୍କଠାରୁ ହିଁ ଏଠାରେ ଯାହା କିଛି ଶୁଭ, ସବୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

13.118.29

सुरभ्यपत्यमित्येतन्नामतस्तेऽनुपूर्वशः ।
कीर्तितं ब्रूहि राजेन्द्र किं भूयः कथयामि ते ॥ १३.११८.२९ ॥

ସୁରଭିଙ୍କର ସନ୍ତାନ ଏହିପରି, ନାମ ଅନୁସାରେ କ୍ରମଶଃ ତୁମକୁ କୁହାଗଲା। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, କୁହ, ତୁମକୁ ଆଉ କ'ଣ କହିବି?