มหาภารตะ · อัธยายะ 13.118
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.118.1
सुरभेः काः प्रजाः पूर्वं मार्ताण्डादभवन्पुरा ।
एतन्मे शंस तत्वेनि गोषु मे प्रीयते मनः ॥ १३.११८.१ ॥
ในสมัยโบราณ สุรภิและมารตาณฑ์ผู้เป็นพระอาทิตย์ ได้ให้กำเนิดลูกหลานอะไรบ้าง ขอท่านจงเล่าให้ข้าพเจ้าฟังโดยแท้จริง เพราะใจของข้าพเจ้ายินดีในเรื่องราวเกี่ยวกับโคเหล่านี้
13.118.2
शृणु नामानि दिव्यानि गोमातॄणां विशेषतः ।
याभिर्व्याप्तास्त्रयो लोकाः कल्याणीभिर्जनाधिप ॥ १३.११८.२ ॥
ท่านจงฟังชื่ออันศักดิ์สิทธิ์ของเหล่าแม่โค โดยเฉพาะชื่อของบรรดาผู้ที่โลกทั้งสามถูกแผ่ซ่านไปด้วย โอ้ราชาแห่งมนุษย์ ผู้เป็นมงคลเหล่านั้น
13.118.3
सुरभ्यः प्रथमोद्भूता याश्च स्युः प्रथमाः प्रजाः ।
मयोच्यमानाः शृणु ताः प्राप्स्यसे विपुलं यशः ॥ १३.११८.३ ॥
สุรภิเหล่าที่บังเกิดเป็นองค์แรก และบรรดาลูกหลานที่เป็นองค์แรกนั้น ข้าพเจ้าจะกล่าวให้ท่านฟัง ท่านจงฟังเถิด ท่านจะได้รับเกียรติยศอันไพศาล
13.118.4
तप्त्वा तपो घोरतपाः सुरभिर्दिप्ततेजसः ।
सुषावैकादश सुतान्रुद्रा ये च्छन्दसि स्तुताः ॥ १३.११८.४ ॥
สุรภิผู้มีพลังแห่งความทุกรกิริยาอันน่าสะพรึง ได้บำเพ็ญตบะอย่างรุนแรง มีรัศมีเจิดจ้า จึงให้กำเนิดบุตรสิบเอ็ดองค์ คือพระรุทรผู้ได้รับการสรรเสริญในพระเวท
13.118.5
अजैकपादहिर्बुध्न्यस्त्र्यम्बकश्च महायशाः ।
वृषाकपिश्च शम्भुश्च कपाली रैवतस्तथा ॥ १३.११८.५ ॥
อชเอกปาท อหิรพุธนยะ ตรยัมพกะผู้มีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่ วฤษากปิ ศัมภุ กปาลิน และไรวตะเช่นกัน
13.118.6
हरश्च बहुरूपश्च उग्र उग्रोऽथ वीर्यवान् ।
तस्य चैवात्मजः श्रीमान्विश्वरूपो महायशाः ॥ १३.११८.६ ॥
หระและพหุรูป อุครและอุคระ แล้วจึงถึงผู้ทรงพลังอำนาจ และบุตรของพระองค์นั้นคือวิศวรูปผู้รุ่งโรจน์ ผู้มีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่
13.118.7
एकादशैते कथिता रुद्रास्ते नाम नामतः ।
महात्मानो महायोगास्तेजोयुक्ता महाबलाः ॥ १३.११८.७ ॥
พระรุทรสิบเอ็ดองค์นี้ได้ถูกกล่าวถึงแล้ว เรียกตามพระนามของแต่ละองค์ เป็นผู้มีจิตใจอันยิ่งใหญ่ มีโยคะอันยิ่งใหญ่ เปี่ยมด้วยรัศมีและมีพละกำลังมหาศาล
13.118.8
एते वरिष्ठजन्मानो देवानां ब्रह्मवादिनाम् ।
विप्राणां प्रकृतिर्लोके एत एव हि विश्रुताः ॥ १३.११८.८ ॥
ผู้เหล่านี้มีกำเนิดอันประเสริฐยิ่งในหมู่เทพ เป็นผู้กล่าวพระเวท และเป็นธรรมชาติแท้ของพราหมณ์ทั้งหลายในโลก เพราะเป็นที่รู้จักกันดี
13.118.9
एत एकादश प्रोक्ता रुद्रास्त्रिभुवनेश्वराः ।
शतं त्वेतत्समाख्यातं शतरुद्रं महात्मनाम् ॥ १३.११८.९ ॥
พระรุทรสิบเอ็ดองค์นี้ได้รับการประกาศว่าเป็นเจ้าแห่งสามโลก และร้อยพระรุทรของบรรดาผู้ยิ่งใหญ่ก็ได้ถูกบอกเล่าไว้ดังนี้
13.118.10
सुषुवे प्रथमां कन्यां सुरभिः पृथिवीं तदा ।
विश्वकामदुघा धेनुर्या धारयति देहिनः ॥ १३.११८.१० ॥
ครั้งนั้น สุรภิได้ให้กำเนิดธิดาองค์แรก คือแผ่นดิน โคผู้ให้ทุกความปรารถนา ซึ่งค้ำจุนสัตว์ที่มีกายทั้งหลาย
13.118.11
सुतं गोब्राह्मणं राजन्नेकमित्यभिधीयते ।
गोब्राह्मणस्य जननी सुरभिः परिकीर्त्यते ॥ १३.११८.११ ॥
โอ้กษัตริย์ บุตรองค์หนึ่งถูกเรียกว่าโครพราหมณ์ มารดาของโครพราหมณ์ได้รับการกล่าวขานว่าคือสุรภิ
13.118.12
सृष्ट्वा तु प्रथमं रुद्रान्वरदान्रुद्रसम्भवान् ।
पश्चात्प्रभुं ग्रहपतिं सुषुवे लोकसम्मतम् ॥ १३.११८.१२ ॥
ครั้นได้สร้างพระรุทรผู้ประทานพรซึ่งกำเนิดจากพระรุทรขึ้นก่อนแล้ว ต่อมาสุรภิก็ให้กำเนิดคฤหปติ เจ้าผู้เป็นที่นับถือของเหล่าโลก
13.118.13
सोमराजानममृतं यज्ञसर्वस्वमुत्तमम् ।
ओषधीनां रसानां च देवानां जीवितस्य च ॥ १३.११८.१३ ॥
พระโสมราชา ผู้เป็นอมฤต เป็นสาระทั้งหมดของยัญอันสูงสุด เป็นรสของสมุนไพรและเป็นชีวิตของเหล่าเทพ
13.118.14
ततः श्रियं च मेधां च कीर्तिं देवीं सरस्वतीम् ।
चतस्रः सुषुवे कन्या योगेषु नियताः स्तिताः ॥ १३.११८.१४ ॥
จากนั้น พระองค์ได้ให้กำเนิดธิดาสี่องค์ คือศรี เมธา กีรติ และเทวีสรัสวดี ผู้ที่ควบคุมตนและตั้งมั่นในโยคะ
13.118.15
एताः सृष्ट्वा प्रजा एषा सुरभिः कामरूपिणी ।
सुषुवे परमं भूयो दिव्या गोमातरः शुभाः ॥ १३.११८.१५ ॥
เมื่อสร้างสิ่งมีชีวิตเหล่านี้แล้ว สุรภิผู้แปลงรูปได้ตามปรารถนา ได้ให้กำเนิดแม่โคผู้ศักดิ์สิทธิ์และเป็นมงคลสูงสุดอีกครั้งหนึ่ง
13.118.16
पुण्यां मायां मधुश्च्योतां शिवां शीघ्रां सरिद्वराम् ।
हिरण्यवर्णां सुभगां गव्यां पृश्नीं कुथावतीम् ॥ १३.११८.१६ ॥
ปุณยา มายา มธุชโยตา ศิวา ศีฆรา แม่น้ำอันประเสริฐ หิรัณยวรรณา สุภคา คัวยา ปฤศนี และกุถาวตี
13.118.17
अङ्गावतीं घृतवतीं दधिक्षीरपयोवतीम् ।
अमोघां सुरमां सत्यां रेवतीं मारुतीं रसाम् ॥ १३.११८.१७ ॥
องคาวตี ฆฤตวตี ทธิกษีระปโยวตี ผู้ไม่เคยพลาด สุรมา สัตยา เรวตี มารุตี และรสา
13.118.18
अजां च सिकतां चैव शुद्धधूमामधारिणीम् ।
जीवां प्राणवतीं धन्यां शुद्धां धेनुं धनावहाम् ॥ १३.११८.१८ ॥
อชา สิกตา ศุทธธูมา และอธาริณี ชีวา ปราณวตี ผู้เป็นมงคล โคผู้บริสุทธิ์ ผู้นำความมั่งคั่งมาให้
13.118.19
इन्द्रामृद्धिं च शान्ति च शान्तपापां सरिद्वराम् ।
चत्वारिंशतिमेकां च धन्यास्ता दिवि पूजिताः ॥ १३.११८.१९ ॥
อินทรา ความเจริญรุ่งเรือง และความสงบ ศานตปาปา แม่น้ำอันประเสริฐ ทั้งสี่สิบเอ็ดองค์นี้เป็นผู้มีมงคล และได้รับการบูชาในสวรรค์
13.118.20
भूयो जज्ञे सुरभ्याश्च श्रीमांश्चन्द्रांशुसप्रभः ।
वृपो दक्ष इति ख्यातः कण्ढे मणितलप्रभः। ॥ १३.११८.२० ॥
อีกครั้งหนึ่ง จากสุรภิได้บังเกิดโคผู้ตัวหนึ่งที่งดงามรุ่งโรจน์ดุจแสงจันทร์ เป็นที่รู้จักในนามทักษะ และมีรัศมีดุจพื้นผิวของอัญมณีบนลำคอ
13.118.21
स्रग्वी ककुद्मान्द्युतिमान्मृणालसदृशप्रभः ।
सुरभ्यनुमते दत्तो ध्वजो माहेशअवरस्तु सः ॥ १३.११८.२१ ॥
มีพวงมาลัย มีโหนกนูน เปล่งรัศมี มีความงามคล้ายก้านบัว ด้วยความยินยอมของสุรภี เขาจึงถูกมอบให้เป็นธงประจำ เขาเป็นยอดของวัวแห่งพระมเหศ
13.118.22
सुरभ्यः कामरूपिण्यो गावः पुण्यार्थमुत्कटाः ।
आदित्येभ्यो वसुभ्यश्च विश्वेभ्यश्च ददौ वरान् ॥ १३.११८.२२ ॥
โคสุรภีซึ่งแปลงกายได้ตามปรารถนา มีความดีงามโดดเด่น ได้ประทานพรแก่พวกอาทิตย์ วสุ และวิศเวเทวะ
13.118.23
सुरभिस्तु तपस्तप्त्वा सुषुवे गास्ततः पुनः ।
या दत्ता लोकपालानामिन्द्रादीनां युधिष्ठिर ॥ १३.११८.२३ ॥
สุรภีบำเพ็ญตบะแล้วจึงให้กำเนิดโคอีกครั้ง โคเหล่านั้นถูกมอบให้แก่เหล่าโลกบาล มีพระอินทร์เป็นต้น ดูก่อนยุธิษฐิระ
13.118.24
सुष्टुनां कपिलां चैव रोहिणीं च यशस्विनीम् ।
सर्वकामदुघां चैव मरुतां कामरूपिणीम् ॥ १३.११८.२४ ॥
สุษฏุนา กปิลา และโรหิณีผู้มีชื่อเสียง โคผู้ให้ทุกสิ่งที่ปรารถนา และโคผู้แปลงกายได้ตามปรารถนาในหมู่มรุต
13.118.25
गावो मृष्टदुघा ह्येतास्ताश्चतस्रोऽत्र संस्तुताः ।
यासां भूत्वा पुरा वत्साः पिबन्त्यमृतमुत्तमम् ॥ १३.११८.२५ ॥
โคเหล่านี้ให้น้ำนมหวาน ในที่นี้มีโคสี่ตัวนี้ที่ได้รับการสรรเสริญ ซึ่งลูกโคในอดีตเคยดื่มน้ำอมฤตอันเลิศ
13.118.26
सुष्टुतां देवराजाय वासवाय महात्मने ।
कपिलां धर्मराजाय वरुणाय च रोहिणीम् ॥ १३.११८.२६ ॥
สุษฏุตา มอบแด่พระวาสวะ ผู้เป็นราชาแห่งเทวดา ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ กปิลา มอบแด่พระธรรมราช และโรหิณีมอบแด่พระวรุณ
13.118.27
सर्वकामदुघां धेनुं राज्ञे वैश्रवणाय च ।
इत्येता लोकमहिता विश्रुताः सुरभेः प्रजाः ॥ १३.११८.२७ ॥
โคผู้ให้ทุกสิ่งที่ปรารถนา มอบแด่พระราชาและแด่ไวศรวณะ ดังนี้ ลูกหลานของสุรภีเหล่านี้ ซึ่งโลกทั้งหลายให้ความเคารพ เป็นที่เลื่องลือ
13.118.28
एतासां प्रजया पूर्णा पृथिवी मुनिपुङ्गवः ।
गोभ्यः प्रभवते सर्वं यत्किंचिदिह शोभनम् ॥ १३.११८.२८ ॥
แผ่นดินเต็มไปด้วยลูกหลานของโคเหล่านี้ ดูก่อนยอดแห่งฤๅษี ทุกสิ่งที่งดงามในโลกนี้ล้วนเกิดจากโค
13.118.29
सुरभ्यपत्यमित्येतन्नामतस्तेऽनुपूर्वशः ।
कीर्तितं ब्रूहि राजेन्द्र किं भूयः कथयामि ते ॥ १३.११८.२९ ॥
ลูกหลานของสุรภีที่เล่าให้ท่านฟังนี้ ได้กล่าวถึงโดยชื่อตามลำดับแล้ว ดูก่อนราชาแห่งราชา จงเล่าเถิด ข้าพเจ้าจะเล่าอะไรให้ท่านอีก