ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.118
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.118.1
सुरभेः काः प्रजाः पूर्वं मार्ताण्डादभवन्पुरा ।
एतन्मे शंस तत्वेनि गोषु मे प्रीयते मनः ॥ १३.११८.१ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਸੁਰਭੀ ਤੋਂ ਅਤੇ ਮਾਰਤੰਡ (ਸੂਰਜ) ਤੋਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸੰਤਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚੋ-ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਗਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.118.2
शृणु नामानि दिव्यानि गोमातॄणां विशेषतः ।
याभिर्व्याप्तास्त्रयो लोकाः कल्याणीभिर्जनाधिप ॥ १३.११८.२ ॥
ਹੇ ਜਨਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਗੋਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਨਾਮ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁਣੋ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਮਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਵਿਆਪਤ ਹਨ।
13.118.3
सुरभ्यः प्रथमोद्भूता याश्च स्युः प्रथमाः प्रजाः ।
मयोच्यमानाः शृणु ताः प्राप्स्यसे विपुलं यशः ॥ १३.११८.३ ॥
ਜੋ ਸੁਰਭੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਅਤੇ ਜੋ ਪਹਿਲੀਆਂ ਸੰਤਤੀਆਂ ਸਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯਸ਼ ਮਿਲੇਗਾ।
13.118.4
तप्त्वा तपो घोरतपाः सुरभिर्दिप्ततेजसः ।
सुषावैकादश सुतान्रुद्रा ये च्छन्दसि स्तुताः ॥ १३.११८.४ ॥
ਘੋਰ ਤਪ ਕਰ ਕੇ, ਦਮਕਦੇ ਤੇਜ ਵਾਲੀ ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਗਿਆਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ; ਉਹੀ ਰੁਦ੍ਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤੁਤੀ ਹੋਈ।
13.118.5
अजैकपादहिर्बुध्न्यस्त्र्यम्बकश्च महायशाः ।
वृषाकपिश्च शम्भुश्च कपाली रैवतस्तथा ॥ १३.११८.५ ॥
ਅਜ-ਏਕਪਾਦ, ਅਹਿਰਬੁਧਨ੍ਯ, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਕਪਿ, ਸ਼ੰਭੂ, ਕਪਾਲੀ ਅਤੇ ਰੈਵਤ — ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ।
13.118.6
हरश्च बहुरूपश्च उग्र उग्रोऽथ वीर्यवान् ।
तस्य चैवात्मजः श्रीमान्विश्वरूपो महायशाः ॥ १३.११८.६ ॥
ਹਰ, ਬਹੁਰੂਪ, ਉਗ੍ਰ, ਉਗ੍ਰ, ਫਿਰ ਵੀਰਯਵਾਨ; ਅਤੇ ਉਸੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ।
13.118.7
एकादशैते कथिता रुद्रास्ते नाम नामतः ।
महात्मानो महायोगास्तेजोयुक्ता महाबलाः ॥ १३.११८.७ ॥
ਇਹ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ, ਮਹਾਯੋਗੀ, ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਹਨ।
13.118.8
एते वरिष्ठजन्मानो देवानां ब्रह्मवादिनाम् ।
विप्राणां प्रकृतिर्लोके एत एव हि विश्रुताः ॥ १३.११८.८ ॥
ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਹਨ; ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਇਹੀ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
13.118.9
एत एकादश प्रोक्ता रुद्रास्त्रिभुवनेश्वराः ।
शतं त्वेतत्समाख्यातं शतरुद्रं महात्मनाम् ॥ १३.११८.९ ॥
ਇਹ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ; ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੇ 'ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰ' ਦਾ ਇਹੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
13.118.10
सुषुवे प्रथमां कन्यां सुरभिः पृथिवीं तदा ।
विश्वकामदुघा धेनुर्या धारयति देहिनः ॥ १३.११८.१० ॥
ਤਦ ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉਹ ਧੇਨੂ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਧਾਰਦੀ ਹੈ।
13.118.11
सुतं गोब्राह्मणं राजन्नेकमित्यभिधीयते ।
गोब्राह्मणस्य जननी सुरभिः परिकीर्त्यते ॥ १३.११८.११ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੋਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗੋਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਮਾਤਾ ਸੁਰਭੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
13.118.12
सृष्ट्वा तु प्रथमं रुद्रान्वरदान्रुद्रसम्भवान् ।
पश्चात्प्रभुं ग्रहपतिं सुषुवे लोकसम्मतम् ॥ १३.११८.१२ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਜ ਕੇ, ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨੇ ਗਏ ਪ੍ਰਭੂ ਗ੍ਰਹਪਤੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
13.118.13
सोमराजानममृतं यज्ञसर्वस्वमुत्तमम् ।
ओषधीनां रसानां च देवानां जीवितस्य च ॥ १३.११८.१३ ॥
ਸੋਮਰਾਜ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਯੱਗ ਦੇ ਸਰਵਸ੍ਵ, ਉੱਤਮ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਤੇ ਰਸਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ।
13.118.14
ततः श्रियं च मेधां च कीर्तिं देवीं सरस्वतीम् ।
चतस्रः सुषुवे कन्या योगेषु नियताः स्तिताः ॥ १३.११८.१४ ॥
ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੀ, ਮੇਧਾ, ਕੀਰਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ — ਇਹ ਚਾਰ ਕੰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਨਿਯਤ ਅਤੇ ਸਥਿਤ ਸਨ।
13.118.15
एताः सृष्ट्वा प्रजा एषा सुरभिः कामरूपिणी ।
सुषुवे परमं भूयो दिव्या गोमातरः शुभाः ॥ १३.११८.१५ ॥
ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਰਚ ਕੇ ਕਾਮਰੂਪਿਣੀ ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਫਿਰ ਪਰਮ ਦਿਵਿਆ, ਸ਼ੁਭ ਗੋਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
13.118.16
पुण्यां मायां मधुश्च्योतां शिवां शीघ्रां सरिद्वराम् ।
हिरण्यवर्णां सुभगां गव्यां पृश्नीं कुथावतीम् ॥ १३.११८.१६ ॥
ਪੁੰਨਿਆ, ਮਾਇਆ, ਮਧੂ ਚੋਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਿਵਾ, ਸ਼ੀਘਰਾ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਸੁਭਗਾ, ਗਵਯਾ, ਪ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਕੁਥਾਵਤੀ।
13.118.17
अङ्गावतीं घृतवतीं दधिक्षीरपयोवतीम् ।
अमोघां सुरमां सत्यां रेवतीं मारुतीं रसाम् ॥ १३.११८.१७ ॥
ਅੰਗਾਵਤੀ, ਘ੍ਰਿਤਵਤੀ, ਦਹੀਂ-ਦੁੱਧ-ਪਯੋਵਤੀ, ਅਮੋਘਾ, ਸੁਰਮਾ, ਸਤਿਆ, ਰੇਵਤੀ, ਮਾਰੁਤੀ ਅਤੇ ਰਸਾ।
13.118.18
अजां च सिकतां चैव शुद्धधूमामधारिणीम् ।
जीवां प्राणवतीं धन्यां शुद्धां धेनुं धनावहाम् ॥ १३.११८.१८ ॥
ਅਜਾ ਅਤੇ ਸਿਕਤਾ, ਸ਼ੁੱਧਧੂਮਾ ਅਤੇ ਅਧਾਰਿਣੀ, ਜੀਵਾ, ਪ੍ਰਾਣਵਤੀ, ਧੰਨ੍ਯਾ, ਸ਼ੁੱਧਾ ਧੇਨੂ — ਜੋ ਧਨ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
13.118.19
इन्द्रामृद्धिं च शान्ति च शान्तपापां सरिद्वराम् ।
चत्वारिंशतिमेकां च धन्यास्ता दिवि पूजिताः ॥ १३.११८.१९ ॥
ਇੰਦ੍ਰਾ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਂਤਪਾਪਾ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ — ਇਹ ਚਾਲੀ ਤੇ ਇੱਕ; ਧੰਨ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਤ।
13.118.20
भूयो जज्ञे सुरभ्याश्च श्रीमांश्चन्द्रांशुसप्रभः ।
वृपो दक्ष इति ख्यातः कण्ढे मणितलप्रभः। ॥ १३.११८.२० ॥
ਫਿਰ ਸੁਰਭੀ ਤੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਬਲਦ ਜਨਮਿਆ; ਉਹ ਦਕ੍ਸ਼ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਉਸਦੇ ਗਲੇ ਉੱਤੇ ਮਣੀਤਲ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਸੀ।
13.118.21
स्रग्वी ककुद्मान्द्युतिमान्मृणालसदृशप्रभः ।
सुरभ्यनुमते दत्तो ध्वजो माहेशअवरस्तु सः ॥ १३.११८.२१ ॥
ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ, ਕੁੱਬ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ, ਕਮਲ ਦੀ ਨਾੜ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲਾ — ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਧ੍ਵਜ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਉਹ ਮਹੇਸ਼ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਲਦ ਹੈ।
13.118.22
सुरभ्यः कामरूपिण्यो गावः पुण्यार्थमुत्कटाः ।
आदित्येभ्यो वसुभ्यश्च विश्वेभ्यश्च ददौ वरान् ॥ १३.११८.२२ ॥
ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁਰਭੀ ਗਾਵਾਂ, ਪੁੰਨ ਲਈ ਉੱਤਮ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਦਿਤਿਆਂ, ਵਸੂਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤੇ।
13.118.23
सुरभिस्तु तपस्तप्त्वा सुषुवे गास्ततः पुनः ।
या दत्ता लोकपालानामिन्द्रादीनां युधिष्ठिर ॥ १३.११८.२३ ॥
ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
13.118.24
सुष्टुनां कपिलां चैव रोहिणीं च यशस्विनीम् ।
सर्वकामदुघां चैव मरुतां कामरूपिणीम् ॥ १३.११८.२४ ॥
ਸੁਸ਼੍ਟੁਨਾ, ਕਪਿਲਾ ਅਤੇ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਰੋਹਿਣੀ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ।
13.118.25
गावो मृष्टदुघा ह्येतास्ताश्चतस्रोऽत्र संस्तुताः ।
यासां भूत्वा पुरा वत्साः पिबन्त्यमृतमुत्तमम् ॥ १३.११८.२५ ॥
ਮਿੱਠਾ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਹ ਗਾਵਾਂ; ਇੱਥੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਛੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉੱਤਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਤਾ।
13.118.26
सुष्टुतां देवराजाय वासवाय महात्मने ।
कपिलां धर्मराजाय वरुणाय च रोहिणीम् ॥ १३.११८.२६ ॥
ਦੇਵਰਾਜ, ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਲਈ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ ਧੇਨੂ; ਧਰਮਰਾਜ ਲਈ ਕਪਿਲਾ, ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਲਈ ਰੋਹਿਣੀ।
13.118.27
सर्वकामदुघां धेनुं राज्ञे वैश्रवणाय च ।
इत्येता लोकमहिता विश्रुताः सुरभेः प्रजाः ॥ १३.११८.२७ ॥
ਸਰਬਕਾਮਦੁਘਾ ਧੇਨੂ ਰਾਜੇ ਲਈ, ਅਤੇ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣ (ਕੁਬੇਰ) ਲਈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਤ, ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਤਾਨ ਹਨ।
13.118.28
एतासां प्रजया पूर्णा पृथिवी मुनिपुङ्गवः ।
गोभ्यः प्रभवते सर्वं यत्किंचिदिह शोभनम् ॥ १३.११८.२८ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਗਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਸਭ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.118.29
सुरभ्यपत्यमित्येतन्नामतस्तेऽनुपूर्वशः ।
कीर्तितं ब्रूहि राजेन्द्र किं भूयः कथयामि ते ॥ १३.११८.२९ ॥
ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸੀ ਗਈ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਦੱਸ, ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ?