Mahābhārata · Adhyāya 13.119
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.119.1
सुरभ्यास्तु तदा देव्याः कीर्तिर्लक्ष्मीः सरस्वती ।
मेधा च प्रवरा देवी याश्चतस्रोऽभिविश्रुताः ॥ १३.११९.१ ॥
Then the four goddesses born of the goddess Surabhi — Kīrti, Lakṣmī, Sarasvatī and the excellent goddess Medhā — are renowned.
13.119.2
पृथग्गोभ्यः किमेताः स्युरुताहो गोषु संश्रिताः ।
देवाः के वाऽऽश्रिता गोषु तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.११९.२ ॥
Are these separate from the cows, or do they dwell in the cows? Which gods dwell in the cows? Tell me that, grandsire.
13.119.3
यं देवं संश्रिता गावस्तं देवं देवसंज्ञितम् ।
यद्यद्देवाश्रितं दैवं तत्तद्दैवं द्विजा विदुः ॥ १३.११९.३ ॥
The god in whose shelter the cows dwell is called 'god'. Whatever divine power rests upon the gods, the twice-born know that as divine.
13.119.4
सर्वेषामेव देवानां पूर्वं किल समुद्भवे ।
अमृतार्थे सुरपतिः सुरभिं समुपस्थितः ॥ १३.११९.४ ॥
Long ago, at the churning of the ocean, the lord of the gods came to Surabhi for the sake of nectar, on behalf of all the gods.
13.119.5
इच्छेयममृतं दत्तं त्वया देवि रसाधिकम् ।
त्वत्प्रसादाच्छिवं मह्यममरत्वं भवेदिति ॥ १३.११९.५ ॥
Goddess, I desire the nectar, richest in flavour, that you give. By your grace may I obtain auspicious immortality.
13.119.6
वत्सो भूत्वा सुपरते पिबस्व प्रस्रवं मम ।
ततोऽमरत्वमपि तस्थानमैन्द्रमवाप्स्यसि ॥ १३.११९.६ ॥
O Suparā, become a calf and drink from my udder; then you will obtain immortality and also the seat of Indra.
13.119.7
न च ते वृत्रहन्युद्धे व्यथाऽरिभ्यो भविष्यति ।
बलार्थमात्मनः शक्र प्रस्रवं पिब मे विभो ॥ १३.११९.७ ॥
In the battle where Vṛtra is slain, no harm from enemies shall come to you. O Śakra, O mighty one, drink my stream for your own strength.
13.119.8
ततोऽपिबत्स्नं तस्याः सुरभ्याः सुरसत्तमः ।
अमरत्वं सुरूपत्वं बलं चापदनुत्तमम् ॥ १३.११९.८ ॥
Then the best of gods drank that stream of Surabhi. He obtained immortality, beauty, strength, and the supreme boon.
13.119.9
पुरंदरोऽमृतं पीत्वा प्रहृष्टः समुपस्थितः ।
पुत्रोऽहं तव भद्रं ते ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ १३.११९.९ ॥
Purandara, delighted after drinking the nectar, approached and said: 'I am your son; may you be blessed. Tell me, what shall I do for you?'
13.119.10
कृतं पुत्र त्वया सर्वमुपयाहि त्रिविष्टपम् ।
पालयस्व सुरान्सर्वाञ्जहि ये सुरशत्रवः ॥ १३.११९.१० ॥
Son, you have done all. Now go to heaven; protect all the gods, and slay all those who are enemies of the gods.
13.119.11
न च गोब्राह्मणेऽवज्ञा कार्या ते शान्तिमिच्छता ।
गोब्राह्मणस्य निश्वासः शोषयेदपि देवताः ॥ १३.११९.११ ॥
Do not ever show contempt toward cows and brahmins, if you desire peace. The sigh of a cow or a brahmin could dry up even the gods.
13.119.12
गोब्राह्मणप्रियो नित्यं स्वस्तिशब्दमुदाहरन् ।
पृथिव्यामन्तरिक्षे च नाकपृष्ठे च विक्रमेत् ॥ १३.११९.१२ ॥
Be dear to cows and brahmins, always uttering the word 'svasti' (blessing); and move boldly on the earth, in the sky, and on the heights of heaven.
13.119.13
यच्च तेऽन्यद्भवेत्कृत्यं तन्मे ब्रूयाः समासतः ।
तत्ते सर्वं करिष्यामि सत्येनैतद्ब्रवीमि ते ॥ १३.११९.१३ ॥
Whatever other task you have, tell it to me briefly. I will do all of it for you; I speak this to you in truth.
13.119.14
इच्छेयं गोषु नियतं वस्तुं देवि ब्रवीमि ते ।
एभिः सुरगणैः सार्धं ममानुग्रहमाचर ॥ १३.११९.१४ ॥
Goddess, I say to you that I wish to dwell constantly among the cows. Together with these hosts of gods, show favor to me.
13.119.15
गवां शरीरं प्रत्यक्षमेतत्कौशिक लक्ष्ये ।
यो यत्रोत्सहते वस्तुं स तत्र वसतां सुरः ॥ १३.११९.१५ ॥
Kauśika, this body of the cows is visible to see. Whichever god is willing to dwell wherever, let him be among those who dwell there.
13.119.16
सर्वं पवित्रं परमं गवां गात्रं सुपूजितम् ।
तथा कुरुष्व भद्रं ते यथा त्वं शक्र मन्यसे ॥ १३.११९.१६ ॥
The whole body of the cows is supremely pure and well worthy of worship. Therefore do as you think fit; may good fortune be yours, Śakra.
13.119.17
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा सुरभ्याः सुरसत्तमः ।
सह सर्वैः सुरगणैरभजत्सौरभीं प्रजाम् ॥ १३.११९.१७ ॥
Having heard those words of Surabhi, the best of gods, together with all the hosts of gods, embraced Saurabhī's offspring.
13.119.18
शृङ्गे वक्त्रे च जिह्वायां देवराजः समाविशत् ।
सर्वच्छिद्रेषु पवनः पादेषु मरुतां गणाः ॥ १३.११९.१८ ॥
The king of gods, Indra, entered the horns, the face and the tongue; the wind entered all the openings, and the hosts of the Maruts entered the feet.
13.119.19
ककुदं सर्वगो रुद्रः कुक्षौ चैव हुताशनः ।
सरस्वती स्तनेष्वग्र्या श्रीः पुरीषे जगत्प्रिया ॥ १३.११९.१९ ॥
In the hump is Rudra, who pervades all; in the flank is Agni, the consumer of offerings. In the udders is Sarasvatī, the foremost; in the dung is Śrī, beloved of the world.
13.119.20
मूत्रे कीर्तिश्च गङ्गा च मेधा पयसि शाश्वती ।
वक्त्रे सोमश्च वै देवो हृदये भगवान्यमः ॥ १३.११९.२० ॥
In the urine are Fame and Gaṅgā; in the milk is eternal Medhā. In the mouth is the god Soma, and in the heart is the blessed lord Yama.
13.119.21
धर्मः पुच्छे क्रिया लोम्नि भास्करश्चक्षुषी श्रितः ।
सिद्धाः सन्धिषु सिद्धिश्च तपस्तेजश्च चेष्टने ॥ १३.११९.२१ ॥
In the tail is Dharma, in the hairs is ritual action; in the eyes abides the sun, Bhāskara. In the joints are the perfected beings and perfection; in movement are austerity and splendour.
13.119.22
एवं सर्वे सुरगणा नियता गात्रवर्त्मसु ।
महती देवता गावो ब्राह्मणैः परिसंस्कृताः ॥ १३.११९.२२ ॥
Thus all the groups of gods are fixed in the paths of the cow's body. Cows are great deities, duly consecrated by the brahmins.
13.119.23
गामाश्रयन्ति सहिता देवा हि प्रभविष्णवः ।
किमासां सर्वभावेन विदध्याद्भगवान्प्रियम् ॥ १३.११९.२३ ॥
The mighty gods together take refuge in the cow. What beloved deed should the lord perform for them with all his devotion?
13.119.24
भवांश्च परया भक्त्या पूजयस्व नरेश्वर ।
गावस्तु परमं लोके पवित्रं पावनं हविः ॥ १३.११९.२४ ॥
O lord of men, you too should worship them with supreme devotion. In the world, cows are the supreme, purifying and sanctifying oblation.
13.119.25
निपात्य भक्षितः स्वर्गाद्भार्गवः फेनपः किल ।
स च प्राणान्पुनर्लब्ध्वा ततो गोलोकमाश्रितः ॥ १३.११९.२५ ॥
Thrown down from heaven, the descendant of Bhṛgu, the foam-drinker, was indeed devoured. But he regained his life-breaths and then took refuge in Goloka, the world of cows.