ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.119
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.119.1
सुरभ्यास्तु तदा देव्याः कीर्तिर्लक्ष्मीः सरस्वती ।
मेधा च प्रवरा देवी याश्चतस्रोऽभिविश्रुताः ॥ १३.११९.१ ॥
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੁਰਭੀ ਦੇਵੀ ਦੀਆਂ ਕੀਰਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵੀ ਮੇਧਾ — ਇਹ ਚਾਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।
13.119.2
पृथग्गोभ्यः किमेताः स्युरुताहो गोषु संश्रिताः ।
देवाः के वाऽऽश्रिता गोषु तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ १३.११९.२ ॥
ਕੀ ਇਹ ਗਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਸ਼ਰਿਤ ਹਨ? ਗਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਰਿਤ ਦੇਵਤੇ ਕੌਣ ਹਨ? ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
13.119.3
यं देवं संश्रिता गावस्तं देवं देवसंज्ञितम् ।
यद्यद्देवाश्रितं दैवं तत्तद्दैवं द्विजा विदुः ॥ १३.११९.३ ॥
ਜਿਸ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਾਵਾਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਦੈਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਦ੍ਵਿਜ ਦੈਵ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
13.119.4
सर्वेषामेव देवानां पूर्वं किल समुद्भवे ।
अमृतार्थे सुरपतिः सुरभिं समुपस्थितः ॥ १३.११९.४ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਸਮੁੰਦਰ-ਮੰਥਨ ਦੇ ਵੇਲੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਈ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਸੁਰਭੀ ਕੋਲ ਆਇਆ।
13.119.5
इच्छेयममृतं दत्तं त्वया देवि रसाधिकम् ।
त्वत्प्रसादाच्छिवं मह्यममरत्वं भवेदिति ॥ १३.११९.५ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ।
13.119.6
वत्सो भूत्वा सुपरते पिबस्व प्रस्रवं मम ।
ततोऽमरत्वमपि तस्थानमैन्द्रमवाप्स्यसि ॥ १३.११९.६ ॥
ਹੇ ਸੁਪਰੇ, ਵੱਛਾ ਬਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਥਣਾਂ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਪੀ। ਫਿਰ ਤੂੰ ਅਮਰਤਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਪਦ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।
13.119.7
न च ते वृत्रहन्युद्धे व्यथाऽरिभ्यो भविष्यति ।
बलार्थमात्मनः शक्र प्रस्रवं पिब मे विभो ॥ १३.११९.७ ॥
ਵ੍ਰਿਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਕਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਹੇ ਵਿਭੋ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਲਈ ਮੇਰਾ ਦੁੱਧ ਪੀ।
13.119.8
ततोऽपिबत्स्नं तस्याः सुरभ्याः सुरसत्तमः ।
अमरत्वं सुरूपत्वं बलं चापदनुत्तमम् ॥ १३.११९.८ ॥
ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਦੁੱਧ-ਧਾਰਾ ਪੀਤੀ। ਅਮਰਤਾ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ, ਬਲ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
13.119.9
पुरंदरोऽमृतं पीत्वा प्रहृष्टः समुपस्थितः ।
पुत्रोऽहं तव भद्रं ते ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ १३.११९.९ ॥
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਪੁਰੰਦਰ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਬੋਲੇ: 'ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਦੱਸੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
13.119.10
कृतं पुत्र त्वया सर्वमुपयाहि त्रिविष्टपम् ।
पालयस्व सुरान्सर्वाञ्जहि ये सुरशत्रवः ॥ १३.११९.१० ॥
ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਅਤੇ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਮਾਰ।
13.119.11
न च गोब्राह्मणेऽवज्ञा कार्या ते शान्तिमिच्छता ।
गोब्राह्मणस्य निश्वासः शोषयेदपि देवताः ॥ १३.११९.११ ॥
ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਗਊ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਦੇ ਅਪਮਾਨ ਨਾ ਕਰੀਂ। ਗਊ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਹਾਉਕਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਕਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
13.119.12
गोब्राह्मणप्रियो नित्यं स्वस्तिशब्दमुदाहरन् ।
पृथिव्यामन्तरिक्षे च नाकपृष्ठे च विक्रमेत् ॥ १३.११९.१२ ॥
ਗਊ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਬਣ; ਸਦਾ 'ਸਵਸਤਿ' ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਦਿਆਂ, ਧਰਤੀ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਉੱਪਰ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਵਿਚਰ।
13.119.13
यच्च तेऽन्यद्भवेत्कृत्यं तन्मे ब्रूयाः समासतः ।
तत्ते सर्वं करिष्यामि सत्येनैतद्ब्रवीमि ते ॥ १३.११९.१३ ॥
ਤੇਰਾ ਜੋ ਹੋਰ ਕੰਮ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ। ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਰਾਂਗੀ; ਸੱਚ ਹੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।
13.119.14
इच्छेयं गोषु नियतं वस्तुं देवि ब्रवीमि ते ।
एभिः सुरगणैः सार्धं ममानुग्रहमाचर ॥ १३.११९.१४ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ।
13.119.15
गवां शरीरं प्रत्यक्षमेतत्कौशिक लक्ष्ये ।
यो यत्रोत्सहते वस्तुं स तत्र वसतां सुरः ॥ १३.११९.१५ ॥
ਹੇ ਕੌਸ਼ਿਕ, ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਇਹ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਜਿੱਥੇ ਵੱਸਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ।
13.119.16
सर्वं पवित्रं परमं गवां गात्रं सुपूजितम् ।
तथा कुरुष्व भद्रं ते यथा त्वं शक्र मन्यसे ॥ १३.११९.१६ ॥
ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਠੀਕ ਸਮਝੇਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ; ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ।
13.119.17
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा सुरभ्याः सुरसत्तमः ।
सह सर्वैः सुरगणैरभजत्सौरभीं प्रजाम् ॥ १३.११९.१७ ॥
ਸੁਰਭੀ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਸੌਰਭੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ।
13.119.18
शृङ्गे वक्त्रे च जिह्वायां देवराजः समाविशत् ।
सर्वच्छिद्रेषु पवनः पादेषु मरुतां गणाः ॥ १३.११९.१८ ॥
ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ, ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਜੀਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ; ਪਵਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਛੇਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਗਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਏ।
13.119.19
ककुदं सर्वगो रुद्रः कुक्षौ चैव हुताशनः ।
सरस्वती स्तनेष्वग्र्या श्रीः पुरीषे जगत्प्रिया ॥ १३.११९.१९ ॥
ਕਕੁਦ ਵਿੱਚ ਸਰਵਗਾਮੀ ਰੁਦਰ ਹਨ, ਕੁਖ ਵਿੱਚ ਹੁਤਾਸ਼ਨ (ਅਗਨੀ) ਹਨ। ਥਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਰਸਵਤੀ, ਗੋਬਰ ਵਿੱਚ ਜਗਤ ਪ੍ਰਿਆ ਸ਼੍ਰੀ ਹਨ।
13.119.20
मूत्रे कीर्तिश्च गङ्गा च मेधा पयसि शाश्वती ।
वक्त्रे सोमश्च वै देवो हृदये भगवान्यमः ॥ १३.११९.२० ॥
ਮੂਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤੀ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਹਨ; ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਮੇਧਾ ਹੈ। ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਦੇਵ ਸੋਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਯਮ ਹਨ।
13.119.21
धर्मः पुच्छे क्रिया लोम्नि भास्करश्चक्षुषी श्रितः ।
सिद्धाः सन्धिषु सिद्धिश्च तपस्तेजश्च चेष्टने ॥ १३.११९.२१ ॥
ਪੂੰਛ ਵਿੱਚ ਧਰਮ, ਰੋਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਰਿਆ ਹੈ; ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਸਕਰ (ਸੂਰਜ) ਆਸਰਾ ਲਈ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀ ਹੈ; ਚੇਸ਼ਟਾ ਵਿੱਚ ਤਪ ਅਤੇ ਤੇਜ ਹੈ।
13.119.22
एवं सर्वे सुरगणा नियता गात्रवर्त्मसु ।
महती देवता गावो ब्राह्मणैः परिसंस्कृताः ॥ १३.११९.२२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਗਣ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ-ਮਾਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਤ ਹਨ। ਗਾਵਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਭਲੀ-ਭਾਂਤ ਸੰਸਕਾਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਹਨ।
13.119.23
गामाश्रयन्ति सहिता देवा हि प्रभविष्णवः ।
किमासां सर्वभावेन विदध्याद्भगवान्प्रियम् ॥ १३.११९.२३ ॥
ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਵਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਰਬ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਕਿਹੜਾ ਪਿਆਰਾ ਕਾਰਜ ਕਰੇ?
13.119.24
भवांश्च परया भक्त्या पूजयस्व नरेश्वर ।
गावस्तु परमं लोके पवित्रं पावनं हविः ॥ १३.११९.२४ ॥
ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਗਾਵਾਂ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਵਨ ਹਵਿ ਹਨ।
13.119.25
निपात्य भक्षितः स्वर्गाद्भार्गवः फेनपः किल ।
स च प्राणान्पुनर्लब्ध्वा ततो गोलोकमाश्रितः ॥ १३.११९.२५ ॥
ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗਾਇਆ ਗਿਆ ਭਾਰਗਵ, ਝੱਗ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਨਿਗਲਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਉਸਨੇ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੋਲੋਕ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਿਆ।