Mahābhārata · Adhyāya 13.120
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.120.1
कः फेनपेति नाम्नाऽसौ कथं वा भक्षितः पुरा ।
मृत उज्जीवितः कस्मात्कथं गोलोकमाश्रितः ॥ १३.१२०.१ ॥
¿Quién era aquel llamado Phenapa, y cómo fue devorado en otro tiempo? ¿Cómo volvió a la vida tras morir, y cómo llegó a morar en Goloka?
13.120.2
विरुद्वे मानुषे लोके तथा समयवर्त्मसु ।
क्रते दैवं हि दुष्प्रपं मानुषेषु विशेषतः।
संशयो मे महानत्र तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.१२०.२ ॥
Aunque el mundo humano esté contrario, y aunque en los caminos del tiempo prescrito se obre, el destino es difícil de alcanzar, sobre todo para los hombres. Tengo aquí una gran duda; debéis explicármela.
13.120.3
श्रूयते भार्गवे वंशे सुमित्रो नाम भारत ।
वेदाध्ययनसम्पन्नो विपुले तपसि स्थितः ॥ १३.१२०.३ ॥
Se oye, oh Bhārata, que en el linaje de Bhṛgu hubo uno llamado Sumitra, versado en el estudio de los Vedas, establecido en gran austeridad.
13.120.4
वानप्रस्थाश्रमे युक्तः स्वकर्मनिरतः सदा ।
विनयाचारतत्वज्ञः सर्वधर्मार्थकोविदः ॥ १३.१२०.४ ॥
Dedicado a la etapa del morador del bosque, siempre atento a sus propios deberes, conocedor de la esencia de la conducta humilde, versado en todo dharma y todo fin.
13.120.5
यत्नात्त्रिषवणस्नायी संध्योपासनतत्परः ।
अग्निहोत्ररतः क्षान्तो जपञ्जुह्वच्च नित्यदाः ॥ १३.१२०.५ ॥
Bañándose con diligencia en los tres crepúsculos, atento a la adoración del crepúsculo, dedicado a la ofrenda de fuego, paciente, recitando y ofreciendo oblaciones, dando cada día.
13.120.6
पितृदेवांश्च नियतमतिर्थींश्च स पूजयन् ।
प्राणसन्धारणार्थं च यत्किंचिदुपहारयन् ॥ १३.१२०.६ ॥
De mente firme, honrando a los antepasados, a los dioses y a los huéspedes, ofreciendo lo que pudiera para sostener su vida.
13.120.7
गिरिस्त्रिशिखरो नाम यतः प्रभवते नदी ।
कुलजेति पुराणेषु विश्रुता रुद्रनिर्मिता ॥ १३.१२०.७ ॥
De la montaña llamada Triśikhara nace un río, célebre en los Purāṇas como Kulajā, creado por Rudra.
13.120.8
तस्यास्तीरे समे देशे पुष्पमालासमाकुले ।
वन्यौषधिद्रुमोपेते नानापक्षिमृगायुते ॥ १३.१२०.८ ॥
En su orilla, en un lugar llano lleno de guirnaldas de flores, abundante en hierbas silvestres y árboles, poblado de muchas aves y ciervos.
13.120.9
व्यपेतदंशमशके ध्वाङ्क्षगृध्रैरसेविते ।
कृष्णदर्भतृणप्राये सुरम्ये ज्योतिरश्मिनि ॥ १३.१२०.९ ॥
Libre de mosquitos y tábanos, no frecuentado por cuervos ni buitres, abundante en hierba darbha negra, muy hermoso, con piedras luminosas.
13.120.10
सर्वोन्नतैः समैः श्यामैर्याज्ञीयैस्तरुभिर्वृते ।
तत्राश्रमपदं पुण्यं भृगूणामभवत्पुरा। ॥ १३.१२०.१० ॥
Rodeado de árboles sacrificiales altos, llanos y oscuros, allí hubo antaño el sagrado lugar de ermita de los Bhṛgus.
13.120.11
उवास तत्र नियतः सुमित्रो नाम भार्गवः ।
यथोद्दिष्टेन पूर्वेषां भृगूणां साधुवर्त्मना ॥ १३.१२०.११ ॥
Allí habitaba un bhārgava de dominio propio llamado Sumitra, que seguía el sendero recto prescrito por sus antepasados bhṛgu.
13.120.12
तस्मा आङ्गिरसः कश्चिद्ददौ गां शर्करीं शुभाम् ।
वर्षासु पश्चिमे मासि पौर्णमास्यां शुचिव्रतः ॥ १३.१२०.१२ ॥
A él un āṅgirasa le dio una vaca śarkarī auspiciosa, en el día de luna llena del último mes de la temporada de lluvias, el de votos puros.
13.120.13
स तां लब्ध्वा धर्मशीलश्चिन्तयामास तत्परः ।
सुमित्रः परया भक्त्या जननीमिव मातरम् ॥ १३.१२०.१३ ॥
Habiéndola obtenido, el virtuoso, atento a ello, reflexionó; Sumitra, con suprema devoción, la consideró como a su propia madre.
13.120.14
तेन सन्धुक्ष्यमाणा सा रोहिणी कामरूपिणी ।
प्रवृद्धिमगमच्छ्रेष्ठा प्राणतश्च सुदर्शना ॥ १३.१२०.१४ ॥
Encendida por él, aquella Rohiṇī, capaz de tomar cualquier forma a voluntad, creció excelente y, en su aliento vital, se volvió hermosa.
13.120.15
सिराविमुक्तपार्श्वान्ता विपुलां कान्तिमुद्वहत् ।
श्यामपार्श्वान्तपृष्ठा सा सुरभिर्मधुपिङ्गला ॥ १३.१२०.१५ ॥
De flancos y bordes libres de venas, portaba un vasto resplandor; la fragante, de flancos, bordes y lomo oscuros, era de color pardo dorado como la miel.
13.120.16
बृहती सूक्ष्मरोमान्ता रूपोदग्रा तनुत्वचा ।
कृष्णपुच्छा श्वेतवक्त्रा समवृत्तपयोधरा ॥ १३.१२०.१६ ॥
Era la grande, de bordes de pelo fino, sobresaliente en forma, de piel delgada, de cola negra, rostro blanco y ubres igualmente redondeadas.
13.120.17
पृष्ठोन्नता पूर्वनता शङ्कुकर्णी सुलोचना ।
दीर्घजिह्वा ह्रस्वशृङ्गी सम्पूर्णदशनान्तरा ॥ १३.१२०.१७ ॥
Elevada en el lomo, inclinada al frente, de orejas como estacas, de hermosos ojos, de lengua larga, de cuernos cortos y dientes completos.
13.120.18
मांसाधिकगलान्ता सा प्रसन्ना शुभदर्शना ।
नित्यं शमयुता स्निग्धा सम्पूर्णोदात्तनिस्वना ॥ १३.१२०.१८ ॥
Con mucha carne en el borde de la garganta, era serena y de aspecto auspicioso; siempre dotada de calma, tierna, con una voz plena y elevada.
13.120.19
प्राजापत्यैर्गवां नित्यं प्रशस्तैर्लक्षणैर्युता ।
यौवनस्थेव वनिता शुशुभे रूपशोभया ॥ १३.१२०.१९ ॥
Dotada siempre de las excelentes marcas creadas por Prajāpati, resplandecía con el esplendor de su forma, como una mujer en la flor de la juventud.
13.120.20
वृषेणोपगता सा तु कल्या मधुरदर्शना ।
मिथुनं जनयामास तुल्यरूपमिवात्मनः ॥ १३.१२०.२० ॥
Aquella vaca auspiciosa y de aspecto dulce, unida a un toro, dio a luz una pareja de forma igual a la suya.
13.120.21
संवर्धयामास स तां सवत्सां भार्गवो मुनिः ।
तयोः प्रजाधिसंसर्गात्सहस्रं च गवामभूत् ॥ १३.१२०.२१ ॥
El sabio Bhārgava la crió junto con su ternero; por la unión de su descendencia, las vacas llegaron a ser mil.
13.120.22
गवां जातिसहस्राणि सम्भूतानि परस्परम् ।
ऋषभाणां च राजेन्द्र नैवान्तः प्रतिदृश्यते ॥ १३.१२०.२२ ॥
¡Oh señor de reyes! Miles de especies de vacas y toros surgieron unas de otras, y no se ve fin en ellas.
13.120.23
तैराश्रमपदं रम्यमरण्यं चैव सर्वशः ।
समाकुलं समभवन्मेघैरिव नभस्थलम् ॥ १३.१२०.२३ ॥
Con ellas el agradable ermitaño y todo el bosque quedaron abarrotados, como el cielo se llena de nubes.
13.120.24
कानि चित्पद्मवर्णानि किंशुकाभानि कानिचित् ।
रुक्मवर्णानि चान्यानि चन्द्रांशुसदृशानि च ॥ १३.१२०.२४ ॥
Algunas eran de color de loto, algunas como las flores del kiṃśuka, algunas de color dorado, y otras como los rayos de la luna.
13.120.25
तथा राजतवर्णानि कानिचिल्लोहितानि वै ।
नीललोहितताम्राणि कृष्णानि कपिलानि च।
नानारागविचित्राणि यूथानि कुलयूथप ॥ १३.१२०.२५ ॥
Asimismo había algunas de color plateado, algunas rojas, algunas de azul oscuro y rojo, de color cobre, negras y leonadas; manadas matizadas de muchos colores y los jefes de las manadas de linaje.
13.120.26
न च क्षीरं सुतस्नेहाद्वत्सानामुपजीवति ।
भार्गवः केवलं चासीद्गवां प्राणायने रतः ॥ १३.१२०.२६ ॥
Por amor a su hijo, ni siquiera vivía de la leche de los becerros; aquel Bhārgava se dedicaba únicamente a sostener la vida de las vacas.
13.120.27
तथा शुश्रूषतस्तस्य गवां हितमवेक्षतः ।
व्यतीयात्सुमाहान्कालो वत्सोच्छिष्टेन वर्ततः ॥ १३.१२०.२७ ॥
Así, sirviendo y cuidando el bienestar de las vacas, y viviendo de los restos de los becerros, transcurrió para él un tiempo muy largo.
13.120.28
क्षुत्पिपासापरिश्रान्तः सततं प्रस्रवं गवाम् ।
वत्सैरुच्छिष्टमुदितं बहुक्षीरतया बहु ॥ १३.१२०.२८ ॥
Agotado por el hambre y la sed, se quedaba constantemente junto al flujo de leche de las vacas; los restos de los becerros se declararon abundantes por la mucha leche.
13.120.29
पीतवांस्तेन नामास्य फेनपेत्यभिविश्रुतम् ।
गौतमस्याभिनिष्पन्नमेवं नाम युधिष्ठिर ॥ १३.१२०.२९ ॥
Porque lo bebió, quedó renombrado con el nombre de Phenapa. Nacido de Gautama, así surgió su nombre, oh Yudhiṣṭhira.