મહાભારત · અધ્યાય 13.122

13.122.1

यास्तु गोमातरस्तस्य कामचारिण्य आगताः ।
समीपं हि सुमित्रस्य कृतज्ञाः समुपस्थिताः ॥ १३.१२२.१ ॥

તેની ઇચ્છા પ્રમાણે વિચરતી ગોમાતાઓ કૃતજ્ઞતાપૂર્વક સુમિત્રની સમીપે આવીને ઊભી રહી.

अभिप्रशस्य चैवाहुस्तमृषिं पुण्यदर्शनाः ।
गोलोकादागता वेद वृषगोमातरो वयम् ॥ १३.१२२.२ ॥

તે ઋષિની ખૂબ પ્રશંસા કરીને પુણ્યદર્શન ગોમાતાઓએ કહ્યું, "જાણો, અમે વૃષગોમાતાઓ ગોલોકથી આવી છીએ."

सुप्रीताः स्म वरं गृह्ण यमिच्छसि महामुने ।
यद्भि गोषु परां बुद्धिं कृतवानसि नित्यदा ॥ १३.१२२.३ ॥

અમે અતિ પ્રસન્ન છીએ. હે મહામુનિ, તમને જે વરદાન જોઈએ તે લો, કારણ કે તમે સદા ગાયો પ્રત્યે પરમ ભક્તિ રાખી છે.

प्रीतोस्म्यनुगृहीतोस्मि यन्मां गोमातरः शुभाः ।
सुप्रीतमनसः सर्वास्तिष्ठन्ते च वरप्रदाः ॥ १३.१२२.४ ॥

હું પ્રસન્ન છું, મારા પર અનુગ્રહ થયો છે કે શુભ ગોમાતાઓ, અતિ પ્રસન્ન મનવાળી અને વરદાન આપનારી, બધી અહીં ઊભી છે.

भवेद्गोष्वेव मे भक्तिर्यथैवाद्य तथा सदा ।
गोघ्नाश्चैवावसीदन्तु नरा ब्रह्मद्विषश्च ये ॥ १३.१२२.५ ॥

આજની જેમ જ ગાયો પ્રત્યે મારી ભક્તિ હંમેશા રહે; ગાયને મારનારા અને બ્રાહ્મણોના દ્વેષી મનુષ્યો નષ્ટ થાય.

एवमेतदृषिश्रेष्ठ हितं वदसि नः प्रियम् ।
एहि गच्छ सहाऽस्माभिर्गोलोकमृषिसत्तम ॥ १३.१२२.६ ॥

હે ઋષિશ્રેષ્ઠ, તમે અમને હિતકારી અને પ્રિય વાત કહો છો. આવો, અમારી સાથે ગોલોક ચાલો, હે ઋષિસત્તમ.

यूयमिष्टां गतिं यान्तु न ह्यहं गन्तुमुत्सहे ।
इमा गावः समुत्सृज्य तपस्विन्यो मम प्रियाः ॥ १३.१२२.७ ॥

તમે ઇચ્છિત ગતિએ જાઓ; હું જવા ઇચ્છતો નથી. આ તપસ્વિની, મારી પ્રિય ગાયોને છોડીને હું જઈ શકું નહીં.

तास्तु तस्य वचः श्रुत्वा कपिलानां सुदारुणम् ।
नित्युस्तमृषिमुत्क्षिप्य भार्गवं नभ उद्वहन् ॥ १३.१२२.८ ॥

કપિલા ગાયોના તે અતિ ભયંકર વચન સાંભળીને તેઓ તે ઋષિ ભાર્ગવને ઉપાડીને આકાશમાં લઈ ગઈ.

कलेवरं तु तत्रैव तस्य संन्यस्य मातरः ।
निष्कृष्य करणं योगादानयन्भार्गवस्य वै ॥ १३.१२२.९ ॥

તેમનું શરીર ત્યાં જ મૂકીને, તે માતાઓએ યોગબળે ભાર્ગવની ઇન્દ્રિયોને ખેંચીને તેને પાછો લાવ્યો.

सर्वं चास्य तदाचख्युः कपिलानां विचेष्टितम् ।
यदर्थं हरणं गोभिर्गोलोकं लोकमातरः ॥ १३.१२२.१० ॥

લોકમાતાઓએ કપિલા ગાયોનું તે સઘળું વર્તન તેને કહ્યું, જે કારણે ગાયોએ તેનું ગોલોકમાં હરણ કર્યું હતું.

ततस्तु कपिलास्तत्र तस्य दृष्ट्वा कलेवरम् ।
तथाप्रतिज्ञं शृङ्गैश्च खुरैश्चाप्यवचूर्णयन् ॥ १३.१२२.११ ॥

ત્યારે કપિલા ગાયોએ તેનું શરીર જોઈને, પોતાની પ્રતિજ્ઞા પ્રમાણે શિંગડાં અને ખરીઓ વડે તેને કચડી નાખ્યું.

ततः संछिद्य बहुधा भार्गवं नृपसत्तम ।
युयुर्यत्रेतरा गावस्तच्च सर्वं न्यवेदयन् ॥ १३.१२२.१२ ॥

હે નૃપશ્રેષ્ઠ! પછી ભાર્ગવના શરીરના અનેક ટુકડા કરીને, બીજી ગાયો હતી ત્યાં જઈને તેઓએ તે બધું જણાવ્યું.

अथ गोमातृभिः शप्तास्ता गावः पृथिवीचराः ।
अमेध्यवदनाः क्षिप्रं भवध्वं ब्रह्मघातकाः ॥ १३.१२२.१३ ॥

પછી ગોમાતાઓએ શાપિત કરેલી, પૃથ્વી પર વિચરતી ગાયો, અપવિત્ર મુખવાળી અને બ્રહ્મહત્યારી તરત જ થાઓ.

एवं कृतज्ञा गावो हि यता गोमातरो नृप ।
ऋषिश्च प्राप्तवाँल्लोकं गावश्च परिमोक्षिताः ॥ १३.१२२.१४ ॥

આ રીતે કૃતજ્ઞ ગાયો, ગોમાતાઓ દ્વારા નિયંત્રિત, હે રાજન; અને ઋષિએ તે લોક પ્રાપ્ત કર્યો, અને ગાયો પણ સંપૂર્ણ મુક્ત થઈ.